What do you think?
Rate this book
P.F. Thomése leest De weldoener
‘Haar heeft hij helemaal voor zichzelf. Dochter en geliefde ineen, voor zijn eigen ogen herrezen om van hem te zijn. Zoiets bedenkt hij niet, dat is hem overkomen. Als een godsgeschenk is het over hem gekomen, een bloedeigen meisje voor hem alleen.’
De weldoener uit de titel is een man van rond de vijftig. Hij is ver boven zijn stand getrouwd met een vrouw van Luxemburgse adel, die hij een kwart eeuw geleden in een romantische bui heeft geschaakt.
Een half leven verder is hij, met vrouw en geslachtsrijpe zoon, als vreemdeling teruggekeerd in zijn geboortestad H***, waar hij is benoemd tot plaatsvervangend stadskoordirigent, dromend van zijn eigen, vooralsnog miskende muziekwerken.
In de donkere dagen voor Goede Vrijdag vindt hij in een van de hem toegewezen kerken een meisje " een soort volwassen vondeling. Ze ligt voor dood. Hij herkent haar niet, want hij is slecht in gezichten. Vol overgave redt hij haar leven.
Dan gebeurt er iets waar je wel in kranten over leest: hij besluit haar te verbergen, iets waar het meisje zelf ook op aandringt. Ze heeft haar beide ouders, die gescheiden zijn, ieder al een afscheidsbrief gestuurd en kan nu niet meer terug, beweert ze.
9 audio-cd's (9 uur, 45 min)
De weldoener uit de titel is een man van rond de vijftig. Hij is ver boven zijn stand getrouwd met een vrouw van Luxemburgse adel, die hij een kwart eeuw geleden in een romantische bui heeft geschaakt.
Een half leven verder is hij, met vrouw en geslachtsrijpe zoon, als vreemdeling teruggekeerd in zijn geboortestad H***, waar hij is benoemd tot plaatsvervangend stadskoordirigent, dromend van zijn eigen, vooralsnog miskende muziekwerken.
In de donkere dagen voor Goede Vrijdag vindt hij in een van de hem toegewezen kerken een meisje " een soort volwassen vondeling. Ze ligt voor dood. Hij herkent haar niet, want hij is slecht in gezichten. Vol overgave redt hij haar leven.
Dan gebeurt er iets waar je wel in kranten over leest: hij besluit haar te verbergen, iets waar het meisje zelf ook op aandringt. Ze heeft haar beide ouders, die gescheiden zijn, ieder al een afscheidsbrief gestuurd en kan nu niet meer terug, beweert ze.
9 audio-cd's (9 uur, 45 min)
10 pages, Audiobook
First published October 1, 2010
5 people are currently reading
117 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 22 of 22 reviews
July 31, 2023
Het is een worstelen door alle gedachten van de verschillende personages. Als een dirigent bouwt Thomése zijn boek op, waarbij wordt gefocust op inhoud, metaforen en moeilijke woorden. Het is een uiterst traag ontwikkelend verhaal met groot uitgesponnen innerlijke leefwerelden. Goede schrijver, het is leesbaar, maar het werkt niet voor mij.
February 29, 2020
De weldoener is een boek om in te beginnen, weg te leggen en weer in te beginnen als je er meer voor openstaat. Dan pakt het je, bij de lurven. Zo verging het mij.
Een magistrale roman zegt Jeroen Vullings in VN. Prachtige beelden en metaforen van een lange innerlijke tocht door de geest van Theo Kiers, of te wel Sierk Wolffensberger, een miskende componist van kerkmuziek. Hij vindt een op sterven na dood meisje op zolder van de kerk, de dag voor pasen, hij redt haar en ziet haar vervolgens als zijn persoonlijk bezit. Hij gaat door een innerlijke transitie die razend knap beschreven is, hij weet zich te bevrijden van zijn benauwende vrouw en zoon, zijn te kleine leven, en uiteindelijk van zijn te krap zittend lichaam.
Soms haalde een storende herhaling de vaart uit het verhaal, de rollercoaster van gedachtenstroom werd dan even in de achteruit gezet. Marja Pruis zegt in haar recensie van het boek in de Groene Amsterdammer dat ze de perspectiefwissel halverwege naar de ouders van het meisje storend vond. Daar kan ik wel inkomen, maar het was ook verfrissend en het wierp een nieuw licht op de situatie en afkomst van het meisje.
