What do you think?
Rate this book
Alles wat er is: Een ware familiegeschiedenis
Een aangrijpend verhaal over familie, verlies en het zwijgen dat generaties overstijgt.
Wanneer Mira's moeder ongeneeslijk ziek wordt, begint een zoektocht naar alles wat er nooit is uitgesproken. In een familie waar drie zelfmoorden als schaduwen over het heden hangen, probeert Mira grip te krijgen op haar verleden. Waarom wordt er gezwegen? Wat wordt er verzwegen? En wat betekent het om de stilte te doorbreken?
Alles wat er is is een gelaagde, intieme roman over de erfenis van trauma, de complexiteit van moeder-dochterrelaties en de kracht van woorden. In een stijl die zowel poëtisch als scherp is, ontvouwt zich een verhaal dat zich als een Matroesjkapop laag voor laag opent. Een boek dat raakt, schuurt en troost biedt.
Een indrukwekkend boek voor de lezers van Judith Koelemeijer, Lale Gül en Nina Polak.
Wanneer Mira's moeder ongeneeslijk ziek wordt, begint een zoektocht naar alles wat er nooit is uitgesproken. In een familie waar drie zelfmoorden als schaduwen over het heden hangen, probeert Mira grip te krijgen op haar verleden. Waarom wordt er gezwegen? Wat wordt er verzwegen? En wat betekent het om de stilte te doorbreken?
Alles wat er is is een gelaagde, intieme roman over de erfenis van trauma, de complexiteit van moeder-dochterrelaties en de kracht van woorden. In een stijl die zowel poëtisch als scherp is, ontvouwt zich een verhaal dat zich als een Matroesjkapop laag voor laag opent. Een boek dat raakt, schuurt en troost biedt.
Een indrukwekkend boek voor de lezers van Judith Koelemeijer, Lale Gül en Nina Polak.
256 pages, Kindle Edition
Published March 3, 2026
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 31 reviews
May 1, 2026
Nee. Teveel los zand, herhalingen. Niet boeiend
March 23, 2026
Mira’s moeder groeide op in een groot gezin, met maar liefst 11 broers en zussen. Drie van hen pleegden zelfmoord, en dat is een trauma dat Anne haar hele leven met zich meedraagt.
Mira probeert te achterhalen wat er precies gebeurd is met Annes siblings, maar botst steeds op een muur van -onbegrepen- stilte.
In Alles wat er is vertelt Inge Duine het verhaal van Mira’s familie, uit Mira’s oogpunt en op verschillende scharnierpunten in haar leven. Aan het einde komen Anna, Mira’s moeder, en Johanna, haar grootmoeder ook even aan het woord om zo de familiegeschiedenis een beetje te ontrafelen.
Alles wat er is is een ontroerend en pakkend boek, meerdere malen had ik te doen met Mira, die zo graag een diepgaand gesprek wilde met haar moeder, maar telkens weer dichtklapte. De verschillende tijdsperiodes (Mira als jong meisje, als jongvolwassene en als volwassen vrouw) lopen door elkaar heen, waardoor je goed in de gaten moet houden in welk jaar het hoofdstuk zich afspeelt, maar net dit door elkaar heen lopen geeft het boek een extra sterkte.
Een verhaal dat binnenkwam en hoogstwaarschijnlijk nog een tijdje gaat blijven plakken.
Dankjewel Inge Duine en uitgeverij de Fontein voor dit recensie-exemplaar!
Mira probeert te achterhalen wat er precies gebeurd is met Annes siblings, maar botst steeds op een muur van -onbegrepen- stilte.
In Alles wat er is vertelt Inge Duine het verhaal van Mira’s familie, uit Mira’s oogpunt en op verschillende scharnierpunten in haar leven. Aan het einde komen Anna, Mira’s moeder, en Johanna, haar grootmoeder ook even aan het woord om zo de familiegeschiedenis een beetje te ontrafelen.
Alles wat er is is een ontroerend en pakkend boek, meerdere malen had ik te doen met Mira, die zo graag een diepgaand gesprek wilde met haar moeder, maar telkens weer dichtklapte. De verschillende tijdsperiodes (Mira als jong meisje, als jongvolwassene en als volwassen vrouw) lopen door elkaar heen, waardoor je goed in de gaten moet houden in welk jaar het hoofdstuk zich afspeelt, maar net dit door elkaar heen lopen geeft het boek een extra sterkte.
Een verhaal dat binnenkwam en hoogstwaarschijnlijk nog een tijdje gaat blijven plakken.
Dankjewel Inge Duine en uitgeverij de Fontein voor dit recensie-exemplaar!
April 7, 2026
Ik ben blij dit boek gelezen te hebben!
Het is een mooie, psychologische roman over intergenerationeel trauma. Over alles wat niet uitgesproken wordt, verzwegen wordt. Spreken is zilver; zwijgen goud.
Het boek beschrijft gedetailleerd het fysieke aspect van trauma’s; hoe de trauma’s gevangen worden en blijven in je lichaam als je er niet over spreekt of schrijft en de invloed die het zwijgen heeft op je lichaam. De schrijver noemt het opkropkanker. Het is bijzonder om hierin als lezer meegenomen te worden.
Ik heb dit boek met plezier gelezen. Met momenten heeft het boek me geraakt, aangezien ik er aspecten in herken uit mijn eigen familiegeschiedenis. Ik had gehoopt dat vragen die bij mij oppopte gedurende het lezen, meer beantwoord zouden worden aan het eind van het boek. Dit bleef echter uit; anderzijds gaat het boek ook meer over het doorbreken van het zwijgen dan het daadwerkelijk krijgen van antwoorden. Het is een boek wat mij nog wel even zal bijblijven.
Het is een mooie, psychologische roman over intergenerationeel trauma. Over alles wat niet uitgesproken wordt, verzwegen wordt. Spreken is zilver; zwijgen goud.
Het boek beschrijft gedetailleerd het fysieke aspect van trauma’s; hoe de trauma’s gevangen worden en blijven in je lichaam als je er niet over spreekt of schrijft en de invloed die het zwijgen heeft op je lichaam. De schrijver noemt het opkropkanker. Het is bijzonder om hierin als lezer meegenomen te worden.
Ik heb dit boek met plezier gelezen. Met momenten heeft het boek me geraakt, aangezien ik er aspecten in herken uit mijn eigen familiegeschiedenis. Ik had gehoopt dat vragen die bij mij oppopte gedurende het lezen, meer beantwoord zouden worden aan het eind van het boek. Dit bleef echter uit; anderzijds gaat het boek ook meer over het doorbreken van het zwijgen dan het daadwerkelijk krijgen van antwoorden. Het is een boek wat mij nog wel even zal bijblijven.
March 15, 2026
Alles wat er is vertelt het verhaal van Mira, haar moeder Anne en oma Johanna. Anne is een van de twaalf kinderen van Johanna, maar het noodlot heeft de familie nogal getroffen. Meerdere kinderen hebben het moeilijk en in de jaren '80 plegen drie van hen zelfmoord. Daar wordt nooit meer over gesproken.
Maar dat betekent niet dat het niet voelbaar is en niemand er last van heeft. Zo is Anne niet meer in staat verbinding te maken; niet met haar overige broers/zussen maar ook niet met haar dochter. Mira kan er steeds slechter tegen en alles komt in een stroomversnelling voor haar als Anne ernstig ziek blijkt.
Inge Duine weet prachtig in woorden te vatten hoe niet uitgesproken pijn in je lijf zakt. Het verbaasde me dan ook niet toen uit het dankwoord bleek dat ze bekend is met craniosacraaltherapie.
Door haar vlotte schrijfstijl en rake verwoordingen trok ze me binnen no time het verhaal in. Ik vloog door de pagina's en ook als ik even moest stoppen met lezen, had ik de smaak zo weer te pakken. Nog even extra omdat het boek speelt in de plaats waar ik ben opgegroeid. Een feest der herkenning, ondanks het zware onderwerp.
Sowieso is Duine er goed in geslaagd om het boek niet te zwaar te maken, zonder aan het plot te kort te doen. Alleen vond ik wel dat er op een gegeven moment (laatste eenderde, laatste kwart) wat veel herhaling in zat. Misschien is dat omdat ik heel bekend met de invloed van niet uitgesproken woorden op het lijf, maar op een gegeven moment dacht ik: ja, nu heb ik hem wel.
Maar dat is dan ook eigenlijk het enige dat ik heb "aan te merken" op dit boek. Het is een sterk verhaal over familiebanden, generationeel trauma en de kracht die het kost om daar doorheen te breken. Een aanrader!
"Als je je niet uitsprak, er niet over schreef, dan zakten de woorden naar beneden, steeds dieper je lijf in, tot ze een plek vonden om ergens vast te blijven zitten, ergens in je bekken, in je darmen, of tussen je ribben, waar er ook plek was." (P.143)
"Voor nu bleven de woorden in haar buik steken, en in haar keel. de woorden klampten zich vast aan alles wat ze eerder niet had gezegd, tijdens eerdere gebeurtenissen waarbij ze haar mond had gehouden. De woorden bleven vastzitten in haar lijf tot ze werden losgelaten. Ooit." (p.172)
Maar dat betekent niet dat het niet voelbaar is en niemand er last van heeft. Zo is Anne niet meer in staat verbinding te maken; niet met haar overige broers/zussen maar ook niet met haar dochter. Mira kan er steeds slechter tegen en alles komt in een stroomversnelling voor haar als Anne ernstig ziek blijkt.
