Klatka

by Michał Cierzniak

Od kilku lat wynajmuje mieszkanie w bloku z wielkiej płyty. Tak małe, że wystarczą trzy kroki, aby je przemierzyć wzdłuż i wszerz. A chciałby przecież mieć większy rozmach: oglądać mgły wstające nad kanałami Wenecji, jeść lody na piazza del Campo w Sienie, pozować do zdjęć z rozpiętym w tle światowym krajobrazem. Tymczasem większość czasu spędza w magazynie bez okien, rozkłada towar, kasuje zakupy. Wieczorami w czterech ścianach kawalerki czyta i toczy znaną nam walkę o siły na kolejny dzień. W końcu wyrusza w dłuższą drogę, być może najdłuższą w życiu – na ostatnie piętro swojego wieżowca. Dopóki będzie tam szedł, będzie do nas mówił. Spróbuje powrócić pamięcią do dzieciństwa, by przywołać wydarzenie, które od zawsze budzi w nim poczucie wstydu i lęk. Opowie nam, jak się walczy o miłość, gdy brakuje ku temu narzędzi. Przenikliwie i z humorem opisze pracę w dyskoncie. Czy zanim spojrzy z dachu wieżowca w otchłań, a jego słowa osuną się po spiralnej poręczy w ciszę, uda mu się nazwać nienazwane, uporządkować chaotyczne fragmenty swojego życia i nadać im sens?

Klatka to powieść dyskretna i mocna zarazem. Dotyka kwestii uniwersalnych, takich jak śmierć, przemijanie, radzenie sobie z traumą i utratą, ale także problemów typowych dla naszego miejsca i czasu: prekariackiego statusu wykształconych ludzi, losu uchodźców z Ukrainy, kryzysu męskości czy wszechobecnej depresji. Nikt w Polsce nie pisze tak jak Michał Cierzniak. Subtelność obserwacji i siła metafory są w jego powieści wyjątkowe. Niezwykle mocny debiut.

160 pages, Paperback

First published November 26, 2025

Reviews

[Marika_reads · Rating 4 out of 5]

współczesna literatura polska, zupełnie inna od tego co pojawiało się ostanio na naszym polskim „młodym” rynku.
Mocne polecanko

[Lambert Król]

Pierwszy DNF tego roku to książka, gdzie kilka osób już pisało, że to polski debiut roku. Mnie irytowała, na poziomie języka metaforami „to ogień schwytany w masywny korpus pieca wyrzuca przez szczeliny swój rozchybotany nadmiar”, jeżu, serio?, na poziomie fabuły, mamy tu smutek, małe mieszkanie w bloku, kiepska praca, alkohol, smutne dzieciństwo, trudne życie, czy polska literatura naprawdę nie potrafi już poruszać innych tematów? Bez oceny.

[mariuszowelektury · Rating 4 out of 5]

Michał Cierzniak w “Klatce” konstruuje świat pozornie wyglądający jak zwykła codzienność: bohater pracuje w dyskoncie, wynajmuje ciasną kawalerkę. Jednak to tylko się punktem wyjścia do introspekcyjnego monologu narratora, który rozlewa się jak rzeka na kartach książki, meandruje, wydobywając na światło dzienne: luki w pamięci, lęki, obrazy dzieciństwa, nieustanne poczucie niespełnienia, depresję i chwilowe radości.

Tytułowa klatka, to nie tylko droga na 10 piętro wieżowca, to również bezpieczna przestrzeń czterech ścian, rutyny, ale też klatka pamięci - więzienie myśli, w którym krążą one wokół ciągle tych samych wspomnień i lęków. Świat poza nią, dosłownie i metaforycznie, nie budzi poczucia bezpieczeństwa, nie daje nadziei na zmianę.

Mam wrażenie, że to nie jest opowieść o jednym człowieku, ale uniwersalny portret ostatnich roczników Milenialsów - jeszcze mają przeczucie, że życie powinno znaczyć coś więcej niż tylko egzystencja, ale już doświadczają świata, w którym brak stabilnych wartości (wynajęte mieszkanie, umowa śmieciowa), stabilizacji. Balansują między potrzebą intymności a lękiem przed odrzuceniem, samotnością a bliskością.

Narracja książki na granicy prozy i poezji, skupiona na emocjach, wrażeniach pokazuje, że w tym debiucie literackim autor potrafi nie tylko uchwycić świat, ale uczynić z jego detali coś interesującego, stworzyć mapę myśli człowieka, którego życie jest areną walki o sens istnienia.

[Natalia · Rating 4 out of 5]

czasem trafiasz na książkę, która wydaje się napisana przez Ciebie. czuję tu każdy rozdział, każdą historię, cały ten smutek, wypływający ze stron. bardzo dobra rzecz, bardzo dobry styl.

[Łukasz Zych · Rating 5 out of 5]

BOSKIE