What do you think?
Rate this book
De laatste eilanders
De laatste eilanders van Stefan Popa is toegankelijk én literair; een hartverscheurende roman over liefde, verlies en de meedogenloze kracht van vooruitgang.
Terwijl mannen op de maan landen, moet het eiland Ada Kaleh in de Donau plaatsmaken voor een waterkrachtcentrale. De laatste eilanders staan voor onmogelijke keuzes.
Azra zorgt voor haar vader en droomt van een leven aan de overkant van het water. Ibrahim wordt verraden, maar door wie? Boekhandelaarszoon Deniz probeert het eiland en zijn verhalen te redden. Samen verzetten de drie vrienden zich tegen het communistische regime en de nietsontziende stroom van de geschiedenis.
De roman is gebaseerd op de waargebeurde tragedie van Ada Kaleh, maar reikt veel het laat voelen waarom verhalen als deze niet verloren mogen gaan.
Popa's eerdere romans gooiden hoge ogen bij
'Een van de veelbelovendste schrijvers van de Europese literatuur.' La Comarca
'Superieur is Popa's geestdrift en gevoel voor sociale interactie. Een prachtverhaal.' NRC ****
Terwijl mannen op de maan landen, moet het eiland Ada Kaleh in de Donau plaatsmaken voor een waterkrachtcentrale. De laatste eilanders staan voor onmogelijke keuzes.
Azra zorgt voor haar vader en droomt van een leven aan de overkant van het water. Ibrahim wordt verraden, maar door wie? Boekhandelaarszoon Deniz probeert het eiland en zijn verhalen te redden. Samen verzetten de drie vrienden zich tegen het communistische regime en de nietsontziende stroom van de geschiedenis.
De roman is gebaseerd op de waargebeurde tragedie van Ada Kaleh, maar reikt veel het laat voelen waarom verhalen als deze niet verloren mogen gaan.
Popa's eerdere romans gooiden hoge ogen bij
'Een van de veelbelovendste schrijvers van de Europese literatuur.' La Comarca
'Superieur is Popa's geestdrift en gevoel voor sociale interactie. Een prachtverhaal.' NRC ****
353 pages, Kindle Edition
Published March 4, 2026
5 people are currently reading
70 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 19 of 19 reviews
April 13, 2026
Een verhaal dat bijna verdrinkt in de poëtische zinnen
Journalist en schrijver Stephan Popa (1989) heeft Nederlandse en Roemeense roots. Het is dan ook niet zo vreemd dat een aantal van zijn romans zich in Roemenië afspelen. Dit is ook weer het geval in zijn zevende roman De laatste eilanders.
Het Roemeense eiland Ada Kaleh is een bijzonder eiland midden in de Donau. Het wordt bewoond door de nazaten van Turkse moslims uit het voormalige Ottomaanse Keizerrijk. Ze spreken een soort van Turks, de mannen dragen een fez op hun hoofd en bespreken het leven onder het genot van een waterpijp op de terrassen van de bazaar. Je zou je zo in Istanboel wanen. Azra droomt over een leven aan de overkant van de rivier maar kan niet weg vanwege de zorg voor haar vader. Haar twee vrienden Deniz en Ibrahim proberen ieder haar aandacht te vangen maar ze vangen vooral bot. Naarmate ze ouder worden, verandert hun wereld. Roemenië wordt communistisch en de vooruitgang laat ook het eiland niet links liggen. Sterker nog, van hogerhand wordt besloten dat het eiland plaats moet maken voor de bouw van een waterkrachtcentrale en het zal daardoor verdwijnen in de golven van de rivier. In 1970 gebeurt dit dan ook. Alle drie verzetten ze zich op hun eigen manier tegen het communistische regime en proberen ze de voor het eiland verwoestende vooruitgang tegen te houden. Met hartverscheurende gevolgen van dien.
Popa kwam het verhaal over het eiland Ada Kaleh al tegen tijdens zijn research voor zijn vorige roman In de schaduw van de eik die ook in Roemenië gesitueerd is. Het lot van het eiland had zoveel potentie voor een eigen roman dat de auteur besloot dat hij ‘dit Osmaanse Atlantis niet in de Donau kon laten liggen.’ Een verhaal als dit mag niet verloren gaan.
In zijn vorige boeken zoals Of de oleander de winter overleeft en In de schaduw van de eik liet Popa al zien dat hij zijn proza graag voorziet van een poëtische stijl.
‘In de zomer hapten de kinderen naar de vruchten, of misschien buitelden de druiven in een goedgeefse bui over elkaar heen om zich uit te strekken naar de open kindermonden.’
Bij het lezen van dit soort zinnen waan je je toch in een soort paradijs, nietwaar? Het begin is mooi maar helaas is Popa in dit boek een beetje te ver doorgeschoten in zijn poëtische zinnen. Het gaat maar door... Als lezer raak je daardoor de weg nogal kwijt. Je wordt meegesleept in al dat niet waar gebeurde verhalen over een kroon van Keizer Frans Jozef I van Oostenrijk die hij eigenhandig op het eiland zou hebben begraven en het verschijnen van Miskin Baba, de patroonheilige van het eiland, in de dromen van de bewoners. Alles buitelt over en door elkaar heen, net zoals de druiven in open kindermonden. Er gebeurt veel maar ook weer niet. Er is een incident met een vuurpijl waar Ibrahim zich erg druk over maakt maar ineens zijn we weer jaren verder en wordt hij afgevoerd naar een strafkamp. Maar het een lijkt niets met het ander te maken te hebben, of toch wel?
En dan is er nog iets geks met een ik- verteller in het verhaal die zich ineens halverwege het verhaal tot de lezer richt: ‘Vrees niet. Ik ben – ja, er is een ik, lezer, ik ben de ik – geen schrijver. En gelukkig maar. Niets verveelt mij meer dan een schrijver die een schrijver opdist als hoofdpersoon.’ Wat is hiervan de bedoeling? Verwijst het naar Deniz, die aan het einde van het boek ineens zijn herinneringen aan het eiland en alles wat er daar gebeurd is aan het papier heeft toevertrouwd? De verwarde lezer zou het je niet kunnen vertellen.
Eerlijk is eerlijk, het verhaal van Ada Kaleh is zeker een verhaal dat verteld moet blijven worden. De vraag is alleen of dit boek de juiste manier daarvoor is. Er zijn zeker mooie gedeelten in dit boek waarin de kwaliteiten van Popa als auteur goed tot zijn recht komen. Maar helaas verdrinkt het verhaal uiteindelijk, net als het eiland, in al die mooie poëtische zinnen.
Journalist en schrijver Stephan Popa (1989) heeft Nederlandse en Roemeense roots. Het is dan ook niet zo vreemd dat een aantal van zijn romans zich in Roemenië afspelen. Dit is ook weer het geval in zijn zevende roman De laatste eilanders.
Het Roemeense eiland Ada Kaleh is een bijzonder eiland midden in de Donau. Het wordt bewoond door de nazaten van Turkse moslims uit het voormalige Ottomaanse Keizerrijk. Ze spreken een soort van Turks, de mannen dragen een fez op hun hoofd en bespreken het leven onder het genot van een waterpijp op de terrassen van de bazaar. Je zou je zo in Istanboel wanen. Azra droomt over een leven aan de overkant van de rivier maar kan niet weg vanwege de zorg voor haar vader. Haar twee vrienden Deniz en Ibrahim proberen ieder haar aandacht te vangen maar ze vangen vooral bot. Naarmate ze ouder worden, verandert hun wereld. Roemenië wordt communistisch en de vooruitgang laat ook het eiland niet links liggen. Sterker nog, van hogerhand wordt besloten dat het eiland plaats moet maken voor de bouw van een waterkrachtcentrale en het zal daardoor verdwijnen in de golven van de rivier. In 1970 gebeurt dit dan ook. Alle drie verzetten ze zich op hun eigen manier tegen het communistische regime en proberen ze de voor het eiland verwoestende vooruitgang tegen te houden. Met hartverscheurende gevolgen van dien.
Popa kwam het verhaal over het eiland Ada Kaleh al tegen tijdens zijn research voor zijn vorige roman In de schaduw van de eik die ook in Roemenië gesitueerd is. Het lot van het eiland had zoveel potentie voor een eigen roman dat de auteur besloot dat hij ‘dit Osmaanse Atlantis niet in de Donau kon laten liggen.’ Een verhaal als dit mag niet verloren gaan.
In zijn vorige boeken zoals Of de oleander de winter overleeft en In de schaduw van de eik liet Popa al zien dat hij zijn proza graag voorziet van een poëtische stijl.
‘In de zomer hapten de kinderen naar de vruchten, of misschien buitelden de druiven in een goedgeefse bui over elkaar heen om zich uit te strekken naar de open kindermonden.’
Bij het lezen van dit soort zinnen waan je je toch in een soort paradijs, nietwaar? Het begin is mooi maar helaas is Popa in dit boek een beetje te ver doorgeschoten in zijn poëtische zinnen. Het gaat maar door... Als lezer raak je daardoor de weg nogal kwijt. Je wordt meegesleept in al dat niet waar gebeurde verhalen over een kroon van Keizer Frans Jozef I van Oostenrijk die hij eigenhandig op het eiland zou hebben begraven en het verschijnen van Miskin Baba, de patroonheilige van het eiland, in de dromen van de bewoners. Alles buitelt over en door elkaar heen, net zoals de druiven in open kindermonden. Er gebeurt veel maar ook weer niet. Er is een incident met een vuurpijl waar Ibrahim zich erg druk over maakt maar ineens zijn we weer jaren verder en wordt hij afgevoerd naar een strafkamp. Maar het een lijkt niets met het ander te maken te hebben, of toch wel?
En dan is er nog iets geks met een ik- verteller in het verhaal die zich ineens halverwege het verhaal tot de lezer richt: ‘Vrees niet. Ik ben – ja, er is een ik, lezer, ik ben de ik – geen schrijver. En gelukkig maar. Niets verveelt mij meer dan een schrijver die een schrijver opdist als hoofdpersoon.’ Wat is hiervan de bedoeling? Verwijst het naar Deniz, die aan het einde van het boek ineens zijn herinneringen aan het eiland en alles wat er daar gebeurd is aan het papier heeft toevertrouwd? De verwarde lezer zou het je niet kunnen vertellen.
Eerlijk is eerlijk, het verhaal van Ada Kaleh is zeker een verhaal dat verteld moet blijven worden. De vraag is alleen of dit boek de juiste manier daarvoor is. Er zijn zeker mooie gedeelten in dit boek waarin de kwaliteiten van Popa als auteur goed tot zijn recht komen. Maar helaas verdrinkt het verhaal uiteindelijk, net als het eiland, in al die mooie poëtische zinnen.
April 1, 2026
De tijd en perspectief zijn vloeibaar in dit boek waarin mythes, geschiedenis en omgeving in elkaar overlopen. Deze desoriënterende vorm trekt je mee in de beleving het verhaal van de laatste eilanders, al ik had even nodig om mij er aan over te geven.
March 16, 2026
Vond het een lastig te lezen verhaal. Moeilijk te begrijpen, maar toch had het iets dat ik het wel uit wilde lezen. Vond 2e deel van het boek wat beter, maar kwam niet goed in het verhaal.
April 5, 2026
Recensie van:
De laatste eilanders
De laatste eilanders van Stefan Popa is toegankelijk én literair; een hartverscheurende roman over liefde, verlies en de meedogenloze kracht van vooruitgang.
Auteur :
Stefan Popa
is een Nederlands-Roemeense auteur en journalist. Hij brak door toen zijn debuut Verdwenen grenzen werd getipt in De Wereld Draait Door. Daarna verschenen de lovend ontvangen romans Of de oleander de winter overleeft en In de schaduw van de eik. Hij is regelmatig te horen op NPO Radio 1.
Andere boeken van deze auteur:
Tevens uitgegeven door Harper Collins Holland.
Verdwenen grenzen
In de schaduw van de eik
Het feest
Of de oleander de winter overleeft
Wijze van lezen:
Recensie-exemplaar paperback Harper Collins Holland in ruil voor mijn recensie en deelname aan Harpers Boekenclub 2026.
Uitgeverij:
HarperCollinsHolland
Genre:
Roman
De laatste eilanders steunt op de waargebeurde tragedie van Ada Kaleh, maar reikt verder: het toont wat er verdwijnt wanneer werelden worden weggevaagd en waarom sommige verhalen móéten overleven.