Inge Duine weet prachtig in woorden te vatten hoe niet uitgesproken pijn in je lijf zakt. Het verbaasde me dan ook niet toen uit het dankwoord bleek dat ze bekend is met craniosacraaltherapie.
Door haar vlotte schrijfstijl en rake verwoordingen trok ze me binnen no time het verhaal in. Ik vloog door de pagina's en ook als ik even moest stoppen met lezen, had ik de smaak zo weer te pakken. Nog even extra omdat het boek speelt in de plaats waar ik ben opgegroeid. Een feest der herkenning, ondanks het zware onderwerp.
Sowieso is Duine er goed in geslaagd om het boek niet te zwaar te maken, zonder aan het plot te kort te doen. Alleen vond ik wel dat er op een gegeven moment (laatste eenderde, laatste kwart) wat veel herhaling in zat. Misschien is dat omdat ik heel bekend met de invloed van niet uitgesproken woorden op het lijf, maar op een gegeven moment dacht ik: ja, nu heb ik hem wel.
Maar dat is dan ook eigenlijk het enige dat ik heb "aan te merken" op dit boek. Het is een sterk verhaal over familiebanden, generationeel trauma en de kracht die het kost om daar doorheen te breken. Een aanrader!
"Als je je niet uitsprak, er niet over schreef, dan zakten de woorden naar beneden, steeds dieper je lijf in, tot ze een plek vonden om ergens vast te blijven zitten, ergens in je bekken, in je darmen, of tussen je ribben, waar er ook plek was." (P.143)
"Voor nu bleven de woorden in haar buik steken, en in haar keel. de woorden klampten zich vast aan alles wat ze eerder niet had gezegd, tijdens eerdere gebeurtenissen waarbij ze haar mond had gehouden. De woorden bleven vastzitten in haar lijf tot ze werden losgelaten. Ooit." (p.172)
April 4, 2026
Ondanks dat ik had gehoopt op een ontknoping van wat het familietrauma is, was dit een mooi geschreven boek over familiegeschiedenis en intergenerationele overdracht.
This entire review has been hidden because of spoilers.
March 23, 2026
Recensie van:
Alles wat er is
Auteur:
Inge Duine
Inge Duine werkt bij Avans Hogeschool. Ze schrijft columns voor Punt (Avans Hogeschool) en publiceerde eerder twee thrillers bij uitgeverij de Fontein: De laatste tour (2016) en Op glad ijs (2018). Inge Duine woont in Tilburg.
Uitgeverij:
De Fontein
Genre:
Roman; gebaseerd op een ware familiegeschiedenis.
Wijze van lezen:
Recensie exemplaar E-book ontvangen van uitgeverij De Fontein in ruil voor mijn recensie.
Cover en flaptekst:
Twee kinderen op de rug gezien, twee meisjes, die beide in het water voor hen springen. Zorgeloos, blij, vol verwachting. Wat zullen ze vinden in het water? Verkoeling? Blijven ze aan de oppervlakte of gaan ze de diepte in? Blijven ze elkaars hand vasthouden of niet? Een prachtige veelzeggende cover.
De flaptekst is intens maar informatief. Nodigt mij uit tot lezen.
Quote:
Matroesjka
Ik ben een matroesjkapop. Maak mij open en je vindt mijn moeder. Maak mijn moeder maar open. Ja, daar zit mijn oma. In mijn oma zit haar moeder, mijn overgrootoma. En in mijn overgrootoma zit weer haar moeder. Zo gaat het door en door en door. En door en door. En door. Door. Tot je bij het begin uitkomt.
Of bij het einde, net hoe je het bekijkt. De vrouwen van onze familie staan op een rijtje. Van groot naar klein. Van nu naar toen.
Of is het andersom? Ik ben de kleinste, mijn moeder komt daaromheen. En zo gaat het door en door en door. En door en door. En door. Door. Tot je bij de oermoeder uitkomt. De grootste. Daar waar de vrouwenlijn van onze familie begon.
Wat draag ik van hen mee?
2021
Er was een tijd dat Mira echt een matroesjkapop was. Lang geleden, ergens begin jaren zestig. Haar oma was zo’n vijf maanden zwanger van Anne toen een deel van Mira ontstond, kleiner dan een speldenkop nog, zelfs kleiner dan de kleinste kruimel of korrel zand. Mira was nog niet met het blote oog te zien, maar ze bestond al, op celniveau; de eicel waaruit Mira zich zou ontwikkelen bevond zich vanaf dat moment in Annes eierstokken. Drie generaties in een lichaam, als een matroesjkapop, een vrouw in een vrouw in een vrouw.
Een maand of vier had Mira in Anne, en in haar oma geleefd. Alles wat haar oma in die paar maanden had meegemaakt was doorgedrongen tot in de cellen van haar moeder en dus ook tot in die ene cel die uit zou groeien tot Mira. Was dat de reden dat Mira het Zeeuwse zwijgen tot in haar diepste vezels beheerste? Dat het niet iets was wat ze had geleerd door naar Anne en Henk te kijken, maar gewoon zat in alles wat ze in zich had: spreken is zilver, zwijgen is goud. Was dat wat ze had meegekregen van haar oma, haar moeder, van haarzelf, dat je de dingen die moeilijk waren gewoon opborg in jezelf, zonder ze te uiten?
Mooie tekst:
Een zoektocht naar wat generaties lang verzwegen bleef.
Het verhaal:
Wanneer Mira’s moeder ongeneeslijk ziek wordt, begint een zoektocht naar alles wat er nooit is uitgesproken. In een familie waar drie zelfmoorden als schaduwen over het heden hangen, probeert Mira grip te krijgen op haar verleden. Waarom wordt er gezwegen? Wat wordt er verzwegen? En wat betekent het om de stilte te doorbreken?
Alles wat er is is een gelaagd en intiem verhaal over de erfenis van trauma, de complexiteit van moeder-dochterrelaties en de kracht van woorden. In een stijl die zowel poëtisch als scherp is, ontvouwt zich een verhaal dat zich als een Matroesjkapop laag voor laag opent. Een boek dat raakt, schuurt en troost biedt.
Mijn leesbeleving:
Dit verhaal raakte mij diep. Zoveel herkenning. Ik herken het generationeel trauma. Mijn ouders zijn beide kinderen uit grote gezinnen.
Mijn moeder is de tweede van acht kinderen. Daar leven er nog zeven van. Een kindje leefde maar een dag. Daar werd niet over gesproken.
Oma werd opgehaald met de ambulance maar het hoe en waarom werd niet verteld. Het kindje kreeg geen naam. Het werd begraven in een anoniem graf met een nichtje. Toen het grafje geruimd werd zorgde mijn moeder voor een grafvlinder op het graf van haar ouders. Pas toen hoorden haar zussen en broer dat zij nog een zusje gehad hadden.
De ouders van mijn moeder haar vader woonden in een huis achter het huis waar mijn moeder opgroeide. Toen haar oma zelfmoord pleegde werd daar niet over gesproken. De moeder van mijn moeder had altijd depressies. Soms een opleving van druk en vrolijk wat je manisch zou kunnen noemen.
Ik weet niet of dat een gen is of iets in je DNA maar in de vrouwelijke aan die kant zit veel psychische kwetsbaarheid. Ik heb deze psychische kwetsbaarheid ook. Depressies, zelfmoord gedachten vanaf een jonge leeftijd, talloze diagnoses van postnatale depressie, bipolair, borderline etc. Ook heb ik NAH. Veel therapie en hulp gehad. Ik wilde wel van me afpraten. Ik wilde mijn dochters behoeden voor hetzelfde psychische lot als mij.
Vrouwen in mijn familie kregen postnatale depressies, diagnoses als manisch depressief, een tante pleegde zelfmoord wat mislukte. Mijn moeder zei we praten er buiten het gezin niet over.
Toch begeleidde mijn moeder jaren een vrouw die zwaar depressief was o.a. door postnatale depressies. Dat vond ik dan weer heel apart weet ik nog. Zelf had mijn moeder ook vele depressieve periodes. In een poging van mij hierover te praten zei ze: Ik ging intensief de tuin schoffelen. Praten helpt niet. Daarmee was de kous af.
Praten over je gevoel was en is moeilijk. Mijn zusje kreeg in 2024 lymfeklierkanker. Ik hoorde dat van mijn moeder. Mijn ouders kregen een snelle cursus in het delen van gevoelens. Mijn zusje overleefde ternauwernood. Datzelfde jaar kreeg mijn moeder de diagnose uitgezaaide dunne darmkanker. Ze volgt nu een palliatief traject in Erasmus MC Rotterdam met een revolutionair bestralingstraject via infuus.
Iedere stap in haar behandeling deelde en deelt ze met mij. Niet zakelijk maar ook de diepte in qua gevoel. Topsport voor mijn moeder. Mijn vader spreekt er nog steeds weinig over. Dus ik herkende veel in Anne en Henk. Ik spiegelde mijzelf aan Mira. Hoe zij psychisch en lichamelijk alles beleefde. Ook ik verloor een kind.
