Z nakazu Boga. Izraelczycy i wojna w Strefie Gazy

by Karolina Wójcicka

Ta wojna rozgrywa się na oczach świata. Ale świat woli nie patrzeć.

Po terrorystycznym ataku Hamasu na Izrael 7 października 2023 roku rozpoczęła się najkrwawsza odsłona konfliktu bliskowschodniego. Granica między obroną a odwetem szybko się zatarła. Oficjalnym celem Izraela było wyeliminowanie terrorystów, skończyło się na zrównaniu Gazy z ziemią. W miarę jak narastały bombardowania, położone niedaleko granicy wzgórze Kobi stało się symbolem nieludzkiej obojętności. Znajduje się tam punkt widokowy, z którego Izraelczycy oglądają dymiące ruiny miasta. Tak jakby dramat Palestyńczyków był jedynie widowiskiem.

Karolina Wójcicka, dziennikarka Dziennika Gazety Prawnej i współautorka podcastu Bliski Świat, od lat zajmuje się wzajemnymi relacjami Izraela i Palestyny. W tej reporterskiej książce przygląda się Izraelczykom – zarówno tym, którzy popierają bombardowania, jak i tym, którzy wychodzą na ulice, protestując przeciw przemocy. Pokazuje, w jaki sposób Palestyńczycy są od lat dehumanizowani, zarówno w mediach, jaki i w systemie edukacji. Pomaga odkryć, jak do tego doszło, że większość narodu noszącego traumę Holokaustu patrzy na popełniane w Gazie zbrodnie wojenne z aprobatą lub obojętnością.

To wnikliwa reporterska analiza, dzięki której zrozumiesz, jak ofiara staje się oprawcą, a historia – ciężarem nie do uniesienia.

Genres: Nonfiction

304 pages, Paperback

First published January 14, 2026

Reviews

[Magda Dziedzic · Rating 5 out of 5]

4,5

[kurp · Rating 4 out of 5]

Cóż, nie jest to najlepsze opracowanie tematu tego konfliktu (Zychowicz wydał mi się bardziej usystematyzowany, udokumentowany i konkretny, choć pisany przed aktualną fazą), ale wystarczająco dobre, żeby wyjaśniać mentalność syjonistów i pokazywać czym jest prowadzona przez nich polityka. Spoiler: ludobójstwem.

[domynyka · Rating 5 out of 5]

Bardzo potrzebna w dzisiejszych czasach. Warto przeczytać dla większego zapoznania się z tematem.

[Maja · Rating 1 out of 5]

Bardzo tendencyjna lektura, absolutnie nie oddając realiów życia w Izraelu czy Autnomii. Autorka powinna zapoznać się z historią tego rejonu, nie popularną ogólnie promowana przez mainstream. Fakty - w reportażu przedstawiamy fakty - nie zmanipulowane, subiektywne opinie.

[stacjakolejowa · Rating 4 out of 5]

idealna na zapoznanie się z tematem

[asagao · Rating 3 out of 5]

3.5

[Karolina · Rating 5 out of 5]

Żyjemy w świecie, gdzie nie możemy być pewni jutra. Wojny przenoszą się do Europy, a na Bliskim Wschodzie to swego rozdziału „norma”. Jednak czy można patrzeć na wojnę z dystansu? Czy można od niej odwracać wzrok i być obojętnym wobec rozlewu krwi?

„Z nakazu Boga. Izraelczycy i wojna w Strefie Gazy” Karoliny Wójcickiej udowadnia, że można od niej odwracać wzrok. Można być obojętnym, a nawet się do niej przyzwyczaić. Reportaż Wójcickiej nie jest książką, którą czyta się „dla przyjemności”. Jest to książka, którą czyta się, bo trzeba - żeby zrozumieć, żeby przestać upraszczać, żeby zobaczyć ludzi tam, gdzie zwykle widzimy tylko nagłówki.

Autorka, jako reporterka, nie słodzi, nie upraszcza, nie koloryzuje. Zamiast tego pokazuje Izraelczyków w całym ich pęknięciu: tych, którzy popierają bombardowania, i tych, którzy wychodzą na ulice protestować. Pokazuje także tych, którzy żyją w strachu, i tych, którzy przywykli do przemocy jak do smutnej codzienności. Czytając jej reportaż, miałam wrażenie, że ktoś systematycznie rozbiera przede mną mechanizm, w którym ofiara historii potrafi stać się oprawcą, a trauma - usprawiedliwieniem dla wszystkiego. I to jest chyba najbardziej niewygodne w tej książce: nie pozwala mi stanąć po jednej, bezpiecznej stronie i zamknąć tematu. Tutaj nie ma jednej strony dobrej, a drugiej złej.

