İmkansız Coğrafyalar

by Coşkun Aral

Dünyanın çatışma bölgelerinde, cehennemi andıran sokaklarda fotoğraf makinesiyle gerçeğin peşinde koşan bir isim: Coşkun Aral. İmkânsız Coğrafyalar, 1970 başlarında gazeteciliğe adım atan bir gencin, 20. yüzyılın son çeyreğine damga vurmuş savaşlardaki tanıklıklarını anlatıyor. Coşkun Aral Lübnan, Afganistan, İran, Irak, Çad, Kuzey İrlanda gibi çatışmaların eksik olmadığı coğrafyalarda ön saflarda yer alan foto muhabirlerinden biri olarak, dünya basınında adından söz ettirdi. Time ve Newsweek gibi dergilerin kapağına taşınan fotoğrafları, savaş çığırtkanlarının yalanlarını ortaya çıkardı. Savaşın gerçek yüzünü, kendini “uygar” olarak tanımlayan insanın yaratmaya muktedir olduğu vahşeti gözler önüne serdi. Aral, Sipa Press çatısı altında başlayan uluslararası gazetecilik yolculuğunda, modern tarihin dönüm noktalarına tanıklık etti. Bu tanıklık, içsel direnç noktalarını keşfettiği zorlu bir mücadeleyi de beraberinde getirdi. Savaşın içinde, insanın kendi içindeki savaşını belgeledi. Lübnan’ın ağır bombardıman altındaki mahallelerinden, Kamboçya’nın mayınlı arazilerine, Hindikuş Dağları’ndan, Afrika çöllerine uzanan ve yıllar süren yolculuklarında, fotoğraflarıyla sıradan insanların hikayelerini aktardı. Bu kitap yalnızca bir foto muhabirinin anıları değil, aynı zamanda 20. yüzyılın ikinci yarısına dair küresel bellek özelliği taşıyor. Coşkun Aral, fotoğraf makinesini bir yandan savaş meydanlarına, bir yandan da kendi iç dünyasına çeviriyor ve gidilmesi imkânsız yerlere nasıl gittiğini, neler yaşadığını ve neler hissettiğini tüm çıplaklığıyla anlatıyor.
İmkânsız Coğrafyalar, haberciliğin cesaret, vicdan ve tanıklıkla birleştiğinde nasıl evrensel bir dil kurduğunu gösteren unutulmaz bir yaşam hikâyesi.

Genres: Nonfiction, History

264 pages, Paperback

Published November 1, 2025

Reviews

[John Blacksad · Rating 5 out of 5]

Nefis! Elimden düşürmeden okuduğum kitapları ayrı bir seviyorum.

Değişik duygulara kapılıyorum. Detaylı tanımamama rağmen Aral’a karşı bir ünsiyet bağı hissediyorum. Çocukluğumdan imajlar kafamda beliriyor. #haberci nin o efsane logosu mesela…

Sık aklıma gelen ve üzerine düşündüğüm bir başka imaj, yeni kesilmiş çimlere sırt üstü uzanmış bir çocuk, mevsim yaz, mavi gökyüzünde, uçaklar arkalarında izler bırakarak gidiyorlar ve o çocuk havalimanı olmayan küçük şehirde hayallere dalıyor. Tıslayan fıskiye sesleri, çim ve meyve kokuları… Açıkça uçaktakileri kıskanıyor. Yaşadığı şehirde sadece çekirdek ailesi var ve tatillerde ekseriyetle akraba ziyaretine gidilmesinden bunalıyor. Öyle lüks, tatil falan hayal etmiyor, bilmiyor da zaten. Ama merağı büyük, yeni yerler onu heyecanlandırıyor. Ailelerinde almancı bile yok. Hani gidemese de gelen de yok uzaklardan. Başkalarının yakınlarından gözlemlediği veri kırıntılarını süpürüyor. Çok okuyor, çok seyrediyor. Dünyaya aç o çocuk hala doymadı. Açgözlülük de değil, işler (umarım henüz) istediği gibi gitmedi. Ama zannediyorum zaman ve yaşla iştahı biraz azaldı…

Bu hal, ansiklopediler, dergiler, belgeseller, doğum gününde hediye istenen fotoğraf makineleri… Beni Aral’a ve bu kitaba yakınlaştıran heyecanlar, azaldı şimdi ama kitabı içmeye engel olmadı.