Mijn ouders spraken er niet over. Het mocht niet bekend worden in de familie. Mijn schoonouders waren anders. Onze zoon hoorde en hoort erbij. Heeft zijn eigen fotoalbum net als de andere kleinkinderen. Mijn oudste dochter wist al vroeg bij welke opa en oma zij wel over haar broertje kon praten en waar niet.
Wij kregen nog een dochter. Beide weten van hun broertje en broer. Er wordt openlijk over gesproken. Ook onze dominee heeft ons ongelooflijk goed gesteund. Andere oudere kerkgangers voelden zich gesteund en gedragen dat wij openlijk over onze zoon spraken in de kerk. Dat heelde hun eigen wonden. Zij mochten vroeger niet over hun overleden kinderen spreken. Jaren later, na meerdere kindersterftes in de familie verontschuldigde mijn moeder zich voor haar kille houding van niet praten over het overlijden van mijn zoon. Jarenlang was ik kwaad en teleurgesteld in mijn ouders. Alhoewel dit excuus kwam voelde het als een ijskoude douche. Ik wist niet wat ik ermee moest.
Een neef van mij kreeg een hersentumor. Daar werd openlijk en eerlijk over gesproken in de familie. Hij hield een digitaal dagboek bij. Ik hoefde dat niet te lezen want mijn neef vertelde zijn hele ziekteproces als hij me opzocht in mijn dromen. Hij werd 31 jaar en koos voor euthanasie. Hij komt nog vaak bij me in mijn dromen. Bijzonder en fijn.
Dit verhaal is dus heel herkenbaar voor mij. Ieder detail, iedere zinsnede metaforisch, poëtisch en diepgaand het raakte me van mijn kruin tot in mijn tenen. Wat ongelooflijk helpend en troostend dat Inge Duine dit verhaal toevertrouwde aan het papier. Ik kon zo voorbeelden van familie naar voren halen als ik las. Een tante die een verloren strijd streed tegen uitgezaaide longkanker. Die dit strak orkestreerde; geen bezoek, geen ruchtbaarheid aan geven buiten het gezin. Als het ware strak ingesponnen in een cocon. Een diepe buiging voor haar oudste dochter die wel zorg regelde om de laatste levensdagen van haar moeder zo fijn mogelijk te laten zijn.
Iedereen op de hoogte houden. Iedereen nog een laatste keer op bezoek bij haar moeder. Een afscheid waar zij het levensverhaal van haar moeder vertelde: open, puur, liefdevol en onvergetelijk. Na het afscheid vonden mijn oom en mijn neven het zwaar om te praten met allen die afscheid kwamen nemen. Volgens mijn moeder is het contact met hen miniem. Ook al belt mijn moeder vaak met hen. Ook hier geldt gevoelens uitten is zwaar. Contact houden ook. Voor beide kanten geldt dat.
Vele levensgebeurtenissen die heftig zijn worden vaak onder het kleed geschoven. Maar hoe klein je ook bent je voelt de sfeer, de zware deken van verdriet, pijn, woorden die niet gesproken worden. Het masker van niet klagen maar dragen zit goed vast.
Mijn vaders moeder was altijd open en eerlijk over alles. Ze verloor diverse kinderen. Een zoon verongelukte toen hij 25 jaar was. Zijn levensverhaal werd altijd verteld en zijn foro stond in de kamer.
Mijn vader zijn vader was altijd zwijgzaam en als hij wat zei was het alsof hij ijspegels kon maken met zijn woorden. Mijn moeder haar moeder toonde haar gevoel amper. Haar man werd depressief van haar terwijl hij voorheen altijd vrolijk was. En de oudste kinderen hadden een andere band met hun ouders dan de jongsten. Ook dat herkende ik.
Dit verhaal verteld vanuit divers perspectief en levensfasen vond ik zeer scherp gedaan. Echt kippenvel van een wervelwind aan emoties. Het boek “Het is niet met jou begonnen” van auteur Mark Wolynn gaat ook over dit onderwerp. Dit verhaal van Inge Duine toont ons alle uithoeken van de menselijke psyche maar laat ook vastgeroeste denk en gedragspatronen zien. Al dan niet geïnitieerd vanuit gelovig zijn of een gezinsstructuur.
Alhoewel dit een confronterend, rauw, hartverscheurend, psychologisch filerend verhaal is het gaf me ook een gevoel van thuiskomen bij mijzelf, troost, hoop een connectie met de personen in dit verhaal van we delen samen iets. Ik ben niet alleen, wat ik voel is niet gek.
Ik hoop dat dit boek velen mag raken, een stem geeft aan hen die dat zelf moeilijk vinden, een zaklamp mag zijn in iemands duisternis. Een uitweg naar hulp.
Mijn mening:
Ik geef 5 sterren.
Een verhaal dat alle facetten van menselijke gevoelens en gedachten intensief bloot legt. Een verhaal dat reflecteert, raakt en je automatisch laat nadenken over je eigen familiegeschiedenis. En de patronen in je familie. Wat maakt een familie hecht en wanneer zit het als los zand aan elkaar vast? Is dat de mening van buitenstaanders of zie je dat als familielid zelf ook? Heeft gemoedstoestand een oorsprong in je familie stamboom? Fascinerend hoe Inge Duine dat tentoonspreidt in haar verhaal.
Met een beeldende, metaforische, filosofische, nieuwe inzichten gevende schrijfstijl met een verhaal dat zich verankerd in je psyche en lijf. Dat onderhuids gaat en je pas loslaat als je de laatste letter gelezen hebt.
Ik vond de confrontatie met mijn eigen familiegeschiedenis zwaar maar ook ontzettend leerzaam.
Zo las ik ergens dat als je vernoemd bent naar een persoon in je familie je de persoonlijkheid ook overneemt. Als het ware dezelfde persoon wordt omdat je dezelfde naam deelt? Kan dat of is dat onmogelijk?
Ik hoop dat ik in de toekomst nog meer boeken van Inge Duine mag lezen en recenseren.
Alles wat er is
Auteur:
Inge Duine
Inge Duine werkt bij Avans Hogeschool. Ze schrijft columns voor Punt (Avans Hogeschool) en publiceerde eerder twee thrillers bij uitgeverij de Fontein: De laatste tour (2016) en Op glad ijs (2018). Inge Duine woont in Tilburg.
Uitgeverij:
De Fontein
Genre:
Roman; gebaseerd op een ware familiegeschiedenis.
Wijze van lezen:
Recensie exemplaar E-book ontvangen van uitgeverij De Fontein in ruil voor mijn recensie.
Cover en flaptekst:
Twee kinderen op de rug gezien, twee meisjes, die beide in het water voor hen springen. Zorgeloos, blij, vol verwachting. Wat zullen ze vinden in het water? Verkoeling? Blijven ze aan de oppervlakte of gaan ze de diepte in? Blijven ze elkaars hand vasthouden of niet? Een prachtige veelzeggende cover.
De flaptekst is intens maar informatief. Nodigt mij uit tot lezen.
Quote:
Matroesjka
Ik ben een matroesjkapop. Maak mij open en je vindt mijn moeder. Maak mijn moeder maar open. Ja, daar zit mijn oma. In mijn oma zit haar moeder, mijn overgrootoma. En in mijn overgrootoma zit weer haar moeder. Zo gaat het door en door en door. En door en door. En door. Door. Tot je bij het begin uitkomt.
Of bij het einde, net hoe je het bekijkt. De vrouwen van onze familie staan op een rijtje. Van groot naar klein. Van nu naar toen.
Of is het andersom? Ik ben de kleinste, mijn moeder komt daaromheen. En zo gaat het door en door en door. En door en door. En door. Door. Tot je bij de oermoeder uitkomt. De grootste. Daar waar de vrouwenlijn van onze familie begon.
Wat draag ik van hen mee?
2021
Er was een tijd dat Mira echt een matroesjkapop was. Lang geleden, ergens begin jaren zestig. Haar oma was zo’n vijf maanden zwanger van Anne toen een deel van Mira ontstond, kleiner dan een speldenkop nog, zelfs kleiner dan de kleinste kruimel of korrel zand. Mira was nog niet met het blote oog te zien, maar ze bestond al, op celniveau; de eicel waaruit Mira zich zou ontwikkelen bevond zich vanaf dat moment in Annes eierstokken. Drie generaties in een lichaam, als een matroesjkapop, een vrouw in een vrouw in een vrouw.
Een maand of vier had Mira in Anne, en in haar oma geleefd. Alles wat haar oma in die paar maanden had meegemaakt was doorgedrongen tot in de cellen van haar moeder en dus ook tot in die ene cel die uit zou groeien tot Mira. Was dat de reden dat Mira het Zeeuwse zwijgen tot in haar diepste vezels beheerste? Dat het niet iets was wat ze had geleerd door naar Anne en Henk te kijken, maar gewoon zat in alles wat ze in zich had: spreken is zilver, zwijgen is goud. Was dat wat ze had meegekregen van haar oma, haar moeder, van haarzelf, dat je de dingen die moeilijk waren gewoon opborg in jezelf, zonder ze te uiten?
Mooie tekst:
Een zoektocht naar wat generaties lang verzwegen bleef.