Cover en flaptekst:
Ik vind de cover prachtig door de heldere rijkdom aan kleuren blauw en gouden golvende lijnen. De vrouw waarbij het water tot haar lippen komt symboliseert ook gelijk de titel haar ogen nog geloken maar bijna dicht ; de laatste eilanders; ze houden krampachtig hun hoofd boven water om op die manier op het eiland te kunnen blijven.
De geloken bijna dichte ogen symboliseren zolang mogelijk blijven kijken naar je vertrouwde leefomgeving voordat het water alles meeneemt. Het goud in de kleuren symboliseert de goede gouden tijden van een bestaan.
Ik lees vaak eerst de achterkant van boeken maar op basis daarvan zou ik dit boek kopen. Ik vind de diverse personen van waaruit het verhaal verteld wordt intrigerend. Je krijgt zo diverse meningen gepresenteerd.
Ook de dreiging van een eiland waar mensen vaak decennialang gewoond hebben dat dat ophoudt te bestaan hoe gaat een mens daarmee om. Die diverse emoties van bang boos bedroefd of blij en hoe daar verschil in zit en waarom.
De foto en auteursinformatie aan de binnenflap achterin vind ik een waardevolle toevoeging.
Quote:
1
Tussen stad en water en water en woud lag ons eiland. Twee kilometer lang, een halve kilometer breed – stroomafwaarts van Wenen, Boedapest en Belgrado stak ons geheim uit de Donau. Precies tussen wijlen Joegoslavië en moederland Roemenië in de IJzeren Poort, het kloofdal met zijn gevaarlijke stromingen en verraderlijke noten. Aan de overzijde zongen de cicaden. Aan onze oevers zongen wij. De drijvende bloemenmand op de Donau, zo noemden ze ons heilige eiland. Door de ligging tussen de beschermende bergkammen van de Karpaten heerste er een mediterraan klimaat. In de tuinen groeiden amandel-, pruimen- en vijgenbomen, en zelfs olijf- en zoete sinaasappelbomen. Van de rozenbladeren maakten de vrouwen jam. Er floreerde veel, zoveel meer. Italiaanse cipressen, populieren, platanen en kastanjes rezen boven het fort uit dat de Oostenrijkers hadden achtergelaten. Het fort gaf ons niet alleen een thuis, maar ook onze naam: adakale, ‘vestingeiland’ in het Turks dat wij spraken.
Mooie teksten:
Niemand geloofde dat het eiland kon verdwijnen. Tot het te laat was.
Mijn beroep: ruïnebouwer. Mijn roeping: ruïnearchitect. Mijn ondeugd: ruïnevoyeur. Vraag me niet naar vergeten en verlaten plaatsen in Europa. Moeder zelf was zo’n plek. Ikzelf ben zo’n plek.
-Mircea Cărtărescu
Het verhaal:
Diep in het hart van Europa, waar de Donau kronkelt, ligt Ada Kaleh, een eiland dat op het punt staat te verdwijnen door de komst van een waterkrachtcentrale. De eilanders staan voor onmogelijke keuzes.
Azra balanceert tussen traditie en vrijheid. Ibrahim wordt verraden, maar door wie? Boekhandelaarszoon Deniz probeert ondertussen het eiland en de verhalen te redden. Samen vechten ze tegen de nietsontziende stroom van de geschiedenis.
Mijn verwachting voorafgaand aan het lezen:
Een uit divers perspectief, diepgelaagd en informerend verhaal.
Mijn leesbeleving:
Als ik heel eerlijk ben had ik eerst moeite om in dit verhaal te komen. Dit boek lezen als mijn gezin thuis was, was geen optie. Dit verhaal lezen in de stilte die hier overdag heerst hielp wel.
Gaandeweg werd ik zeer aangenaam verrast door de mooie woorden: lyrisch, poëtisch of metaforisch en de geschiedschrijving en de ontstaansgeschiedenis van het eiland. En dat in zeer gedetailleerde bewoordingen.
De personages lieten zich eerst moeilijk grijpen maar later sloot ik hen in mijn hart. Ze zijn geloofwaardig en gedetailleerd uitgewerkt. Hun levensloop is fascinerend.
Ik bleef geboeid doorlezen. Kortom geef dit verhaal de tijd die het zeker verdient. Dan nestel je je namelijk in dit verhaal en kom je erachter hoe mooi en diep gelaagd het is. Hoe uniek.
Ik heb even op Google de achtergronden van het eiland opgezocht en toen kreeg ik een nog beter beeld. In het boek wordt de ontstaansgeschiedenis van het eiland gedetailleerd beschreven.
De Donau komt vaak voorbij. Door de gedetailleerde beeldende schrijfstijl rook ik de zilte zeelucht, voelde ik het gras en de aarde onder mijn voeten. Ik zag de bewoners tot in detail voor me en het voelde alsof ik continu in hun kielzog meeliep.
Ik voelde de wind door mijn haren of de zon op mijn huid branden. Maar ook rook ik de sigarettenrook en de zoetheid van het Turkse fruit.
De sfeer van onderlinge saamhorigheid, de band tussen een vader en zijn dochter, het continue op de hoede zijn voor represailles als je als boekwinkel niet de “juiste” boeken verkoopt.
Het gedartel van de plaatselijke jeugd, hun belevenissen, de onderlinge “rivaliteit” tussen twee jongens om in het gevlei van een meisje te komen. Het is er allemaal dus dan krijg je een rijke indruk.
De thematiek en de symbolen die mij opvallen in dit verhaal:
Een eeuwenoud eiland dat verloren lijkt te gaan aan de moderniteit van een waterkrachtcentrale. Gedwongen vertrek naar elders: het vaste land of andere bestemmingen.
De rouw, het verdriet hierover van de bewoners voelde ik in mijn eigen botten. Deze beslissing die genomen wordt zonder duidelijke hoor en wederhoor. Driehoeksverhouding tussen gezworen jeugdvrienden. Verraad om dichterbij je ultieme doel te komen.
Of is het geen verraad; is het boven de rest uit willen steken. Jezelf op de borst kloppen dat jij je aan de regels houdt die opgesteld zijn. Ervoor zorgen dat de doornen van schitterende rozen anderen geen pijn doen?
Veranderingen van bovenaf die de dagelijkse gang van zaken blijvend beïnvloeden op het eiland.
Ik associeer het eiland met sigaretten; de handel erin, de smokkel, de gebruikers ervan, de fabriek waar ze gemaakt en verpakt worden door de eilanders, rozenjam, boeken, Turkse cultuur, taal, geloof, verafgoding van een heilige en gebruiken, Roemenië, Roemeens, communisme.
De innerlijke hunkering van Azra naar een moederliefde die zij slechts kort kende. Haar mijmeringen of zijzelf dezelfde vrouw wordt.
En Atlantis dat hetzelfde lot als Ada Kelah beschoren was.
Ik vind dat de hoofdpersonages Azra, Deniz en Ibrahim zich gedurende het verhaal ontwikkeld hebben. In essentie zijn zij henzelf gebleven.
Azra een mooi meisje die graag kwajongensstreken uithaalt maar wel verwacht dat iemand anders de leiding hierin neemt. Als volwassen vrouw is zij zorgzaam zoals zij dat leerde in haar jeugd.
Net als in haar jeugd overdenkt ze nog steeds de afwezigheid van haar moeder. Welke schaduw dat over het gezin wierp. Ik vind haar een frivool fladderende vlinder aan de buitenkant en een diepe denkende vrouw aan de binnenkant.
Ze beweegt zich heen en weer tussen de stille literaire zoon van een boekhandelaar; Deniz en de jongen die met zijn veren en afkomst pronkt; Ibrahim.
Ibrahim vind ik erg vol van zichzelf. Zijn bravoure houding over zijn afkomst.
Deniz is als jongen rustig en bedeesd. Literair geïnteresseerd versleten voor boekenwurm. Een sterke band met zijn ouders.
Tussen de jongens en later mannen zie je een continue strijd. Het “verraad” dat gepleegd wordt maakt amoureuze wegen vrij.
Totdat de confrontatie met het verraad plaats vindt.
Ibrahim die verbitterd is geraakt door bepaalde levensgebeurtenissen, zijn woede kwijt moet en overgaat tot actie.
Azra die zo verweven is met het eiland. Die haar hele leven lang droomt om de wereld buiten het eiland te ervaren. Maar dan toch een “vertrouwd” familiair levenspad volgt.
Je voelt de verbondenheid met hun wortels, de gehechtheid aan hun geboortegrond in iedere vezel van je lijf.
Ik dacht eerst dat Ada Kelah een vrouw was. Totdat ik las dat dit de naam van het eiland was. Toch bleef ik haar zien als een vrouw. Een vrouw die eilanders in haar schoot liet ontspruiten en op haar vruchtbare gronden liet opgroeien en leven.
Toeliet dat zij die stierven begraven werden in haar grond. Over hen waakte, ze wiegde als de golven huizenhoog op het eiland beuken met een storm. Die ze aan haar hand liet ontdekken en hun handen niet losliet als ze buiten het eiland waren. In hun hart waren de eilanders altijd verbonden met Ada Kelah.
Toen dat wat lange tijd slechts bestond in de krochten van het brein daadwerkelijk gebeurde voelde het voor mij als rouw. De navelstreng met Ada Kelah werd met bruut geweld verbroken.
Haar levendige, liefdevolle en bruisende aanwezigheid verdween voor altijd. Als golven die zonder richtpunt luwen als de ultieme storm is geweest.
De emotie die mij het meest bij is gebleven is dat vernieuwing de diepgewortelde voorspelbaarheid om te leven op een eiland waar mensen al tijden gelukkig zijn is ondermijnt. Dat het verdriet van verplicht afscheid moeten nemen een ieders brein binnen dendert en volledig beheerst.
Ik had met Deniz te doen die zo graag gezien wilde worden door Azra maar continu door Ibrahim leek te worden overtroefd. En dat Azra haar moeder nooit echt heeft mogen leren kennen dat deed ook pijn.
Hij laat je als lezer diverse personen volgen. Personen met diverse meningen waardoor het perspectief hierop telkens wijzigt. Stefan legt de nadruk op datgene wat gaat verdwijnen en het besef wat dat teweegbrengt.
De plot is veelzeggend en mooi. Deze past perfect in de lijn van dit verhaal.
Mijn mening:
Ik geef 4 sterren.
Eerst had ik de nodige moeite om in dit verhaal te komen. Tot de kern te komen en de personages te bereiken.
Toen ik doorkreeg dat dit verhaal zich het beste laat lezen in de stilte, betoverde het me en greep het me. Ik leerde de personages tot in het diepste van hun zijn kennen en werd deelgenoot van hun levensvisie, gedachten en gevoelens.
Dit werd begeleid door lyrische, metaforische, diepgaande en gedetailleerde beschrijvingen. Ik vond het ook een leerzaam en intrigerend verhaal.
Een hartverscheurend, diepgaand, meeslepend, intrigerend, onafwendbaar, krachtig en een authentiek verteld verhaal.
Mijn conclusie is dat mijn voorafgaande verwachtingen van dit verhaal overtroffen zijn. Ik lees en recenseer graag meer boeken van auteur Stefan Popa.
HarperCollinsHolland hartelijk dank voor dit boek.
Bedankt dat ik het met de Harpers Boekenclub 2026 mocht bespreken.
De laatste eilanders
De laatste eilanders van Stefan Popa is toegankelijk én literair; een hartverscheurende roman over liefde, verlies en de meedogenloze kracht van vooruitgang.
Auteur :
Stefan Popa
is een Nederlands-Roemeense auteur en journalist. Hij brak door toen zijn debuut Verdwenen grenzen werd getipt in De Wereld Draait Door. Daarna verschenen de lovend ontvangen romans Of de oleander de winter overleeft en In de schaduw van de eik. Hij is regelmatig te horen op NPO Radio 1.
Andere boeken van deze auteur:
Tevens uitgegeven door Harper Collins Holland.
Verdwenen grenzen
In de schaduw van de eik
Het feest
Of de oleander de winter overleeft
Wijze van lezen:
Recensie-exemplaar paperback Harper Collins Holland in ruil voor mijn recensie en deelname aan Harpers Boekenclub 2026.
