Jump to ratings and reviews
Rate this book

Lições da história

Rate this book
A história sempre foi objeto de reflexão para Edgar Morin. Testemunha das atrocidades da guerra e das convulsões econômicas e ecológicas, estudioso de civilizações, Edgar Morin extraiu lições fundamentais que iluminam o passado e nos ajudam a construir o futuro. Como arguto observador da história passada e dos séculos XX e XXI do qual foi testemunha ocular, ele nos ensina que o improvável pode acontecer, que destruidores também podem ser grandes civilizadores, que mitos influenciam poderosamente a realidade e que um único indivíduo pode, às vezes, mudar o curso da história. Com um magnífico poder de síntese, Edgar Morin nos conduz pela grande jornada da humanidade, da Antiguidade aos nossos dias, numa reflexão profunda e pessoal, nutrida por uma experiência humana e intelectual incomparável.

82 pages, Kindle Edition

Published November 12, 2025

Loading...
Loading...

About the author

Edgar Morin

341 books396 followers
Edgar Morin (born Edgar Nahoum, 1921-2026) was a French philosopher and sociologist of the theory of information who has been recognised for his work on complexity and "complex thought" (pensée complexe), and for his scholarly contributions to such diverse fields as media studies, politics, sociology, visual anthropology, ecology, education, and systems biology. He held two bachelors, one in history and geography and one in law, and never did a Ph.D.

During his academic career, Morin was primarily associated with the École des hautes études en sciences sociales (EHESS) in Paris. Although less well known in the Anglophone world due to the limited availability of English translations of his over 60 books, Morin is renowned in the French-speaking world, Europe, and Latin America.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
20 (28%)
4 stars
21 (30%)
3 stars
26 (37%)
2 stars
3 (4%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 16 of 16 reviews
Profile Image for Señora Librera.
264 reviews6 followers
January 6, 2026
Si se leen detenidamente, aunque algunas parezca que dicen “el agua moja”, terminan siendo ideales para reconocer el valor de la Historia y cómo abordarla, recordando que hoy en día no todos lo hacen así.

Añadiría alguna más pero en general me ha dado la razón en muchas reflexiones internas.
Profile Image for Ministério dos Livros.
145 reviews49 followers
December 23, 2025
Do alto dos seus 104 anos Edgar Morin explica e alerta para as lições que o passado nos ensinou, ou devia ter ensinado, e sobre como ignorá-las nos pode levar à beira do abismo.

Pode parecer a alguns um livro de lugares-comuns e verdade óbvias, mas com o observamos à nossa volta nos dias que correm, torna-se um documento importante que devia ser leitura obrigatória para muitas cabeças que vivem, consciente ou inconscientemente, alheadas do mundo e da sua história.

Tremendamente interessante e importante
Profile Image for Roberto Treviño Iturbide.
160 reviews11 followers
February 3, 2026
A pesar de ser un libro muy breve, la reflexión que se encuentra aquí es de mucho valor. La historia humana es extremadamente compleja y en un mundo donde el pensamiento crítico se promueve cada vez menos, donde las ideologías imperan sobre el raciocinio, donde las principales fuentes de información para las masas son videos de un minuto o publicaciones de un solo enunciado, se vuelve aún más difícil entender que el humano y su historia no son un «claroscuro».

A sus 104 años, Edgar Morin nos lo recuerda a través de sus 16 lecciones, las cuales ha aprendido durante su larga carrera. ¿Cómo es posible que los destructores a veces también puedan ser grandes civilizadores? ¿Cómo es que el pueblo judío, después de milenios siendo perseguidos, después de que la Alemania nazi intentara exterminar sistemáticamente a todos los judíos europeos, ahora se ha convertido en un pueblo opresor y que muestra claras intenciones de genocidio y limpieza étnica? En la historia, dice Morin, lo improbable siempre puede ocurrir y nada tiene una sola causa, sino múltiples que están entrelazadas.

Me quedo con este fragmento del libro:

«La guerra revela héroes que superan el miedo, pero también cobardes que ceden a él. Muestra la obediencia casi ovejuna de unas tropas mandadas al matadero, y en ocasiones la rebelión de esas mismas tropas contra sus jefes. No hay nada más humano e inhumano al mismo tiempo que la guerra.»
Profile Image for Ana.
33 reviews
October 24, 2025
Edgar Morin és senzillament un geni. Aquesta és una oda a la Història d'Europa (amb especial menció rere menció de la història francesa). En petites dosis. Comprimit fins a la essència.

No coneixia Edgar Morin, ara l'admiro i em sembla extremadament interessant com mostra la Història. Sí, amb majúscula, perquè tot i que manca la Història de l'enorme resta del món ho agafa com a excusa per analitzar l'essència de tots nosaltres, els humans. Que no és poca cosa.

