Voorbereid: Zo zien de grootste Nederlandse rampscenario's eruit

by Ot van Daalen

Wetenschappers zijn het erover wereldwijde catastrofe is nog nooit zo dichtbij geweest; de dreiging is nu groter dan tijdens de Koude Oorlog. Rechter-plaatsvervanger, advocaat, burgerrechtenactivist en journalist Ot van Daalen zag en voelde het overal om zich heen, en besloot het beest in de bek te kijken. Hij spitte overheidsdocumenten door, sprak unieke experts die normaal achter de schermen blijven, reisde het hele land door, bezocht bunkers en volgde survivaltraining. Zo kreeg hij een helder beeld van de rampscenario's voor Nederland - wat er kan gebeuren, hoe de overheid dan zal reageren en wat jij zelf kan doen om je beter voor te bereiden.

En hoewel hij zich vaak de pleuris schrok, leverde het hem uiteindelijk diepe kalmte en een gevoel van zekerheid op. Voorbereid is voor iedereen die ook een gevoel van zekerheid in een onzekere wereld wil.

SPOILER
Dit kan er

Je hebt geen stroom meer - Je huis staat onder water - Het internet doet het niet - Iedereen in Nederland wordt ziek - Je kunt niet meer pinnen - Oorlog bereikt onze grenzen - Een autocraat grijpt de macht

'Voorbereid vult precies het gat waar we in deze onzekere tijden in tussen paniek en passiviteit. Geen doemdenken, geen bunkerfantasieën, maar realistische scenario's en concrete oplossingen. Alleen Ot van Daalen kan met én droge humor én juridische precisie uitleggen hoe kwetsbaar Nederland is, en wat we daaraan kunnen doen.'
- Alexander Klöpping en Ernst-Jan Pfauth, uitgevers POM.press

299 pages, Kindle Edition

Published November 18, 2025

Reviews

[Gioia Van ‘t Spijker · Rating 4 out of 5]

Goed boek als je meer wil weten over crisissen! Zelf niet superveel nieuwe dingen bijgeleerd!

[Lynette van der Burg · Rating 5 out of 5]

Dit boek zet wel aan tot nadenken. Ik heb meteen wel wat kleine maatregelen genomen. En tijdens het hardlopen gaf het toch wat stress en zette het aan tot harder lopen 😃

[Bart Timmers · Rating 4 out of 5]

Tjsa, een vrolijk boek verwacht je niet met zo'n titel. En ondanks een optimistische inborst, ben ik realistisch genoeg om te zien welke dreigingen er spelen. Laat het optimisme dan zijn dat ik geloof dat het uiteindelijk goed komt, maar dat de kans dat we op zijn minst tegenslag gaan ontmoeten de komende jaren reëel is. Er zijn manieren om je daar op zijn minst een beetje op voor te bereiden. Van Daalen beschrijft de scenario's rustig en rationeel, ontleedt ze goed en maakt ook duidelijk wat je zelf kunt doen, mocht het zover komen. Ik berg het boek weer op in de boekenkast en hoop dat ik het nooit meer er uit hoeft te halen...

[Anne · Rating 4 out of 5]

4,5 sterren. Heel interessant en iets té actueel. Voorbereid 2026 in :)

[Astrid Blanker · Rating 5 out of 5]

Omdat angst nu eenmaal een slechte raadgever is zet de schrijver zeven rampscenario s op een rij waarmee we in Nederland echt rekening moeten houden. Na de inleidende hoofdstukken gaat hij in aparte hoofdstukken in op onder andere : je hebt geen stroom, je huis staat onder water en stel dat er een oorlog komt. In het boek wordt zoiets groots als een ramp teruggebracht naar realistische proporties, omdat je daarop kunt anticiperen Naast adviezen aan de lezer geeft de schrijver ook adviezen aan de regering. Dat laatste blijkt als je het boek verder leest geen overbodige luxe. Op veel fronten blijkt er van overheidswege achterstallig onderhoud en onachtzaamheid voor de huidige realiteit.
Elk hoofdstuk begint met een verhelderende uitleg in de stijl van hoe werkt het nou eigenlijk. In begrijpelijke taal volgen de werking van onder andere het electriciteitsnet in Europa, hoe zit het in elkaar en wat gebeurt waar in welke situatie. Een verhelderende les in waterbeheer, hoe werkt het internet enzovoorts. Al lezend ontdek je ook dat alles feitelijk met elkaar samenhangt. In eerste instantie denk je waarschijnlijk bij de uitval van electriciteit aan je eigen huishouden, de tv en de koelkast die het niet meer doen en de verkeerslichten die uitvallen en de problemen die ontstaan in ziekenhuizen. Maar wacht, in de loop van tientallen jaren zijn ook de gemalen van diesel overgegaan op electriciteit en zo komt ook het drooghouden van ons land dat voor een kwart onder de zeespiegel ligt in gevaar bij stroomuitval.
In een apart hoofdstuk wordt het belang van je sociale noodpakket benadrukt, wat kunnen we betekenen voor elkaar. De tekst staat vol met voetnoten (achterin het boek verzamelt) die je tijdens het lezen van een hoofdstuk niet storen. Ze bieden wel de mogelijkheid om nog meer te weten te komen over het onderwerp en je kunt checken waar de schrijver zijn informatie heeft verzameld.
Wat mij betreft een verstandige keuze om dit boek in huis te halen, te lezen en de adviezen ter harte te nemen. Dat geldt voor ons burgers als ook voor de overheid.

[Wendy Van · Rating 4 out of 5]

Toen ik pakweg 10 jaar geleden op National Geographic een programma zag over "preppers", was mijn eerste gedachte: die hebben een vijs los. Meerdere vijzen. Een hele ijzerwinkel.

Tot nu. Elke week komt er wel iets in het nieuws waarbij ik de gekende kreet slaak "W. T. F.!?!" Stilaan besef je dat heel wat in je leven heel vanzelfsprekend is geworden. Het internet, gevulde rekken in de supermarkt, elektriciteit uit het stopcontact, democratie en wereldvrede. De niet te stoppen race van innovatie. En hoewel het lijkt alsof dat alles op stevige fundamenten staat, blijkt dat toch anders. We gaan er van uit dat alles wat we hebben ook wel back-upsystemen heeft. Dat we hooguit een paar minuutjes, hooguit een uurtje wat "last" gaan hebben. En dat onze overheden het wel voor ons zullen oplossen als het mis gaat.

Ot slaagt erin om in heel begrijpelijke taal concepten, structuren en verbindingen te verduidelijken die op de achtergrond al die vanzelfsprekendheden in stand houden. Het mag al een wonder zijn dat het niet vaker fout gaat, of dat wanneer het fout gaat, dit eigenlijk slechts een kanttekening is in de nieuwskaternen. Het is geen doemdenkerij, geen boek vol angstzaaierij. Integendeel, het is een helder verklarend boek, dat leest als een trein. Met kritische bedenkingen, maar ook adviezen die bruikbaar zijn om jezelf voor te bereiden op het moment dat het zou misgaan, wat in de huidige geopolitieke situatie niet ondenkbaar is.

Hoewel Ot een Nederlander is, en dus kijkt vanuit die bril, is het ook zeker bruikbaar voor niet-Nederlanders. Als je wil weten hoe Henny Huisman en de Soundmixshow in dit boek zijn geraakt, dan ga je het gewoon moeten lezen ;)

[Tessa · Rating 5 out of 5]

Het voelde alsof ik staatsgeheimen zat te lezen, serieus. Wat een interessant, diepgaand, leerzaam en beangstigend boek. Ik denk zelf ook heus wel eens ergens over na, maar deze schrijver heeft de scenario’s werkelijk tot in de puntjes uitgedacht. En grondig onderzocht. En duidelijk uitgelegd en opgeschreven. En geduid, en met elkaar in verband gebracht. Chapeau!

[Julia · Rating 3 out of 5]

Goed om op de hoogte te zijn van de doemscenarios in het ergste geval waar we in Nederland voor kunnen komen te staan!! Zet tijdens het lezen wel een vaatje zout naast je neer om af een toe een korreltje te pakken.

[Kirsten Thijssen · Rating 4 out of 5]

Zowel praktisch (wat moet er in je prepper voorraad zitten) als inhoudelijk onderzoekend. Ik vond het interessant!

[Elly]

Handig en interessant - aanrader ook als de ramp die komt er niet in staat!

[Erwin Drenth · Rating 3 out of 5]

Viel wat tegen, meeste analyses zijn denk ik al wel bekend. Had meer praktische zaken verwacht.

[Zoja · Rating 4 out of 5]

good to read and rehearse which actions to take.

[M de Boer · Rating 3 out of 5]

Niet een boek om vrolijk van te worden, wel noodzakelijk om te lezen. De achtergrondinformatie bij elke ramp vond ik het meest boeiend om te lezen. En schrikbarend hoeveel er nu eigenlijk al (bijna) misloopt. Niet supergoed geschreven en hier en daar is er wel nog eea op aan te merken qua uitvoerbaarheid van de adviezen bijvoorbeeld.

[Yori · Rating 4 out of 5]

Nice book into the crises the author deems most likely for the Netherlands. Comes across as well-researched, also comes with some practical recommendations.

Disappointed in the publisher, as they promise to send a digital version of the book when you can prove you purchased the hard copy edition, but they failed to respond to any of several email requests.