Tot alles in beweging komt

by Ester Naomi Perquin

'Achteraf weet ik dat we het over de stilte hadden moeten hebben; hoe die precies verdeeld werd over de leden van dit gezin, over de familie, mensen die we niet eens kennen, die generaties eerder al keuzes maakten. Nooit hebben we het over de macht van de zwijger; praten over stilte is alsof je een zaklamp op een donker hoekje richt om de schaduw aan te wijzen.'

Aan voormalig gevangenisbewaarder Ela dringt zich, na jaren van vertellen over andermans leven achter tralies, een persoonlijker verhaal op. Over een vader en twee broers, de werkelijke omvang van een familiegeheim en haar neiging de werkelijkheid te vervormen. Het blijkt al snel ondoenlijk om het daarbij niet over daderschap te hebben - en wat mag ze eigenlijk 'persoonlijk' noemen? 'Niet alles is van jou,' zoals haar oudste broer zegt. 'Dit gaat mij ook aan.'

Genres: Fiction, Roman, Book Club, Dutch Literature, Novels

302 pages, Kindle Edition

First published November 7, 2025

About the author

Ester Naomi Perquin is a Dutch poet and author.

She lives in Rotterdam.

She has performed on several foreign stages and her poems have been translated and published in English, French, German, Slovenian, and Spanish. In 2010 her poem 'State secret' was translated in all languages of the European Union.

She worked in a prison service to help fund her studies of creative writing in Amsterdam. Her début "Napkins at half mast" (2007) was awarded the Liegen konijn Prize, and followed by a second collection, "On behalf of the other" (2009), whoch was awarded the J.C Bloem Prize. For both collections she also received the prestigious Van der Hoogt Prize. 2012 saw the striking thrid collection "Cell inspections", which gained the VSB Poetry Prize in 2013.

Reviews

[Twan Vet]

Ik wil alles meteen weer herlezen, napluizen, de stukjes aan elkaar leggen, al weet ik niet of de puzzel klopt en of dat erg is.

Wat een bijzondere, poëtische roman: op iedere pagina zinnen die ik wilde onderstrepen, passages die me de rillingen bezorgden en hoofdstukken die zo slim geschreven zijn dat het me haast duizelde.

Van de poëzie van Ester was ik al fan, maar deze roman bevestigt nog maar eens: dit is een grote schrijver van uitzonderlijke klasse. En daar moeten we zuinig op zijn, en heel trots.

[Sophie Kok]

'Wat ik nooit opschreef: dat empathie niet alleen maar gaat over het vermogen je in een ander te verplaatsen, maar ook over het vermogen je een ander toe te eigenen. Je hebt mensen die leren buikspreken om een stem te geven aan wie geen stem heeft én je hebt mensen die een pop op schoot houden om te verbloemen dat ze zelf aan het woord zijn.'

[Nikki]

Ongelooflijk goed

[Leen]

Het duurde voor mij even voor het verhaal op gang kwam maar toen de motor eenmaal liep, kon ik het boek niet meer wegleggen. Ik kan eigenlijk niet goed uitleggen waarom want de roman heeft geen helder plot of spanningsboog - het is eerder een verzameling. Maar die verzameling is zo knap geconstrueerd dat je niet wil stoppen met lezen tot je alle puzzelstukjes gelegd hebt. Waar ik in het begin nog dacht ‘zijn al deze elementen nodig, had er niet geschrapt kunnen worden,’ voelt na de laatste pagina niks als te veel en voor het eerst (sinds de Hungergames in de brugklas) heb ik het verlangen om een boek opnieuw van voor af aan te lezen. Het voelt zo waarachtig omdat het gemankeerd is, omdat het veel mag zijn en brokkelig. Zo voelde dit verhaal niet als het best kloppende verhaal maar als een werkelijkheid.

[Martijn Nicolaas]

Wat een schitterend boek, zo mooi secuur en toch soepel geschreven, zinnen met een prettige cadans, heel precies situaties en gevoelens beschrijvend. Mooi opgebouwd ook, een volwassenwording, een groei, moeder worden, een duiding van een jeugd, van een werkplek en ontsnapping uit een vastzittend leven. En de gevangenis als veilige plek waar regels gelden die rust geven.

