Baden-Baden: En andere bespiegelingen over Rusland en een wankel Europa

by Pieter Waterdrinker

Waterdrinkers blik op het huidige Europa in tijden van oorlog
In Baden-Baden brengt Pieter Waterdrinker de beschouwingen samen die hij schreef over zijn leven in West-Europa, sinds hij in 2022 als gevolg van de oorlog in Oekraïne terug moest keren uit Rusland.
Als geen ander laat Waterdrinker zien aan welke onzekerheden het huidige Europa, waar de dreiging van oorlog overal voelbaar is, ten prooi is. Of hij zich nu bevindt in het casino in Baden-Baden, aan een diner bij zijn buren in Frankrijk, op het Zandvoortse strand of aan de Russische grens in overal voert hij de stem op van 'de gewone mens' en reflecteert hij op meesterlijke wijze over deze diep onzekere tijden.

181 pages, Kindle Edition

Published November 13, 2025

About the author

Pieter Waterdrinker (Haarlem, 17 oktober 1961) is een Nederlandse schrijver en journalist. Waterdrinker is geboren als Pieter Arie Johannes van der Sloot, Waterdrinker is de achternaam van zijn moeder die hij later officieel aannam.

Waterdrinker groeide op in een familiehotel in Zandvoort. Hij studeerde Russisch, Frans en Nederlands Recht aan de Universiteit van Amsterdam, woonde daarna lange tijd op de Canarische Eilanden en werkte als journalist voor onder meer De Telegraaf, de VPRO en Vrij Nederland. In 1996 vestigde de auteur zich in Rusland, waar hij in hoog tempo onder de achternaam van zijn moeder zijn boeken begon te publiceren die opvielen door de on-Nederlandse thematiek en toon.

Waterdrinker woont al twintig jaar samen met de Russische filologe en kookboekenschrijfster Julia Klotchkova, afwisselend in Moskou en Sint-Petersburg.

Reviews

[Danny Jacobs]

In zijn boek Baden-Baden kijkt Pieter Waterdrinker terug op Rusland, maar vooral vooruit naar een Europa dat steeds onzekerder wordt. Na 25 jaar in Rusland moest Waterdrinker in 2022 noodgedwongen terugkeren naar het Westen. Vanuit die persoonlijke breuklijn schrijft hij over oorlog, macht, angst en het verlies van vanzelfsprekendheden. Maar ook over gewone mensen die proberen hun leven te leiden terwijl de geschiedenis zich opnieuw opdringt.

Waterdrinker weigert daarbij de wereld eenvoudig in goed en kwaad op te delen. Hij kent Rusland te goed om het land tot een karikatuur van Poetin en zijn regime te reduceren. En hij kent het Westen goed genoeg om ook onze eigen zelfgenoegzaamheid kritisch te bekijken.

Dat maakt Baden-Baden bijzonder relevant in 2026, nu de oorlog in Oekraïne Europa fundamenteel heeft veranderd. Het boek confronteert ons met de vraag hoe kwetsbaar onze vrede en vrijheid eigenlijk zijn. En met de ongemakkelijke vaststelling dat we misschien minder goed voorbereid zijn op onzekerheid dan we denken.

Waterdrinker schrijft met ironie, melancholie en een scherp oog voor het absurde van deze tijd. Van Baden-Baden tot de Russische grens: overal ziet hij sporen van een continent dat zijn zekerheden verliest. Een boek dus niet alleen over Rusland, maar vooral over onszelf en het Europa waarin we vandaag leven. En misschien precies daarom een boek dat je in 2026 gelezen moet hebben.

[Marijn]

Redelijk boekje. Enkele delen zijn vrij sterk, maar het geheel is niet al te bijzonder.

[Niels Martens]

Oorlog, observatie en een scherp oog voor de tijdgeest

Baden-Baden is een fascinerende bundel van eerder verschenen essays en beschouwingen, oorspronkelijk gepubliceerd in EW Magazine. Pieter Waterdrinker slaagt er opnieuw in om met zijn typisch scherpe, observerende stijl de lezer mee te nemen in zijn wereld. Eeen wereld waarin de oorlog in Oekraïne onontkoombaar aanwezig is, zelfs als zijn directe omgeving (vaak West-Europa) er vreedzaam en afstandelijk bij ligt.

