Գրքում ի մի են բերված Հովհ. Թումանյանի տարբեր հոդվածներում, ելույթներում, նամակներում արտահայտած խորիմաստ մտքերը և այս կամ այն երևույթի դիպուկ բնորոշումները: Գրողի արած դիտարկումները արվեստի, բարոյականության, հայի որակների, ազգային և պետական հարցերի, կրթության և ուսուցչի, Շեքսպիրի, Սերվանտեսի, Սայաթ-Նովայի, ընդհանրապես մարդու, կյանքի փիլիսոփայական ընկալման, թուրքի և այլնի վերաբերյալ չափազանց հետաքրքիր են և այժմեական: Թումանյանի հրապարակագրական և նամակագրական ժառանգությունից ընտրված են մտքի այն գոհարները, որոնք ամբողջական և հասկանալի են նաև իրենց բուն համատեքստից դուրս: Գիրքը նախատեսված է ընթերցողների լայն շրջանի համար: