De journaliste Hanna Piccard gaat naar Rome als correspondente voor een Nederlandse krant. Ze wordt verliefd op de dichter en kunsthistoricus Andrea Simonetti, die met zijn dochter een teruggetrokken leven leidt. De rollen zijn omgedraaid: zij moet hém veroveren. Naast deze liefdesgeschiedenis bevat Cirkel in het gras de verhalen van het meisje Leda, de beeldhouweer en Vietnam-veteraan Joe Kurhajec en de ouder wordende cynicus Zucarelli, vele beelden van Rome en het Italiaanse landschap en flarden uit de Italiaanse geschiedenis.
Oek de Jong (born in 1952) is the author of a relatively small, but highly esteemed literary oeuvre of novels, short stories and essays. He is best known for his novels: Opwaaiende zomerjurken (Billowing Summerskirts, 1979), Cirkel in het gras (Circle in the Grass, 1985) and Hokwerda's kind (Hokwerda's Child, 2002). His books have sold more than half a million copies. His work has been translated into nine languages. He was awarded the Reina Prinsen Geerligs Prize, the Bordewijk Prize and the Busken Huet Prize, and he was shortlisted for the Libris Prize in Holland and the Golden Owl Award in Belgium. As an essayist (trained as an art historian) he has written extensively on the arts. In Octobre 2012 he published the novel Pier and Ocean, his magnum opus.
Although it took me some days to finish this book, I enjoyed every bit of it (except, maybe, the political stuff). It is such a dense prose that I couldn't read more than a chapter at a time, as it claimed quite an effort from my brain cells. I had to dwell on a lot of paragraphs in order to understand the meaning, and I must confess that, sometimes, I didn't quite get it. Yet, there was such beauty and philosophy in Circle in the grass that I feel I must read this book again, in the same manner - small doses, time to ponder, because too much of it will make my head explode.
Circle in the grass is a story about passionate love, art and politics, with deep introspects about human condition, poetry, love, relationships. There are some strong characters here, whose inner and outer lives are followed in turns, and there are also amazing fable-like stories from parts of Italy. And yes, above all there is Rome, with its winding streets and compelling architecture, which will stir a deep melancholy for those who have visited this wonderful city at some point in their lives.
In 1978, Hanna Piccard, a Dutch journalist, comes with her two cats to work in Rome and there she meets Joe Kurhajec, a Vietnam-veteran turned sculptor. Through him she comes to know Andrea Simonetti, a divorced poet who lives with his 13-year-old daughter, Leda. Soon, a tormenting love sparks between Hanna and Andrea, despite the fact that they are so different. The novel follows their love from the awkward beginning, through the difficult time they have to adapt to each other, till the final stage (which I won't spoil). While Hanna is more action-oriented, jealous, suspicious and deeply engaged in their affair, Andrea is contemplative, distant and sometimes cruel, fearing the loss of individuality (or at least this is how I got it).
Meanwhile, Andrea is working on his very long poem, in which one of the characters is inspired by his employer and friend Zucarelli, the head of the museum where Andrea works as an art historian. And how I loved when, towards the end, Zucarelli denies the role that it was attributed to him in the poem and chooses the fate of the hero instead...
Hanna, Andrea, Leda and Zucarelli take turns in expressing their inner world in this novel, through voices and personalities which are quite distinct. Leda is creative, intelligent and almost as contemplative as her father. She gradually leaves her childhood behind and has her first crush, on a stranger.
The political background is also of importance - Italy is under threat of terrorism from the Red Brigades and the events culminate with the abduction of Aldo Moro, ex-prime-minister. There are some well-spoken words about the trajectory of the consumerist world and about why people are revolting - politics has never been my cup of tea, yet it was interesting to read Oek de Jong's ideas on the subject.
For more experienced readers, Circle in the grass may even earn 5 stars. Such a pity this book is so little known...
EDIT: Apparently, this book is not translated into English and it is such a loss! This book deserves a wider audience, it is a truly great novel.
Dit is een boek dat ik ooit meenam op vakantie naar Rome om daar te lezen. Ik heb het achtergelaten in het hotel, zo stom vond ik het. Het was wel een goed excuus om een nieuw boek te kopen :-).
De binnenwereld van een half dozijn karakters en hun complexe verwikkelingen met elkaar wordt in Cirkel in het gras door Oek de Jong over een dikke vierhonderd pagina's verteld. Oek weet alles over ze: ieder hoofdstuk wordt verteld vanuit het perspectief van een ander persoon uit het boek dan het voorgaande. Dit psychologisch spel wordt op hoog niveau uitgevochten. Ik zal niks verklappen, maar sommige relaties, in dit boek beschreven, zijn zo ongezond, wurgend en/of gedoemd tot mislukken, dat Oek op een gegeven moment sommige karakters bijna niet meer durft te benaderen.