Het verhaal:
Wanneer Mira’s moeder ongeneeslijk ziek wordt, begint een zoektocht naar alles wat er nooit is uitgesproken. In een familie waar drie zelfmoorden als schaduwen over het heden hangen, probeert Mira grip te krijgen op haar verleden. Waarom wordt er gezwegen? Wat wordt er verzwegen? En wat betekent het om de stilte te doorbreken?
Alles wat er is is een gelaagd en intiem verhaal over de erfenis van trauma, de complexiteit van moeder-dochterrelaties en de kracht van woorden. In een stijl die zowel poëtisch als scherp is, ontvouwt zich een verhaal dat zich als een Matroesjkapop laag voor laag opent. Een boek dat raakt, schuurt en troost biedt.
Mijn leesbeleving:
Dit verhaal raakte mij diep. Zoveel herkenning. Ik herken het generationeel trauma. Mijn ouders zijn beide kinderen uit grote gezinnen.
Mijn moeder is de tweede van acht kinderen. Daar leven er nog zeven van. Een kindje leefde maar een dag. Daar werd niet over gesproken.
Oma werd opgehaald met de ambulance maar het hoe en waarom werd niet verteld. Het kindje kreeg geen naam. Het werd begraven in een anoniem graf met een nichtje. Toen het grafje geruimd werd zorgde mijn moeder voor een grafvlinder op het graf van haar ouders. Pas toen hoorden haar zussen en broer dat zij nog een zusje gehad hadden.
De ouders van mijn moeder haar vader woonden in een huis achter het huis waar mijn moeder opgroeide. Toen haar oma zelfmoord pleegde werd daar niet over gesproken. De moeder van mijn moeder had altijd depressies. Soms een opleving van druk en vrolijk wat je manisch zou kunnen noemen.
Ik weet niet of dat een gen is of iets in je DNA maar in de vrouwelijke aan die kant zit veel psychische kwetsbaarheid. Ik heb deze psychische kwetsbaarheid ook. Depressies, zelfmoord gedachten vanaf een jonge leeftijd, talloze diagnoses van postnatale depressie, bipolair, borderline etc. Ook heb ik NAH. Veel therapie en hulp gehad. Ik wilde wel van me afpraten. Ik wilde mijn dochters behoeden voor hetzelfde psychische lot als mij.
Vrouwen in mijn familie kregen postnatale depressies, diagnoses als manisch depressief, een tante pleegde zelfmoord wat mislukte. Mijn moeder zei we praten er buiten het gezin niet over.
Toch begeleidde mijn moeder jaren een vrouw die zwaar depressief was o.a. door postnatale depressies. Dat vond ik dan weer heel apart weet ik nog. Zelf had mijn moeder ook vele depressieve periodes. In een poging van mij hierover te praten zei ze: Ik ging intensief de tuin schoffelen. Praten helpt niet. Daarmee was de kous af.
Praten over je gevoel was en is moeilijk. Mijn zusje kreeg in 2024 lymfeklierkanker. Ik hoorde dat van mijn moeder. Mijn ouders kregen een snelle cursus in het delen van gevoelens. Mijn zusje overleefde ternauwernood. Datzelfde jaar kreeg mijn moeder de diagnose uitgezaaide dunne darmkanker. Ze volgt nu een palliatief traject in Erasmus MC Rotterdam met een revolutionair bestralingstraject via infuus.
Iedere stap in haar behandeling deelde en deelt ze met mij. Niet zakelijk maar ook de diepte in qua gevoel. Topsport voor mijn moeder. Mijn vader spreekt er nog steeds weinig over. Dus ik herkende veel in Anne en Henk. Ik spiegelde mijzelf aan Mira. Hoe zij psychisch en lichamelijk alles beleefde. Ook ik verloor een kind.
Mijn ouders spraken er niet over. Het mocht niet bekend worden in de familie. Mijn schoonouders waren anders. Onze zoon hoorde en hoort erbij. Heeft zijn eigen fotoalbum net als de andere kleinkinderen. Mijn oudste dochter wist al vroeg bij welke opa en oma zij wel over haar broertje kon praten en waar niet.
Wij kregen nog een dochter. Beide weten van hun broertje en broer. Er wordt openlijk over gesproken. Ook onze dominee heeft ons ongelooflijk goed gesteund. Andere oudere kerkgangers voelden zich gesteund en gedragen dat wij openlijk over onze zoon spraken in de kerk. Dat heelde hun eigen wonden. Zij mochten vroeger niet over hun overleden kinderen spreken. Jaren later, na meerdere kindersterftes in de familie verontschuldigde mijn moeder zich voor haar kille houding van niet praten over het overlijden van mijn zoon. Jarenlang was ik kwaad en teleurgesteld in mijn ouders. Alhoewel dit excuus kwam voelde het als een ijskoude douche. Ik wist niet wat ik ermee moest.
Een neef van mij kreeg een hersentumor. Daar werd openlijk en eerlijk over gesproken in de familie. Hij hield een digitaal dagboek bij. Ik hoefde dat niet te lezen want mijn neef vertelde zijn hele ziekteproces als hij me opzocht in mijn dromen. Hij werd 31 jaar en koos voor euthanasie. Hij komt nog vaak bij me in mijn dromen. Bijzonder en fijn.
Dit verhaal is dus heel herkenbaar voor mij. Ieder detail, iedere zinsnede metaforisch, poëtisch en diepgaand het raakte me van mijn kruin tot in mijn tenen. Wat ongelooflijk helpend en troostend dat Inge Duine dit verhaal toevertrouwde aan het papier. Ik kon zo voorbeelden van familie naar voren halen als ik las. Een tante die een verloren strijd streed tegen uitgezaaide longkanker. Die dit strak orkestreerde; geen bezoek, geen ruchtbaarheid aan geven buiten het gezin. Als het ware strak ingesponnen in een cocon. Een diepe buiging voor haar oudste dochter die wel zorg regelde om de laatste levensdagen van haar moeder zo fijn mogelijk te laten zijn.
Iedereen op de hoogte houden. Iedereen nog een laatste keer op bezoek bij haar moeder. Een afscheid waar zij het levensverhaal van haar moeder vertelde: open, puur, liefdevol en onvergetelijk. Na het afscheid vonden mijn oom en mijn neven het zwaar om te praten met allen die afscheid kwamen nemen. Volgens mijn moeder is het contact met hen miniem. Ook al belt mijn moeder vaak met hen. Ook hier geldt gevoelens uitten is zwaar. Contact houden ook. Voor beide kanten geldt dat.
Vele levensgebeurtenissen die heftig zijn worden vaak onder het kleed geschoven. Maar hoe klein je ook bent je voelt de sfeer, de zware deken van verdriet, pijn, woorden die niet gesproken worden. Het masker van niet klagen maar dragen zit goed vast.
Mijn vaders moeder was altijd open en eerlijk over alles. Ze verloor diverse kinderen. Een zoon verongelukte toen hij 25 jaar was. Zijn levensverhaal werd altijd verteld en zijn foro stond in de kamer.
Mijn vader zijn vader was altijd zwijgzaam en als hij wat zei was het alsof hij ijspegels kon maken met zijn woorden. Mijn moeder haar moeder toonde haar gevoel amper. Haar man werd depressief van haar terwijl hij voorheen altijd vrolijk was. En de oudste kinderen hadden een andere band met hun ouders dan de jongsten. Ook dat herkende ik.
Dit verhaal verteld vanuit divers perspectief en levensfasen vond ik zeer scherp gedaan. Echt kippenvel van een wervelwind aan emoties. Het boek “Het is niet met jou begonnen” van auteur Mark Wolynn gaat ook over dit onderwerp. Dit verhaal van Inge Duine toont ons alle uithoeken van de menselijke psyche maar laat ook vastgeroeste denk en gedragspatronen zien. Al dan niet geïnitieerd vanuit gelovig zijn of een gezinsstructuur.
Alhoewel dit een confronterend, rauw, hartverscheurend, psychologisch filerend verhaal is het gaf me ook een gevoel van thuiskomen bij mijzelf, troost, hoop een connectie met de personen in dit verhaal van we delen samen iets. Ik ben niet alleen, wat ik voel is niet gek.
Ik hoop dat dit boek velen mag raken, een stem geeft aan hen die dat zelf moeilijk vinden, een zaklamp mag zijn in iemands duisternis. Een uitweg naar hulp.
Mijn mening:
Ik geef 5 sterren.
Een verhaal dat alle facetten van menselijke gevoelens en gedachten intensief bloot legt. Een verhaal dat reflecteert, raakt en je automatisch laat nadenken over je eigen familiegeschiedenis. En de patronen in je familie. Wat maakt een familie hecht en wanneer zit het als los zand aan elkaar vast? Is dat de mening van buitenstaanders of zie je dat als familielid zelf ook? Heeft gemoedstoestand een oorsprong in je familie stamboom? Fascinerend hoe Inge Duine dat tentoonspreidt in haar verhaal.
Met een beeldende, metaforische, filosofische, nieuwe inzichten gevende schrijfstijl met een verhaal dat zich verankerd in je psyche en lijf. Dat onderhuids gaat en je pas loslaat als je de laatste letter gelezen hebt.
Ik vond de confrontatie met mijn eigen familiegeschiedenis zwaar maar ook ontzettend leerzaam.