Uitgeverij:
HarperCollinsHolland
Genre:
Roman
De laatste eilanders steunt op de waargebeurde tragedie van Ada Kaleh, maar reikt verder: het toont wat er verdwijnt wanneer werelden worden weggevaagd en waarom sommige verhalen móéten overleven.
Cover en flaptekst:
Ik vind de cover prachtig door de heldere rijkdom aan kleuren blauw en gouden golvende lijnen. De vrouw waarbij het water tot haar lippen komt symboliseert ook gelijk de titel haar ogen nog geloken maar bijna dicht ; de laatste eilanders; ze houden krampachtig hun hoofd boven water om op die manier op het eiland te kunnen blijven.
De geloken bijna dichte ogen symboliseren zolang mogelijk blijven kijken naar je vertrouwde leefomgeving voordat het water alles meeneemt. Het goud in de kleuren symboliseert de goede gouden tijden van een bestaan.
Ik lees vaak eerst de achterkant van boeken maar op basis daarvan zou ik dit boek kopen. Ik vind de diverse personen van waaruit het verhaal verteld wordt intrigerend. Je krijgt zo diverse meningen gepresenteerd.
Ook de dreiging van een eiland waar mensen vaak decennialang gewoond hebben dat dat ophoudt te bestaan hoe gaat een mens daarmee om. Die diverse emoties van bang boos bedroefd of blij en hoe daar verschil in zit en waarom.
De foto en auteursinformatie aan de binnenflap achterin vind ik een waardevolle toevoeging.
Quote:
1
Tussen stad en water en water en woud lag ons eiland. Twee kilometer lang, een halve kilometer breed – stroomafwaarts van Wenen, Boedapest en Belgrado stak ons geheim uit de Donau. Precies tussen wijlen Joegoslavië en moederland Roemenië in de IJzeren Poort, het kloofdal met zijn gevaarlijke stromingen en verraderlijke noten. Aan de overzijde zongen de cicaden. Aan onze oevers zongen wij. De drijvende bloemenmand op de Donau, zo noemden ze ons heilige eiland. Door de ligging tussen de beschermende bergkammen van de Karpaten heerste er een mediterraan klimaat. In de tuinen groeiden amandel-, pruimen- en vijgenbomen, en zelfs olijf- en zoete sinaasappelbomen. Van de rozenbladeren maakten de vrouwen jam. Er floreerde veel, zoveel meer. Italiaanse cipressen, populieren, platanen en kastanjes rezen boven het fort uit dat de Oostenrijkers hadden achtergelaten. Het fort gaf ons niet alleen een thuis, maar ook onze naam: adakale, ‘vestingeiland’ in het Turks dat wij spraken.
Mooie teksten:
Niemand geloofde dat het eiland kon verdwijnen. Tot het te laat was.
Mijn beroep: ruïnebouwer. Mijn roeping: ruïnearchitect. Mijn ondeugd: ruïnevoyeur. Vraag me niet naar vergeten en verlaten plaatsen in Europa. Moeder zelf was zo’n plek. Ikzelf ben zo’n plek.
-Mircea Cărtărescu
Het verhaal:
Diep in het hart van Europa, waar de Donau kronkelt, ligt Ada Kaleh, een eiland dat op het punt staat te verdwijnen door de komst van een waterkrachtcentrale. De eilanders staan voor onmogelijke keuzes.
Azra balanceert tussen traditie en vrijheid. Ibrahim wordt verraden, maar door wie? Boekhandelaarszoon Deniz probeert ondertussen het eiland en de verhalen te redden. Samen vechten ze tegen de nietsontziende stroom van de geschiedenis.
Mijn verwachting voorafgaand aan het lezen:
Een uit divers perspectief, diepgelaagd en informerend verhaal.
Mijn leesbeleving:
Als ik heel eerlijk ben had ik eerst moeite om in dit verhaal te komen. Dit boek lezen als mijn gezin thuis was, was geen optie. Dit verhaal lezen in de stilte die hier overdag heerst hielp wel.
Gaandeweg werd ik zeer aangenaam verrast door de mooie woorden: lyrisch, poëtisch of metaforisch en de geschiedschrijving en de ontstaansgeschiedenis van het eiland. En dat in zeer gedetailleerde bewoordingen.
De personages lieten zich eerst moeilijk grijpen maar later sloot ik hen in mijn hart. Ze zijn geloofwaardig en gedetailleerd uitgewerkt. Hun levensloop is fascinerend.
Ik bleef geboeid doorlezen. Kortom geef dit verhaal de tijd die het zeker verdient. Dan nestel je je namelijk in dit verhaal en kom je erachter hoe mooi en diep gelaagd het is. Hoe uniek.
Ik heb even op Google de achtergronden van het eiland opgezocht en toen kreeg ik een nog beter beeld. In het boek wordt de ontstaansgeschiedenis van het eiland gedetailleerd beschreven.
De Donau komt vaak voorbij. Door de gedetailleerde beeldende schrijfstijl rook ik de zilte zeelucht, voelde ik het gras en de aarde onder mijn voeten. Ik zag de bewoners tot in detail voor me en het voelde alsof ik continu in hun kielzog meeliep.
Ik voelde de wind door mijn haren of de zon op mijn huid branden. Maar ook rook ik de sigarettenrook en de zoetheid van het Turkse fruit.
De sfeer van onderlinge saamhorigheid, de band tussen een vader en zijn dochter, het continue op de hoede zijn voor represailles als je als boekwinkel niet de “juiste” boeken verkoopt.
Het gedartel van de plaatselijke jeugd, hun belevenissen, de onderlinge “rivaliteit” tussen twee jongens om in het gevlei van een meisje te komen. Het is er allemaal dus dan krijg je een rijke indruk.
De thematiek en de symbolen die mij opvallen in dit verhaal:
Een eeuwenoud eiland dat verloren lijkt te gaan aan de moderniteit van een waterkrachtcentrale. Gedwongen vertrek naar elders: het vaste land of andere bestemmingen.
De rouw, het verdriet hierover van de bewoners voelde ik in mijn eigen botten. Deze beslissing die genomen wordt zonder duidelijke hoor en wederhoor. Driehoeksverhouding tussen gezworen jeugdvrienden. Verraad om dichterbij je ultieme doel te komen.
Of is het geen verraad; is het boven de rest uit willen steken. Jezelf op de borst kloppen dat jij je aan de regels houdt die opgesteld zijn. Ervoor zorgen dat de doornen van schitterende rozen anderen geen pijn doen?
Veranderingen van bovenaf die de dagelijkse gang van zaken blijvend beïnvloeden op het eiland.
Ik associeer het eiland met sigaretten; de handel erin, de smokkel, de gebruikers ervan, de fabriek waar ze gemaakt en verpakt worden door de eilanders, rozenjam, boeken, Turkse cultuur, taal, geloof, verafgoding van een heilige en gebruiken, Roemenië, Roemeens, communisme.
De innerlijke hunkering van Azra naar een moederliefde die zij slechts kort kende. Haar mijmeringen of zijzelf dezelfde vrouw wordt.
En Atlantis dat hetzelfde lot als Ada Kelah beschoren was.
Ik vind dat de hoofdpersonages Azra, Deniz en Ibrahim zich gedurende het verhaal ontwikkeld hebben. In essentie zijn zij henzelf gebleven.
Azra een mooi meisje die graag kwajongensstreken uithaalt maar wel verwacht dat iemand anders de leiding hierin neemt. Als volwassen vrouw is zij zorgzaam zoals zij dat leerde in haar jeugd.
Net als in haar jeugd overdenkt ze nog steeds de afwezigheid van haar moeder. Welke schaduw dat over het gezin wierp. Ik vind haar een frivool fladderende vlinder aan de buitenkant en een diepe denkende vrouw aan de binnenkant.
Ze beweegt zich heen en weer tussen de stille literaire zoon van een boekhandelaar; Deniz en de jongen die met zijn veren en afkomst pronkt; Ibrahim.
Ibrahim vind ik erg vol van zichzelf. Zijn bravoure houding over zijn afkomst.
Deniz is als jongen rustig en bedeesd. Literair geïnteresseerd versleten voor boekenwurm. Een sterke band met zijn ouders.
Tussen de jongens en later mannen zie je een continue strijd. Het “verraad” dat gepleegd wordt maakt amoureuze wegen vrij.
Totdat de confrontatie met het verraad plaats vindt.
Ibrahim die verbitterd is geraakt door bepaalde levensgebeurtenissen, zijn woede kwijt moet en overgaat tot actie.
Azra die zo verweven is met het eiland. Die haar hele leven lang droomt om de wereld buiten het eiland te ervaren. Maar dan toch een “vertrouwd” familiair levenspad volgt.
Je voelt de verbondenheid met hun wortels, de gehechtheid aan hun geboortegrond in iedere vezel van je lijf.
Ik dacht eerst dat Ada Kelah een vrouw was. Totdat ik las dat dit de naam van het eiland was. Toch bleef ik haar zien als een vrouw. Een vrouw die eilanders in haar schoot liet ontspruiten en op haar vruchtbare gronden liet opgroeien en leven.
Toeliet dat zij die stierven begraven werden in haar grond. Over hen waakte, ze wiegde als de golven huizenhoog op het eiland beuken met een storm. Die ze aan haar hand liet ontdekken en hun handen niet losliet als ze buiten het eiland waren. In hun hart waren de eilanders altijd verbonden met Ada Kelah.
Toen dat wat lange tijd slechts bestond in de krochten van het brein daadwerkelijk gebeurde voelde het voor mij als rouw. De navelstreng met Ada Kelah werd met bruut geweld verbroken.
Haar levendige, liefdevolle en bruisende aanwezigheid verdween voor altijd. Als golven die zonder richtpunt luwen als de ultieme storm is geweest.
De emotie die mij het meest bij is gebleven is dat vernieuwing de diepgewortelde voorspelbaarheid om te leven op een eiland waar mensen al tijden gelukkig zijn is ondermijnt. Dat het verdriet van verplicht afscheid moeten nemen een ieders brein binnen dendert en volledig beheerst.
Ik had met Deniz te doen die zo graag gezien wilde worden door Azra maar continu door Ibrahim leek te worden overtroefd. En dat Azra haar moeder nooit echt heeft mogen leren kennen dat deed ook pijn.
Hij laat je als lezer diverse personen volgen. Personen met diverse meningen waardoor het perspectief hierop telkens wijzigt. Stefan legt de nadruk op datgene wat gaat verdwijnen en het besef wat dat teweegbrengt.
De plot is veelzeggend en mooi. Deze past perfect in de lijn van dit verhaal.
Mijn mening:
Ik geef 4 sterren.
Eerst had ik de nodige moeite om in dit verhaal te komen. Tot de kern te komen en de personages te bereiken.
Toen ik doorkreeg dat dit verhaal zich het beste laat lezen in de stilte, betoverde het me en greep het me. Ik leerde de personages tot in het diepste van hun zijn kennen en werd deelgenoot van hun levensvisie, gedachten en gevoelens.
Dit werd begeleid door lyrische, metaforische, diepgaande en gedetailleerde beschrijvingen. Ik vond het ook een leerzaam en intrigerend verhaal.
Een hartverscheurend, diepgaand, meeslepend, intrigerend, onafwendbaar, krachtig en een authentiek verteld verhaal.
Mijn conclusie is dat mijn voorafgaande verwachtingen van dit verhaal overtroffen zijn. Ik lees en recenseer graag meer boeken van auteur Stefan Popa.
HarperCollinsHolland hartelijk dank voor dit boek.
Bedankt dat ik het met de Harpers Boekenclub 2026 mocht bespreken.
April 4, 2026
Stefan Popa debuteerde in 2014 met Verdwenen grenzen. Deze Nederlandse auteur en journalist is van Roemeense afkomst. Als Roemenië-kenner/expert is hij actief in de Nederlandse media. Hij wordt regelmatig gevraagd om politieke en culturele ontwikkelingen in het land te verklaren. Hij werkt daarnaast als tekstschrijver, gastspreker en schrijfdocent. Popa keert in zijn romans terug naar plekken waar culturen botsen en identiteiten vervagen, voornamelijk in Roemenië en Zuidoost-Europa.