Het verhaal: man ontvoert meisje is eenvoudig en beslaat weinig tijd, minder dan 24 uur, er zijn nauwelijks flashbacks, maar wat me vooral boeide is de manier waarop Thomese de taal beheerst. Ja magistraal!
Een magistrale roman zegt Jeroen Vullings in VN. Prachtige beelden en metaforen van een lange innerlijke tocht door de geest van Theo Kiers, of te wel Sierk Wolffensberger, een miskende componist van kerkmuziek. Hij vindt een op sterven na dood meisje op zolder van de kerk, de dag voor pasen, hij redt haar en ziet haar vervolgens als zijn persoonlijk bezit. Hij gaat door een innerlijke transitie die razend knap beschreven is, hij weet zich te bevrijden van zijn benauwende vrouw en zoon, zijn te kleine leven, en uiteindelijk van zijn te krap zittend lichaam.
Soms haalde een storende herhaling de vaart uit het verhaal, de rollercoaster van gedachtenstroom werd dan even in de achteruit gezet. Marja Pruis zegt in haar recensie van het boek in de Groene Amsterdammer dat ze de perspectiefwissel halverwege naar de ouders van het meisje storend vond. Daar kan ik wel inkomen, maar het was ook verfrissend en het wierp een nieuw licht op de situatie en afkomst van het meisje.
Het verhaal: man ontvoert meisje is eenvoudig en beslaat weinig tijd, minder dan 24 uur, er zijn nauwelijks flashbacks, maar wat me vooral boeide is de manier waarop Thomese de taal beheerst. Ja magistraal!
January 17, 2019
Van god los
Spoilers, vermoed ik, maar het einde verklap ik niet.
‘Een indringer is hij geworden, een onbekende voor wie de rijen zich fluisterend sluiten. Alsof hij al is uitgewist. Na zijn vertrek uit het register geschrapt en bij zijn terugkeer niet meer ingeschreven - een dode is hij wiens geest hier nog rondwaart, samen met god weet hoeveel onzichtbare zielen. Danse macabre op klaarlichte dag.’ [...] Hij zou als een razende gek moeten huishouden in het hart van deze onverdraaglijke tevredenheid: laaiende branden stichten (sic!), bloed in kelen laten gorgelen, de dag der wrake voltrekken. Iets groots en gruwelijks verrichten En niemand zal ontkomen. Allen zullen het weten, want de Waarheid is gekomen. De tweesnijdende vrede van het Bloed. Net als in het Dies Irae van zijn vanwege allerlei gedoe nooit uitgevoerde Herdenkingsmis voor koor en orkest, met die hamerende zestienden die zo omineus tekeergaan.’
(2010: 11-12)
Zo gaat dit poëtische gemor en gemopper nog bladzijden lang door. In het begin dacht ik nog: Nou nou, kan het niet een beetje minder, tot ik er op een gegeven moment niet alleen aan gewend raakte, maar dit lyrisch-kwade gekwaak zelfs zeer ging waarderen.
Het begin is al lekker somber, de stemming zit er meteen goed in. Componist Sierk Wolffensberger, een chique alias voor zijn werkelijke naam Theo Kiers, is op sterven na dood; in de Lijdensweek. Hij repeteert een zelf geschreven oratorium. Hij zit niet lekker in zijn vel, het wil niet zo lukken; het koor is ‘rubbish’, veel te slecht voor zijn delicate werk . Het is zo leuk om zijn gekanker te lezen op amateurkoren; ik zit zelf in zo’n koor: heel grappig. Hij is jaloers op zijn collega Lou Wehry, die het helemaal gemaakt heeft en hij moet het doen met een eenvoudig dirigentschap van een amateurkoor in de kerk te H: de Sint-Antonius van Padua. Zijn interne monoloog maakt overuren. Dan vindt hij op een avond vlak voor de uitvoering een bewusteloos meisje in een uithoek van de kerk, waar hij toevallig beland omdat de gebruikelijke deur is gesloten. Dat meisje, Beertje, lijkt zelfmoord te willen plegen.