Dit is wat me het meest opviel: het boek begint met een aantal prachtige hoofdstukken over Hanna Picard die zich wentelt in het Rome ten tijde van de verdwijning van en moord op Aldo Moro, zich een draai vindend als buitenlands correspondent en geliefde. Gaandeweg wordt Hanna echter dusdanig ingewikkeld om te beschrijven (ik zal in het midden laten waarom, want aangezien er geen ingewikkelde moordcomplotten op te lossen of kluizen te kraken zijn in dit boek, is het psychologische proces dat Hanna doormaakt met Andrea, Leda en de anderen de clou zelf) dat Oek haar vaak met rust laat. Oek kiest voor een beroemde oplossing in dit geval: hij laat Hanna brieven schrijven. De briefvorm zorgt voor de uiterlijkheid die nodig is om Hanna weer open te laten gaan: in de brieven zitten we niet in Hanna's hoofd, maar schrijft ze de woorden die ze aan een ander wil toevertrouwen. Zo zijn we aan de buitenkant van Hanna, maar horen we haar toch weer dingen zeggen en denken.
Deze theorie van mij heb ik Oek zelf al horen bevestigen in interviews: verhalen en karakters gaan met je op de loop. En het is waar, dat doen ze. In Cirkel in het gras kun je zien hoe dat eruit ziet. En prachtig ziet het eruit: de mensen in Cirkel in het gras worden net zo onvoorspelbaar, of voorspelbaar, of onbeholpen, vervelend, chagrijnig, onverklaarbaar vrolijk, intens onbenaderbaar zoals wij zelf kunnen zijn, mensen van buiten het papier.
Ik vond dit boek op een hotelkamer in Rome. Een boek over 2 onmogelijke keuzes: het leven van de overgave of het leven van de ontkenning. De strijd van de hoofdpersonen wordt in detail beschreven. Zo verheven maar ook zo irritant dat je het boek gewoon weg wilt leggen. Het verhaal speelt veelal in Italië. Kunstig hoe de auteur de sfeer, de omgeving en de gebouwen kan beschrijven. Je bent gewoon daar en al lezende kabbelt het verhaal, als het water in een beekje, aan je voorbij.
Excellent novel about love, fear, passion and love and fear and passion and fate, set in the turbulent late seventies in Rome, Italy (Red Brigades!).
What I like is the gradual shift of perspective from character to character, from person to person. At first, it seems the novel's protagonist is Hannah, a Dutch journalist. But later you realise the true story is about Andrea, an Italian poet and Hannah's lover for some time, and his relationships with the persons and the world, it's objects and it's stories, around him.
This is symbolised by the poem Andrea is writing throughout the novel. The tipping point of the novel nicely coinciding with the moment Andrea finished his poem.
To me Andrea understands that the only way to escape from the absurd madness of life is through art; to create, to interact. That means he radically refuses anything that interferes. Even if that means he has to destroy the one he loves.
Een verhaal over echte mensen: tegelijkertijd aantrekkelijk en onhebbelijk en alles daartussen. Verschillende karakters strijden om de beurt om aandacht en het geheel wordt aangekleed met veel (gedachten en gesprekken over) kunst en politiek in de jaren (19)70.
Toen ik dit boek voor het eerst las, was ik waarschijnlijk 17 en net terug van de Romereis met 5VWO. Het maakte toen een onuitwisbare indruk. Interessant om het nu (op m'n 39e) nogmaals te lezen en te ontdekken dat het nog steeds een goed (geschreven) boek is, maar echt niet meer zo indrukwekkend als ik toen dacht. Het zal de levens- en lees-ervaring wel zijn ;-)
Ploaia îşi anunţase sosirea. Pale de vânt stârniseră nori de praf printre pinii de pe coline, pe străzile Romei ziarele fuseseră zburătăcite de pe tejghelele chioşcurilor, un drumeţ matinal singuratic simţise pe obraz picăturile unei fântâni, şi apoi ploaia nu se mai lăsase prea mult aşteptată. Hanna Piccard, care se îndrepta, într-un taxi, pe şer-puitoarea via Garibaldi, spre piscul muntelui Gianicolo, – beneficiind de o frumoasă privelişte spre Roma veche, de dincolo de Tibru, – văzu cum se apropie potopul. Plină de presimţiri nu era; dimpotrivă, o chinuiau nişte amintiri: în noaptea aceea, pentru prima dată în viaţa ei, împărţise patul cu un italian. O rupere de nori îi produse o senzaţie plăcută. În seara din ajun, Hanna Piccard se îmbătase, şi se zbătuse între o veselie fără frâu şi o melancolie la fel de aprigă. Pe la miezul nopţii, grupul de petrecăreţi se risipise. Atunci Hanna Piccard se pomenise singură cu unul din ei: un bărbat care, în tot cursul serii, o urmărise stăruitor cu privirea şi îşi dăduse osteneală să-şi amintească unele amănunte din vizita lui în Ţările-de-Jos. Ar fi fost aşadar o cruzime din partea ei dacă i-ar mai fi şi refuzat italianului răsplata. Să-l urmeze sau nu, îi era cu totul indiferent. La vederea apartamentului lui fusese cuprinsă de frică, dar mai resimţise totuşi şi o oarecare plăcere la gândul că ea însăşi avea să-şi facă de cap.