De laatste eilanders heeft een toepasselijke blauwgroene cover waarop de stralen van de zon het gezicht van een vrouw in een gouden gloed zetten. Ze kan net het hoofd boven water houden. Een gegeven dat je zowel letterlijk als figuurlijk kan nemen. Het is een van de hoofdpersonages Azra die in het water van de Donau ligt en zo toepasselijk haar keuze laat zien.
Ada Kaleh betekent eilandvesting. Dit kleine eiland, van twee kilometer lang en een ½ kilometer breed, moest wijken voor de bouw van de Iron Gates dam in 1970. Deze Ottomaans-Turkse enclave stond bekend als vrijhaven en smokkelaarsnest. Iets wat Popa in het verhaal laat terug komen. Hij weet op sfeervolle wijze de wijze waarop de eilandbewoners leven op de resten van oude ruïnes weer te geven. De natuur op het eiland werd onder andere gekenmerkt door oude cipressen, sinaasappelbomen, olijven en vijgenbomen. Voor toeristen was het eiland een bezienswaardigheid en de inwoners verdienden hun geld met het overzetten van mensen, verkopen van Turks fruit, rozenolie en rozenmarmelade en vijgen.
Met De laatste eilanders neemt Popa ons mee naar het eiland Ada Kaleh in de Donau, stroomafwaarts van Wenen, Boedapest en Belgrado. “De drijvende bloemenmand op de Donau, zo noemden ze ons heilige eiland.” Het boek is gebaseerd op de waargebeurde tragedie van dit eiland, dat plaats moest maken voor een waterkrachtcentrale. Het is een verhaal dat is opgedeeld in drie delen, waarin we drie eilandbewoners Ibrahim, Azra en Deniz volgen, vanaf hun jeugd.
In het eerste deel leren we de eilandbewoners kennen en wat hen bezighoudt. Er heerst saamhorigheid en geborgenheid. Vrouwen werken in de sigarettenfabriek en ons trio rookt heel wat af in hun vrije uurtjes, waarin ze kattenkwaad uithalen en over het eiland struinen. Onze drie tieners worstelen met hun gevoelens en worden gekweld door zinloze controles op verboden boeken door de Partij. Er hangt verandering in de lucht door de komst van ‘langjassen’. “De communisten nationaliseerden het ene na het andere bedrijf.”
In het tweede gedeelte neemt de druk van het communisme vanuit Roemenië toe en daarmee ook de controles. De eilanders krijgen te horen dat er een megaproject komt, waarvoor hun eiland moet wijken. Voor Azra voelt het eiland als een gevangenis, maar voor Ibrahim is het het paradijs. Deniz is sinds zijn achttiende lid van de communistische partij en probeert zich hard te maken voor de geschiedenis en cultuur van Ada Kaleh. “We gaan jouw Ada Kaleh verplaatsen naar een ander eiland.” Deportaties van eilandbewoners, waaronder Ibrahim, naar strafkolonies volgen.
Wanneer het derde deel begint is de betekenis van een thuis verdwenen. Simian moet het nieuwe herbouwde Ada Kaleh worden. Deniz komt als volwassene in een identiteitscrisis. We horen Ibrahims verhaal die negen jaar later, totaal verloren, terugkeert.
Popa heeft een krachtige schrijfstijl en maakt gebruikt van bloemrijke, poëtische taal. Het is zwaardere literatuur waar je voor moet gaan zitten, maar ook regelmatig om moet lachen door de manier waarop dingen beschreven worden. “Boven de smalle straatjes klauterden de druiventakken. We noemden de trossen geitentepels, vossenpoten of vrouwenvinger.” De auteur schrijft niet als ooggetuige, maar als buitenstaander. In zijn ogen vraagt het om een verhaal dat de waarheid zoekt in schoonheid, niet in feiten. Online memoires van oud-bewoners inspireerden hem tot het schrijven van een ode aan het eiland, dat een smeltkroes was van geloof, taal en etniciteit. In de vorm van ons trio heeft Popa laten zien wat het met iemand doet, wanneer een vertrouwde omgeving en herinneringen daaraan, worden opgeofferd voor het grote belang.
De laatste eilanders is een rauw en realistisch verhaal vol gevoelens, waarin ik af en toe verdwaalde en mezelf bij elkaar moest rapen, net als de drie hoofdpersonen.
De laatste eilanders heeft een toepasselijke blauwgroene cover waarop de stralen van de zon het gezicht van een vrouw in een gouden gloed zetten. Ze kan net het hoofd boven water houden. Een gegeven dat je zowel letterlijk als figuurlijk kan nemen. Het is een van de hoofdpersonages Azra die in het water van de Donau ligt en zo toepasselijk haar keuze laat zien.
Ada Kaleh betekent eilandvesting. Dit kleine eiland, van twee kilometer lang en een ½ kilometer breed, moest wijken voor de bouw van de Iron Gates dam in 1970. Deze Ottomaans-Turkse enclave stond bekend als vrijhaven en smokkelaarsnest. Iets wat Popa in het verhaal laat terug komen. Hij weet op sfeervolle wijze de wijze waarop de eilandbewoners leven op de resten van oude ruïnes weer te geven. De natuur op het eiland werd onder andere gekenmerkt door oude cipressen, sinaasappelbomen, olijven en vijgenbomen. Voor toeristen was het eiland een bezienswaardigheid en de inwoners verdienden hun geld met het overzetten van mensen, verkopen van Turks fruit, rozenolie en rozenmarmelade en vijgen.
Met De laatste eilanders neemt Popa ons mee naar het eiland Ada Kaleh in de Donau, stroomafwaarts van Wenen, Boedapest en Belgrado. “De drijvende bloemenmand op de Donau, zo noemden ze ons heilige eiland.” Het boek is gebaseerd op de waargebeurde tragedie van dit eiland, dat plaats moest maken voor een waterkrachtcentrale. Het is een verhaal dat is opgedeeld in drie delen, waarin we drie eilandbewoners Ibrahim, Azra en Deniz volgen, vanaf hun jeugd.
In het eerste deel leren we de eilandbewoners kennen en wat hen bezighoudt. Er heerst saamhorigheid en geborgenheid. Vrouwen werken in de sigarettenfabriek en ons trio rookt heel wat af in hun vrije uurtjes, waarin ze kattenkwaad uithalen en over het eiland struinen. Onze drie tieners worstelen met hun gevoelens en worden gekweld door zinloze controles op verboden boeken door de Partij. Er hangt verandering in de lucht door de komst van ‘langjassen’. “De communisten nationaliseerden het ene na het andere bedrijf.”
In het tweede gedeelte neemt de druk van het communisme vanuit Roemenië toe en daarmee ook de controles. De eilanders krijgen te horen dat er een megaproject komt, waarvoor hun eiland moet wijken. Voor Azra voelt het eiland als een gevangenis, maar voor Ibrahim is het het paradijs. Deniz is sinds zijn achttiende lid van de communistische partij en probeert zich hard te maken voor de geschiedenis en cultuur van Ada Kaleh. “We gaan jouw Ada Kaleh verplaatsen naar een ander eiland.” Deportaties van eilandbewoners, waaronder Ibrahim, naar strafkolonies volgen.
Wanneer het derde deel begint is de betekenis van een thuis verdwenen. Simian moet het nieuwe herbouwde Ada Kaleh worden. Deniz komt als volwassene in een identiteitscrisis. We horen Ibrahims verhaal die negen jaar later, totaal verloren, terugkeert.
Popa heeft een krachtige schrijfstijl en maakt gebruikt van bloemrijke, poëtische taal. Het is zwaardere literatuur waar je voor moet gaan zitten, maar ook regelmatig om moet lachen door de manier waarop dingen beschreven worden. “Boven de smalle straatjes klauterden de druiventakken. We noemden de trossen geitentepels, vossenpoten of vrouwenvinger.” De auteur schrijft niet als ooggetuige, maar als buitenstaander. In zijn ogen vraagt het om een verhaal dat de waarheid zoekt in schoonheid, niet in feiten. Online memoires van oud-bewoners inspireerden hem tot het schrijven van een ode aan het eiland, dat een smeltkroes was van geloof, taal en etniciteit. In de vorm van ons trio heeft Popa laten zien wat het met iemand doet, wanneer een vertrouwde omgeving en herinneringen daaraan, worden opgeofferd voor het grote belang.
De laatste eilanders is een rauw en realistisch verhaal vol gevoelens, waarin ik af en toe verdwaalde en mezelf bij elkaar moest rapen, net als de drie hoofdpersonen.
April 11, 2026
Voor de boekenclub van HarperCollins Holland mocht ik dit boek lezen, en hierbij deel ik graag mijn recensie.
Met De laatste eilanders maakt Stefan Popa, een Nederlands-Roemeense auteur, meteen een intrigerende eerste indruk. Het is een rijke complexe historische roman die niet altijd even toegankelijk is, maar wel blijft nazinderen.
Het verhaal speelt zich af op het verdwenen eiland Ada Kaleh, gelegen in de Donau, en volgt Azra, Ibrahim en Deniz. Wanneer het eiland onder water dreigt te verdwijnen door de bouw van een waterkrachtcentrale, worden de bewoners geconfronteerd met afscheid, verandering en identiteitsvragen. Zonder te veel prijs te geven: iedereen moet uiteindelijk zijn eigen weg zoeken in een wereld waarin “verdwijnen” iets anders blijkt dan “vertrekken”.
Wat het verhaal zelf betreft, valt meteen de trage, beschrijvende opbouw op. Enerzijds zorgt dit voor een genuanceerd en historisch rijk geheel, waarin het leven op het eiland tastbaar wordt. Anderzijds is het verhaal soms moeilijk te volgen: grote sprongen in de tijd worden niet altijd duidelijk aangegeven en de richting blijft vaag. Daardoor mist het geheel af en toe spanning en houvast.
De personages zijn zorgvuldig uitgewerkt en overtuigend in hun gedrag. Hun reacties op het naderende verlies worden subtiel en geloofwaardig weergegeven, zonder expliciete emoties te benoemen. Tegelijkertijd bleef de herkenbaarheid voor mij beperkt: hun leefwereld staat ver af van de mijne. Toch werkte dat ook verrijkend, omdat het een inkijk gaf in een andere, fascinerende cultuur.
Op het vlak van gelaagdheid scoort het boek sterk. Thema’s zoals geloof, traditie en identiteit worden op een ingetogen maar doordachte manier verweven. Het idee dat een cultuur niet zomaar verplaatst kan worden, wordt krachtig neergezet.
Een minder geslaagd element is de vertelstructuur. Het verhaal wordt geschreven in de derde persoon, maar schakelt soms over naar de ik-vorm, zonder duidelijke afbakening. Dit werkt verwarrend en vraagt extra inspanning van de lezer. Ook de dialogen zijn niet consequent weergegeven, wat de leeservaring bemoeilijkt. Daarnaast is de complexe, soms zware schrijfstijl zowel een sterkte als een zwakte: rijk en beeldend, maar traag en inspannend. Toch verdient ook de vormgeving een vermelding: de kleurrijke, artistieke cover wekt meteen interesse en weerspiegelt de mysterieuze sfeer van het boek.
Al bij al is De laatste eilanders een gelaagde en originele roman die niet voor elke lezer is weggelegd. Het vraagt doorzettingsvermogen, maar beloont met een diepgaand en beklijvend verhaal. Geen boek dat ik snel aan iedereen zou aanraden, maar wel aan lezers die houden van complexe literatuur en historische diepgang.
Met De laatste eilanders maakt Stefan Popa, een Nederlands-Roemeense auteur, meteen een intrigerende eerste indruk. Het is een rijke complexe historische roman die niet altijd even toegankelijk is, maar wel blijft nazinderen.
Het verhaal speelt zich af op het verdwenen eiland Ada Kaleh, gelegen in de Donau, en volgt Azra, Ibrahim en Deniz. Wanneer het eiland onder water dreigt te verdwijnen door de bouw van een waterkrachtcentrale, worden de bewoners geconfronteerd met afscheid, verandering en identiteitsvragen. Zonder te veel prijs te geven: iedereen moet uiteindelijk zijn eigen weg zoeken in een wereld waarin “verdwijnen” iets anders blijkt dan “vertrekken”.
Wat het verhaal zelf betreft, valt meteen de trage, beschrijvende opbouw op. Enerzijds zorgt dit voor een genuanceerd en historisch rijk geheel, waarin het leven op het eiland tastbaar wordt. Anderzijds is het verhaal soms moeilijk te volgen: grote sprongen in de tijd worden niet altijd duidelijk aangegeven en de richting blijft vaag. Daardoor mist het geheel af en toe spanning en houvast.