Als hij Beertje gevonden heeft op de stoffige kerkzolder is het alsof hij zijn jeugd hervindt, alsof hij opgestaan is uit de dood in plaats van haar en in plaats van de Heer. Zijn zelfvertrouwen krijgt een boost als een bombardementsvliegtuig. Als in een Lohengrintische zwanenzang leeft hij op in een te felle bliksem van levenslust en vlammend verlangen:
‘Zijn herinneringen zijn gekleurd door die van Ghislaine (zijn vrouw, rdv) en dan niet zozeer door haar feitelijke herinneringen, maar door zijn eigen fantasieën over haar glorieuze adellijke meisjestijd die hij evengoed bij Proust of Nabokov had kunnen lezen als hij daar op zekere dag de tijd voor genomen had. Een fantasie met om te beginnen net iets te veel witte jurkjes en sokjes en onderbroekjes en overal onwaarachtig groen gras. Die jeugd - het is als twee druppels water de jeugd die hij nooit had - die wil hij terug. En dat vleesgeworden meisjesbeen (van Beertje, rdv) die zijn vingertoppen nu virtueel voor hem uittekenen, is daarvan mogelijk een begin.’ (ib.: 39)
De dirigent redt haar door haar naar de eerste hulp te brengen. Dan slaat de weldoener in hem genadeloos toe en rijdt hij met het meisje van hot naar her maar uiteindelijk naar zijn hut en naar het chalet van zijn schoonzus en zwager in de Zwitserse Alpen.
Het stukje waarin hij Beertje vindt is van een genadeloze schoonheid; dat vindt hij zelf ook en daarvan raakt hij nog meer in de war. Hij laat zijn Luxemburgse Franssprekende vrouw en lapzwans want alleen maar in bed liggende en neukende zoon, in de steek. Hij wordt onwel tijdens de uitvoering van zijn oratorium en weet uiteindelijk te ontsnappen aan ziekenhuis, vrouw en zoon om met Beertje, die eigenlijk steeds onwilliger wordt, te ontsnappen naar Zwitserland.
Het verhaal is het loutere verhaal van een verongelijkte componist met grootheidswaan. Hij is tot op het bot onzeker en voelt zich verguisd. De vondst van het meisje, de dochter van zijn collega en tegenstrever en zijn direct ontspruitende romantische liefde voor dat meisje doen hem helemaal ontsporen. Hij raakt helemaal van het padje. Hoe moet dit aflopen?
In het begin kun je als lezer de hoofdpersoon nog goed volgen in zijn gedachten en in zijn beweegredenen, je merkt dat hij steeds meer ontspoort en dat er geen touw meer aan vast te knopen is aan zijn monologues interieures. Dat kun je ook opmaken aan de reactie van het meisje, dat eerst nog wel wat in hem ziet, ergens, of hij maakt zichzelf dat wijs, maar dat zich gaandeweg meer op zichzelf terugtrekt en hem uiteindelijk laat vallen als een baksteen. Maar er is voor haar waarschijnlijk geen andere mogelijkheid. Zij wil door haar familie niet gevonden worden, maar kan dat natuurlijk niet volhouden.
Sommige stukken zijn mateloos intrigerend en van een bovenwereldlijke schoonheid maar een krankzinnig wordend mens is op een gegevens moment alleen nog maar een zielige, huilende en zeurende obsessieveling. Zielig, betreurenswaardig maar op geen enkele manier te pruimen. Hetzelfde geldt wellicht voor zijn muziek.
Ten overvloede is gezegd dat in de roman muziekmetaforen en muziekzaken de boventoon voeren.
Het is niet zozeer het spannende verhaal dat deze roman tot een schoonheid verheft, het is vooral de taal van Thomése, die je als lezer betovert en je laat stijgen tot lyrische hoogten. Vandaar de twee ruime citaten hierboven.
Over de auteur:
Pieter Frans Thomése (Doetinchem, 23 januari 1958) is een Nederlands schrijver.
Van 1979 tot 1984 was Thomése redacteur en verslaggever bij het Eindhovens Dagblad. In 1984 pakte hij zijn geschiedenisstudie voor drie jaar weer op, maar voltooide deze niet. Daarna schreef Thomése voor het weekblad De Tijd en leverde hij bijdragen aan NRC Handelsblad, enkele regionale dagbladen en Vrij Nederland. Van januari 1998 tot april 2001 was Thomése redacteur van De Revisor.
Thomése publiceerde zijn eerste literaire verhaal in 1986 in het literair tijdschrift De Revisor. Dit verhaal maakte in 1990 deel uit van zijn debuut in boekvorm, de verhalenbundel Zuidland. In 1991 en 2003 ontving hij literaire prijzen. In september 2007 verscheen zijn roman Vladiwostok! over het politieke bedrijf in Den Haag, de media en andere valkuilen. Vladiwostok! werd genomineerd voor de Gouden Uil 2008. Een jaar later werd de bundel Nergensman. Autobiografieën genomineerd voor de Gouden Uil 2009.
