Perder o norte

by María Quiroga

214 pages, Paperback

Published November 6, 2025

Reviews

[maría · Rating 4 out of 5]

"unha das partes da amizade é saber estar presente na ausencia, é saber botar en falta na distancia..., é unha das modalidades máis fermosas de amor: a amizade pode crecer na ausencia en vez de apagarse nela."

[Alicia · Rating 5 out of 5]

Moi chulo, gustoume moito. Dá un pouco de medo recoñecerse tanto nun libro, ata o punto de non ter que visualizar certos espazos e vivencias porque de aí vés. Estructura marabillosa.

[Paula Seoane · Rating 5 out of 5]

Incrible. A estrutura do texto é marabillosa. E faloume moito, sobre todo a parte mais escura do corazon e dos recordos. Destes libros que che deixan mirando a nada co teu pensamento como compañia. Volverei a el seguro.

[Eu leo galego · Rating 5 out of 5]

libro precioso sobre a superación do dó, saúde mental e suicidio, con capítulos mesturados da prota facendo o camiño de Santiago con Xalundes, e actos introspectivos sobre a dor e a perda de Burita.

[Ale Vaznei · Rating 5 out of 5]

É como ler un abrazo a unha boa amiga.
Encantoume.

[Ana Arias Castro · Rating 5 out of 5]

Nesta ópera prima a narradora lévanos por unha viaxe moi persoal de superación do dó despois do suicidio da súa amiga da infancia, Burita. Atopamos dúas liñas narrativas paralelas. Por unha banda, a do percorrido da amizade desde os primeiros anos de instituto, neses anos de estudos, conexión total e descubrimento do propio lugar nun mundo no que, mentres a narradora percorre medio globo, Burita opta pola súa carreira como actriz, quedando estancada nunha espiral de insatisfacción e dor interna con múltiples manifestacións. Por outra banda, trala morte, a narradora decide realizar unha peregrinación en bicicleta percorrendo todo o Cantábrico ata Santiago. A viaxe busca unha recuperación persoal, superación do dó e do sentimento de culpa.

Independentemente do que se conta, para min o máis logrado desta novela é o relato dos diferentes procesos internos, da conexión na amizade, do sentimento de baleiro que sufriu Burita, do difícil que é para os demais entender os problemas mentais, da culpa ("non souben estar á altura"), da percepción da morte como realidade palpable que convive con nós e da necesidade de loitar por saír a flote e vivir por unha mesma e pola amizade compartida.

A viaxe en bicicleta supón unha viaxe interna, un "estado de tránsito" mentres facemos "do loito o noso fogar".

Ademais, formalmente, é unha obra con elementos moi orixinais, como eses demos que van aparecendo, a intertextualidade con tantas referencias interesantes e as citas e frases clásicas latinas.

Por todo isto, é unha novela fonda e interesante que nos sorprende moi positivamente como ópera prima da autora.

[Lourdes Piñeiro · Rating 3 out of 5]

Querría sentir mucho más las heridas de la narradora, su tristeza, su malestar emocional, sus heridas anímicas, la sensación tanto de pérdida como de estar perdida. Querría haber seguido su viaje interior, su lucha por sobrevivir. La descripción de sus tablas de salvación para afrontar, con lucidez, su nueva existencia. Querría, pero no lo he acabado de conseguir… Quería acompañarla en su proceso terapéutico a través de la escritura de esta novela de autoficción, pero no he acabado de encontrar su voz. Querría ser más empática con lo que me está explicando, pero me faltaba también tanto la fuerza de su amiga como la de los otros personajes que sólo aparecen esporádicamente y de forma esquemática, sin dimensión. Me sobraba tanto yo…
Nos habla de sus complejos vínculos, de su historia de amistad y de otros desencuentros. Como lectora he intentado seguir su reconstrucción y su viaje de vida para su ¿nueva identidad? ¿Su propia voz?, pero me ha faltado conexión, su escritura no me arrastraba.
La he intentado acompañar en las luces y en las sombras de su duelo que la propia protagonista nos dice que confundió con su propia vida.
Algunos momentos nos conducían hacia nuestros propios demonios, esa oscuridad que nos acompaña y a veces nos aturde, nos paraliza, nos ensordece, nos oculta la senda…
Tengo la sensación que tanto la estructura como el estilo hubieran necesitado una revisión; la alternancia introspectiva y el diario de viaje no me han atrapado. En algunos momentos, me sobraba alguna explicación científica o divulgativa que me alejaba de la narración. Resulta triste encontrar faltas de ortografía en gallego y castellanismos sin control. Quizás la mayor tensión narrativa la he hallado hacia la mitad de la lectura, aunque después ha vuelto a descender.
No puedo dejar de mencionar ciertas notas poéticas en las sensaciones de ir en bicicleta, en cómo se activa el cerebro, el sonido al rodar, la limpieza mental, el bálsamo mental, la paz, etc.