Aral ise dürtülerini/nasibini “cesurca” ve ısrarlı şekilde kovalayan ve mesleği itibariyle bizlerle paylaşan kendine has bir figür. İmkansız Coğrafyalarda (çoğu) yakın (kimi) uzak memleketlerde, istikrarsızlıkların, krizlerin, savaşların, kavgaların izini sürdüğü yılları okurla beraber hatırlamaya çalışıyor. Savaşlarla beraber ülkeleri, coğrafyaları, demografiyi, yakın tarihi okurken, arada, abartmadan ve samimi şekilde Aral’ın kaleminde cisimleşmiş vicdanın sesini de duyuyoruz. (Tam olarak) Kelle koltukta bunca şeye şahit olan birinin bu kadarına hakkı var. Belki bir insan ömrü kısa olduğundan, Aral’ın müşahede ettiği krizlerin pek çoğu öyle veya böyle hala tütüyor, layıkıyla küllenmiş, bitmiş değil. Hikaye Ortadoğuda, Güney Asyada, Amerikada yazılmaya (kanla,kinle) devam ediyor.

Hindikuş dağlarından, Paris’e, Lübnan iç savaşından, #bajao halkına, kaçırılan bir uçaktan, Afrika çöllerine (ve fazlasına) uzandığımız kitap fotoğraflarla da zenginleştirilmiş. Büyük keyifle okuduğum bu kültür kitabını öneriyorum.

Alıntı ile bitirelim;

“Özellikle savaş yaşayan çocukların bakışlarındaki aynılık çok çarpıcı. Yaşama dair büyük bir hayal kırıklığına taşıyan bu bakışlar, çocuk bedenlerine çok büyük gelen acılara tanıklık ettiklerini haykırır. Dünyanın farklı yerlerinde çektiğim fotoğraflarda, savaş mağduru çocukların gözleri hep aynı çaresizliği yansıtır.”

[Hulya Inci · Rating 5 out of 5]

Benim yaşlarımda olup da Coşkun Aral‘ı tanımayan yoktur tahmin ediyorum, döneminin en iyi savaş fotoğrafçılarından. Bu elimizdeki kitap da daha yeni fotoğrafçılığa başladığı dönemlerden 1990 lara kadar olan süreyi kapsıyor ve bu yaklaşık 20 yıllık süre içinde yaptığı inanılmaz seyahatler,i yaşadığı müthiş tecrübeleri, ve çektiği harika fotoğrafları dinliyoruz kendisinden. Hele hele bir Afganistan bölümü var ki, bir film gibi adeta ve Afganistan’da ölümden dönmüş olduğunu da öğreniyoruz. Çok yakın bir tarihte ‘Fotoğrafçı’ adında bir çizgi roman okumuştum; o da bir Fransız fotoğrafçının, Afganistan’da yaptığı çok benzer bir seyahati anlatıyordu. İki anlatı arasında o kadar büyük yakınlık vardı ki…

Coşkun Aral, kazanmış olduğu her bir kuruşu, hayatın ortaya koyarak kazanmış. Bu işe para kazanmak amacıyla girmemiş, Fotoğrafçılığa aşık olduğu için ve savaş fotoğrafları çekmek istediği için, bilinçli bir tercihle seçmiş. İyi ki de seçmiş. Neyse ki hâlâ hayatta ve bize yaşadıklarını aktarabilecek kadar sağlıklı..