[Petra De Graaf]

Verhaal over een rommelige vrouw, je weet al snel dat er van alles gebeurd is waarom ze zo verkreukeld is geraakt, en stukje bij beetje vallen de ontbrekende stukjes op hun plaats. Prachtige taal, smerige verhalen (schokkend soms), blij dat ik het gelezen heb

[Nel]

Hoe valt zo’n verlangen, een vormeloze klont van hunkering, anders te interpreteren dan als gelijke delen regressie en overmoed? Er zit een vorm van optimisme in die ik niet eens kan onderbouwen, een vorm van naïviteit die ik me zelden permitteer. In feite is het één groot ‘we zien wel’ dat ik in vrijwel alle andere situaties als dom of gevaarlijk zou beschouwen. Een willen dat voortkomt uit volstrekte duisternis, drijvend op een instinct dat ik uit schaamte maar gewoon als overtuiging beschouw. Een argument.

[Ronja Kapitza]

Vanmorgen vroeg zat ik tegenover een naakte man die me, gehurkt achter het dikke veiligheidsraam van de isoleercel, alles wilde uitleggen over de koningspython. 'Want dat zijn prachtige dieren, waar je nooit iets over hoort.' Hij vroeg met twinkelende ogen of ik zijn eigen exemplaar wilde zien, 'als je het niet verder vertelt' en ik verwachtte uiteraard dat hij zijn pik tegen de ruit zou drukken, maar hij draaide zich om, liep naar de hoek waar zijn matras lag, tilde het op en haalde zowaar iets tevoorschijn wat op een piepklein slangetje leek. Toen hij weer tegenover me neerhurkte liet hij de babypython met subtiele, levensechte bewegingen tussen zijn vingers door glijden- het duurde vrij lang voordat ik kon zien wat het was: een dun reepje bruin geworden bananenschil. 'Prachtige dieren', zij hij. 'Als je er tenminste mee om kunt gaan.'

[Lola]

Op de valreep lees ik een van de beste boeken van het jaar. Ik las de eerste 100 pagina’s een maand eerder waardoor ik soms in de war was, de rest las ik namelijk in twee dagen ongeveer achter elkaar door, maar dat maakte wel dat ik af en toe stukken kon en moest herlezen uit het begin, wat geen straf was. er miste iets van structuur en vaart in die eerste 100 pagina’s en wat ik wel gewild had was aan het einde nog wat over het schrijverschap wat zo erg in het begin zat. verder 100 punten.

dit boek is echt een knaller, er zit ZO veel in, de thema’s hebben zo ontzettend veel met elkaar te maken maar dat blijft allemaal precies impliciet genoeg. gruwelijk, poëtisch, bloedmooi. Perquin is vanaf nu niet alleen dichter, maar ook een ware romancier.

[Thijs Overpelt]

Het zit steengoed in elkaar, ik snap dat het erg goed geschreven is, maar het raakte me nergens écht, en dat vind ik, blijkbaar, voorwaarde voor een boek dat ik ‘geweldig’ noem

[Zoë]

ik snapte maar de helft maar ik vond het wel goed👍

[Sarah]

Weer zo van genoten!! Ik moest ooit in een college poëzie voor het eerst iets van Ester Naomi Perquin lezen en sindsdien fascineert ze me. Ik weet niet of ik alle verbanden enz heb begrepen maar het was mooi om te lezen, ik pakte het op wanneer ik kon. Had van alle afzonderlijke onderwerpen wel een heel apart boek kunnen lezen maar zo werkt het niet, dat snap ik ook wel. Zulke rake observaties, zulke mooie taal.

'Een echte lezer wil geen venster op de wereld,' zei ze. 'Die wil een schutting tussen zichzelf en de medemens.'

[Nicole]

Echt een prachtig geschreven boek met veel thema’s die toch aan elkaar hangen

[Valentina Tóth]

Ik kan dit boek aan iedereen aanraden, wat knap, pijnlijk en mooi.

[Eline]

Hoera! Op de valreep mijn leesdoel gehaald met 'Tot alles in beweging komt', het recente debuut van de Rotterdamse dichteres Ester Naomi Perquin. Het boek raakt veel thema's aan, maar door haar praaachtige omschrijvingen valt alles moeiteloos samen. Aanrader!

