Het zuchten van bomen

by Roanne van Voorst

Een jonge beukenboom groeit aan de rand van een bos, vlak achter het huis van een bosbouwer, zijn vrouw – een biologe – en hun opgroeiende dochter. Met geduld observeert de boom het dagelijks leven van het gezin en de steeds veranderende wereld om hem heen. Maar op de achtergrond van deze menselijke geschiedenis speelt nog een groter verhaal: dat tussen de mens en de natuur. Het bos dreigt gekapt te gaan worden en de vader probeert er alles aan te doen dat te voorkomen.

Het zuchten van bomen herinnert ons eraan dat, hoewel de cyclus van het leven zich altijd maar herhaalt, de essentie van ons zijn eeuwig blijft bestaan.

Published January 6, 2026

About the author

Roanne van Voorst is a social scientist, author and public speaker. She has been doing research on the themes of risk, fear and courage for over a decade. Her fiction and non-fiction books have been internationally published.

Reviews

[Elsa · Rating 4 out of 5]

"Hij probeerde zich dingen van hiervoor te herinneren - flarden van een bos kwamen tot hem, van een stevig geworteld staan in de aarde; van weten dat alles verandert, begrijpen dat wat niet meer dient losgelaten moet worden, en dat dat niet werkelijk loslaten is omdat alles aan alles vastzit. Even ervoer hij opnieuw het stabiele dragen van iets kwetsbaars, wist hij weer hoe het is om een ander wezen tot zachtheid uit te nodigen, tot overgave, tot rust, tot diepe slaap; hij hoorde opnieuw het snerpende geluid van een zaag."

Wow, wat een prachtig boek. Wanneer antropologen fictie schrijven gebeurt er zo vaak iets magisch. Dit boek hielp me te vertragen (nodig) en het einde ontroerde enorm (ook even nodig). De boodschap van een natuur(kracht) die er altijd voor ons is, ook al verlies je haar soms uit het oog, raakte me. Het middenstuk vond ik wel wat minder sterk, omdat de aanwezigheid van de boom ietwat ontbrak. Ik hoop dat het gevoel dat alles uiteindelijk op een manier doorleeft ons troost, maar niet wegneemt dat er zoveel wezens - menselijk en niet-menselijk - zijn om voor te strijden. Voor nu voel ik me omarmd door het leven en me net iets bewuster van de kleuren, geuren en geluiden van de ontluikende lente.

[Lalagè · Rating 3 out of 5]

Mooi klein verhaal. Het perspectief ligt bij een beukenboom en bij het meisje dat in het huis ernaast opgroeit, midden in het bos. Na jaren wordt het bos gekapt en de boom verhuisd, terwijl het meisje een jonge vrouw is die zelf kinderen krijgt. Leuk detail: de mensen eten plantaardig, zonder dat het er dik bovenop ligt.

[Arina]

'Haar vader was onderdeel geweest van een kleine, internationale beweging die ervoor streed dat bossen, rivieren, bergen en zeeën een bijzondere vorm van rechtspersoonlijkheid toegekend zouden krijgen, net zoals mensen en bedrijven dat hebben. Zo zouden mensen voortaan juridische stappen kunnen ondernemen namens natuurlijke ecosystemen, om ze te kunnen beschermen en behouden.'

[Madelein Feij · Rating 3 out of 5]

Ik heb bijzonder lang gedaan over deze 140 pagina’s, maar daar hebben we het even niet over. Lief boekje, niet super memorabel.

[Sjoske · Rating 5 out of 5]

Dit verhaal moest echt even landen.

We volgen de groei en ontwikkeling van een beukenboom en het meisje dat opgroeit in het huis naast hem. In hun prille bestaan vinden ze steun bij elkaar en een manier om stevig te aarden.

Terwijl de boom groter wordt, verandert zijn omgeving zó ingrijpend dat hij moet worden verplaatst en letterlijk ontaard raakt.
In dezelfde periode raakt ook het leven van het meisje, inmiddels een volwassen vrouw, ontwricht. De komst van een derde kind doet haar wankelen in wie ze is als vrouw en moeder, en steeds duidelijker voelt ze hoezeer ze de natuur mist die haar als kind omringde. Wanneer haar moeder ziek wordt, keert de boom onverwacht terug in haar leven, hij biedt haar geborgenheid en een plek om haar hoofd te rusten te leggen.

Na het overlijden van haar moeder keert zij met haar gezin terug naar haar geboortegrond, waar zij een nieuwe weg vindt en ook de boom een nieuwe weg en manier van zijn vindt.

Ondanks dat het een kort boekje is en het verhaal klein blijft, heeft het me diep geraakt. De zinnen zijn met liefde en zorg vormgegeven, en de parallel tussen de ontwikkeling van de boom en die van het meisje is prachtig verweven. Ze spiegelen en verdiepen elkaar op een bijzondere, bijna verstilde manier.