Gözüne, kalemine sağlık sevgili Coşkun Aral. Ve
sevgili eşine de teşekkürler, bu kitabın editörlüğünü yapıp, bize bu kadar leziz bir Türkçeyle ulaşmasını sağladığı için.

[Murat · Rating 4 out of 5]

İran, Irak, Lübnan, Afganistan, Çad, Kuzey İrlanda, Kamboçya… Savaşın en karanlık, en imkansız coğrafyalarında ön saflarda bulunmuş bir foto muhabirinin tanıklıkları.

Fernando Pessoa, Huzursuzluğun Kitabını "olaysız bir öz yaşam öyküsü" olarak niteliyordu.

Coşkun Aral'ın İmkansız Coğrafyalar'ını ise fazlasıyla olaylı bir meslek yaşamı öyküsü olarak tanımlayabilirim. Cesurca yaşanmış, saygı ve takdir uyandıran bir hayat. Savaşlar ve yaşanmışlıklar, Aral'ın kendi çektiği ve dünya çapında ses getiren fotoğraflarla birlikte anlatılıyor.

Tüm bu olağanüstü olayların kendisinde yarattığı içsel sarsıntılara, değişen bakış açılarına ve duygularına biraz daha fazla yer vermesini isterdim. (Kalaşnikofla sıçan avı yapması, bundan zevk alması ve sonrasında kendisinden korkup şaşkına dönmesi gibi).

Yine de muazzam bir kitap/hayat ve değerli bir belge. Kitabı bitirdikten sonra, bu kitaba en önce Aral'ın kendi yaşanmışlıklarına ödediği bir borç olarak baktım. Yazmasa yazık olurmuş.

(Kitapta anlatılanların youtubeda videolarla birlikte yer aldığını öğrendim. Vakit bulunca bakacağım --- youtube/Coşkun Aral Anlatıyor)

[Tuvana123 · Rating 5 out of 5]

Müthiş bir macera. Savaşın ve emperyalizmin dünyaya nasıl zarar verebildiğini, inanılmaz deneyimlerle, yerinden anlatan foto muhabiri Coşkun Aral'ın bu kitabını da iyi ki okudum diyeceksiniz. Bir de tanıdık gelecek olaylar göreceksiniz.
İyi okumalar olsun.

[Onur Cerrah · Rating 5 out of 5]

okurken sting'in "inshallah" sarkisi caldi kafamda. kitabi okumadan once kendisiyle ilgili pek fazla bilgi sahibi olmasam bile, coskun aral'a ve dunya capinda yaptigi ise buyuk saygi duydum. kitap, ortadogu'nun nasil bir ates cemberi oldugunu, ne denli tehlikeli bir cografyada yasadigimizi da hatirlatiyor insana. ayni zamanda ortadoguda 20. yuzyilin son ceyreginde neler yasandigini da gozler onune seriyor.
anlatim oldukca basarili, yersiz sekilde teknik detaylara takilip puan kirmayacagim. beni oldukca etkiledi, medya sektorunun gunumuzde nasil sekteye urgadigini gosterdi.

[Murat Borlu · Rating 5 out of 5]

Coşkun Aral farklı ülkelerdeki eşsiz ve bir o kadar da tehlikeli deneyimlerini akıcı bir dille anlatıyor. Okuması çok keyifli.

[Ipek · Rating 4 out of 5]

Her bölümü bir kitap olabilecek kadar dolu. Özellikle.Lübnan ve Afganistan bölümleri çok iyi. Son 40 yılda ilerleyen tek şeyin teknoloji olduğu ve aslında büyük resimde hiç bir şeyin değişmediğini hatırlatıyor maalesef.

[Çiler · Rating 5 out of 5]

Kariyerinin tamamını da anlatmamış kral. Televizyonculuğa kadar olan foto muhabir anıları var.
Asla merak edip araştırmayacağım kişi ve ülkeleri olayları araştırttı çok keyif aldım okurken Afganistan Lübnan ve Filipinler’i onun persfektifiden okumak iyidi. (Hindikuş dağları yolculuğunu çok iyi anlatmış en çok Afganistan hikayelerinden keyif aldım.)