In 2011 werd zijn roman De weldoener genomineerd voor de AKO Literatuurprijs. In het voorjaar van 2012 werd Grillroom Jeruzalem bekroond met de Bob den Uyl-prijs voor het beste reisboek van het jaar.
De roman De onderwaterzwemmer (2015) haalde de shortlist van alle drie de grote publieksprijzen: ECI Literatuurprijs 2015, Libris Literatuurprijs 2016 én Fintro Literatuurprijs 2016, en werd bekroond met de Fintroprijs van de Lezersjury.
Bibliografie:
Auteur: P.F. Thomése
Titel: De weldoener
Uitgever: Atlas Contact
Verschijningsdatum: oktober 2015
Druk: 6e druk
Aantal pagina's: 352
ISBN13: 9789025446628
December 13, 2011
De Weldoener is het eerste boek dat ik van Thomése gelezen heb. Het was een fijne kennismaking. Thomése beschijft het (enigzins gestoorde) gedachtenpatroon van de hoofdpersoon op een geweldige en meeslepende manier. Hoe de hoofdpersoon zichzelf vrijpraat van enige schuld of bezwaren over het feitelijk kidnappen van een meisje is erg vermakelijk. Eigenlijk een heel grappig boek, al zal je er niet hardop om lachen.
March 1, 2012
Mooie schrijfstijl, treffend beschreven hoe deze man als een god in zijn eigen wereld leeft en tegelijkertijd grappig de confrontaties met het werkelijke.
February 7, 2013
Really great and impressive book. Great vocabulary and a story plot that keeps you turning pages.
May 5, 2017
Wat een speciaal boek.
Een componist redt een meisje van een zelfmoordpoging, beschouwt haar daarna als geheel de zijne en vooral een kans om zijn jeugd, zijn leven, opnieuw te beginnen.
Thomése beschrijft dit verhaal vanuit verschillende perspectieven, behalve vanuit het personage van het meisje. Hij toont toch wel vooral weer het kleinmenselijke kantje van elk. Hoe moeilijk het is om in de huid van een ander te kruipen, en om niet steeds te denken en voelen vanuit eigenbelang.
Je voelt dat het verhaal niet anders kan dan dramatisch te eindigen. En dat doet het ook... Een onverwacht en toch onvermijdelijk einde.
Een componist redt een meisje van een zelfmoordpoging, beschouwt haar daarna als geheel de zijne en vooral een kans om zijn jeugd, zijn leven, opnieuw te beginnen.
Thomése beschrijft dit verhaal vanuit verschillende perspectieven, behalve vanuit het personage van het meisje. Hij toont toch wel vooral weer het kleinmenselijke kantje van elk. Hoe moeilijk het is om in de huid van een ander te kruipen, en om niet steeds te denken en voelen vanuit eigenbelang.
Je voelt dat het verhaal niet anders kan dan dramatisch te eindigen. En dat doet het ook... Een onverwacht en toch onvermijdelijk einde.
September 11, 2017
Ik vind dit erg lekker. Het verhaal is goed te volgen, maar laat tegelijkertijd veel aan de verbeelding over. Je moet er als lezer een beetje moeite voor doen (de eerste paar hoofdstukken was echt wel een beetje zoeken), om het verhaal te doorgronden, en er blijft ruimte voor je eigen invulling. Het zet je als het ware aan het werk. Verder: mooie taal.
August 2, 2012
Leuk, goed geschreven. Hoofdpersoon componist, en een taal rijk gevuld met muzikale verwijzingen en metaforen. Plot niet overal even dik. Met plezier gelezen.
May 6, 2018
Miskend talent met midlifecrisis redt een meisje van zelfmoord. Hij ziet het leven alleen nog met haar in de toekomst, zij heeft een heel ander plan.
February 21, 2025
Een componist - koordirigent vindt in de sacristie van een kerk een meisje dat een zelfmoordpoging ondernomen heeft. Hij brengt haar naar het ziekenhuis. Zij vindt dat ze niet terug naar huis kan, en hij ontfermt zich over haar. In zijn hoofd wordt zij de nieuwe liefde van zijn leven.
Het boek is heel mooi geschreven. Thomése hanteert een heel rijke, poëtische taal en kan helemaal in het hoofd van de man kruipen.
Maar ik was helemaal niet mee. De man begaat de ene stommiteit na de andere en geraakt alle realiteitszin kwijt. Een vijftiger met een puberbrein. Daar had ik het lastig mee.
Het kostte me wat moeite om het uit te lezen, maar ik kon het ook niet wegleggen. Het einde was bijna een opluchting, ook al loopt het helemaal niet goed af.