Zo las ik ergens dat als je vernoemd bent naar een persoon in je familie je de persoonlijkheid ook overneemt. Als het ware dezelfde persoon wordt omdat je dezelfde naam deelt? Kan dat of is dat onmogelijk?
Ik hoop dat ik in de toekomst nog meer boeken van Inge Duine mag lezen en recenseren.
August 7, 2026
ik vond het begin wel erg langzaam, waardoor ik er eerst niet helemaal in kwam. Uiteindelijk ben ik toch blij dat ik hem heb gelezen! Ik had alleen verwacht dat er wat meer diepgang zou zitten in de geschiedenis van de familie, vooral nadat Mira’s moeder ziek wordt. Daar had ik graag wat meer over willen lezen.
Verder vond ik de lengte van het boek eigenlijk perfect. Niet te lang en niet te kort, waardoor het verhaal fijn weg las.
Verder vond ik de lengte van het boek eigenlijk perfect. Niet te lang en niet te kort, waardoor het verhaal fijn weg las.
August 6, 2026
Je krijgt niet echt antwoorden op de vragen, dus het voelt een beetje als uitmelken van het plot. Teveel herhalingen, en uitgesmeerd.
March 18, 2026
“Ik ga dat anders doen.” Hoe vaak horen we dat niet om ons heen, wanneer het om ouder-kindrelaties gaat? En eerlijk, ik heb dat zelf ook vaak genoeg gedacht. Maar wat nu als bepaalde patronen zo diep in ons wezen verankerd zijn? In hoeverre zijn we ons van alles bewust? En zijn sommige patronen niet ook een beetje generatie ingegeven? Inge Duine schreef met ‘Alles wat er is’ een werkelijk prachtige roman over intergenerationeel trauma die gebaseerd is op een ware familiegeschiedenis. Hierin probeert Mira bij haar ongeneeslijk zieke moeder de waarheid te ontfutselen over drie zelfmoorden in de familie. Maar er is al zo lang over gezwegen, en wat weet iedereen echt?
Het klinkt als een zwaar thema, maar het verhaal voelt verrassend licht. Met een schrijfstijl die direct en krachtig is weet Inge Duine een intiem verhaal heel beeldend neer te zetten. Het verhaal boeide me van begin tot eind en zette me aan het denken over eigen patronen en een familiegeschiedenis waarin ook zelfmoorden, zij het op meer afstand, voorkomen. Het boek confronteert maar shockeert niet.
Een bijzonder mooi verhaal, waarbij de Matroesjkapop een prachtig symbool is van overerving, van lagen die om ons heen gevormd worden en van een verhaal dat zich laag voor laag onthult. Heel erg knap geschreven!
Het klinkt als een zwaar thema, maar het verhaal voelt verrassend licht. Met een schrijfstijl die direct en krachtig is weet Inge Duine een intiem verhaal heel beeldend neer te zetten. Het verhaal boeide me van begin tot eind en zette me aan het denken over eigen patronen en een familiegeschiedenis waarin ook zelfmoorden, zij het op meer afstand, voorkomen. Het boek confronteert maar shockeert niet.
Een bijzonder mooi verhaal, waarbij de Matroesjkapop een prachtig symbool is van overerving, van lagen die om ons heen gevormd worden en van een verhaal dat zich laag voor laag onthult. Heel erg knap geschreven!
March 16, 2026
Ik wist niet zo goed wat ik kon verwachten van dit boek want ik heb helaas nog nooit iets gelezen van Inge
.. in het begin moest ik een beetje wennen aan de schrijfstijl maar later toen ik daar aan gewend was las het boek heerlijk. En je word echt meegenomen in een familiegeheim en je wilt gewoon weten waarom er over gezwegen word.. daarom blijf je lezen!
Een klein stukje uit het boek is en wat ik ook echt goed vond geschreven is:
Mira was een matroejskapop. Met in haar haar moeder, haar oma, haar overgrootmoeder - of eromheen, net hoe je het bekeek. Mira was degene die alles wat er was kon doorgeven. Naar de volgende. Mira was haar moeder. Mira was haar oma. Mira was alle vrouwen die er voor haar geweest waren. Maar bovenal was ze zichzelf.
March 31, 2026
"Maar ze had geleerd om zichzelf in te kapselen, om die grote gevoelens niet te voelen, en zich zeker niet te uiten. Ze had geleerd om haar binnenkant niet aan de buitenkant te laten zien"
Mira hoort als kind dat haar moeder twee zussen en een broer is verloren door zelfmoord. Hier wordt niet over gesproken, en vragen worden niet beantwoord. De gebeurtenissen in de familie hebben gevolgen voor het heden. Mira begrijpt niet waarom er wordt gezwegen en wil meer weten over haar moeder en haar familie. Dan wordt haar moeder ongeneeslijk ziek. Lukt het Mira de stilte te doorbreken?
"Ik ben een matroesjkapop. Maak mij open en je vindt mijn moeder. Maak mijn moeder open. Ja, daar zit mijn oma. In mijn oma zit weer haar moeder. Zo gaat het door en door en door".
Als jong meisje voelt Mira al dat bepaalde dingen niet bespreekbaar zijn in het gezin. Op wat feitjes na weet Mira niets over het verleden en juist hierdoor wordt het iets ongrijpbaars. Er zit angst in haar, angst die zich lichamelijk uit. Ze is doodsbang dat haar moeder zichzelf ook iets zal aandoen.
Een neef van Mira schrijft een boek over de familie maar ook dit boek heeft geen antwoorden.
Anne, Mira's moeder heeft een dam opgeworpen. Ze praat niet over het verleden maar laat ook andere gevoelens niet toe. Het verhaal maakt duidelijk dat dit grote gevolgen kan hebben zowel voor het gezin als voor lichaam en geest.
Mira probeert meer te ontdekken over vroeger, probeert het gesprek aan te gaan maar heeft net als haar moeder moeite met zichzelf uiten. Een therapeut zegt heel treffend dat ze het trauma van haar moeder heeft overgenomen en dit zal doorgeven aan de volgende generatie als ze hier niets mee doet. Later blijkt schrijven haar te helpen, op deze manier kan zij iets doorbreken van het zwijgen door de generaties heen.
Het verhaal, gebaseerd op de familiegeschiedenis van de auteur is voornamelijk geschreven vanuit het perspectief van Mira, vanuit verschillende periodes. De sprongen voor- en achteruit in de tijd geven een extra dimensie aan het verhaal. Een aantal keer is er een wisseling van perspectief naar Anne en Johanna (Mira's oma). Ondanks dat dit korte stukjes zijn, ziet de lezer hier de stilte en het zwijgen waarin ze gevangen lijken te zitten, soms lijkt er een opening te komen maar toch wordt de deur weer gesloten.
Ondanks het onderwerp, is het geen dramatisch verhaal. De auteur weet de emoties goed te verwoorden, de lezer voelt de ongemakkelijkheid. Alsof er in de stilte, tussen de regels veel gezegd wordt. Wat heel duidelijk wordt is dat familiebanden soms heel complex kunnen zijn en dat verlies en trauma transgenerationeel zijn als er niets mee gedaan wordt. Over de fysieke invloed van trauma, dat ook naar voren komt is gelukkig steeds meer bekend.
Het slot liet me wel met vragen achter, ik had gehoopt op meer antwoorden, een duidelijkere afronding. Tegelijkertijd is dat niet altijd mogelijk in het leven.
'Alles wat er is' is een mooie psychologische roman over verlies, over trauma dat generaties overstijgt en over de moed om het zwijgen te doorbreken.
Ik wil uitgeverij de Fontein hartelijk bedanken voor dit recensie exemplaar.
Mira hoort als kind dat haar moeder twee zussen en een broer is verloren door zelfmoord. Hier wordt niet over gesproken, en vragen worden niet beantwoord. De gebeurtenissen in de familie hebben gevolgen voor het heden. Mira begrijpt niet waarom er wordt gezwegen en wil meer weten over haar moeder en haar familie. Dan wordt haar moeder ongeneeslijk ziek. Lukt het Mira de stilte te doorbreken?
"Ik ben een matroesjkapop. Maak mij open en je vindt mijn moeder. Maak mijn moeder open. Ja, daar zit mijn oma. In mijn oma zit weer haar moeder. Zo gaat het door en door en door".
Als jong meisje voelt Mira al dat bepaalde dingen niet bespreekbaar zijn in het gezin. Op wat feitjes na weet Mira niets over het verleden en juist hierdoor wordt het iets ongrijpbaars. Er zit angst in haar, angst die zich lichamelijk uit. Ze is doodsbang dat haar moeder zichzelf ook iets zal aandoen.
Een neef van Mira schrijft een boek over de familie maar ook dit boek heeft geen antwoorden.
Anne, Mira's moeder heeft een dam opgeworpen. Ze praat niet over het verleden maar laat ook andere gevoelens niet toe. Het verhaal maakt duidelijk dat dit grote gevolgen kan hebben zowel voor het gezin als voor lichaam en geest.
Mira probeert meer te ontdekken over vroeger, probeert het gesprek aan te gaan maar heeft net als haar moeder moeite met zichzelf uiten. Een therapeut zegt heel treffend dat ze het trauma van haar moeder heeft overgenomen en dit zal doorgeven aan de volgende generatie als ze hier niets mee doet. Later blijkt schrijven haar te helpen, op deze manier kan zij iets doorbreken van het zwijgen door de generaties heen.
