Εθνική καταγωγή και DNA: Καταρρίπτοντας τον μύθο των γενετικών εθνοτήτων

by Κώστας Καμπουράκης, Θόδωρος Κοκκορόγιαννης (Translator), Νίκος Μοσχονάς (Editor)

Κάθε άνθρωπος έχει μια εικόνα για τον εαυτό του, τους προγόνους του και, ευρύτερα, για τη γενεαλογία του. Η εικόνα αυτή διαμορφώθηκε κατά την ανατροφή του, από τις ιστορίες που αφηγούνταν οι γονείς, οι παππούδες και οι γιαγιάδες του· από τις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα με τα οποία εξοικειώθηκε και τα οποία έχει ενδεχομένως υιοθετήσει· αλλά και από την ιστορία που έμαθε στο σχολείο και αλλού για την προέλευση της κοινότητας όπου πιστεύει ότι ανήκει.

Για εμάς τους Έλληνες, η έννοια της εθνικής καταγωγής και η ιδέα της άμεσης συνέχειας από την αρχαία στη σύγχρονη Ελλάδα θεωρούνται συνήθως πολύ σημαντικές. Το μάθημα της Ιστορίας στο σχολείο και οι αντιλήψεις με τις οποίες μεγαλώσαμε συντείνουν σε αυτό. Ωστόσο, σε τι ακριβώς συνίσταται τούτη η συνέχεια; Αφενός, πρόκειται για συνέχεια πολιτισμική, με επίκεντρο την ελληνική γλώσσα. Πρόκειται επίσης για συνέχεια γεωγραφική, καθώς στον χώρο της σύγχρονης Ελλάδας συνέβησαν τα σημαντικότερα ίσως ιστορικά γεγονότα της Αρχαίας Ελλάδας. Πρόσφατα, όμως, στη συζήτηση προστέθηκε και μια άλλη συνέχεια που πολλοί πιστεύουν ότι επιβεβαιώνει οριστικά τη σύνδεση αρχαίων και σύγχρονων Ελλήνων: η συνέχεια μέσω του DNA.

Το βιβλίο αυτό επιχειρεί να αποσαφηνίσει τη σχέση μεταξύ DNA και εθνικής ταυτότητας. Μέσα από μια λεπτομερή εξέταση των σχετικών επιστημονικών μελετών και τη διεπιστημονική ανάλυση του θέματος, έρχεται να ελέγξει κατά πόσο ευσταθούν ισχυρισμοί του τύπου «ελληνικό DNA». Κι ακόμα, να απαντήσει σε ερωτήματα όπως: Τι μπορούν –και τι δεν μπορούν– να μας πουν τα δεδομένα του DNA; Είναι οι γενετικές εθνότητες κάτι υπαρκτό; Μπορεί όντως το DNA να ρίξει φως στην αληθινή καταγωγή μας; Αυτό το βιβλίο έρχεται να αποσαφηνίσει σε όλους μας τι ακριβώς μπορούμε, αλλά και τι δεν μπορούμε, να μάθουμε από το DNA για το ποιοι πράγματι είμαστε.

352 pages, Paperback

First published September 1, 2025

About the author

Ο Κώστας Καμπουράκης είναι συγγραφέας και επιμελητής πολλών βιβλίων, μεταξύ των οποίων τα Making Sense of Genes (Cambridge University Press, 2017· Τι είναι, τελικά, τα γονίδια;, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2021) και Understanding Evolution (Cambridge University Press, 2014· Κατανοώντας την εξέλιξη, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2017). Είναι διευθυντής της εκδοτικής σειράς Understanding Life (Cambridge University Press), ενώ υπήρξε διευθυντής της επιθεώρησης Science & Education (Springer) και δύο άλλων εκδοτικών σειρών. Το 2024 τιμήθηκε με το βραβείο Friend of Darwin του Εθνικού Κέντρου για την Εκπαίδευση στις Επιστήμες των ΗΠΑ. Διδάσκει στο Τμήμα Βιολογίας και στο Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Επιμόρφωσης των Εκπαιδευτικών του Πανεπιστημίου της Γενεύης.

Reviews

[Michael Kotsarinis]

Είναι πολύ ενδιαφέρον αλλά να προειδοποιήσω ότι απαιτεί προσεκτικό διάβασμα από τον αναγνώστη καθώς, παρά την εξαιρετική δουλειά που έχει κάνει ο συγγραφέας στην εξήγηση και απλοποίηση, υπάρχουν πολλές έννοιες τόσο της βιολογίας όσο και της προχωρημένης στατιστικής.
Μέσα από τις σελίδες του, ξεναγούμαστε στον "κόσμο" των αναλύσεων του DNA και μαθαίνουμε τι μπορεί και, κυρίως, τι δεν μπορεί να μας πει το γενετικό μας υλικό.

Δείτε περισσότερα στο Ex Libris.