“A Ana, quen dicía que sen tolemia non hai grandeza e así é”
Eu, a pesar da desfeita emocional que estaba a transitar, tiña un plan. Debo de ter plans, aínda que sexa para desfacelos (17)
Porque a vida é teatro, e tanto no teatro coma na vida, é importante proxectar a voz propia (30)
Hai algo terapéutico nos rituais simplificados e compartidos: algo de místico e sanador. (51)
A intimidade do camiño dá á soidade tempo para ser sen volverse perniciosa (80)
O certo é que as vacas sempre foron animais que me causaron curiosidade. Lémbrome sendo unha nena dos veráns na aldea cando pasaban as horas mirándoas neses ollos profundos que parecían conter todos os segredos do mundo ( 81)
Sempre será tempada de furacáns na túa casa (104)
Foi tan longo o loito que ao final case o confundo co meu fogar (111)
Os pacientes con trastorno límite da personalidade non toleran estar sós, fan esforzos frenéticos para evitar o abandono e xeran crises, como tentativas suicidas, de tal forma que levan os outros a rescatalos e coidar deles (190)
É importante mirarse e verse. Verse facéndose anacos, estalando en mil fragmentos, desaparecendo nun xogo de luces e espellos.
É bo mirar a tristeza á cara, por se algún día nos engaña e nos forza a quedar quietas, feitas unha lea (194)
Agora decátome de que talvez desexabas que os teus demos puidesen revelarse nun escáner (195)
Gústame o concepto de bágoas como arma de defensa. Choramos cando fracasa a linguaxe e, despois desta viaxe, estou convencida de que o loito, más ca cinco frases, máis ca unha viaxe cun inicio ou fin, é un estado de tránsito e unha lingua que aprendemos a falar ao fcer do loito o noso fogar. (202)
Viaxar é iso: cambiar de rumbo, cruzar limiares, camiñar a contrasenso. (203) A vida é xogo e imaxinación; é imperioso desviarse do Camiño.
A última vez que nos vimos en Lugo, na cociña, estabamos as dúas tristísimas e que alegría poder estar así de tristes entre amigas (206)

GALLE
BURITA
OS DEMOS

[marina]

tudo, ficaram três coisas: a certeza de que ele estava sempre começando, a certeza de que era preciso continuar e a certeza de que seria interrompido antes de terminar. Fazer da interrupção um caminho novo. Fazer da queda um passo de dança, do medo uma escada, do sono uma ponte, da procura um encontro."
O mes de febreiro tivo vinte e nove días e o mes de marzo foi o máis longo da miña vida, trinta e un días que pareceron un cento.
Un día máis é unha oportunidade para facer algo, para ponerse en activo, un paso de danza, unha escaleira, unha ponte, un encontro.
Fazer da interrupção um caminho novo.


There are ups, and downs, e idas e voltas.
Que é unha maneira simple de dicir que todo vai igual, que nada cambiou en realidade. Durante estes ires e vires que definían os meus días, buscaba un sito onde aparcar o coche, ben ao longo da costa, ben serpeando entre as montañas verdes de Guipúscoa, e roubaba uns minutos á viaxe para ler un pouco.
Aparcaba preto de cantís, en terreos de grava miúda, en costa e mesmo nun bulleiro despois da choiva.
Xiro o volante, libero o freo de man, acelero o xusto en mar-
cha atrás.
Nun deses traxectos


logo desapareceren facendo dano e deixando pegada.
O amor é enorme ou non é.
O amor só ten dous actores, amados e amantes. Se somos afortunados, a través da vida imos intercambiando, dun a outro lado, ás veces amantes, ás veces amados. Se temos sorte conseguimos estar nunha quimera de ser amado e amante, á vez, namo-los doutro ser amante e amado. O amor, que se pasa en dous
› de espera ou de ilusión por que chegue e o longo e es-

[Rosa PP · Rating 5 out of 5]

Non podo ser obxectiva con respecto a este libro. Coñézoas/coñecías a ambas. Coñecín e sufrín algúns dos intentos de suicidio de Burita e sigo as viaxes e as aventuras profesionais de María con interese xenuíno.

Pareceume unha novela moi ben escrita, nada da dor profunda pola perda dunha amiga tan querida.
Reflicte perfectamente as penas e os demos que atormentaban a Burita y revela as penas e os remorsos da narradora por non ter feito máis. É unha fermosa homenaxe a unha amiga moi querida.

Gustoume como a escritora entrelaza anécdotas de amizade coa súa viaxe en bicicleta para superar a dor desa e outras perdas.

Un premio ben merecido

[Breixo L · Rating 4 out of 5]

Un libro de sentimientos interiores cara fora, de tristeza cara aceptación. Un libro universal con un toque Moi actual, na rapidez dos capítulos, como se autores soubese que Néstor tempos rápidos e de desacougo os diferentes lectores so esperasen a mensaxe e o resto dese igual, a versión ilustrada e mais profunda de un rel de tik-tok.


Sen dubida unha viaxe moi linda e necesaria, nun mundo que so mostrar os ceos azuis color Sega, pero que este libro ensina que fora do videoxogo de tik-tok os azuis collen tons moi variados