Ο γάτος Πετεφρής

by Τάκης Καμπύλης

Ο ένας κατέφυγε εκεί, κυνηγημένος από υπαρκτούς και ανύπαρκτους εχθρούς. Ο άλλος κυνηγημένος από μία εκφυλιστική ασθένεια και από τον εαυτό του. Ο ένας είχε ξεκινήσει από την Ανατολή του Νότου, κι ο άλλος από τη Δύση του Βορρά.

Πίστευαν ότι θα ζούσαν μόνοι τους, μέχρι που ανακάλυψαν ο ένας τον άλλο, σε μικρό ακατοίκητο νησί: του Αιγαίου για τον ένα, της ευρωπαϊκής Ανατολής για τον άλλο.

Στα ημερολόγιά τους περιγράφουν τις διαφορές τους και τον πόλεμο που ξεκίνησαν για τα δικαιώματα στην έρημη νήσο «Νησί».

Στον πόλεμό τους πήραν μέρος τηλεοράσεις, κυβερνήσεις, στόλοι, οι δυνάμεις της φύσης και οι σκελετοί άγνωστων αρχαίων πολεμιστών.

Ήταν, όπως συμβαίνει όλο και συχνότερα, ένας πόλεμος χωρίς κήρυξη και χωρίς τέλος.

304 pages, Hardcover

First published January 1, 2025

About the author

Ο Τάκης Καμπύλης γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Ναύπλιο. Ξεκίνησε τη δημοσιογραφία στα Νέα ως ρεπόρτερ και αργότερα ως αρχισυντάκτης. Στη συνέχεια στον νέο Ελεύθερο Τύπο ως διευθυντής σύνταξης. Εργάστηκε ως επιτελικό στέλεχος και αρθρογράφος στην Καθημερινή και μετά ως γενικός διευθυντής του ραδιοφωνικού σταθμού του Δήμου Αθηναίων «Αθήνα 9,84». Επίσης, στο γραφείο Τύπου του Συνηγόρου του Πολίτη. Από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν το μυθιστόρημα Γίγαντες και φασόλια ή Δεν γίνονται αυτά εδώ (2019) και η νουβέλα Γενικά συμπτώματα (2021). Μένει στον Πειραιά.

Reviews

[Filodofra · Rating 5 out of 5]

Συγκλονιστικό βιβλίο, που επεξεργάζεται την εξής υπόθεση εργασίας: Τι θα συμβεί αν πάρεις δυο ανθρώπους (homo homini lupus) με άκρως αντίθετα ιδανικά και τους τοποθετήσεις στον ίδιο (κλειστό;) τόπο ενός νησιού – του Νησιού με Ν κεφαλαίο;

Ο Καρλ είναι μεγαλοαστός, μάλλον αριστοκράτης του πνεύματος, που έχει κατακτήσει το όνειρο του δυτικού ανθρώπου: συνδυάζει την ανθρωπιστική παιδεία με την εστέτ ευγένεια, απολαμβάνει την τέχνη με λεπταίσθηση, όσο και το κάλλος της φύσης, γνωρίζει πώς να χρησιμοποιεί την τεχνική και την τεχνολογία ώστε να επιβιώνει και να αυξάνει την παραγωγικότητα, ξέρει πώς να οργανώνει και να διαχειρίζεται τον χρόνο του ώστε να αποδίδει τα μέγιστα. Θέλει να ζήσει ένα καλό, προσχεδιασμένο, «αξιοπρεπές» τέλος και καταφεύγει με το γιοτ του στο Νησί. Ο δυτικός άνθρωπος με τον απολύτως «θωρακισμένο εαυτό» της ατομικιστικής ευμάρειας, ο οποίος βρίσκεται στη δύση του βίου του, έχει πιάσει την ανατολική παραλία του νησιού.