De personages zijn zorgvuldig uitgewerkt en overtuigend in hun gedrag. Hun reacties op het naderende verlies worden subtiel en geloofwaardig weergegeven, zonder expliciete emoties te benoemen. Tegelijkertijd bleef de herkenbaarheid voor mij beperkt: hun leefwereld staat ver af van de mijne. Toch werkte dat ook verrijkend, omdat het een inkijk gaf in een andere, fascinerende cultuur.
Op het vlak van gelaagdheid scoort het boek sterk. Thema’s zoals geloof, traditie en identiteit worden op een ingetogen maar doordachte manier verweven. Het idee dat een cultuur niet zomaar verplaatst kan worden, wordt krachtig neergezet.
Een minder geslaagd element is de vertelstructuur. Het verhaal wordt geschreven in de derde persoon, maar schakelt soms over naar de ik-vorm, zonder duidelijke afbakening. Dit werkt verwarrend en vraagt extra inspanning van de lezer. Ook de dialogen zijn niet consequent weergegeven, wat de leeservaring bemoeilijkt. Daarnaast is de complexe, soms zware schrijfstijl zowel een sterkte als een zwakte: rijk en beeldend, maar traag en inspannend. Toch verdient ook de vormgeving een vermelding: de kleurrijke, artistieke cover wekt meteen interesse en weerspiegelt de mysterieuze sfeer van het boek.
Al bij al is De laatste eilanders een gelaagde en originele roman die niet voor elke lezer is weggelegd. Het vraagt doorzettingsvermogen, maar beloont met een diepgaand en beklijvend verhaal. Geen boek dat ik snel aan iedereen zou aanraden, maar wel aan lezers die houden van complexe literatuur en historische diepgang.
This entire review has been hidden because of spoilers.
April 4, 2026
2.5 ⭐️
Dit was het tweede boek dat ik mocht lezen voor de HarperCollins Boekenclub.
De laatste eilanders is een literaire roman gebaseerd op een waargebeurd verhaal. Het eiland Ada Kaleh moet verdwijnen voor de bouw van een waterkrachtcentrale, waardoor de bewoners gedwongen worden hun thuis achter te laten, onder hen de drie vrienden Azra, Deniz en Ibrahim.
Azra zorgt voor haar vader na de zelfmoord van haar moeder, maar droomt stiekem van een leven aan de overkant van de Donau. Ibrahim wordt verraden en wil koste wat kost achterhalen wie hem heeft laten vallen. Deniz, boekhandelaarszoon probeert de verhalen van het eiland te redden én een toekomst met Azra op te bouwen. Maar er liggen kapers op de kust… dichterbij dan hij denkt. Ondertussen moeten de eilanders aanvaarden dat modernisering en vooruitgang niet te stoppen zijn.
💭 Even over mijn 2.5 sterren! Het is absoluut niet mijn bedoeling om het boek hiermee af te kraken. In de Boekenclub zie ik lezers die het boek fantastisch vonden, en anderen die net als ik wat moeite hadden. Ik vond het verhaal zeker niet slecht, maar ik had het moeilijk om erdoorheen te komen.
De schrijfstijl is heel poëtisch, met lange, beeldende zinnen. Mooi, maar soms ook overweldigend. De politieke verhaallijn rond het communistische regime bracht voor mij extra verwarring, omdat ik te weinig voorkennis heb over die periode. Daardoor verloor ik mezelf soms in de tekst. Ik merkte dat ik hoofdstukken las zonder echt te verwerken wat er stond, waardoor het verhaal als geheel minder bleef hangen. Jammer, want ik ben ervan overtuigd dat dit een sterk geschreven roman is die veel lezers wél diep kan raken.
Het verhaal draait vooral rond Azra, Ibrahim en Deniz en hun soms ingewikkelde driehoeksverhouding. Ik had persoonlijk graag nog wat meer gelezen over het eiland zelf en de geschiedenis ervan. Wel vond ik het mooi om te zien hoe Azra groeit: van iemand die het eiland wil ontvluchten naar iemand die uiteindelijk wil vechten voor haar thuis.
Uiteindelijk was dit boek gewoon niet helemaal voor mij. De stijl kon me niet vasthouden, waardoor het verhaal wat aan me voorbijging. Maar zoals gezegd: ik geloof echt dat dit voor veel lezers een indrukwekkend en ontroerend boek kan zijn. En wie weet… misschien geef ik het ooit nog een tweede kans.
Dit was het tweede boek dat ik mocht lezen voor de HarperCollins Boekenclub.
De laatste eilanders is een literaire roman gebaseerd op een waargebeurd verhaal. Het eiland Ada Kaleh moet verdwijnen voor de bouw van een waterkrachtcentrale, waardoor de bewoners gedwongen worden hun thuis achter te laten, onder hen de drie vrienden Azra, Deniz en Ibrahim.
Azra zorgt voor haar vader na de zelfmoord van haar moeder, maar droomt stiekem van een leven aan de overkant van de Donau. Ibrahim wordt verraden en wil koste wat kost achterhalen wie hem heeft laten vallen. Deniz, boekhandelaarszoon probeert de verhalen van het eiland te redden én een toekomst met Azra op te bouwen. Maar er liggen kapers op de kust… dichterbij dan hij denkt. Ondertussen moeten de eilanders aanvaarden dat modernisering en vooruitgang niet te stoppen zijn.
💭 Even over mijn 2.5 sterren! Het is absoluut niet mijn bedoeling om het boek hiermee af te kraken. In de Boekenclub zie ik lezers die het boek fantastisch vonden, en anderen die net als ik wat moeite hadden. Ik vond het verhaal zeker niet slecht, maar ik had het moeilijk om erdoorheen te komen.
De schrijfstijl is heel poëtisch, met lange, beeldende zinnen. Mooi, maar soms ook overweldigend. De politieke verhaallijn rond het communistische regime bracht voor mij extra verwarring, omdat ik te weinig voorkennis heb over die periode. Daardoor verloor ik mezelf soms in de tekst. Ik merkte dat ik hoofdstukken las zonder echt te verwerken wat er stond, waardoor het verhaal als geheel minder bleef hangen. Jammer, want ik ben ervan overtuigd dat dit een sterk geschreven roman is die veel lezers wél diep kan raken.
Het verhaal draait vooral rond Azra, Ibrahim en Deniz en hun soms ingewikkelde driehoeksverhouding. Ik had persoonlijk graag nog wat meer gelezen over het eiland zelf en de geschiedenis ervan. Wel vond ik het mooi om te zien hoe Azra groeit: van iemand die het eiland wil ontvluchten naar iemand die uiteindelijk wil vechten voor haar thuis.
Uiteindelijk was dit boek gewoon niet helemaal voor mij. De stijl kon me niet vasthouden, waardoor het verhaal wat aan me voorbijging. Maar zoals gezegd: ik geloof echt dat dit voor veel lezers een indrukwekkend en ontroerend boek kan zijn. En wie weet… misschien geef ik het ooit nog een tweede kans.
April 4, 2026
Ik mocht dit boek lezen voor de boekenclub van uitgeverij Harper Collins, en ik ben hen ontzettend dankbaar dat ik dit prachtige boek heb mogen lezen.
Door het lezen van dit boek, stuitte ik op een stukje Europese geschiedenis, dat ik totaal niet kende.
Ik wil daarom de schrijver, Stefan Popa, enorm bedanken dat hij de geschiedenis van Ada Kaleh onder de aandacht heeft gebracht met zijn roman.
Want dit is een stukje geschiedenis waarvan iedereen toch wel op de hoogte zou moeten zijn.
Dit boek heeft vanaf het begin direct mijn aandacht getrokken, en mij meegezogen in het verhaal.
Wat ontzettend mooi geschreven.
Een verhaal dat gaat over vriendschap en verraad, en over stille wraak die nimmer zoet is.
Het gaat over een vergeten geschiedenis en een vergeten volk, dat haar verhalen en historie heeft meegenomen naar de bodem van de Donau.
Een verhaal dat wordt gekenmerkt door liefde en vriendschap, en vreugde voor het leven, maar dat wordt overschaduwd door de macht van politieke leiders en diens beslissingen.
Ada Kaleh, een eiland waar de tijd lijkt stil te staan. Tot dat de tijd een eindsprint neemt, en een einde maakt aan alles met de komst van een waterkrachtcentrale.
Dit is zo'n boek dat je niet wilt weg leggen, en wanneer je het dan werkelijk hebt uitgelezen, laat het je weemoedig achter.
Stefan Popa is niet zomaar een schrijver, maar een echte verhalen verteller.
Voor mij valt hij in het rijtje van schrijvers als Pierre Jarawan, Isabel Allende en Khaled Hoesseini.
Verhalen vertellers die je mee op reis nemen naar plaatsen waar je wellicht nooit zal komen en door hen een diepe indruk op je achterlaten.
Dit verhaal begint bij drie jeugdvrienden. Bij de jongen Ibrahim, een branie met een grote mond, een jongen vol zelfvertrouwen die de leiding graag neemt.
En Deniz, de stille dromer, de boekenwurm die altijd wat op de achtergrond lijkt te staan.
Maar de echte leider van het groepje lijkt Azra te zijn. Een jong meisje met een vechtersmentaliteit, dat wordt opgevoed door haar vader nadat zij haar moeder op jonge leeftijd heeft verloren.
Als kinderen lijkt de wereld nog open te liggen, maar naarmate de drie ouder worden, worden zij geconfronteerd met moeilijke keuzes die onomkeerbare gevolgen hebben.
Door het lezen van dit boek, stuitte ik op een stukje Europese geschiedenis, dat ik totaal niet kende.
Ik wil daarom de schrijver, Stefan Popa, enorm bedanken dat hij de geschiedenis van Ada Kaleh onder de aandacht heeft gebracht met zijn roman.
Want dit is een stukje geschiedenis waarvan iedereen toch wel op de hoogte zou moeten zijn.
Dit boek heeft vanaf het begin direct mijn aandacht getrokken, en mij meegezogen in het verhaal.
Wat ontzettend mooi geschreven.
Een verhaal dat gaat over vriendschap en verraad, en over stille wraak die nimmer zoet is.
Het gaat over een vergeten geschiedenis en een vergeten volk, dat haar verhalen en historie heeft meegenomen naar de bodem van de Donau.
Een verhaal dat wordt gekenmerkt door liefde en vriendschap, en vreugde voor het leven, maar dat wordt overschaduwd door de macht van politieke leiders en diens beslissingen.
Ada Kaleh, een eiland waar de tijd lijkt stil te staan. Tot dat de tijd een eindsprint neemt, en een einde maakt aan alles met de komst van een waterkrachtcentrale.
Dit is zo'n boek dat je niet wilt weg leggen, en wanneer je het dan werkelijk hebt uitgelezen, laat het je weemoedig achter.
Stefan Popa is niet zomaar een schrijver, maar een echte verhalen verteller.
Voor mij valt hij in het rijtje van schrijvers als Pierre Jarawan, Isabel Allende en Khaled Hoesseini.
Verhalen vertellers die je mee op reis nemen naar plaatsen waar je wellicht nooit zal komen en door hen een diepe indruk op je achterlaten.
Dit verhaal begint bij drie jeugdvrienden. Bij de jongen Ibrahim, een branie met een grote mond, een jongen vol zelfvertrouwen die de leiding graag neemt.
En Deniz, de stille dromer, de boekenwurm die altijd wat op de achtergrond lijkt te staan.
Maar de echte leider van het groepje lijkt Azra te zijn. Een jong meisje met een vechtersmentaliteit, dat wordt opgevoed door haar vader nadat zij haar moeder op jonge leeftijd heeft verloren.
Als kinderen lijkt de wereld nog open te liggen, maar naarmate de drie ouder worden, worden zij geconfronteerd met moeilijke keuzes die onomkeerbare gevolgen hebben.
April 7, 2026
Terwijl het in de Donau gelegen Roemeense eiland Ada Kaleh dreigt te verdwijnen door de komst van een waterkrachtcentrale (1970), worden drie vrienden geconfronteerd met ingrijpende keuzes en verraad. In hun verzet tegen het communistische regime en de onstuitbare loop van de geschiedenis proberen ze zowel hun toekomst als het verleden van het eiland te redden.