Het verhaal, gebaseerd op de familiegeschiedenis van de auteur is voornamelijk geschreven vanuit het perspectief van Mira, vanuit verschillende periodes. De sprongen voor- en achteruit in de tijd geven een extra dimensie aan het verhaal. Een aantal keer is er een wisseling van perspectief naar Anne en Johanna (Mira's oma). Ondanks dat dit korte stukjes zijn, ziet de lezer hier de stilte en het zwijgen waarin ze gevangen lijken te zitten, soms lijkt er een opening te komen maar toch wordt de deur weer gesloten.
Ondanks het onderwerp, is het geen dramatisch verhaal. De auteur weet de emoties goed te verwoorden, de lezer voelt de ongemakkelijkheid. Alsof er in de stilte, tussen de regels veel gezegd wordt. Wat heel duidelijk wordt is dat familiebanden soms heel complex kunnen zijn en dat verlies en trauma transgenerationeel zijn als er niets mee gedaan wordt. Over de fysieke invloed van trauma, dat ook naar voren komt is gelukkig steeds meer bekend.
Het slot liet me wel met vragen achter, ik had gehoopt op meer antwoorden, een duidelijkere afronding. Tegelijkertijd is dat niet altijd mogelijk in het leven.
'Alles wat er is' is een mooie psychologische roman over verlies, over trauma dat generaties overstijgt en over de moed om het zwijgen te doorbreken.
Ik wil uitgeverij de Fontein hartelijk bedanken voor dit recensie exemplaar.
April 23, 2026
Grote dank aan Uitgeverij de Fontein voor het recensie exemplaar!
Het verhaal
Mira’s familie kent een zwaar verleden, drie van haar ooms en tantes hebben zelfmoord gepleegd. Mira zit vol vragen maar zowel haar moeder als andere familieleden blijven zwijgen. Wanneer haar moeder ongeneeslijk ziek blijkt,
dringt de tijd om achter ‘het waarom’ te komen…. Wat wordt er verborgen gehouden?
Is het een aanrader?
‘Alles wat er is’ is de debuutroman van auteur Inge Duine. Het boek heeft een mooie, treffende titel. Voor de cover had ik wellicht een andere, meer passende illustratie gekozen.
Inge Duine heeft een fijne, beschrijvende schrijfstijl. Vanaf het begin is het voelbaar dat het verhaal gebaseerd is op haar eigen familiegeschiedenis, ze weet alle gebeurtenissen goed over te brengen en heeft dit in de juiste woorden op papier gezet. De korte hoofdstukken lezen lekker weg, je leest het geheel grotendeels vanuit de ogen van hoofdpersonage Mira. Dit is prettig want ze heeft een betrokken rol binnen de verschillende vraagstukken maar kan ook een zekere afstand nemen en daaruit conclusies trekken omdat ze de heftige gebeurtenissen niet zelf meegemaakt heeft. Ze is enkel onderdeel van de familie die het allemaal heeft moeten doorstaan. Toch merk je ook dat zo’n invloedrijke momenten gevolgen (kunnen) hebben op alle nieuwe generaties, in dit geval van moeder op dochter.
De hoofdstukken wisselen elkaar kris kras af tussen heden en verleden, wat bij mij meermaals voor verwarring zorgde. Soms kon ik flashbacks naar het verleden ook niet helemaal linken naar de passages die net in het heden hadden plaatsgevonden, terwijl de informatie an sich wel belangrijk is om de essentie van het verhaal te begrijpen. Om deze reden had ik denk ik een voorkeur gehad voor het weergeven van de verhaallijnen op chronologische volgorde.
Richting het einde krijg je ook een klein kijkje in de zienswijze van moeder Anne en oma Johanna maar word je wellicht ook wat teleurgesteld door “het plot”. Des te duidelijker wordt hierdoor dat het gaat om de weg ernaar toe in plaats van de eindbestemming of de focus op het “waarom”.
Met ‘Alles wat er is’ deelt Inge Duine een indrukwekkend verhaal over familie, het loslaten van het verleden en het accepteren van nieuwe inzichten.
3,5!
Het verhaal
Mira’s familie kent een zwaar verleden, drie van haar ooms en tantes hebben zelfmoord gepleegd. Mira zit vol vragen maar zowel haar moeder als andere familieleden blijven zwijgen. Wanneer haar moeder ongeneeslijk ziek blijkt,
dringt de tijd om achter ‘het waarom’ te komen…. Wat wordt er verborgen gehouden?
Is het een aanrader?
‘Alles wat er is’ is de debuutroman van auteur Inge Duine. Het boek heeft een mooie, treffende titel. Voor de cover had ik wellicht een andere, meer passende illustratie gekozen.
Inge Duine heeft een fijne, beschrijvende schrijfstijl. Vanaf het begin is het voelbaar dat het verhaal gebaseerd is op haar eigen familiegeschiedenis, ze weet alle gebeurtenissen goed over te brengen en heeft dit in de juiste woorden op papier gezet. De korte hoofdstukken lezen lekker weg, je leest het geheel grotendeels vanuit de ogen van hoofdpersonage Mira. Dit is prettig want ze heeft een betrokken rol binnen de verschillende vraagstukken maar kan ook een zekere afstand nemen en daaruit conclusies trekken omdat ze de heftige gebeurtenissen niet zelf meegemaakt heeft. Ze is enkel onderdeel van de familie die het allemaal heeft moeten doorstaan. Toch merk je ook dat zo’n invloedrijke momenten gevolgen (kunnen) hebben op alle nieuwe generaties, in dit geval van moeder op dochter.
De hoofdstukken wisselen elkaar kris kras af tussen heden en verleden, wat bij mij meermaals voor verwarring zorgde. Soms kon ik flashbacks naar het verleden ook niet helemaal linken naar de passages die net in het heden hadden plaatsgevonden, terwijl de informatie an sich wel belangrijk is om de essentie van het verhaal te begrijpen. Om deze reden had ik denk ik een voorkeur gehad voor het weergeven van de verhaallijnen op chronologische volgorde.
Richting het einde krijg je ook een klein kijkje in de zienswijze van moeder Anne en oma Johanna maar word je wellicht ook wat teleurgesteld door “het plot”. Des te duidelijker wordt hierdoor dat het gaat om de weg ernaar toe in plaats van de eindbestemming of de focus op het “waarom”.
Met ‘Alles wat er is’ deelt Inge Duine een indrukwekkend verhaal over familie, het loslaten van het verleden en het accepteren van nieuwe inzichten.
3,5!
March 23, 2026
Na twee thrillers slaat Inge Duine Alles wat er is een andere weg in en komt met een aangrijpende literaire roman die gaat over rouw, familie en het jarenlang zwijgen over pijnlijke gebeurtenissen.
In het boek word je meegenomen door Mira, die wordt geconfronteerd met de naderende dood van haar moeder Anne. Op hetzelfde moment wil haar neef Kees een boek schrijven over de familiegeschiedenis. Een geschiedenis die wordt getekend door drie zelfdodingen, verslavingen en psychische problemen, maar ook wordt getekend door het zwijgen dat de familie altijd over deze onderwerpen heeft gedaan.
In Alles wat er is wordt steeds meer duidelijk wat het zwijgen over de geschiedenis voor impact heeft gehad op de hele familie en op hun onderlinge band. Het is zeer knap hoe Inge Duine dit heeft beschreven en hoe je dit tijdens het lezen voelt, zonder dat het een heel zwaar boek wordt. Je wilt het boek verder lezen om te weten wat er in de familie is gebeurd, maar tegelijkertijd ook verder lezen om te ontdekken of het Mira lukt om los te komen van de zware last die op haar schouders ligt.
Hoewel er na het einde van het boek nog vragen open blijven, heeft het verhaal toch een bevredigend slot. Ondertussen zorgt het boek, met dit gekozen einde, ervoor dat je over de kwesties in Alles wat er is blijft nadenken. Ook als je het boek al een tijdje uit hebt.
Al met al is het een knap staaltje werk dat Duine met Alles wat er is heeft neergezet in haar eerste literaire roman die zeker smaakt naar meer. Het is een indringend boek dat nog lang blijft nazinderen. Een boek dat je aan het denken zet over familiebanden, trauma's en de gevolgen van het niet praten over pijnlijke onderwerpen.
In het boek word je meegenomen door Mira, die wordt geconfronteerd met de naderende dood van haar moeder Anne. Op hetzelfde moment wil haar neef Kees een boek schrijven over de familiegeschiedenis. Een geschiedenis die wordt getekend door drie zelfdodingen, verslavingen en psychische problemen, maar ook wordt getekend door het zwijgen dat de familie altijd over deze onderwerpen heeft gedaan.
In Alles wat er is wordt steeds meer duidelijk wat het zwijgen over de geschiedenis voor impact heeft gehad op de hele familie en op hun onderlinge band. Het is zeer knap hoe Inge Duine dit heeft beschreven en hoe je dit tijdens het lezen voelt, zonder dat het een heel zwaar boek wordt. Je wilt het boek verder lezen om te weten wat er in de familie is gebeurd, maar tegelijkertijd ook verder lezen om te ontdekken of het Mira lukt om los te komen van de zware last die op haar schouders ligt.