Τη δυτική παραλία έχει επιλέξει ο «ανατολίτης» Λούης, πρότυπο του παρορμητικού, «αυθεντικού» αναρχίζοντος ιδεολόγου, που πασχίζει όμως εμπράκτως (ως οικοτρομοκράτης) για την κοινωνική ισότητα και το έχει πληρώσει το τίμημα, εκτίοντας ποινές κάθειρξης. Είναι τώρα ένας αυτο-ηρωοποιημένος φυγόδικος αντάρτης, που η κοινωνία τον έχει εμέσει, αλλά αυτός ξέρει να χρησιμοποιεί με αυτοπεποίθηση την επιδεξιότητα των χεριών του και τη σωματική του ρώμη για να επιβιώνει με ελάχιστα, σχεδόν ως ακτήμων. Έχει βρεθεί στο Νησί για να γλυτώσει από την τσιμπίδα της κρατικής δικαιοσύνης. Δεν έχει ξεπουλήσει τις αρχές του, αλλά αυτές οι ίδιες τον έχουν πετάξει εκτός κοινωνίας.

Οι δύο συνειδητοί Ροβινσώνες βρίσκονται λοιπόν ριγμένοι από επιλογή στην ίδια παρθένα φύση, στην ακινησία του Νησιού, που κανένα κράτος δεν διεκδικεί. Το Νησί είναι όμως έκθετο στην κακοκαιρία του βορείου Αιγαίου και η επιβίωση δεν είναι απλή υπόθεση. Μετά από 31 μήνες μακάριας μόνωσης, οι Καρλ-Λούης ανακαλύπτουν τη γειτνίασή τους. Τι θα συμβεί όταν οι δύο «λύκοι» αναγκαστούν να συμβιώσουν;

Το βιβλίο παρακολουθεί με αργά βήματα την προσέγγισή τους, που επιβάλλεται από τον ενδιάμεσο γάτο Πετεφρή, ο οποίος κινείται παντού και παίζει όπου βρει φαΐ. Τι θα συμβεί όταν ο δυτικός φασίζων ορθολογιστής θελήσει να διδάξει στον αντιεξουσιαστή τού «όλα-ή-τίποτα» ανατολίτη τι εστί ιδιοκτησία, συνοριογραμμή και μισθωτή εργασία;

Ανάμεσα στους δύο διαμεσολαβεί συμφιλιωτικά, εκτός από το πετ που καλλείται Πετεφρής ή Πετεφίτς, και το Πέρασμα, μια σπηλιά με ανθρώπινους σκελετούς από αρχαιότατα ναυάγια. Αυτός θα είναι οι κοινός ενδιάμεσος χώρος για κοινές καταβυθίσεις στα βάθη του χρόνου, αφού η σπηλιά θα γίνει ασφαλές καταφύγιο με πόσιμο νερό, αλλά και τόπος για επίγνωση της κοινής Ιστορίας – πιθανόν και τόπος για εύρεση ενός κοινού τέλους. Θα χρειαστούν όμως πρώτα οι έξωθεν επεμβάσεις από κρατικές αρχές και δημοσιογράφους, που προκαλούν από το τίποτα διπλωματικό επεισόδιο, αλλά και θερμαίνουν ενώπιον των κοινών εχθρών μια «θέσει συμμαχία» των δύο νησιωτών.

Τα κεφάλαια του βιβλίου είναι αντιστικτικές ημερολογιακές αφηγήσεις για τα ίδια γεγονότα από αντίθετες οπτικές. Διαθέτει άφθονο στοχαστικό χιούμορ και δύο (τουλάχιστον) σπαρταριστές σκηνές προς ανθολόγηση: το ψάρεμα για καλαμάρια, και τη χάραξη συνόρων.

Το αντιφωνικό μυθιστόρημα θα προσφερόταν για θεατρική διασκευή, λόγω της έντονης σύγκρουσης των δύο ηρώων και της ενότητας των τριών χώρων (δυτική ακτή, σπηλιά, ανατολική ακτή), όμως υπάρχει ένας απρόβλεπτος παράγοντας που δεν υπακούει σε σκηνοθέτη: ο γάτος Πετεφρής/-φρίτς, που κάνει όπου θέλει πριτς.