De schrijfstijl van Stefan Popa is poëtisch en sfeervol, maar soms ook wat zwaar en niet altijd even makkelijk te volgen door het taalgebruik en de vele uitweidingen. Het verhaal wordt verteld in drie delen, vanuit verschillende perspectieven en tijden, en bevat ook het perspectief van een schrijver in wording. Ik vond het erg mooi opgezet, maar vond ook het eerste deel lastig om in te komen, gaandeweg werd de schrijfstijl toegankelijker en het verhaal steeds meeslepender.
Een bijzonder eiland, klein en mooi, bevolkt door mensen van verschillende nationaliteiten, vormt het decor voor een intrigerend verhaal dat deels gebaseerd is op waargebeurde geschiedenis. Het gaat over drie vrienden van Turkse afkomst: twee jongens en één meisje, nog tieners. Beide jongens vinden haar leuk, maar wie kiest zij? De belezen zoon van een boekhandelaar, de krachtige zoon uit een invloedrijke familie en een zelfstandige dochter die haar moeder moet missen en een sterke band heeft met haar vader. Je leest hun levensverhaal vanaf hun tienerjaren.
Het verhaal gaat over keuzes maken en het verlies van een thuis. Over de impact van het communisme, en over vriendschap, liefde, wraak en het verlangen om iets vast te houden terwijl alles verandert. Het is een mooie rijke, intrigerende roman over de geschiedenis van Ada Kaleh, verweven met persoonlijke levensverhalen en politieke ontwikkelingen.
Een verhaal dat misschien niet altijd eenvoudig te volgen is, maar juist door gelaagdheid en historische rijkdom de moeite waard is om te lezen.
“Er waren miljoenen mensen die als goedaardige parasieten van woord naar woord hopten en van zin naar zin om zich levens, liefdes, avonturen, dromen en geheimen toe te eigenen….”
De schrijfstijl van Stefan Popa is poëtisch en sfeervol, maar soms ook wat zwaar en niet altijd even makkelijk te volgen door het taalgebruik en de vele uitweidingen. Het verhaal wordt verteld in drie delen, vanuit verschillende perspectieven en tijden, en bevat ook het perspectief van een schrijver in wording. Ik vond het erg mooi opgezet, maar vond ook het eerste deel lastig om in te komen, gaandeweg werd de schrijfstijl toegankelijker en het verhaal steeds meeslepender.
Een bijzonder eiland, klein en mooi, bevolkt door mensen van verschillende nationaliteiten, vormt het decor voor een intrigerend verhaal dat deels gebaseerd is op waargebeurde geschiedenis. Het gaat over drie vrienden van Turkse afkomst: twee jongens en één meisje, nog tieners. Beide jongens vinden haar leuk, maar wie kiest zij? De belezen zoon van een boekhandelaar, de krachtige zoon uit een invloedrijke familie en een zelfstandige dochter die haar moeder moet missen en een sterke band heeft met haar vader. Je leest hun levensverhaal vanaf hun tienerjaren.
Het verhaal gaat over keuzes maken en het verlies van een thuis. Over de impact van het communisme, en over vriendschap, liefde, wraak en het verlangen om iets vast te houden terwijl alles verandert. Het is een mooie rijke, intrigerende roman over de geschiedenis van Ada Kaleh, verweven met persoonlijke levensverhalen en politieke ontwikkelingen.
Een verhaal dat misschien niet altijd eenvoudig te volgen is, maar juist door gelaagdheid en historische rijkdom de moeite waard is om te lezen.
“Er waren miljoenen mensen die als goedaardige parasieten van woord naar woord hopten en van zin naar zin om zich levens, liefdes, avonturen, dromen en geheimen toe te eigenen….”
April 30, 2026
Stefan Popa is een Nederlandse schrijver met Roemeense roots. Met De laatste eilanders duikt hij in een vergeten stukje Europese geschiedenis dat hij op een verrassend persoonlijke manier tot leven brengt.
Het verhaal speelt zich af op het piepkleine Ottomaanse eiland Ada Kaleh in de Donau, een plek die al eeuwenlang een eigen, bijna tijdloze wereld vormt. We volgen drie vrienden die er opgroeien: de dromerige Azra, die voor haar zieke vader zorgt en snakt naar een leven elders, de avontuurlijke Ibrahim en Deniz, de zoon van de boekhandelaar, die zich vastklampt aan verhalen en herinneringen. Die laatste zomer samen verandert alles. Terwijl de autoriteiten aankondigen dat het eiland plaats moet maken voor een groot stuwdamproject, moeten de inwoners kiezen: vechten voor wat ze kennen of vertrekken naar een onzekere toekomst. Tussen ontluikende liefdes, oude vriendschappen die op de proef worden gesteld en de dreigende schaduw van de vooruitgang, proberen Azra, Ibrahim en Deniz te begrijpen wat thuis eigenlijk betekent als je huis letterlijk onder water dreigt te verdwijnen.
Popa schrijft met een rustige, bijna filmische stijl die je langzaam het ritme van het eiland laat voelen – de lome hitte, het geklots van de Donau, de geur van sigaretten en Turkse koffie. De personages voelen echt: geen helden of slachtoffers, maar jonge mensen die worstelen met loyaliteit, verlangen en de last van keuzes die groter zijn dan zijzelf. Vooral de dynamiek tussen het drietal is mooi en soms pijnlijk herkenbaar.
Wat ik écht sterk vond, is hoe Popa het persoonlijke en het historische naadloos verweeft. Je voelt de melancholie van een verdwijnende wereld zonder dat het zwaarwichtig wordt, en de manier waarop hij de “vooruitgang” laat zien als iets dubbels – noodzakelijk én genadeloos – blijft nog lang hangen.
Een ontroerend en sfeervol boek dat je meeneemt naar een plek die nooit meer zal bestaan.
Het verhaal speelt zich af op het piepkleine Ottomaanse eiland Ada Kaleh in de Donau, een plek die al eeuwenlang een eigen, bijna tijdloze wereld vormt. We volgen drie vrienden die er opgroeien: de dromerige Azra, die voor haar zieke vader zorgt en snakt naar een leven elders, de avontuurlijke Ibrahim en Deniz, de zoon van de boekhandelaar, die zich vastklampt aan verhalen en herinneringen. Die laatste zomer samen verandert alles. Terwijl de autoriteiten aankondigen dat het eiland plaats moet maken voor een groot stuwdamproject, moeten de inwoners kiezen: vechten voor wat ze kennen of vertrekken naar een onzekere toekomst. Tussen ontluikende liefdes, oude vriendschappen die op de proef worden gesteld en de dreigende schaduw van de vooruitgang, proberen Azra, Ibrahim en Deniz te begrijpen wat thuis eigenlijk betekent als je huis letterlijk onder water dreigt te verdwijnen.
Popa schrijft met een rustige, bijna filmische stijl die je langzaam het ritme van het eiland laat voelen – de lome hitte, het geklots van de Donau, de geur van sigaretten en Turkse koffie. De personages voelen echt: geen helden of slachtoffers, maar jonge mensen die worstelen met loyaliteit, verlangen en de last van keuzes die groter zijn dan zijzelf. Vooral de dynamiek tussen het drietal is mooi en soms pijnlijk herkenbaar.
Wat ik écht sterk vond, is hoe Popa het persoonlijke en het historische naadloos verweeft. Je voelt de melancholie van een verdwijnende wereld zonder dat het zwaarwichtig wordt, en de manier waarop hij de “vooruitgang” laat zien als iets dubbels – noodzakelijk én genadeloos – blijft nog lang hangen.
Een ontroerend en sfeervol boek dat je meeneemt naar een plek die nooit meer zal bestaan.
April 1, 2026
Geen vertrek, maar verdwijnen.
Stefan Popa laat in De laatste eilanders overtuigend zien hoe vooruitgang en verlies onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Tegen de achtergrond van de bouw van een stuwdam, die het eiland Ada Kaleh zal laten verdwijnen, volgt de roman een gemeenschap die gaandeweg beseft dat hun vertrouwde wereld verdwijnt. Het verhaal blijft dicht bij het alledaagse, waardoor de dreiging des te sterker voelbaar wordt.
Wat vooral knap is, is de beheerste verteltoon. Popa benoemt emoties nauwelijks, maar juist daardoor komen de barstjes in gedrag en relaties scherp naar voren. De onzekerheid sluipt niet binnen via grote gebeurtenissen, maar via kleine verschuivingen die je als lezer bijna ongemerkt meemaakt. Die subtiliteit werkt: het maakt de onmacht tastbaar.
De roman laat overtuigend zien dat een cultuur niet simpelweg kan worden verplaatst. Wanneer het eiland verdwijnt, gaat er meer verloren dan een plek op de kaart; het is een geheel van gewoontes, herinneringen en identiteit dat je niet kunt verplaatsen. Dat besef geeft het verhaal een blijvende impact.
De personages bewegen mee met een wereld die langzaam verdwijnt. Hoop en ontkenning maken ongemerkt plaats voor berusting, zonder duidelijk kantelpunt. Die geleidelijkheid voelt eerlijk, maar creëert door de sobere stijl ook afstand. Toch komt alles samen in de zin: “Dit was geen vertrek. Dit was verdwijnen.” In die eenvoud ligt de kern van de roman: vooruitgang betekent ook verlies, onzichtbaar, maar onomkeerbaar.
Dit boek werd gelezen in het kader van Harpers Boekenclub 2026. Dank aan HarperCollins voor het beschikbaar stellen van het boek.
Stefan Popa laat in De laatste eilanders overtuigend zien hoe vooruitgang en verlies onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Tegen de achtergrond van de bouw van een stuwdam, die het eiland Ada Kaleh zal laten verdwijnen, volgt de roman een gemeenschap die gaandeweg beseft dat hun vertrouwde wereld verdwijnt. Het verhaal blijft dicht bij het alledaagse, waardoor de dreiging des te sterker voelbaar wordt.
Wat vooral knap is, is de beheerste verteltoon. Popa benoemt emoties nauwelijks, maar juist daardoor komen de barstjes in gedrag en relaties scherp naar voren. De onzekerheid sluipt niet binnen via grote gebeurtenissen, maar via kleine verschuivingen die je als lezer bijna ongemerkt meemaakt. Die subtiliteit werkt: het maakt de onmacht tastbaar.
De roman laat overtuigend zien dat een cultuur niet simpelweg kan worden verplaatst. Wanneer het eiland verdwijnt, gaat er meer verloren dan een plek op de kaart; het is een geheel van gewoontes, herinneringen en identiteit dat je niet kunt verplaatsen. Dat besef geeft het verhaal een blijvende impact.
De personages bewegen mee met een wereld die langzaam verdwijnt. Hoop en ontkenning maken ongemerkt plaats voor berusting, zonder duidelijk kantelpunt. Die geleidelijkheid voelt eerlijk, maar creëert door de sobere stijl ook afstand. Toch komt alles samen in de zin: “Dit was geen vertrek. Dit was verdwijnen.” In die eenvoud ligt de kern van de roman: vooruitgang betekent ook verlies, onzichtbaar, maar onomkeerbaar.
Dit boek werd gelezen in het kader van Harpers Boekenclub 2026. Dank aan HarperCollins voor het beschikbaar stellen van het boek.
April 2, 2026
Als ik deze recensie in één woord moet samenvatten: het hele boek heb ik gedacht 'wat ben ik aan het lezen?', maar ik heb genoten van de mooie zinnen.
De laatste eilanders was het tweede boek van onze Harpers boekenclub. De kaft vind ik echt prachtig en de synopsis klonk intrigerend, dus ik had veel zin om aan het boek te beginnen. De laatste eilanders vertelt het verhaal van Azra, Deniz en Ibrahim. Ze groeien op op Ada Kaleh, een klein eiland in de Donau. Het is een kleine Islamitische enclave in Roemenië. Lang met rust gelaten, maar nu het communisme oprukt, stijgt de onrust.
Het verteltempo van het boek ligt laag en hoewel het De laatste eilanders heet vond ik het verdwijnen van het eiland uiteindelijk maar een klein onderwerp in het plot. Het verhaal ontwikkelt zich toch vooral rondom de band tussen Azra, Deniz en Ibrahim en hun onderlinge verhoudingen. Ik had verwacht een verhaal over een volk te lezen en kreeg eigenlijk vooral een verhaal over hun vriendschap en liefde. Een verhaal waarin wel een hoop interessante thematiek zit, zoals identiteitsbepaling, eigenheid, groepsdruk, ontluikende liefde en jaloezie.