[Marnix Verplancke · Rating 3 out of 5]

Een oude boom moet je niet verplanten, wil het spreekwoord, maar dat is wat men in Roanne van Voorsts Het zuchten van bomen nochtans wel wil doen. Het gaat dan ook over een prijswinnende boom, een honderdjarige beuk, de mooiste van Nederland, die ooit deel uitmaakte van een bos dat moest wijken voor nieuwe woningen. Hij werd als enige niet gekapt, maar overgebracht naar een arboretum, waar hij stilletjes wegkwijnde en men hem uiteindelijk toch omlegde. Net zoals oude mensen zijn oude bomen vergroeid met hun omgeving, en daar haal je hen niet ongestraft uit weg.
De roman van Van Voorst is niet alleen opgehangen aan het leven van de boom, van barstende beukennoot tot houtpulp, maar vertelt ook het verhaal van een vrouw, van klein meisje schommelend aan een tak van de boom, tot moeder van drie, kampend met gevoelens van verlating en vervreemding. Ooit betekenden de beuk en het bos eromheen alles voor haar, een beetje zoals Pooh en het Honderd Bunderbos dat voor Christopher Robin deden, krijg je tijdens het lezen soms de indruk. Tot ook zij, net als die jongen de wijde wereld in trok om een eigen leven uit te bouwen. Ze verhuisde naar de grote stad, studeerde psychologie, trouwde met een arts en kreeg twee zonen. Maar het was pas bij het derde kind, een dochter, dat ze besefte dat ze iets miste en terug naar huis wilde. Haar kinderen verdienen beter dan de schrale en artificiële stad.
Roanne van Voorst is een Nederlandse antropologe met een fascinatie voor maatschappelijke veranderingen, hoe gemeenschappen evolueren en of het leven van concrete mensen daarbij aangenamer of net moeilijker wordt. Ze schreef eerder ondermeer Ooit aten we dieren, over de onafwendbare veganistische toekomst van de mensheid en Met z’n zessen in bed, waarin ze nadacht over over de vele gedaanten die de liefde dan zal aannemen. Het werden internationale bestsellers. Die wetenschappelijke interesse zit ook in Het zuchten van bomen, dat duidelijke verwantschappen vertoont met het werk van Suzanne Simard, Valerie Trouet en Peter Wohlleben, waarin getoond wordt dat bomen geen individuen zijn, maar deel uitmaken van een groot ecosysteem waartoe ook bacteriën en schimmels behoren. Hetzelfde geldt voor mensen, suggereert Van Voorst, alleen doet ze dat wat te direct, waardoor haar roman zijn spontaniteit verliest en al te programmatisch wordt. En dat is doodjammer, want Van Voorst weet de natuur in haar boek een eigen stem te geven, jongleert op onnavolgbaar goede wijze met flashbacks en flashforwards en schrijft als geen ander over het gemis veroorzaakt door de dood van zowel bomen als mensen.

[Roy · Rating 3 out of 5]

Een verhaal waar je als lezer kennis maakt met een vernieuwend perspectief: hoe zou het zijn als bomen net zulke gevoelens en gedachtes hebben als mensen? Het is intrigerend, interessant en geeft stof tot nadenken.

Met de overige (menselijke) personages voel ik als lezer vrijwel geen connectie. Ze blijven naamloos en de diepgang mist af en toe. De grote sprongen in tijd hielpen daar ook niet echt bij. Het heeft ervoor gezorgd dat ik zelfs bij emotionele gebeurtenissen niet veel emotie voelde en hoopte dat het perspectief snel weer werd verlegd naar de boom. Helaas nam ook dat perspectief naarmate het verhaal vorderde af in kracht, zowel letterlijk als figuurlijk.

Een prettig boek om tussendoor te lezen zonder dat het enorm veel moeite kost.

[Eva · Rating 4 out of 5]

Straf boek. Ik werd helemaal verliefd op de boom, ik vreesde even dat het verhaal zou inzakken toen er ook menselijke personages in kwamen maar niks van dat. Het blijft origineel en authentiek tot het einde dat me al helemaal een glimlach ontlokte. Achteraf was ik voldaan en gelaafd.

[Hilde · Rating 4 out of 5]

4 dikke sterren. Ik hou van boeken met een bijzonder toegevoegd perspectief. In dit geval de beukenboom.
En het allerlaatste hoofdstuk vond ik echt hartverwarmend ❤️

[Willemijn Welten · Rating 5 out of 5]

Prachtig boek en wat een prachtig einde ♥️♥️♥️

Zo poëtisch geschreven, en tegelijk heb ik er weer zoveel uit geleerd en me aan zoveel laten herinneren. Echt heel waardevol.

[Margo · Rating 4 out of 5]

Een knuffel van een boek

[Lonneke · Rating 4 out of 5]

Gewoon heel mooi.