5 stele pentru descrierile de peisaje Napoli, coasta Amalfitana, imprejurimile Romei... Personajele sunt ciudate, ele insele se declara astfel, firi complicate inlantuite intr-o retea psihologica incalcita. Actiunea este plasata in jurul anului 1978, cand este rapit si asasinat Aldo Moro, premierul Italiei. Hanna, jurnalista olandeza detasata la Roma, il intalneste pe Andreea, specialist in arte frumoase, pentru care dezvolta o mare pasiune. El locuieste impreuna cu fiica sa, Leda, o adolescenta la fel de ciudata ca tatal sau; gelozia pe care o manifesta fata de Hanna o macina permanent. Finalul cartii este cumva previzibil, avand in vedere caracterele personajelor.
Magistrale roman over een onmogelijke liefde die handelt over twee uitersten: "Het leven van de overgave" en "het leven van de ontkenning". De allerpersoonlijkste redeneringen bevatten wereldse waarheden over de onmogelijkheid tot samen kunnen zijn van twee karakters die onverenigbaar lijken. Met diepgravende dialogen waarin de vele gedachtes en gevoelens hierover invoelend worden gemaakt en waaruit het onvermogen tot het vormen van een twee-éénheid steeds helderder naar voren komt.
Deze alinea, uit een interview van Iris Pronk met Oek de Jong (4 april 2006 in Trouw), verwoordt precies wat ik zo bijzonder vindt aan dit boek:
'Klievende romans', die wil De Jong schrijven: romans die zichtbaar maken wat in het dagelijks leven gewoonlijk verhuld wordt en die de lezer raken. Zo'n effect bereikt een schrijver niet zomaar, daarvoor moet een tekst gerijpt en (in een later stadium) tot in alle details 'doorgecomponeerd' zijn.
Weer sterk in de taal gaan het beschrijven wat de personen denken, ervaren, willen enzovoort, maar deze keer blijft het verhaal wel erg achter - en vind ik de ontwikkeling van de personages ook niet echt sterk.
Verheugde me echt op een Oekboek... Ook hier gaat het weer, net als in veel van zijn romans, om relaties waarin zelfbeheersing en opoffering een rol spelen, maar in Cirkel in het Gras komt er wat mij betreft geen verhaal op gang. Jammer, zo na Zwarte Schuur en Hokwerda's kind.
Hoewel lang geleden is dit een boek dat ik minstens 3 x gelezen heb. En ik durf het wel nog eens vast te nemen en een blz uit te lezen. Misschien later nog eens...
Het enige boek in mijn leven dat ik twee keer heb gelezen. Een boek waar ik me normaal niet toe aangetrokken zou voelen, maar door een oud-leraar werd me dit aangeraden te lezen voor mijn leeslijst. Destijds werd ik al verrast door de beschrijvende en gedetailleerde stijl van dit boek. Er valt zoveel te lezen, zoveel uit te halen.
Uiteindelijk, 10 jaar naar dato, nogmaals gelezen.
Weer greep het boek mij aan, hoe de hoofdpersonen hun leven leiden, maar ook lijden. Een aantrekken en afstoten in de relatie, waarbij je tegelijkertijd een mooie indruk krijgt van (de geschiedenis van) Italie. De hoofdpersonen zijn zo typerend en zo karakteristiek beschreven. Niet vaak voel je een personage zo dichtbij, ondanks dat je je er misschien niet mee kan identificeren, leef je je toch helemaal in. Het blijft een prachtig boek, ik sluit een derde keer lezen niet uit.. Wie weet, over 10 jaar.