[Kamil · Rating 5 out of 5]

Bundan daha güzel bir başlık olamaz bu kitaba. Tamamında savaşın, ölümün, katliamın olduğu coğrafyalarda geçen elli yılın kısa bir özeti. Beyrut, Filistin, İran, Irak, Afganistan, Kamboçya, Çad, Filipinler....1974 yılında başlayan ve defalarca ölümden döndüğü, yaralanıp sakat kaldığı savaş gazeteciliği hayatını aktarıyor Coşkun Aral. Tabii internetin olmadığı, dijital teknolojinin henüz gelimediği zamanlara özgü zorlukları da okuyoruz olaylarla birlikte. Defalarca tutuklanmalar, sorgular, bindiği uçağı kaçıran korsanlarla diyaloglar, örgüt liderleri ile görüşmeler de var. Belgesellerini çok fazla izlemiş olmama rağmen satırlarda okumanın ayrı bir heyecanı oldu bu maceralı yılları. Bu arada bazı sahneler okurken bile dayanma sınırınızı zorluyor. Çünkü savaş insanların içindeki vahşeti de ortaya çıkarıyor ve bunun satırlarda okunması bile dayanılmaz olabiliyor.

[Cey · Rating 5 out of 5]

Bu kitap hakkında o kadar çok şey söylemek istiyorum ama nereden başlamam gerektiğini bilmiyorum ki...
Coşkun Aral'ın aldığı hayati riskleri nefesimizi tutarak okurken yakın dünya tarihinin çıplak gerçeklerine de şahit oluyoruz. Okudukça daha da araştırmak istediğim, ortadoğunun dehlizlerine daha da dalmak istediğim bir kitap oldu. Bir çırpıda bitecekti aslında ama bazı sayfalarda şahit olduğum ağır konular hızımı bir parça düşürdü.

Daha çok yazsa daha çok anlatsa keşke çok değerli Coşkun Aral.

[Özlem Güzelharcan · Rating 4 out of 5]

Misafirperver evreninde yaşayan biricik kahramanım Nilgün Marmara (Bkz. Kafka'yı Yakmak) aslında hep Coşkun Aral'ınki gibi bir hayat istiyordu ve fakat okusaydı bu kitabı, bir kez daha vazgeçerdi hayallerinden çünkü aman Allahım bu nasıl bir yaşamdır?! Kurgu dışı gazetecilik hikayeleri okumaya bayılırım. Tam 10 yıl önce IŞİD'in Elinde 40 Gün 'ü okurken de böyle ağzımın suları akmıştı. Savaş bölgelerinde gazetecilik yapmak, hele de internetin olmadığı ve güvenlik açıklarının muazzam olduğu -yine de Türkiye'ye vize uygulamasının olmaması güzelliği var- dönemlerde kelle koltukta haber peşinde koşmak, bin bir güçlükle fotoğraf çekip onları yıkatmaya uğraşmak, tüm bunlar yetmiyormuş gibi filmleri gerekli yerlere ulaştırma işi hiç ama hiç kolay değil. Tam bir deli işi. Kaderci değilim ama bazen de kaderi, yaşamam gerekenleri yaşayabilmem için devreye giren bir ele benzetiyorum yazıyor bir yerde Aral. Gerçekten de hayatı doğumundan itibaren öyle ilginçliklerle -ve hep ölümle iç içe!- dolu ki... Başkasının binmesi gereken uçağa o biniyor mesela ve sonra uçak kaçırılıyor, uçakta çektiği fotoğraflar ona şan şöhret getiriyor, başka bir sefer, farklı bir muhabirin yürümesi gereken korkunç zorlu yolu (Kitabın Afganistan bölümü başlı başına bir film/dizi/belgesel hatta kendi başına bir kitap olabilecek kadar müthiş!) o muhabir bir gün öncesinde zehirlendiği için kendisi yürümek zorunda kalıyor ve başına yine gelmeyen kalmıyor. Benim doğduğum gün, 15 Temmuz 1983'te bir telefonla uyanıyor, arkadaşı ondan Paris Orly Havaalanı'na gelmesini istiyor. O gün havaalanında THY kontuarında canlı bomba patlıyor. Arkadaşı ağır yaralanıyor. Daha bir sürü ilginç ve iç burkan detaylar, anılar, yaşanmışlıklar... Bir milenyum çocuğu olarak elbette Coşkun Aral'ı bilerek, A Takımı'nda izleyerek büyüdüm ama bu kadarını asla bilmiyordum. Coşkun Aral aslında dünyanın hiç değişmediğini, her zaman kanlı, vahşi ve acımasız bir yer olduğunu ve en çok acı çekenlerin her zaman masum çocuklar olduğunu soğukkanlılıkla, mübalasız ve çırılçıplak bir gerçeklikle önümüze seriyor. Keşke kitap 1990lara geldiğinde bitmeseydi, keşke daha çok yazsaydı dedim. Umarım yazar.