Admiro com pot explicar de manera tan clara situacions tan complexes. M'interessa la seva teoria de la complexitat. Sembla tan obvi i tan enrevessat alhora. Vull investigar-ho.
Profile Image for Diego Cascón Castro.
1 review
December 25, 2025
A sus 103 años, Edgar Morin nos ofrece una nueva obra: un texto breve que reúne una serie de reflexiones en torno a la historia. En algunas de estas lecciones, Morin recurre a enseñanzas aprendidas de forma directa de sus propios maestros, entre ellos figuras fundamentales de la historiografía universal como Georges Lefebvre. En otros casos, las reflexiones parten de su propia experiencia vital, que el autor, con notable lucidez, puede desplegar tras más de un siglo de vida.
Profile Image for Miguel Palma.
33 reviews8 followers
November 30, 2025
3,5 más que 3. Interesante pero muy breve. Entendible por la avanzadísima edad del autor.
Profile Image for CL.
36 reviews
February 22, 2026
Tiene alguna lección o enseñanza interesante, pero creo que al libro le falta chicha. Ha intentado abarcar mucho para no decir gran cosa.

EDIT: días después de haber escrito esta reseña, vuelvo aquí y me pregunto qué ha sido exactamente lo que me ha decepcionado de este libro, ya que—en teoría— me ha dado exactamente lo que yo estaba buscando: un batiburrillo de líneas generales de lo que el autor ha aprendido de ser historiador (tanto de lecciones sacadas del pasado como reflexiones sobre cómo miramos el pasado).

Sigo sin llegar a ninguna conclusión concreta. Tal vez se deba a que las lecciones que señala este libro yo ya las sabía.

Sí creo, no obstante, que es un libro interesante de leer si no tienes muchas nociones históricas y quieres comenzar tu camino en la disciplina, o profundizar un poco en tu conocimiento sobre la historia o la filosofía de la historia. Este es un muy interesante punto de partida.
Profile Image for Paulo Teixeira.
1,000 reviews14 followers
July 27, 2026
(PT) As lições que a História deu ao longo da civilização humana, especialmente desde os tempos do Iluminismo. Especialmente no século XIX e XX.

Um ensaio pequeno e interessante, feito por alguém que teve uma longa vida - ele publicou em 2025, aos 104 anos - Morin fala-nos dos eventos da história e o que poderemos aprender com eles. Sintético e de fácil leitura, parece que não vai muito além dos factos passados. E, de certa maneira, é mais uma lembrança do que algo que nos agarre e nos faça pensar depois da leitura. E é isso que, para mim, falta.

Não digo que seja um testamento da História, mas para lá caminha. É didático e lê-se numa tarde, e pouco mais.
Profile Image for Cris.
73 reviews2 followers
June 5, 2026
Conciso, breve y profundo. Un conjunto de reflexiones que nos hacen valorar la importancia de la comprensión histórica. La verdad es que no sé si acaso podemos sacar lecciones de la historia, pero este pequeño ensayo contribuye en la discusión de perseguir el intento de comprender las contradicciones humanas presentes en nuestro recorrido histórico.
Profile Image for Andrea Rodríguez Zavala.
94 reviews4 followers
January 28, 2026
Mi primer libro impreso de 2026. La verdad es un libro que se lee de manera sencilla y rápida, pero sobretodo que se disfruta y se aprende. Libro que vale la pena leerse.
57 reviews
April 29, 2026
Lectura ligera llena de lugares comunes. Entendible teniendo en cuenta que lo escribió Morin con 103 años.
Profile Image for Juan Omario.
206 reviews1 follower
Read
May 11, 2026
Una pequeña joya llena de preciso y conciso conocimiento de un sabio de 104 años.
Profile Image for Joaquim Ferreira .
145 reviews18 followers
December 27, 2025
"Os bárbaros romanos arrasaram Cartago e Numância, massacraram os coríntios, devastaram a Grécia. Mas, depois de terem assimilado a cultura grega à cultura romana, eles se tornaram grandes civilizadores. Roma tornou-se assim a civilizadora da Gália e do oriente europeu – bizantino depois da queda de Roma.
O poeta latino Horácio escreveu nas suas Epístolas, no século I antes da nossa era: “A Grécia vencida conquista seu feroz vencedor”. Os romanos desprezavam os gregos, que tinham batido nos campos de batalha, mas admiravam profundamente a cultura deles. Uma invasão pode resultar numa simbiose criadora de uma nova civilização."
Profile Image for Ana Mendes Luz.
40 reviews5 followers
March 4, 2026
Edgar Morin acompanha desde cedo a minha vida de estudante e profissional.
Uma personalidade que terá um espaço intemporal no futuro da sociedade. Um activista pelos valores humanitários e sobre a importância de se conhecer todas as esferas do conhecimento para se viver em plena consciência e harmonia com a natureza e os outros seres vivos.
Este livro retrata mais a ação humana ao longo da história da civilização, uma análise inteligente e muito interessante sobre diferentes factos e escolhas que emergiram e influenciaram a posição histórica/sociológica/política atual.
180 reviews2 followers
February 26, 2026
Una serie de “pildoritas” sobre las enseñanzas que, según el autor, nos ofrece la Historia. Interesante.
Displaying 1 - 16 of 16 reviews