De politiek rondom het verdwijnen van het eiland ontwikkelt zich wel wat daaromheen, maar het bleef allemaal vrij vaag en gefragmenteerd. Hierdoor pakte het verhaal me niet en ben ik het volledige boek blijven denken: Wat ben ik nou eigenlijk aan het lezen?
Het is niet dat het slecht las, want als ik eenmaal aan het lezen was, gingen de bladzijden snel voorbij, maar ik voelde geen impuls om het boek op te pakken en heb er voor mijn doen lang over gedaan.
Wel zitten er veel mooie zinnen in, zoals:
"Hij verstond alleen 'vuurpijlen' en
dat was genoeg voor een tiener met zin in het leven. De toekomst strekte zich uit tot de grenzen van hun dagdromen." (p.15)
"Het was haar vroegere herinnering. Alleen dat geluid, het raspen van zijn stem toen zijn longen leeg waren, maar zijn verdriet nog lang niet." (p.39)
"'Dat heet opgroeien', zei haar vader in een van zijn melancholische buien achter de waterpijp. 'Of je moet er nooit aan beginnen, of je moet er nooit mee ophouden.'" (p.89)
Kortom: vaag verhaal, wel mooie taal.
De laatste eilanders was het tweede boek van onze Harpers boekenclub. De kaft vind ik echt prachtig en de synopsis klonk intrigerend, dus ik had veel zin om aan het boek te beginnen. De laatste eilanders vertelt het verhaal van Azra, Deniz en Ibrahim. Ze groeien op op Ada Kaleh, een klein eiland in de Donau. Het is een kleine Islamitische enclave in Roemenië. Lang met rust gelaten, maar nu het communisme oprukt, stijgt de onrust.
Het verteltempo van het boek ligt laag en hoewel het De laatste eilanders heet vond ik het verdwijnen van het eiland uiteindelijk maar een klein onderwerp in het plot. Het verhaal ontwikkelt zich toch vooral rondom de band tussen Azra, Deniz en Ibrahim en hun onderlinge verhoudingen. Ik had verwacht een verhaal over een volk te lezen en kreeg eigenlijk vooral een verhaal over hun vriendschap en liefde. Een verhaal waarin wel een hoop interessante thematiek zit, zoals identiteitsbepaling, eigenheid, groepsdruk, ontluikende liefde en jaloezie.
De politiek rondom het verdwijnen van het eiland ontwikkelt zich wel wat daaromheen, maar het bleef allemaal vrij vaag en gefragmenteerd. Hierdoor pakte het verhaal me niet en ben ik het volledige boek blijven denken: Wat ben ik nou eigenlijk aan het lezen?
Het is niet dat het slecht las, want als ik eenmaal aan het lezen was, gingen de bladzijden snel voorbij, maar ik voelde geen impuls om het boek op te pakken en heb er voor mijn doen lang over gedaan.
Wel zitten er veel mooie zinnen in, zoals:
"Hij verstond alleen 'vuurpijlen' en
dat was genoeg voor een tiener met zin in het leven. De toekomst strekte zich uit tot de grenzen van hun dagdromen." (p.15)
"Het was haar vroegere herinnering. Alleen dat geluid, het raspen van zijn stem toen zijn longen leeg waren, maar zijn verdriet nog lang niet." (p.39)
"'Dat heet opgroeien', zei haar vader in een van zijn melancholische buien achter de waterpijp. 'Of je moet er nooit aan beginnen, of je moet er nooit mee ophouden.'" (p.89)
Kortom: vaag verhaal, wel mooie taal.
March 27, 2026
"𝘞𝘦 𝘭𝘦𝘦𝘳𝘥𝘦𝘯 𝘥𝘢𝘵 𝘪𝘦𝘥𝘦𝘳𝘦𝘦𝘯 𝘬𝘢𝘯 𝘷𝘦𝘳𝘵𝘳𝘦𝘬𝘬𝘦𝘯, 𝘮𝘢𝘢𝘳 𝘯𝘪𝘦𝘮𝘢𝘯𝘥 𝘦𝘤𝘩𝘵 𝘸𝘦𝘨𝘬𝘰𝘮𝘵 𝘷𝘢𝘯 𝘈𝘥𝘢 𝘒𝘢𝘭𝘦𝘩."
Terwijl mannen op de maan landen, moet het eiland Ada Kaleh in de Donau plaatsmaken voor een waterkrachtcentrale. De laatste eilanders staan voor onmogelijke keuzes.
Azra zorgt voor haar vader en droomt van een leven aan de overkant van het water. Ibrahim wordt verraden, maar door wie? Boekhandelaarszoon Deniz probeert het eiland en zijn verhalen te redden. Samen verzetten de drie vrienden zich tegen het communistische regime en de nietsontziende stroom van de geschiedenis.
De roman is gebaseerd op de waargebeurde tragedie van Ada Kaleh, maar reikt veel verder: het laat voelen waarom verhalen als deze niet verloren mogen gaan.
𝗠𝗶𝗷𝗻 𝗺𝗲𝗻𝗶𝗻𝗴
Meteen vanaf het begin van het verhaal wordt je betoverd door de mooie, poëtische zinnen van dit boek. Dat maakt het in eerste instantie ook wel lastig om te lezen en te volgen. Ik moest eerst écht even in het verhaal komen. Maar toen ik er eenmaal in zat... Wauw!
Je volgt drie vrienden en tevens bewoners van Ada Kaleh. Je leest over hoe zij hier opgroeien en hun eigen identiteit ontwikkelen. Je leest over een eiland aan de Donau dat verschillende culturen en geloven samenbrengt. En je leest over het communisme dat alles weer uit elkaar drijft. Een verhaal dat absoluut vertelt moet worden.
Dank aan @harpercollins_holland voor dit recensie-exemplaar. Mijn eerste en absoluut een bijzondere! Ik kende deze auteur nog niet, maar één ding is zeker: verhalen vertellen kan hij als geen ander! 💛
Terwijl mannen op de maan landen, moet het eiland Ada Kaleh in de Donau plaatsmaken voor een waterkrachtcentrale. De laatste eilanders staan voor onmogelijke keuzes.
Azra zorgt voor haar vader en droomt van een leven aan de overkant van het water. Ibrahim wordt verraden, maar door wie? Boekhandelaarszoon Deniz probeert het eiland en zijn verhalen te redden. Samen verzetten de drie vrienden zich tegen het communistische regime en de nietsontziende stroom van de geschiedenis.
De roman is gebaseerd op de waargebeurde tragedie van Ada Kaleh, maar reikt veel verder: het laat voelen waarom verhalen als deze niet verloren mogen gaan.
𝗠𝗶𝗷𝗻 𝗺𝗲𝗻𝗶𝗻𝗴
Meteen vanaf het begin van het verhaal wordt je betoverd door de mooie, poëtische zinnen van dit boek. Dat maakt het in eerste instantie ook wel lastig om te lezen en te volgen. Ik moest eerst écht even in het verhaal komen. Maar toen ik er eenmaal in zat... Wauw!
Je volgt drie vrienden en tevens bewoners van Ada Kaleh. Je leest over hoe zij hier opgroeien en hun eigen identiteit ontwikkelen. Je leest over een eiland aan de Donau dat verschillende culturen en geloven samenbrengt. En je leest over het communisme dat alles weer uit elkaar drijft. Een verhaal dat absoluut vertelt moet worden.
Dank aan @harpercollins_holland voor dit recensie-exemplaar. Mijn eerste en absoluut een bijzondere! Ik kende deze auteur nog niet, maar één ding is zeker: verhalen vertellen kan hij als geen ander! 💛
April 4, 2026
Het verhaal speelt zich af op Ada Kaleh, een klein eiland in de Donau dat in 1970 verdween door de bouw van een waterkrachtcentrale. We volgen Azra, Deniz en Ibrahim, die daar samen opgroeien tussen bazaars, smalle steegjes en oude forten. In het begin voelt hun wereld bijna sprookjesachtig: warm, levendig en vol verhalen. Je ruikt de rozenolie, ziet de vijgenbomen voor je en merkt hoe sterk hun verbondenheid met elkaar en met het eiland is.
Juist daardoor komt de dreiging van buitenaf extra hard binnen. Langzaam dringt het besef door dat hun thuis zal verdwijnen, en vanaf dat moment verandert ook iets tussen hen. Waar ze eerst alles samen deden, beginnen hun levens steeds verder uit elkaar te lopen. Kleine scheurtjes worden breuken, en vriendschap maakt plaats voor verwijdering, wrok en gemis.
Ik moest eerlijk gezegd even in dit boek komen. De schrijfstijl is dromerig en poëtisch, en in het begin voelde ik me nog wat zoekend in de context. Maar halverwege viel alles op zijn plek en raakte ik echt gehecht aan de personages. Vanaf dat moment wilde ik alleen nog maar doorlezen.
Wat me het meest bijblijft, is hoe stil en onvermijdelijk het verlies voelt. Niet alleen van een plek, maar van een hele manier van leven. Popa laat zien hoe kwetsbaar cultuur kan zijn wanneer “vooruitgang” de overhand krijgt, en hoe diep dat ingrijpt in de levens van mensen.
Dit is geen makkelijk boek, maar wel een warm, melancholisch en heel menselijk verhaal dat nog lang blijft nazinderen.
Bedankt Harper Collins Nederland voor het recensie exemplaar.
Juist daardoor komt de dreiging van buitenaf extra hard binnen. Langzaam dringt het besef door dat hun thuis zal verdwijnen, en vanaf dat moment verandert ook iets tussen hen. Waar ze eerst alles samen deden, beginnen hun levens steeds verder uit elkaar te lopen. Kleine scheurtjes worden breuken, en vriendschap maakt plaats voor verwijdering, wrok en gemis.
Ik moest eerlijk gezegd even in dit boek komen. De schrijfstijl is dromerig en poëtisch, en in het begin voelde ik me nog wat zoekend in de context. Maar halverwege viel alles op zijn plek en raakte ik echt gehecht aan de personages. Vanaf dat moment wilde ik alleen nog maar doorlezen.
Wat me het meest bijblijft, is hoe stil en onvermijdelijk het verlies voelt. Niet alleen van een plek, maar van een hele manier van leven. Popa laat zien hoe kwetsbaar cultuur kan zijn wanneer “vooruitgang” de overhand krijgt, en hoe diep dat ingrijpt in de levens van mensen.
Dit is geen makkelijk boek, maar wel een warm, melancholisch en heel menselijk verhaal dat nog lang blijft nazinderen.
Bedankt Harper Collins Nederland voor het recensie exemplaar.
April 5, 2026
🌊Recensie🌊
🌟🌟🌟
De laatste eilanders is een boek dat we deze maand gelezen hebben met de Harper Collins Boekenclub. Dank je wel @harpercollins_holland voor dit recensie-exemplaar.
De laatste eilanders is een hartverscheurend verhaal over het verdwijnen van het eiland Ada Kaleh in de Donau, dat moet plaatsmaken voor de komst van een waterkrachtcentrale.
Ik had in het begin echt moeite om in het verhaal te komen. Lange, ingewikkelde lyrische zinnen vol met moeilijke woorden maakten dat het boek wat moeizaam las voor mij.
Maar hoe verder ik in het boek kwam , hoe meer ik kon wennen aan de schrijfstijl en hoe mooier het verhaal werd...
Je zou denken dat het verhaal vooral een stukje geschiedenis is, dat ook, maar eigenlijk draait het vooral om Azra, Ibrahim en Deniz, 3 jongeren die we het volledige verhaal volgen tijdens hun opgroeien, ontdekken van de liefde, draai vinden in het leven, traditie en gewoontes, het omgaan met teleurstellingen, vriendschap en verraad, de onmacht van de politieke beslissingen, dat hoe je ook vooruitgang wil tegenhouden je toch meegenomen wordt door de stroom en vernieuwing niet kunt tegenhouden.
Ik vind het fijn dat de met de leesclub eens uit ons comfortzone getrokken worden en boeken krijgen dat we normaal niet lezen. Dit was nu iets te poëtisch voor mij, maar laat dit jullie zeker niet tegenhouden.