Bardzo mocno wybrzmiewa tu proces dehumanizacji Palestyńczyków - w mediach, w edukacji, w języku. To nie są suche tezy, tylko konkretne sytuacje, rozmowy, obserwacje. Wojna nie jest abstrakcją, a zbiorem decyzji, które ktoś podejmuje, i w konsekwencji, które ktoś inny ponosi. Wójcicka nie epatuje emocjami, a jednak emocje przychodzą same: bezsilność, złość, smutek, czasem zwykłe niedowierzanie. Szczególnie porusza mnie zestawienie codziennego życia z widokiem na bombardowaną Gazę - jakby cudze cierpienie dało się zamknąć w kadrze i oglądać z bezpiecznej odległości.

Doceniam też to, że „Z nakazu Boga. Izraelczycy i wojna w Strefie Gazy” nie jest reportażem jednostronnym w sensie warsztatowym. To nie jest publicystyka pod tezę. To jest próba zrozumienia mechanizmów, interesów, lęków i narracji religijno-politycznych, które nakręcają spiralę przemocy. Czytając tę książkę czułam ciężar historii, który wisi nad tym regionem i nad ludźmi, którzy się w nim urodzili.

Ocena: 9/10 - bo „Z nakazu Boga. Izraelczycy i wojna w Strefie Gazy” to trudna emocjonalnie lektura. Ale też bardzo potrzebna. Uczy patrzeć na ten konflikt szerzej niż przez pryzmat prostych podziałów na „dobrych” i „złych”. Dla mnie to jedna z tych książek, po których nie da się wrócić do obojętnego scrollowania wiadomości. Zostaje w głowie i nie daje łatwych odpowiedzi - za to uczy zadawać właściwe pytania.

[Zuzanna Sosnowska · Rating 4 out of 5]

Bardzo dobry reportaż, który bez upraszczania pokazuje złożoność szerokiego spektrum postaw Izraelczyków w kontekście konfliktu z Palestyńczykami i ludobójstwa w Strefie Gazy. Najważniejsze pozostaną dla mnie fragmenty od odczłowieczaniu jako o mechanizmie, który ludzkość potrafi za każdym razem świetnie opanować, by usprawiedliwić przemoc wobec innych. Bardzo dużo dają też do myślenia opowieści o wojsku, kulcie służby i edukacji do niej od najmłodszych lat.

[Ania Cembrowicz · Rating 5 out of 5]

Genialna książka, momentalnie się ją pochłania. Ciężko momentami uwierzyć, że to się dzieje naprawdę. Świetnie opisane różne aspekty konfliktu, jedynie brakowało mi trochę obszerniejszego rysu historycznego.

[Monika Pałatyńska · Rating 4 out of 5]

4.5 🌟

[Aleksandra]

warto przeczytać!!

[Wywiedziona ze słowa · Rating 4 out of 5]

Idealna dla osób, które szukają wprowadzenia w genezę konfliktu palestyńsko-izraelskiego.

[joanna · Rating 2 out of 5]

No takie średnie nie

[Miniut · Rating 1 out of 5]

Mam problem z tą książką, bo z jednej strony jest ona nienajgorzej napisana od strony technicznej i trochę jednak można się z niej dowiedzieć na temat konfliktu arabsko-izraelskiego. Ale ... No właśnie. Mam wrażenie, że to książka reportażowa napisana z tezą przyjętą już na starcie. Tezą o zbrodniach Izraela. Nie mam wrażenia, że autorka próbowała zrozumieć rację izraelską. Wystarczy porównać emocje, głębię, jakie towarzyszą jej rozmowom ze zwolennikami tezy o izraelskim ludobójstwie na Arabach z rozmowami z osobami wspierającymi Izrael. Po przeczytaniu tej książki można ulec złudzeniu, że Arabów z Gazy popierają tylko ludzie mądrzy, szlachetni, prawi, a strona izraelska to banda ultraprawicowych, żydowskich faszystów. Autorka nie wspomina o tym, że wielki i bogaty świat państw arabskich, muzułmańskich, mógłby błyskawicznie rozwiązać problem niedoli arabów z Gazy i Zachodniego Brzegu, po prostu otwierając dla nich granice, czego uparcie nie chce zrobić. A Żydzi z Izraela nie mają wyjścia - nie ma na świecie państwa, do którego mogliby emigrować. Chyba, że Wy znacie takie miejsce, taki kraj, gdzie przywitanoby imigrantów żydowskich z otwartymi rękoma. Pamiętajmy, że świat arabski, czy szerzej muzułmański, skazał Izrael na zagładę już kilkadziesiąt lat temu i do dzisiaj to podejście tak naprawdę nie uległo zmianie. To, że Izrael wciąż istnieje, to nie jest wyraz wspaniałomyślności państw muzułmańskich, ale wyłącznie przejaw ich nieudolności.