Het boek is heel mooi geschreven. Thomése hanteert een heel rijke, poëtische taal en kan helemaal in het hoofd van de man kruipen.
Maar ik was helemaal niet mee. De man begaat de ene stommiteit na de andere en geraakt alle realiteitszin kwijt. Een vijftiger met een puberbrein. Daar had ik het lastig mee.
Het kostte me wat moeite om het uit te lezen, maar ik kon het ook niet wegleggen. Het einde was bijna een opluchting, ook al loopt het helemaal niet goed af.
July 15, 2024
Toch weer volop smullen van literaire beroepswauwelaar Thomése. Die zou met het grootste gemak 80 pagina’s boeiend kunnen doorkeuvelen over het bereiden van een pan spaghetti of het snoeien van de heg. En ik zou het nog lezen ook. Niet zozeer vorm boven inhoud, maar toch wel inhoud die vorm moeiteloos voortstuwt en doet oplaaien.
March 27, 2019
Prachtig wollig taalgebruik. Heerlijk om naar te luisteren. Heel mooi voorgelezen. Vooral naar het einde wordt steeds langzamer en met grotere tussenpozen toegewerkt, om tot de conclusie te komen dat arme Sierk het offer is, om Beertje een toekomst te geven. De ultieme weldoener.
May 21, 2017
Superieure stijl, met een grote glimlach gelezen.
April 30, 2021
Ik heb geprobeerd het te lezen, vond er werkelijk helemaal niks aan. Traag, vervelend... ben maar opgehouden. Hartelijk bedankt voor de spoilers, hebben me veel tijd bespaard
October 2, 2022
Prachtig taalgebruik.
July 29, 2015
het duurde heel lang voor ik eenmaal in het verhaal zat en na vele bladzijdes liep het af met een sisser... in de weldoener vind de componist Sierk Wolvensberger zichzelf heel wat, de beste ondanks dat de mensen hem niet snappen. op een dag als hij met zijn koor gaat oefenen vind en red hij de dochter van een groot componist. zijn liefde voor haar is puur en volmaakt en hij besluit met haar te vluchten.
deze 'laatste' romanticus is niet alleen ijdel maar ook arrogant en jaloers en achterdochtig niet de beste.eigenschappen. Langzaam word duidelijk dat het de exvriendin van zijn zoon is en begint voor.zijn gevoel de verwijdering en besluit hij met haar te vluchten.
niet mijn type hoofdpersoon, te jaloers en hypocriet, het verhaal zelf is goed, maar het einde is een teleurstelling na zoveel pagina's...
deze 'laatste' romanticus is niet alleen ijdel maar ook arrogant en jaloers en achterdochtig niet de beste.eigenschappen. Langzaam word duidelijk dat het de exvriendin van zijn zoon is en begint voor.zijn gevoel de verwijdering en besluit hij met haar te vluchten.
niet mijn type hoofdpersoon, te jaloers en hypocriet, het verhaal zelf is goed, maar het einde is een teleurstelling na zoveel pagina's...
January 17, 2023
Grote klasse. Een oude romanticus hoopt zijn leven opnieuw te kunnen beginnen door zijn passie voor een jong meisje, je kan geen beter voorbeeld vinden van 'wishful thinking'.
Het voelt simultaan cynisch komisch aan en aangrijpend dramatisch.
Soms wat veel herhaling en cirkelredeneringen, maar daar zit onze protagonist nu eenmaal mee.
Prachtig van taal. Diep van inzichten.
Verplichte lectuur voor wie van Nederlandse literatuur houdt.
Het voelt simultaan cynisch komisch aan en aangrijpend dramatisch.
Soms wat veel herhaling en cirkelredeneringen, maar daar zit onze protagonist nu eenmaal mee.
Prachtig van taal. Diep van inzichten.
Verplichte lectuur voor wie van Nederlandse literatuur houdt.
March 5, 2011
almost 350 pages of an older man yearning for the love of a young girl was a bit too much. the girl was very passive. i understand the girl had no one else to turn to (she tried to commit suicide, but the man saved her) but it still annoyed me. it is well written though, and the ending is excellent.
August 9, 2013
Tijdsverspilling. Wat mij betreft heeft de schrijver onterecht succes. Banaal, onnodig gewrocht, geforceerd, inspiratieloos, ideologisch, doorzichtig, pseudo-poëtisch. Een slechte pastiche van Lolita.
Displaying 1 - 22 of 22 reviews