Het is een heel mooi stukje geschiedenis dat niet verloren mag gaan, over een prachtig paradijs, waar de tijd stilstond en te maken kreeg met de verwoestende stroom van vernieuwing.
🌟🌟🌟
De laatste eilanders is een boek dat we deze maand gelezen hebben met de Harper Collins Boekenclub. Dank je wel @harpercollins_holland voor dit recensie-exemplaar.
De laatste eilanders is een hartverscheurend verhaal over het verdwijnen van het eiland Ada Kaleh in de Donau, dat moet plaatsmaken voor de komst van een waterkrachtcentrale.
Ik had in het begin echt moeite om in het verhaal te komen. Lange, ingewikkelde lyrische zinnen vol met moeilijke woorden maakten dat het boek wat moeizaam las voor mij.
Maar hoe verder ik in het boek kwam , hoe meer ik kon wennen aan de schrijfstijl en hoe mooier het verhaal werd...
Je zou denken dat het verhaal vooral een stukje geschiedenis is, dat ook, maar eigenlijk draait het vooral om Azra, Ibrahim en Deniz, 3 jongeren die we het volledige verhaal volgen tijdens hun opgroeien, ontdekken van de liefde, draai vinden in het leven, traditie en gewoontes, het omgaan met teleurstellingen, vriendschap en verraad, de onmacht van de politieke beslissingen, dat hoe je ook vooruitgang wil tegenhouden je toch meegenomen wordt door de stroom en vernieuwing niet kunt tegenhouden.
Ik vind het fijn dat de met de leesclub eens uit ons comfortzone getrokken worden en boeken krijgen dat we normaal niet lezen. Dit was nu iets te poëtisch voor mij, maar laat dit jullie zeker niet tegenhouden.
Het is een heel mooi stukje geschiedenis dat niet verloren mag gaan, over een prachtig paradijs, waar de tijd stilstond en te maken kreeg met de verwoestende stroom van vernieuwing.
March 30, 2026
Fav quote: 'Twee eilanden die vechten om een plek die al van iemand is'
Ik moet eerlijk toegeven dat ik nog nooit van Ada Kaleh had gehoord, tot ik dit boek van Stefan Popa tegenkwam dat gelijk mijn aandacht trok (o.a. door de prachtige cover).
Ada Kaleh is een Roemeens eiland dat in de Donau ligt, maar door de bouw van een Waterkrachtcentrale letterlijk onder water is komen te staan. In 'De laatste eilanders' volgen we het leven van Azra, Ibrahim en Deniz (drie vrienden van elkaar) en andere bewoners op het eiland. We ontdekken hoe de komst van het communisme en de Waterkrachtcentrale hun leven voorgoed veranderd.
Popa vertelt het verhaal op een beeldende en poëtische manier. Daardoor krijg je een goed beeld van Ada Kaleh. Al vond ik het door deze schrijfstijl (hoe mooi en goed het ook is geschreven) persoonlijk soms wel wat lastiger om te volgen wat er nu precies gebeurde en waar ik mij bevond in de tijdlijn.
Toch las het boek wel fijn weg en heeft het zeker indruk op mij gemaakt. Het is een aangrijpende literaire roman die gebaseerd is op een waarheden. Het verdriet van de bewoners was zo goed voelbaar. Het is hartverscheurend wat zij hebben moeten doorstaan. Vooral de manier waarop hun eiland van ze is ontnomen vond ik heel pijnlijk om te lezen.
Ik ben Harper Collins dankbaar voor dit recensie-exemplaar. Hierdoor heb ik weer een nieuwe auteur ontdekt. Voor iedereen die net als ik kennis wil maken met Ada Kaleh, is dit boek zeker een aanrader .
Ik moet eerlijk toegeven dat ik nog nooit van Ada Kaleh had gehoord, tot ik dit boek van Stefan Popa tegenkwam dat gelijk mijn aandacht trok (o.a. door de prachtige cover).
Ada Kaleh is een Roemeens eiland dat in de Donau ligt, maar door de bouw van een Waterkrachtcentrale letterlijk onder water is komen te staan. In 'De laatste eilanders' volgen we het leven van Azra, Ibrahim en Deniz (drie vrienden van elkaar) en andere bewoners op het eiland. We ontdekken hoe de komst van het communisme en de Waterkrachtcentrale hun leven voorgoed veranderd.
Popa vertelt het verhaal op een beeldende en poëtische manier. Daardoor krijg je een goed beeld van Ada Kaleh. Al vond ik het door deze schrijfstijl (hoe mooi en goed het ook is geschreven) persoonlijk soms wel wat lastiger om te volgen wat er nu precies gebeurde en waar ik mij bevond in de tijdlijn.
Toch las het boek wel fijn weg en heeft het zeker indruk op mij gemaakt. Het is een aangrijpende literaire roman die gebaseerd is op een waarheden. Het verdriet van de bewoners was zo goed voelbaar. Het is hartverscheurend wat zij hebben moeten doorstaan. Vooral de manier waarop hun eiland van ze is ontnomen vond ik heel pijnlijk om te lezen.
Ik ben Harper Collins dankbaar voor dit recensie-exemplaar. Hierdoor heb ik weer een nieuwe auteur ontdekt. Voor iedereen die net als ik kennis wil maken met Ada Kaleh, is dit boek zeker een aanrader .
April 16, 2026
Stephan Popa, die in eerdere romans al liet zien hoezeer hij taal kan laten zingen, keert in De laatste eilanders terug naar zijn Roemeense wortels. Het verdwenen eiland Ada Kaleh, ooit gelegen als een bijna mythische enclave in de Donau, vormt het decor voor een verhaal dat evenzeer over verlies als over herinnering gaat. Popa schetst een wereld waarin Azra, Deniz en Ibrahim opgroeien tussen Ottomaanse tradities, fluisterende legendes en de dreiging van een onontkoombare toekomst.
Wat direct opvalt, is de uitzonderlijke schrijfstijl. Popa’s proza is rijk, zintuiglijk en doordrenkt met poëzie. Zinnen buitelen over elkaar heen als rijpe druiven, beelden worden zorgvuldig opgebouwd en weer afgebroken, en het eiland komt tot leven als een tastbare droom. In zijn beste momenten weet hij een bijna hypnotiserende sfeer te creëren waarin melancholie en schoonheid hand in hand gaan.
Toch schuilt juist daarin ook de zwakte van deze roman. De overvloed aan poëtische beschrijvingen en verhalende zijpaden maakt het geheel soms moeilijk te volgen. Tijdsaanduidingen ontbreken vaak of blijven vaag, waardoor gebeurtenissen in elkaar overvloeien zonder duidelijke structuur. Personages lijken plots jaren ouder, ingrijpende ontwikkelingen dienen zich aan zonder aankondiging, en de lezer blijft geregeld zoekend achter naar houvast. Het verhaal vraagt geduld—en soms meer dan dat.
De traagheid waarmee het boek zich ontvouwt, heeft een zekere charme. Er ontstaat ruimte om de sfeer van het eiland in je op te nemen, om de personages langzaam te leren kennen. Maar diezelfde traagheid kan ook vervreemden: het plot raakt ondergesneeuwd door stilistische overdaad, en emotionele momenten missen daardoor soms hun volle impact.
Desondanks blijft de kern van het verhaal indrukwekkend. De gedwongen verdwijning van Ada Kaleh en de politieke onderdrukking die daaraan voorafgaat, geven het boek een aangrijpende historische lading. Het is een verhaal dat verteld móét worden, een herinnering aan een plek die letterlijk van de kaart is geveegd.
De laatste eilanders is daarmee een roman die bewondering oproept, maar niet altijd weet te raken. Popa schrijft onmiskenbaar mooi—soms zelfs betoverend—maar verliest onderweg af en toe zijn lezer uit het oog. Wie zich overgeeft aan zijn taal, zal momenten van grote schoonheid ervaren, maar moet accepteren dat de weg ernaartoe niet altijd even helder is.
★★★☆☆
Wat direct opvalt, is de uitzonderlijke schrijfstijl. Popa’s proza is rijk, zintuiglijk en doordrenkt met poëzie. Zinnen buitelen over elkaar heen als rijpe druiven, beelden worden zorgvuldig opgebouwd en weer afgebroken, en het eiland komt tot leven als een tastbare droom. In zijn beste momenten weet hij een bijna hypnotiserende sfeer te creëren waarin melancholie en schoonheid hand in hand gaan.
Toch schuilt juist daarin ook de zwakte van deze roman. De overvloed aan poëtische beschrijvingen en verhalende zijpaden maakt het geheel soms moeilijk te volgen. Tijdsaanduidingen ontbreken vaak of blijven vaag, waardoor gebeurtenissen in elkaar overvloeien zonder duidelijke structuur. Personages lijken plots jaren ouder, ingrijpende ontwikkelingen dienen zich aan zonder aankondiging, en de lezer blijft geregeld zoekend achter naar houvast. Het verhaal vraagt geduld—en soms meer dan dat.
De traagheid waarmee het boek zich ontvouwt, heeft een zekere charme. Er ontstaat ruimte om de sfeer van het eiland in je op te nemen, om de personages langzaam te leren kennen. Maar diezelfde traagheid kan ook vervreemden: het plot raakt ondergesneeuwd door stilistische overdaad, en emotionele momenten missen daardoor soms hun volle impact.
Desondanks blijft de kern van het verhaal indrukwekkend. De gedwongen verdwijning van Ada Kaleh en de politieke onderdrukking die daaraan voorafgaat, geven het boek een aangrijpende historische lading. Het is een verhaal dat verteld móét worden, een herinnering aan een plek die letterlijk van de kaart is geveegd.
De laatste eilanders is daarmee een roman die bewondering oproept, maar niet altijd weet te raken. Popa schrijft onmiskenbaar mooi—soms zelfs betoverend—maar verliest onderweg af en toe zijn lezer uit het oog. Wie zich overgeeft aan zijn taal, zal momenten van grote schoonheid ervaren, maar moet accepteren dat de weg ernaartoe niet altijd even helder is.
★★★☆☆
April 4, 2026
Voor de boekenclub las ik De laatste eilanders van Stefan Popa. Helaas moet ik eerlijk zeggen dat dit boek voor mij een lastige leeservaring was.
Het verhaal is heel poëtisch en cryptisch geschreven en sterk verweven met Roemeense en Turkse cultuur en symboliek. Hoewel dat interessant kan zijn, maakte het voor mij het verhaal soms moeilijk te volgen. Ik merkte dat ik het boek er niet makkelijk bij pakte om even een stuk te lezen.
Door de schrijfstijl voelde het soms alsof ik door de pagina’s ging zonder echt goed te begrijpen wat er precies gebeurde. Daardoor bleef ik na het lezen ook een beetje met het gevoel zitten dat ik eigenlijk niet goed weet wat ik nu precies gelezen heb.
Dat betekent niet dat het per se een slecht boek is. Ik kan me voorstellen dat lezers die houden van poëtische en gelaagde literatuur hier juist veel uit halen. Voor mij werkte deze stijl alleen minder goed.
Het verhaal is heel poëtisch en cryptisch geschreven en sterk verweven met Roemeense en Turkse cultuur en symboliek. Hoewel dat interessant kan zijn, maakte het voor mij het verhaal soms moeilijk te volgen. Ik merkte dat ik het boek er niet makkelijk bij pakte om even een stuk te lezen.
Door de schrijfstijl voelde het soms alsof ik door de pagina’s ging zonder echt goed te begrijpen wat er precies gebeurde. Daardoor bleef ik na het lezen ook een beetje met het gevoel zitten dat ik eigenlijk niet goed weet wat ik nu precies gelezen heb.
Dat betekent niet dat het per se een slecht boek is. Ik kan me voorstellen dat lezers die houden van poëtische en gelaagde literatuur hier juist veel uit halen. Voor mij werkte deze stijl alleen minder goed.
April 23, 2026
Het heeft echt heeel lang geduurd voordat ik hier echt in zat, als dat uiteindelijk al is gelukt? De laatste hoofdstukken heb ik makkelijker gelezen en raakten me meer. Het is wel een heel interessant verhaal, en heel tragisch. Een heel eiland is verzopen voor een stuwdam in Roemenië en de bewoners zochten het maar uit.
Displaying 1 - 19 of 19 reviews