Nadia rijdt met haar man Hugo naar Italië. Ze is net gepensioneerd en ziet deze reis als een symbolisch eindpunt van een leven van werken, kinderen grootbrengen en doorzetten. Maar haar zorgeloosheid wordt doorkruist door het vermoeden dat Hugo dementeert, een ruzie met haar beste vriendin, en de constante ouderlijke zorgen om haar volwassen kinderen.
Nadia en Hugo pikken hun twee dochters op in Milaan, hun zoon voegt zich in Toscane bij hen. Nadia maakt de balans op van haar leven; ze probeert uit te maken of ze het goed heeft gedaan of niet. Maar het geluk en de verbinding overvallen haar altijd op momenten dat ze die niet opzoekt.
Een poëtische en aangrijpende roman over liefde en verlies, van de auteur van 'Niet dat het iets uitmaakt', winnaar van de Bronzen Uil publieksprijs.
Russisch voor hoop is een zorgvuldig geschreven boek. In weinig pagina’s toont Bert Moerman hoe complex ouder worden is. Hij schrijft scherp, maar nooit onnodig zwaar, wat ik persoonlijk erg apprecieer. Zijn observaties zijn klein en precies, wat het lezen erg aangenaam maakt en geregeld een soort “haha, I do that”-ervaring oproept (ja, een Vine reference, voor mijn mede-Gen Z’ers).
Ondanks de ernst zit er ook veel humor in dit boek. Ik heb meer dan eens luidop moeten lachen. Daaropvolgend wilde ik de passage telkens voorlezen aan mijn vrouw, tot zij na de vierde keer op vijf minuten zei dat ze het boek zelf ook wou lezen, en ik het dus maar gewoon moest doorlezen zodat zij kon beginnen met lezen.
Dit is misschien geen boek voor lezers die voortdurend prikkels of 43 plot twists zoeken. Het vraagt rust en aandacht. Maar wie zich eraan overgeeft, krijgt er een heel mooi boek voor terug.
Mooi geschreven. Ik heb alleen de indruk dat ik niet in de beste levensfase zit om dit boek nu te lezen, vermoedelijk zou hij anders binnenkomen als ik ouder was.
Heel mooi op de vierkante millimeter. Het gewone onder woorden gebracht, waardoor herkenbaar. Bovendien ook nog geestig! Dat maakt dat je mee gaat in steeds een laagje meer. Bijzondere schrijfstijl wat smaakt naar meer…
Wondermooie vertelling 4,5* Er staan een aantal prachtige zinnen in die je meteen wil opschrijven. Verfrissend perspectief van een pasgepensioneerde moeder die alle leden van haar gezin door en door kent en ze met veel mededogen en giftige kwinkslagen omschrijft zoals je soms zelf over je eigen kinderen praat. De spijt om wat er ooit was of nooit zal zijn en dat dat ook goed is. Het hoofdstuk ‘Nadia’ is subliem en verdient een tweede leven. Er gebeurt weinig, maar door de open plekken in het verhaal gebeurt er net heel veel.
Russisch voor hoop is zo’n verhaal dat grootst wordt door de manier van schrijven. Ik heb enorm genoten van de schrijfstijl. Regelmatig heb ik stukken herlezen, simpelweg omdat ze zo mooi verwoord waren. Soms vroeg ik me echt af: hoe komt een auteur op zulke zinnen? Het is ook zo’n boek waarbij ik tabjes ben gaan plakken, om bepaalde passages later nog eens terug te kunnen lezen — en dat zegt voor mij eigenlijk al genoeg.
De auteur maakt in zijn verhaal vaak gebruik van beeldspraak uit het alledaagse leven en de natuur. Die beelden zijn heel herkenbaar en concreet, maar hebben tegelijkertijd een diepere betekenis. Een mooi voorbeeld daarvan is het fragment over vallende bladeren die uiteindelijk vergaan tot compost. Dat beeld staat niet alleen voor de natuur, maar weerspiegelt ook het leven zelf en de fases ervan: de vergankelijkheid, en het idee dat zelfs in verval nog iets nieuws kan ontstaan.
Tijdens het lezen viel me op hoe vaak Nadia wordt overvallen door een gevoel van melancholie. Ze is veel in gedachten verzonken en keert regelmatig terug naar haar verleden, waarin ze reflecteert op belangrijke momenten uit haar leven. Daarnaast zijn er hoofdstukken die zich richten op de periode voorafgaand aan de reis, wat extra context geeft aan haar gemoedstoestand. Alles samen zorgt dit voor een weemoedige, bijna ingetogen sfeer die door het hele verhaal heen voelbaar is.
Nadia is een personage dat me intrigeerde. Aan de ene kant komt ze zelfbewust over, maar tegelijkertijd is ze ook zoekend en twijfelend. Ze worstelt met de verschillende rollen die ze vervult — als moeder, partner en werknemer — en lijkt zich steeds meer af te vragen wie ze eigenlijk is zonder die rollen. Nu haar kinderen het huis uit zijn, ontstaat er ruimte om zich op zichzelf te richten, maar juist dat lijkt haar ook onzeker te maken. Die innerlijke strijd maakt haar heel menselijk en herkenbaar.
Russisch voor hoop is geen boek dat je leest voor een spannend plot of snelle ontwikkelingen, maar juist voor de beleving en de taal. Het is een verhaal dat je langzaam meeneemt in de gedachtenwereld van Nadia en je uitnodigt om stil te staan bij grotere thema’s als identiteit, vergankelijkheid en de vraag wat er overblijft wanneer vertrouwde rollen wegvallen. De schrijfstijl is daarin absoluut de kracht van het boek: beeldend, gelaagd en soms bijna poëtisch. Tegelijkertijd vraagt het ook iets van de lezer; je moet je willen overgeven aan het tempo en de beschouwende aard van het verhaal.
“De muziek gaat ergens heen, een klein bergje over, met een voorzichtige strijdvaardigheid. Hier, in dit huisje, op dit moment, op deze plek in dit land, is het makkelijk om mee te gaan. Ik ken het stukje niet, ik heb het nog nooit gehoord, maar ik hoef er niet over na te denken. Zij heeft het zelf gemaakt. Of beter nog, zij ís het. De muziek, de weinige noten die ze speelt, zijn droef zoals ze zelf altijd geweest is. Dit is zij, veel meer dan alle pogingen om zichzelf te laten zien ooit hebben kunnen doen. Maar ze ziet het zelf niet. Ze denkt dat ze maar een stukje speelt, terwijl het nu juist de enige keer is dat ze dat niet doet. ‘Mia figlia’ zeg ik opnieuw. Hij denk dat ik hem niet begrijp en geeft op. Maar mijn kinderen staan rond de piano. Mijn man slaapt. Mijn naam is Nadia. Dat is Russisch voor hoop. Alles is zo duidelijk.”
'Russisch voor hoop' van Bert Moerman heeft niets te maken met Rusland of oorlog. De titel vind ik misleidend: het is gewoon wat 'Nadia' betekent, de naam van de verteller. 'Zomerhuis met zwembad' had beter gepast bij de sfeer en inhoud maar die titel was al ingenomen, naar verluidt.
Nadia en Hugo zijn pas met pensioen en gaan enkele dagen op vakantie naar Toscane, met hun 3 volwassen kinderen. Kleine en grote zorgen, kleine en grote gelukskes komen samen.
Hoe herkenbaar wat een ouder meemaakt, hoe die op eieren loopt, zichzelf en misschien ook de ander verliest. Of net niet.
Over een heel gewoon iemand, met heel gewone gedachten.
Maar de manier van schrijven is buitengewoon.
Uitmuntend en uitgemeten vertelling over ouder worden en wat een voorrecht dat is om het samen met iemand te doen die je kent en liefhebt in al diens facetten.