Wat deze bundel zo sterk maakt, is hoe Pieter continu geconfronteerd wordt met oorlog, niet alleen in het nieuws, maar ook in het dagelijks leven: Russische en Oekraïense ontmoetingen, persoonlijke herinneringen, geopolitieke observaties. Voor de lezer biedt dit een waardevol perspectief: hoe het is om in een permanente staat van morele en politieke alertheid te leven, terwijl de rest van Europa vaak toekijkt vanaf de zijlijn.

Het is precies dat contrast, tussen zijn diepgewortelde betrokkenheid en de ogenschijnlijke onverschilligheid van zijn omgeving, dat deze essays zo boeiend maakt.

Waterdrinker is een schrijver die het Rusland van Poetin als geen ander weet te verbeelden, met ironie, scherpte en een vleug melancholie. Dat geldt ook voor deze bundel.

Een aanrader voor wie de Europese actualiteit wil begrijpen door de ogen van een scherpzinnige en geëngageerde verteller.

[Christof Craeynest]

De altijd scherpe, beredeneerde en dan weer emotioneel beladen, weldoordachte pen van Waterdrinker over Rusland, zijn tweede - misschien wel eerste - thuis op een aantal vlakken, nu toch enigszins ontheemd, of daar lijkt het op. Het boek is echter meer dan dat. Hoe kan het dat telkens opnieuw de beslissing van een handvol door macht gecorrumpeerde paljassen de boel verzieken voor Jan modaal? De voorbeelden zijn legio: Poetin, Lukashenko, Netanyahu, … dé voorbeelden voor Trump die zich in zijn narcisme ondertussen als absolute leider profileert in die categorie wereldleiders.
De beschouwingen geven onomfloerst de menselijke, dagelijkse realiteit weer als gevolg van het maatschappelijk wankele Europa met een hoogst onvoorspelbare toekomst.

[Hans Vugts]

Ik lees sinds enkele jaren, graag werken van Pieter Waterdrinker. Hij heeft een enorme kennis van de (Russische) geschiedenis waardoor de dreiging van oorlog voelbaar is. In februari van dit jaar 2026 heb ik in een hotel in Lugano overnacht, op doorreis naar Milaan. Met deze stad, zou een 30 jaar jongere partner van Poetin, een sterke band hebben. Naar verluidt heeft Poetin -na de scheiding van zijn eerste vrouw Ljoedmila- twee zonen verwekt bij deze 30 jarig jongere ex-olympisch turnster Alina Kabajeva.
Waterdrinker schrijft op een zeer toegankelijke wijze.

[Alexandra]

Heerlijke bundel met columns, die een inkijkje geven in de situatie van de gewone Rus en de gevluchte Oekraïener, maar ook, á la Waterdrinker, in het vaak bourgeoise leven van een reizende schrijver in ballingschap.

[Lukas Vercauteren]

Een kritische beschouwing van Europa post-februari 2022. Essayistisch register vermengd met narratieve procédés. Op thematisch vlak: de Russische volksziel en de hedendaagse echo’s van de grote twintigste-eeuwse rampen (en dan vooral Tweede Wereldoorlog en opkomst / ondergang USSR).

[Arthur Grootjans]

Pieter Waterdrinker is expert en ervaringsdeskundige als het gaat om Rusland. Daarnaast is hij ook een goede schrijver met mooie boeken en toegankelijke analyses.
In dit boek goed leesbare essays over Russen, Rusland en Pieter.

[Rutger Ploum]

Wat een mooie bundeling van essays.

[Casper R]

Goed doorleesbare bundeling korte verhalen die de Zeitgeist goed vatten.

[Eva]

Interessante verzameling columns over de situatie in Rusland en de rest van de wereld. Toch lees ik liever een roman.

[Maria Odijk]

Een mooie verzameling columns of essays. Uiteraard met als voornaamste onderwerp Rusland en de oorlog in Oekraine. Veel bekende en onbekende feitjes.

[Thomas Vos]

Een eclectische verzameling van verhalen

[Birgit]

Bundel eerder in EW Magazine gepubliceerde artikelen. Nijgh & Van Ditmar zou er goed aan gedaan hebben er nog een tekstredacteur naar te laten kijken; slordig en zeker niet foutloos geschreven.

[Ben De Coninck]

3,5/5

[Sebastiaan Bekker]

Mooie korte verhalen vanuit een brede context bezien rond Rusland Oekraïne en Poetin