[Johan]

Een hele dikke 3…

Vooral die mama-quotes

“Een echte lezer wil geen venster op de wereld, die wil een schutting tussen zichzelf en de medemens.”

“Wist jij dat zesendertig procent van alle statistieken verzonnen wordt om een bepaald punt te maken?”

En Marten Toonder

“ Iets wat in de jeugd gebeurd is, is dikwijls het gevolg van een voorval op latere leeftijd”

[Freek de Koning]

Als een dichter een boek schrijft, raak je al gauw verwonderd om de zinnen, daarna verdwaald tot aan het eind van het boek en bedenk je je dan dat het precies daarover ging.

[Anne Bergsma]

Het romandebuut van Ester Naomi Perquin viel me niet tegen. Perquin weeft verschillende verhalen door elkaar. De geschiedenis van een jeugd: twee broers en zij die op jeugdige leeftijd hun vader verliezen. Een moeder die eigenlijk alleen maar leest - een goede keuze, al gaat die in dit geval wat ten koste van de aandacht en zorg voor de kinderen. De tweede verhaallijn is het begin van de loopbaan van de hoofdpersoon in de gevangenis, als vrouwelijke bewaker. Nog een lijn loopt in het vertelheden: de (hoog)zwangerschap van de hoofdpersoon en de terugblik op het verleden met beide broers. Aan het eind komt nog een derde lijn tot wasdom: die rond de eerste ‘liefde’ en de werdegang daarvan.
Een geslaagde roman.

[Marije]

‘Ze keek me aan en glimlachte breed, waardoor de scherpe lijnen die langs haar neusvleugels naar haar mondhoeken liepen opzijschoven, alsof haar mond even tussen haakjes werd geplaatst. Het was een gezichtsuitdrukking die niet volledig bij haar woorden leek te passen, een je-weet-wel-wat-ik-bedoel-glimlach die ik uit de gevangenis kende - maar ik wist niet wat ze bedoelde. Of misschien, hooguit, een sliertje van een idee. Te dun om vast te pakken.’

[Saskiasauce]

Dit is een boek dat ik eigenlijk opnieuw wil lezen, om alle puzzelstukjes, alle ervaringen en verhalen in elkaar te passen. Het verhaal is niet verwarrend. Dat is het niet. Het gaat er meer om dat je pas later een verhaal op waarde weet te schatten. En dat is heel levensecht. Dat Perquin een dichter is, dat merk je aan de fantastische zinnen. Ook daarom is herlezen eigenlijk wel nodig. Hopelijk kom ik er ooit aan toe. Want ik wil niet direct weer in deze toch best donkere wereld duiken.

Ela is zwanger van haar dochter en denkt terug. Aan de dood van haar vader, aan de relatie met haar moeder, aan haar jeugd met haar broers en aan de eerste relatie die ze kreeg toen ze nog heel jong was. En aan de tijd die ze in de gevangenis doorbracht als bewaarder en hoe ze hierover overal in het land heeft verteld en er stukken over schreef. Wat zie je als je terugkijkt? Wat blijft verborgen, tot je er klaar voor bent? Welke blik is waarachtiger dan de andere?

[Remco Sleiderink]

Wat een boel pijn samengebald in één boek. Soms lijkt het wat langdradig, onsamenhangend, maar dan komt de finale en zie je, of voel je wat mensen elkaar - mannen vrouwen, oudere mensen, jonge mensen - kunnen aandoen. Een hard boek, stilistisch heel knap, vooral in de jij-hij-finale: hoe mensen het leven van anderen onmogelijk kunnen maken. Een gevangenis waar je enkel gebroken uit komt. Pfff.

[Mariska van Dam]

Kleverig spul, op een goede manier.