Hoewel er na het einde van het boek nog vragen open blijven, heeft het verhaal toch een bevredigend slot. Ondertussen zorgt het boek, met dit gekozen einde, ervoor dat je over de kwesties in Alles wat er is blijft nadenken. Ook als je het boek al een tijdje uit hebt.
Al met al is het een knap staaltje werk dat Duine met Alles wat er is heeft neergezet in haar eerste literaire roman die zeker smaakt naar meer. Het is een indringend boek dat nog lang blijft nazinderen. Een boek dat je aan het denken zet over familiebanden, trauma's en de gevolgen van het niet praten over pijnlijke onderwerpen.
March 16, 2026
Dit e-book exemplaar won ik via Uitgeverij de Fontein – waarvoor dank!
‘Alles wat er is’ is een aangrijpend verhaal over familie, verlies en het zwijgen dat generaties overstijgt. Wanneer Mira’s moeder ongeneeslijk ziek wordt, begint een zoektocht naar alles wat er nooit is uitgesproken. In een familie waar drie zelfmoorden als schaduwen over het heden hangen, probeert Mira grip te krijgen op haar verleden. Waarom wordt er gezwegen? Wat wordt er verzwegen? En wat betekent het om de stilte te doorbreken?
Ik moet eerlijk bekennen dat ik er in het begin wat lastig in kwam. Het boek leest vlot, maar de schrijfstijl voelde voor mij soms wat kinderlijk, waardoor het even wennen was. In het boek wordt bijvoorbeeld een bepaald gevoel beschreven alsof iemand je 'prikkeldraad' geeft:
"door het vel van de bovenkant van haar arm de andere richting op te draaien dan de onderkant. maar nu gaf iemand haar prikkeldraad door de boven- en onderkant van haar lichaam in de tegengestelde richting te draaien."
Later begon ik de onderliggende laag van het verhaal steeds beter te begrijpen. Wat ik eerst als kinderlijk ervoer, bleek eigenlijk een poëtische manier van schrijven te zijn. Uiteindelijk begon ik die stijl juist heel mooi te vinden. Het verhaal draait sterk om gevoel en emotie, en om hoe die zich kunnen uiten wanneer er gezwegen wordt over onderwerpen waar eigenlijk over gesproken zou moeten worden.
Het boek gaat over geheimen — onuitgesproken herinneringen, ervaringen en gevoelens. Het is een gelaagde en intieme roman over de erfenis van trauma, moeder-dochterrelaties en de kracht van woorden. Het verhaal ontvouwt zich als een Matroesjkapop: laag voor laag.
"Mira wás een Matroesjkapop. Met in haar haar moeder, haar oma, haar overgrootoma. Mira was degene die alles wat er was kon doorgeven. Naar de volgende. Mira was haar moeder. Mira was haar oma. Mira was alle vrouwen die er voor haar geweest waren. Maar bovenal was ze zichzelf."
Hoewel er voor mij als lezer niet op alle vragen een duidelijk antwoord kwam, denk ik dat Mira uiteindelijk wel de antwoorden vindt die zij nodig heeft om verder te kunnen. En juist dat maakt het einde van dit boek voor mij zo mooi.
‘Alles wat er is’ is een aangrijpend verhaal over familie, verlies en het zwijgen dat generaties overstijgt. Wanneer Mira’s moeder ongeneeslijk ziek wordt, begint een zoektocht naar alles wat er nooit is uitgesproken. In een familie waar drie zelfmoorden als schaduwen over het heden hangen, probeert Mira grip te krijgen op haar verleden. Waarom wordt er gezwegen? Wat wordt er verzwegen? En wat betekent het om de stilte te doorbreken?
Ik moet eerlijk bekennen dat ik er in het begin wat lastig in kwam. Het boek leest vlot, maar de schrijfstijl voelde voor mij soms wat kinderlijk, waardoor het even wennen was. In het boek wordt bijvoorbeeld een bepaald gevoel beschreven alsof iemand je 'prikkeldraad' geeft:
"door het vel van de bovenkant van haar arm de andere richting op te draaien dan de onderkant. maar nu gaf iemand haar prikkeldraad door de boven- en onderkant van haar lichaam in de tegengestelde richting te draaien."
Later begon ik de onderliggende laag van het verhaal steeds beter te begrijpen. Wat ik eerst als kinderlijk ervoer, bleek eigenlijk een poëtische manier van schrijven te zijn. Uiteindelijk begon ik die stijl juist heel mooi te vinden. Het verhaal draait sterk om gevoel en emotie, en om hoe die zich kunnen uiten wanneer er gezwegen wordt over onderwerpen waar eigenlijk over gesproken zou moeten worden.
Het boek gaat over geheimen — onuitgesproken herinneringen, ervaringen en gevoelens. Het is een gelaagde en intieme roman over de erfenis van trauma, moeder-dochterrelaties en de kracht van woorden. Het verhaal ontvouwt zich als een Matroesjkapop: laag voor laag.
"Mira wás een Matroesjkapop. Met in haar haar moeder, haar oma, haar overgrootoma. Mira was degene die alles wat er was kon doorgeven. Naar de volgende. Mira was haar moeder. Mira was haar oma. Mira was alle vrouwen die er voor haar geweest waren. Maar bovenal was ze zichzelf."
Hoewel er voor mij als lezer niet op alle vragen een duidelijk antwoord kwam, denk ik dat Mira uiteindelijk wel de antwoorden vindt die zij nodig heeft om verder te kunnen. En juist dat maakt het einde van dit boek voor mij zo mooi.
June 18, 2026
‘Ik ben een matroesjkapop. Maak mij open en je vindt mijn moeder. Maak mijn moeder maar open. Ja daar zit mijn oma. In mijn oma zit haar moeder, mijn overgrootoma. En in mijn overgrootoma zit weer haar moeder. Zo gaat het door en door en door.’
Mira heeft haar matroesjkapop gekregen van haar oma Johanna, een souvenir die ze meenam vanuit Rusland. Net als oma hield Mira’s moeder ook van reizen. Op vakantie doorbrak ze de sleur en kon ze eindelijk tot rust komen. Maar voor Mira had vakantie een wrange nasmaak, het was het startpunt van alle ellende. Het begon allemaal in Aix-en-Provence, de fameuze berg de Vautubière…
‘Alles wat er is’ is gebaseerd op de familiegeschiedenis van de auteur. Mira hoort als kind dat haar mama 2 zussen en 1 broer verloor. Ze pleegden allemaal zelfmoord. Over deze tragedies wordt er in de familie niet gesproken. Mira zit met veel vragen die niet beantwoord worden. Nu haar mama doodziek is, wil Mira de waarheid weten achter de zelfdodingen maar zal haar mama in staat zijn om haar eeuwig zwijgen stop te zetten?
Mira vertelt grotendeels haar eigen verhaal. Doordat verschillende tijdslijnen elkaar afwisselen leren we Mira beter kennen in verschillende fasen van haar leven. Hoe ze het stilzwijgen van haar moeder ervaart als kind en als volwassene. Hoe het stilzwijgen van generatie naar generatie wordt doorgegeven.
‘Alles wat er is’ is een aangrijpend verhaal over verlies, over een zoektocht naar alles wat onuitgesproken is en vooral over de moed om de stilte te doorbreken.
Mira heeft haar matroesjkapop gekregen van haar oma Johanna, een souvenir die ze meenam vanuit Rusland. Net als oma hield Mira’s moeder ook van reizen. Op vakantie doorbrak ze de sleur en kon ze eindelijk tot rust komen. Maar voor Mira had vakantie een wrange nasmaak, het was het startpunt van alle ellende. Het begon allemaal in Aix-en-Provence, de fameuze berg de Vautubière…
‘Alles wat er is’ is gebaseerd op de familiegeschiedenis van de auteur. Mira hoort als kind dat haar mama 2 zussen en 1 broer verloor. Ze pleegden allemaal zelfmoord. Over deze tragedies wordt er in de familie niet gesproken. Mira zit met veel vragen die niet beantwoord worden. Nu haar mama doodziek is, wil Mira de waarheid weten achter de zelfdodingen maar zal haar mama in staat zijn om haar eeuwig zwijgen stop te zetten?
Mira vertelt grotendeels haar eigen verhaal. Doordat verschillende tijdslijnen elkaar afwisselen leren we Mira beter kennen in verschillende fasen van haar leven. Hoe ze het stilzwijgen van haar moeder ervaart als kind en als volwassene. Hoe het stilzwijgen van generatie naar generatie wordt doorgegeven.
‘Alles wat er is’ is een aangrijpend verhaal over verlies, over een zoektocht naar alles wat onuitgesproken is en vooral over de moed om de stilte te doorbreken.
July 9, 2026
Alles wat er is, is een roman die is gebaseerd op haar familiegeschiedenis. Het uitgangspunt sprak mij direct aan. Een familie waarin alles wat moeilijk is onder het spreekwoordelijke vloerkleed wordt geveegd, roept veel vragen op.
Hoofdpersoon Mira groeit op met het gevoel dat er iets niet klopt. Twee ooms en een tante hebben zelfmoord gepleegd en een andere oom woont in een inrichting. Toch wordt daar binnen de familie nauwelijks over gesproken. Mira wil begrijpen wat er is gebeurd, maar haar ouders zwijgen en haar vragen blijven onbeantwoord.