[Caglar Tukel · Rating 5 out of 5]

Coşkun Aral'ın İmkânsız Coğrafyalar kitabı, ünlü foto muhabirinin yaklaşık 50 yıllık meslek hayatından damıtılmış çarpıcı bir anı ve tanıklık derlemesi. Kitap, 1970'lerin başında gazeteciliğe adım atan genç bir muhabirin, 20. yüzyılın son çeyreğinde (özellikle 1970'ler-1990'lar arası) dünyanın en kanlı ve kaotik çatışma bölgelerinde yaşadıklarını birinci elden anlatıyor.
Coşkun Aral, Lübnan iç savaşı, İran-Irak Savaşı, Afganistan, Çad, Kuzey İrlanda, Kamboçya, Filipinler gibi "imkânsız" coğrafyalarda ön saflarda yer almış; Time, Newsweek gibi dergilerin kapak fotoğraflarına imza atmış bir isim. Yaralanmış, ölümle burun buruna gelmiş ve tarihin kırılma noktalarına tanıklık etmiş biri olarak yaşadıklarını paylaşıyor.
Coşkun Aral'ı bir savaş muhabiri olarak zorlu işler yaptığını biliyordum ama bu kadar inanılmaz macera, "yok artık" dedirten anlar ve sürekli ölüm tehlikesiyle baş başa çalıştığını hayal bile edemiyordum. Kitap hem o dönemin politik ve sosyal olaylarını sade, anlaşılır bir dille aktarıyor hem de sıcak çatışma bölgelerinde gerçekten neler yaşandığını, sıradan insanların hikâyelerini ve büyük tarihsel kırılmaları gözler önüne seriyor.
Yazar, Afganistan’ın Hindikuş Dağları’ndan Lübnan’ın bombalanmış sokaklarına, Kamboçya’nın mayın tarlalarından Afrika çöllerine uzanan yolculuklarında hem gerçeğin peşinde koşmuş hem de kendi iç dünyasındaki mücadeleyi, vicdan sorgulamalarını ve duygusal yükü samimiyetle anlatmış.
Bu yönüyle kitap sadece kişisel bir otobiyografi olmaktan çıkıp, 20. yüzyılın ikinci yarısına ait görsel ve yazılı bir küresel bellek haline geliyor. Savaşın, katliamların ve insanlık dramlarının en çıplak haliyle gözlemci/görgü tanığı anlatımı; fotoğraf makinesiyle gerçeğin peşinde yaşanan mucizevi kurtuluşlar ve ölümle burun buruna anlar; savaş çığırtkanlarının yalanlarına karşı objektifin diliyle verilen cevaplar; "uygar" insanın yaratabildiği vahşetin yüzüne tutulan ayna... Hepsi burada.
Kitap 90'lı yıllarda bitiyor ama ben o zamandan bugüne olan kısmı da çok merak ettim, keşke biraz daha uzun olsaymış.

