De boekhandelaar van Bologna

by Wim Daniëls

Arnoud van Eijndhouts werd geboren in 1510 in het Brabantse Aarle-Rixtel. Waar in die tijd weinigen verder kwamen dan hun eigen dorp of stad, vestigde Arnoud zich na vele om- zwervingen in Bologna. Als Arlenius zou hij uitgroeien tot een sleutelfiguur in de Italiaanse boekenwereld. Hij specialiseerde zich in het uitgeven van klassieke Griekse en Romeinse manuscripten en tijdgenoten roemden hem als een man met een indrukwekkende talenkennis, die zich met toewijding inzette voor de wetenschap. Na zijn dood raakte Arlenius in de vergetelheid. In deze meeslepende biografie wekt dorpsgenoot Wim Daniëls hem weer tot leven. In De boekhandelaar van Bologna verhaalt Daniëls niet alleen over deze intrigerende figuur, maar toont hij op fascinerende wijze het zestiende- eeuwse Brabant, Nederland en Europa.

256 pages, Kindle Edition

Published March 10, 2026

Reviews

[Swen Zuiderwijk · Rating 3 out of 5]

Het is wat mij betreft wat behelpen met de Boekhandelaar van Bologna. Op zich schrijft Wim Daniëls een toegankelijk verhaal, waarin hij vrijwel drempelloos zijn lezers meeneemt naar het begin van de 16e eeuw, waarin Arnoldus Arlenius eerst wordt geboren en daarna via de universiteit van Leuven zijn weg vindt naar Italië, waar hij het boekenvak ingaat, zowel als handelaar als drukker, al lijkt hij zélf niet actief betrokken bij het drukproces.
Arlenius' leven is niet heel erg gedocumenteerd, al lijkt Daniëls alles wat hij kon vinden wel gebruikt te hebben. Om er toch nog een leesbaar boek van te maken, bewandelt hij wat zijpaden, die niet alle even legitiem zijn opgenomen in dit boek. Een aantal keer moeten we het als lezer dan ook doen met een opmerking als 'Arlenius zou deze persoon ontmoet kunnen hebben', of in het geval van Erasmus: de kans bestaat dat er ergens een moment was dat ze op dezelfde stoeptegel hebben gestaan, ook al zat er vijftien jaar tussen. Maar nu chargeer ik...
Het boek van Daniëls leest lekker, en daarom neem je sommige wat vage aanknopingspunten voor lief. En - omdat ik aanneem dat de gemiddelde Aarle-Rixtenaar zijn eigenlijke doelgroep is geweest - het is een manmoedige poging bibliofilie op een nette manier aan de man te brengen.

[Jean-Philippe Laugs · Rating 4 out of 5]

Als geschiedschrijver blijft Wim Daniëls zichzelf. Dit boek over zijn dorpsgenoot Arlenius, wiens loopbaan als 16e-eeuwse humanist en letterkundige grote hoogten bereikte, is zeer toegankelijk geschreven. Het leest lekker weg, en dat kun je van veel geschiedkundige werken van vakhistorici niet zeggen.
Maar om dit een academische studie te noemen, dat gaat beslist te ver, terwijl de stof zich ervoor leent. De auteur legt ook zaken waarvan basale kennis verondersteld mag worden nog eens kort en helder uit. Goed voor de leek. Kenners lezen er maar snel overheen.
De bijzonderheden over het leven van Arlenius en de werken die hij ontsloten heeft, zijn ondertussen zeer interessant. Je staat er weer eens van versteld hoe geleerd en hun missie toegewijd deze vroegmoderne humanisten werkelijk waren. Daar steekt de hedendaagse gymnasiast zeer sneu bij af.
Is er in Aarle-Rixtel al een straat naar hem genoemd? Ik bedoel Arlenius, maar voor Wim Daniëls zou het vanwege zijn oeuvre ook wel mogen.