Ik had verwacht dat ik veel meer over de familiegeschiedenis zou lezen. In plaats daarvan ligt de nadruk vooral op Mira zelf en op wat het zwijgen met haar doet. Haar buikpijn, knopen in haar maag en onzekerheid komen steeds terug. Ik begreep wel waarom de schrijfster dat doet, maar voor mij voelde het na een tijdje te veel als een herhaling.
Toen Mira's moeder ziek werd, dacht ik dat er eindelijk ruimte zou komen voor openheid en antwoorden. Helaas gebeurde dat nauwelijks. Ook dan blijven de gesprekken uit en worden de familiegeheimen niet echt ontrafeld.
Het boek leest prettig en het onderwerp is zonder twijfel aangrijpend. Juist daarom vond ik het jammer dat de antwoorden waar Mira zo naar zoekt, en waar ik als lezer ook op hoopte, eigenlijk niet komen. Daardoor bleef ik na afloop toch met een gevoel van teleurstelling achter.
Hoofdpersoon Mira groeit op met het gevoel dat er iets niet klopt. Twee ooms en een tante hebben zelfmoord gepleegd en een andere oom woont in een inrichting. Toch wordt daar binnen de familie nauwelijks over gesproken. Mira wil begrijpen wat er is gebeurd, maar haar ouders zwijgen en haar vragen blijven onbeantwoord.
Ik had verwacht dat ik veel meer over de familiegeschiedenis zou lezen. In plaats daarvan ligt de nadruk vooral op Mira zelf en op wat het zwijgen met haar doet. Haar buikpijn, knopen in haar maag en onzekerheid komen steeds terug. Ik begreep wel waarom de schrijfster dat doet, maar voor mij voelde het na een tijdje te veel als een herhaling.
Toen Mira's moeder ziek werd, dacht ik dat er eindelijk ruimte zou komen voor openheid en antwoorden. Helaas gebeurde dat nauwelijks. Ook dan blijven de gesprekken uit en worden de familiegeheimen niet echt ontrafeld.
Het boek leest prettig en het onderwerp is zonder twijfel aangrijpend. Juist daarom vond ik het jammer dat de antwoorden waar Mira zo naar zoekt, en waar ik als lezer ook op hoopte, eigenlijk niet komen. Daardoor bleef ik na afloop toch met een gevoel van teleurstelling achter.
March 15, 2026
📖 Alles wat er is – Inge Duine
Sommige boeken lezen gewoon heerlijk makkelijk weg. Alles wat er is is er zo eentje. De schrijfstijl van Inge Duine is toegankelijk en prettig, waardoor je moeiteloos door het verhaal heen gaat.
Het verhaal draait vooral om Mira en haar moeder Anna. Hun band staat centraal, maar ook het zware familietrauma dat in de familie van haar moeder verborgen ligt. Een gezin met twaalf kinderen waarvan er drie zelfmoord hebben gepleegd… dat roept natuurlijk vragen op. Wat is er gebeurd? En waar ligt de oorzaak van dit familiedrama?
Mira heeft niet de band met haar moeder om dit samen uit te pluizen. Ze moet haar eigen weg vinden in het verleden van haar familie. Stap voor stap neemt ze je mee in haar zoektocht naar antwoorden.
De vraag die blijft hangen: zal Mira erachter komen wat er werkelijk is gebeurd?
Sommige boeken lezen gewoon heerlijk makkelijk weg. Alles wat er is is er zo eentje. De schrijfstijl van Inge Duine is toegankelijk en prettig, waardoor je moeiteloos door het verhaal heen gaat.
Het verhaal draait vooral om Mira en haar moeder Anna. Hun band staat centraal, maar ook het zware familietrauma dat in de familie van haar moeder verborgen ligt. Een gezin met twaalf kinderen waarvan er drie zelfmoord hebben gepleegd… dat roept natuurlijk vragen op. Wat is er gebeurd? En waar ligt de oorzaak van dit familiedrama?
Mira heeft niet de band met haar moeder om dit samen uit te pluizen. Ze moet haar eigen weg vinden in het verleden van haar familie. Stap voor stap neemt ze je mee in haar zoektocht naar antwoorden.
De vraag die blijft hangen: zal Mira erachter komen wat er werkelijk is gebeurd?
March 25, 2026
Wanneer Mira's moeder ongeneeslijk ziek wordt, begint een zoektocht naar alles wat er nooit is uitgesproken. Waarom wordt er gezwegen? Wat wordt er verzwegen? Het boek laat heel mooi zien hoe lastig het is om belangrijke gesprekken te voeren als je dat nooit hebt geleerd.
Het verhaal leest makkelijk, maar ik moest toch even inkomen. Toen het verhaal als een matroesjkapop steeds een laagje dieper ontvouwde, begreep ik steeds beter wat de betekenis van dit boek is. De erfenis van trauma en de kracht van (het ontbreken van) woorden.
Al heeft het boek mij niet echt een afsluiting gegeven, vind ik dit toch passend bij het verhaal. Het voelde realistisch en er zit herkenbaarheid in.
Mijn dank ik groot voor @uitgeverijdefontein voor dit digitale recensie-exemplaar.
Het verhaal leest makkelijk, maar ik moest toch even inkomen. Toen het verhaal als een matroesjkapop steeds een laagje dieper ontvouwde, begreep ik steeds beter wat de betekenis van dit boek is. De erfenis van trauma en de kracht van (het ontbreken van) woorden.
Al heeft het boek mij niet echt een afsluiting gegeven, vind ik dit toch passend bij het verhaal. Het voelde realistisch en er zit herkenbaarheid in.
Mijn dank ik groot voor @uitgeverijdefontein voor dit digitale recensie-exemplaar.
September 30, 2026
Een mooie en bijzondere psychologische roman over intergenerationeel trauma, over alles wat niet wordt uitgesproken en wat van generatie op generatie wordt doorgegeven. De schrijfster beschrijft heel indringend hoe trauma zich kan vastzetten in je lichaam en welke invloed jarenlang zwijgen kan hebben.
Tijdens het lezen kwamen er regelmatig vragen bij me op waarvan ik hoopte dat ze aan het einde beantwoord zouden worden. Dat gebeurde niet helemaal. Aan de andere kant gaat het verhaal misschien ook minder over het krijgen van alle antwoorden en meer over het doorbreken van het zwijgen.
Een bijzonder boek, vooral door de manier waarop het thema trauma en zwijgen wordt beschreven.
Tijdens het lezen kwamen er regelmatig vragen bij me op waarvan ik hoopte dat ze aan het einde beantwoord zouden worden. Dat gebeurde niet helemaal. Aan de andere kant gaat het verhaal misschien ook minder over het krijgen van alle antwoorden en meer over het doorbreken van het zwijgen.
Een bijzonder boek, vooral door de manier waarop het thema trauma en zwijgen wordt beschreven.
July 14, 2026
Een boek over familiegeheimen waar niet over gepraat mag worden. Het beschrijft de invloed die dit heeft op de familie. Mira is de dochter van Anne, die uit een gezin van 12 komt waarvan er 3 zelfmoord hebben gepleegd. Zet het verdriet van Anne zich vast in haar lichaam waardoor ze ook ziek wordt. Een interessante gedachte. Toch vond ik het niet heel diepgaand uitgewerkt. Ook blijft er nog veel onduidelijk na het lezen.
July 30, 2026
Ik snap de kritiek. Natuurlijk wilde ook ik weten hoe het allemaal precies zat. Maar eigenlijk gaat dit boek daar helemaal niet over. Het gaat over wat het met een mens doet als er wordt gezwegen over het verleden. Over kaken stijf op elkaar en alles wegslikken. En over hoe trauma’s van generatie op generatie worden doorgegeven: van moeder op dochter, van matroesjkapop op matroesjkapop. Mooi geschreven, maar ook veel herhaling, teveel expliciete uitleg en daardoor soms een beetje saai.
August 16, 2026
Gelezen via bookchoice: zonder de inhoud te delen, toch verrassend. Gaat juist om wat er niet gezegd wordt. Soms is dat moeilijk. Je wil als lezer eerst dat de noot gekraakt wordt, maar uiteindelijk begrijp je het wel.
September 23, 2026
Ik vond het onderwerp van het boek, intergenerationeel trauma, erg interessant. Helaas was de uitwerking het niet helemaal voor mij. Veel nietszeggende stukken waar je niet echt verder mee kwam, maar misschien was dat juist de bedoeling.
June 11, 2026
Mooi opgebouwd verhaal over een familiegeschiedenis met intergenerationeel trauma.
June 11, 2026
Niet uitgelezen
July 5, 2026
Over de pijn van zwijgen.
July 28, 2026
Goed boek
August 5, 2026
Een redelijk goed geschreven boek over een zeer dramatische familiegeschiedenis. Blijft, denk ik, heel dicht bij wat er echt gebeurd is. Legt wat vaak te veel uit.
August 23, 2026
Fijn boekje om bij het zwembad te lezen. Niet heel boeiend of spannend. Zeeuws familie verhaal met hier en daar wel wat herkenning.
Displaying 1 - 30 of 31 reviews