[Onur Sakarya · Rating 4 out of 5]

Coşkun Aral'ı youtube videolarından tanımama karşın savaş fotoğrafçılığı konusuna başka bir perspektif katan kitabıyla daha iyi de anlama şansımım oldu.



Küçükken savaşlarda fotoğrafçıların olduğunu görmüş ve bu işin nasıl yapıldığını anlamlandıramamıştım. Özellikle bu kadar yoğun gündemin savaşın, terörün, dini çatışmaların yaşandığı zamanlarda yaptığı işler takdire şayan.




Amatör bir fotoğrafçı olarak da çektiği karelerin hepsini uzun uzun inceledim. Bir çok zor koşulda,gergin atmosferde estetik fotoğraf çekmek.. Yazarın şahitlikleri de ayrıca bize miras kalan önemli bir detay. Bir Türk muhabiri olur olmadık her yere gitmiş ve önemli işlere imza atmış bu tabi ki hem ilham verici hem de çıkarılacak dersleri bize aktarması açısından çok değerli.

[Burak Sarac · Rating 5 out of 5]

Şavaş muhabirliğinin ne kadar zor ve tutku dolu bir meslek olduğunu anlatan aynı zamanda gerçekten demir gibi bir psikolojiye sahip olunması gerektiğini gösteren bir başyapıt.
Kitaptaki bazı olayları gözümde canlandırırken bile kanım çekildi. Özellikle mezarlıktaki üç çocuk olayında. Çoşkun Aral beni gözümde bir üstaddan öte kişiliği örnek alınması gereken bir aydın. Kendisine bu eşsiz kitap için minnetlerimi sunuyorum.

[Fatma Boyacıoğlu · Rating 5 out of 5]

Muazzam! Kitap bir macera romanı gibi elinizden bırakamayacaksınız.Coşkun Aral'ı çıktığı programlardan elimden geldiğince takip eden biri olarak, hikayelerin bir kısmını daha önce kendisinden dinlemiştim.Kitap hepsini derli toplu anlatmış. Kendisine olan saygımı kat kat arttırdı. Savaş fotoğrafçılığına adanmış bir ömür, inanılmaz bir cesaret, meslek aşkı. Dünya'da değişen hiç birşey olmaması da en çok üzen kısmı. Bu inanılmaz deneyimleri, tecrübeleri bizimle paylaştığı için teşekkürler.

[Olga · Rating 5 out of 5]

Kitabın kapağını kapattım ve şöyle düşündüm: kıyamet kopmuş bizim haberimiz yok. Müthiş çarpıcı bir hayat hikayesi, bu coğrafyada yaşayan herkesin okuması gerekir,bugün yaşadıklarımız anlamamız açısından da çok önemli. ve bir kez daha anladım ki Coşkun Aral çok iyi bir gazeteci ve fotoğrafçı

[Elif Öykü Lal Mutlu · Rating 4 out of 5]

Coşkun Aral'ı çok seviyorum. Çok deüerli bir eser. Her bir sayfada kendimi içinde hissedip sanki o kareleri ben yakalamışım gibi empatize ettim. Dünyayı ve levantı anlamak adına da çok değerli.

[Ege · Rating 4 out of 5]

coşkun aral'ın hayatı, tanıklık ettikleri ve sayesinde dünyanın tanıklık ettiği onlarca olay... bazı deneyimlerinin ağırlığı, bazılarının imkansızlığı okudukça beni hayrete düşürdü. kitabın en enterasan yanlarından birinin hem fiziksel hem de düşünsel olarak ağır olan bunca olayı yıllardan sonra hatırlarken, üstünde durmayı seçtiği detaylardan, hafızanın neleri ne kadar kaydettiğini incelemek olduğu görüşündeyim. çok fazla memoir okumadığım için belki de ben bu noktalarda durmayı seçtim, ama keyifli bir okuma deneyimi sundu.