Jump to ratings and reviews

Jan Zwart: Biografie van een ambitieus organist en toonkunstenaar

'Jan Zwart - Biografie van een gedreven organist en toonkunstenaar' is de biografie van een van de bekendste organisten uit de Nederlandse muziekgeschiedenis, Jan Zwart (1877-1937), geschreven door zijn kleinzoon, de musicoloog Frits Zwart. Jan Zwart wist het orgel als geen ander voor het voetlicht te halen en te promoten. Als eerste organist speelde hij in radio-uitzendingen. Naast het geven van orgelconcerten schreef hij ook zelf orgelmuziek, die met name in de orthodox-gereformeerde kring erg populair werd. Nog altijd spelen organisten zijn composities. In deze biografie worden naast zijn leven ook de thema's uitgediept waarmee Zwart zich bezigheid, waaronder zijn verdediging van het werk van Sweelinck.

1153 pages, Kindle Edition

Published November 27, 2025

Loading...
Loading...

About the author

Frits Zwart

10 books

Ratings & Reviews

What do you think?

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
1 (33%)
4 stars
2 (66%)
3 stars
0 (0%)
2 stars
0 (0%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 1 of 1 review
Profile Image for Jort Fokkens.
71 reviews3 followers
May 23, 2026
Een uitstekende biografie over een zeer belangrijke Nederlandse organist en componist, Jan Zwart.

Dat er nog niet eerder zo'n uitgebreide biografie over hem is verschenen, is zoals ook wordt aangegeven, opmerkelijk. Hoe dan ook, het lag voor de hand dat Zwarts kleinzoon van de bekende Mengelberg biografieën die boek zou gaan schrijven.

Al lezende krijg je de indruk van een hard-werkende, eigenzinnige en principiële organist die tegelijkertijd een humorvolle familieman was.

Met alle facetten die in dit boek aan de orde komen, vind ik deze biografie zeer geslaagd.

Een nadeel van het boek is dat de auteur bepaalde gevolgen van de keuzes van zijn grootvader in het midden laat.

Ik had die gedachte bij de zorgelijke situatie van de financiën van Zwart. Hij ondernam weliswaar pogingen om bij te verdienen, maar die bleken niet houdbaar of niet altijd succesvol. Tegelijkertijd was Zwart een fanatieke polemist die met velen de discussie aanging. Het moet ongelooflijk veel tijd gekost hebben om teksten te maken en die te publiceren. Wat leverde dat, buiten zijn gelijk halen, eigenlijk op? Had Zwart zijn tijd niet beter kunnen besteden?

Jammer dat de auteur hier nauwelijks op ingaat. Want hij benoemt wél enkele mislukte projecten, zoals muzikale uitgaven, waarbij hij als reden geeft dat die niet van de grond kwamen door Zwarts drukke agenda.

Een wonderlijk hoofdstuk vond ik de beschreven reis van Zwart en zijn vrouw naar Berlijn in 1932 om opnamen te maken. Het was hun eerste vakantie die slechts een paar dagen duurde. En in plaats van er even van te genieten, en thuis de boel de boel te laten, waren ze in hun gedachten steeds met hun kinderen bezig. In een paar dagen werden vele brieven naar Holland verstuurd.

Ik weet niet of die hechte betrokkenheid op dat moment gebruikelijk was. Je krijgt in ieder geval een beeld van een zeer hecht familieleven. Maar toch doet het behoorlijk bekrompen aan.

Dit is wellicht ook een reden, naast de financiële redenen, dat Zwart dit soort reizen niet vaker ondernam. Dit had een uitgelezen kans geweest voor Zwart om zijn invloed en bekendheid te kunnen vergroten, wat dan weer tot commerciële kansen had kunnen leiden. En uitgerekend daarover heeft de auteur het niet.

Enige minpuntjes, er staan her en der wat tikfouten en foutieve jaartallen genoemd.
Displaying 1 - 1 of 1 review