[Annet]

Dit is Perquins eerste roman. Als dichter timmert ze al langer aan de weg en ook in dit debuut weet ze de dingen heel mooi en spitsvondig te zeggen. De hoofdpersoon rijgt haar jeugdherinneringen en eigen gezinsleven aaneen met verhalen uit haar tijd als gevangenisbewaarder en misdaadjournalist. Een heel originele combinatie van inhoud. Ze lijkt op zoek te zijn naar verklaringen om haar geschiedenis en familie beter te leren begrijpen, maar de waarheid is moeilijk te vinden, want ieder heeft zijn eigen perspectief en beleving.
De uitgebreide disclaimer voorin, dat het om fictie gaat en elke gelijkenis op louter toeval berust, zet meteen de toon. Het lijkt toch vooral een autobiografische zoektocht te zijn.

[Floor]

2.25

[Fransien Vandeweghe]

4,5 *

[Corjan]

Nietsontziend, weinig verhullend, onthutsend ook. En toch niet onbarmhartig.
Perquin schrijft gedurfd, intelligent en scherp over hoe het is om kind, vrouw, dochter, zus(je), nichtje, zwanger, voedend, moeder, bewaarder, wachter, gemanipuleerd, schrijver en verteller te zijn, en verschaft de lezer meer dan een blik op de verschillen tussen ‘binnen’ en ‘buiten’.
Het enige in (of aan) het boek dat enigszins gepolijst is, lijkt de spiegel te zijn waarin ik mezelf als lezer van mannelijke kunne des te scherper terug zie – “lid” van het “geslacht” (ja, ja) waarvan de zwaksten (geksten?) er nog het minst bekaaid vanaf komen. Hoewel de laatste alinea’s een evengoed verdrietig einde suggereren.
Ook als romancier heeft de auteur dus het nodige te zeggen. De taal waarvan zij zich bedient is verrassend (en) accuraat, niet vrij van ironie en passend bij de complexiteit van het bouwwerk dat het boek vormt.
Overigens vergete men niet om de disclaimer op de copyrightpagina te lezen, al is het maar om achteraf te constateren hoezeer ook die past bij het geheel.

Mijn beslissing om weer moeder te worden, dat wat ik beslissing ben gaan noemen, is hormonaal, vochtig en doortrokken van vage, hoopvolle geuren; lavendel, seringenzeep, anijsmelk, wol, zongedroogd katoen. Hoe valt zo’n verlangen, een vormeloze klont van hunkering, anders te interpreteren dan als gelijke delen regressie en overmoed? Er zit een vorm van optimisme in die ik niet eens kan onderbouwen, een vorm van naïviteit die ik me zelden permitteer. In feite is het een groot ‘we zien wel’ dat ik in vrijwel alle andere situaties als dom of gevaarlijk zou beschouwen. (blz. 177)

[Lizzy]

Mijn eerste boek op de e-reader! Het boek zelf was helaas geen hoogtepunt, de e-reader bevalt gelukkig prima.

Ik kwam dit boek tegen op een lijstje met boekentips. Mijn verwachtingen lagen iets anders, ik dacht dat dit boek geschreven was door een voormalig gevangenisbewaarster die ervaringensverhalen van en met gedetineerden bundelt. Dat was eigenlijk maar een klein onderdeel. Het verhaal ging voornamelijk over het problematische leven van het hoofdpersonage zelf. Het was niet slecht maar weinig vernieuwend, en met alle goede boeken die er tegenwoordig te lezen zijn had ik liever wat anders gelezen.

[India]

*4,5
Wat een kunstenaar is deze schrijver. Er staan prachtige zinnen en alinea’s in dit boek en dat blijft maar komen. Ik geef een 4,5 omdat ik er door een bepaald abstract niveau (en omdat ik hem een paar keer uitleende tijdens het lezen) soms niet helemaal in zat zoals je ook wel eens kan hebben bij een boek, det je er helemaal wordt ingezogen en constant verder wil lezen. Dit verhaal maakte me nieuwsgierig, maar het was vooral de mooie schrijfstijl waardoor ik het boek steeds oppakte.

[Hansje]

Heel mooi boek, prachtige beschrijvingen, soms nog wat onnavolgbaar. Daarom 4 ⭐️

[Marianne Mulderij]

Wat schrijft deze vrouw mooi. Alles, de gevangenis, de moeder, de broers, de zwangerschap, de ongelijkwaardige relatie. Alles. Het herlezen en nakauwen waard. Tot nu toe het beste boek van 2026.