de stormen

by Maaike Neuville

Actrice Abbie de Lange bereidt zich voor om een rol te spelen in een historische film gebaseerd op het levensverhaal van Therese Mae Smith, een Ierse schrijver
uit de vroege twintigste eeuw. De rol confronteert Abbie met demonen uit haar verleden die ze liever niet meer in de ogen kijkt. Tijdens de draaiperiode verweven de levens van Abbie en Therese zich op mysterieuze wijze met elkaar.

Moederschap, rouw en seksualiteit klinken zich aan elkaar vast in de stormen. Ook thema's als psychische gezondheid, beeldvorming en de plaats van de vrouwelijke kunstenaar in de maatschappij, lichamelijkheid en de wilde, ontembare natuur maken hun opwachting in deze wervelende roman. Dagdagelijkse observaties worden afgewisseld met diepe duiken in de innerlijke leefwereld van twee vrouwen die voorbestemd lijken om, voorbij de grenzen van de dood en over de eeuwen heen, met elkaar verenigd te worden.

Genres: Roman

354 pages, Kindle Edition

Published March 19, 2026

Reviews

[Maarten De Rijk · Rating 2 out of 5]

Stormachtig verbonden

"Wanneer je uit de storm komt, zul je niet dezelfde persoon zijn die erin stapte. Dat is waar deze storm om draait," zo schrijft Haruki Murakami in 'Kafka op het strand'. De zin zou ook over 'De stormen', de nieuwe roman van Maaike Neuville (42), kunnen gaan. Via een actrice die verstrengeld raakt in het leven van de schrijfster die ze moet spelen in een film, serveert Neuville een hele waaier aan thema’s: de positie van creatieve vrouwen in de kunst, identiteit, moederschap, intergenerationeel trauma… Aan lef en Sturm und Drang ontbreekt het Neuville niet, alleen kan haar ‘grote greep’ niet altijd overtuigen. De verhaalconstructie voelt hier en daar geforceerd en met het personage van de schrijfster rijdt Neuville zich vast in stilistisch drijfzand.

Na 'Zij', haar succesvolle debuut over de intimiteit en grensoverschrijdend gedrag in de theaterwereld, komt de Neuville nu met De stormen. Daarin kruipt de 43-jarige actrice Abbie in de huid van Therese Mae Smith, een (fictieve) Ierse schrijfster uit het begin van de twintigste eeuw. Door het perspectief van Abbie af te wisselen met oude dagboekfragmenten van Therese springt het verhaal voortdurend heen en weer in de tijd. Door de dagboekfragmenten krijgt de lezer een beeld van Therese. Zo kom je onder meer te weten dat Therese eerst non was in een klooster, daar een lesbisch liefdesavontuur beleefde, vervolgens in de psychiatrie sukkelde om nadien in een problematisch huwelijk met een dokter te belanden. Doorheen dat alles speelt haar liefde voor woorden en schrijven een sleutelrol.

Neuville daagt de bestaande verwachtingen en normen graag uit. Of het nu gaat om gender en seksualiteit of om gedrag dat afwijkt van de neurotypische norm, de bestaande kaders worden op losse schroeven gezet. Zo heeft Abbie bijvoorbeeld een open relatie en begaat zij zelf grensoverschrijdend gedrag tegenover haar mannelijke tegenspeler op de filmset. Therese heeft als non dan weer een lesbische relatie en belandt door psychologische problemen in een instelling. Ook wat het moederschap en wat liefdesrelaties betreft, zaagt Neuville graag aan de poten van de conventies. Over haar soms stroeve moederschap zegt Abbie bijvoorbeeld: "Ik ben geen moeder zoals andere moeders zijn. Ik ben een vrouw met een kind." Of over hoe haar relatie met haar partner Roman afwijkt van het ideaal van de symbiose: "Roman en ik, wij vloeien niet samen. Wij worden niet één. En precies daarom hou ik van aat haar vrouwelijke personages schuren. Ze passen niet zomaar in een hokje, vallen ook niet binnen de ‘moreel-deugdelijke’ verwachtingen. Hier en daar zet ze dat iets te opzichtig in de verf. Zo laat ze Abbie zelf iets te vaak herhalen hoe graag ze de randen of de buitenbaan opzoekt.

Gaandeweg raakt Abbie meer en meer verstrengeld in het levensverhaal van Therese. Net door dat levensverhaal gaat Abbie finaal ook op een andere manier kijken naar de verstoorde relatie die ze had met haar overleden moeder, een moeder die zelf ook af te rekenen had met trauma en duisternis. "Fuck you, mother, I love you", staat er ergens en dat vat de gespannen dualiteit tegenover de moederfiguur wel netjes samen.

Neuville neemt thematisch erg veel op haar bord. Daar is niets verkeerd aan. Zeker niet wanneer bepaalde thema’s blijven nagalmen. Dat is zo voor het thema van de positie van de creatieve vrouw in de kunstwereld. De vaststelling is pijnlijk: niet alleen honderd jaar geleden, maar ook nu nog moeten vrouwelijke kunstenaars en creatievelingen zich verantwoorden of zich plooien naar bepaalde (mannelijke) verwachtingen.

En toch, toch treft De stormen niet altijd doel. Zo gaat Neuville in haar tweesporige verhaalconstructie soms te nadrukkelijk op zoek naar verbanden en spiegelmotieven. Maar vooral stilistisch gaat de motor vaak sputteren in de passages van en over Therese. Die passages zijn bloemrijk en poëtisch, maar te vaak schieten het gezwollen taalgebruik en de gezochte metaforen te ver door. Iemand krijgt in het boek het verwijt ‘goedkope woestijnvaderspreuken’ te debiteren, maar de passages van Therese hebben zelf vaak een overdreven Paulo Coelho-gehalte. Enkele voorbeelden: "Mijn poriën lijken de eeuwen te absorberen, ik word zwaar als een planeet",  "Om geboren te worden aan een ander moet je sterven aan jezelf", "Ik ben het disproportionele missen geworden", "De ziel is een slagveld waar al onze passies en verzuchtingen elkaar ontmoeten en beroeren", enz…

Tot slot, als mannelijke recensent zeg ik het volgende met de nodige schroom en voorzichtigheid, maar De stormen lijdt ook aan hetzelfde euvel als 'Dream Count' van Chimamanda Ngozi Adichie. Omdat er veel aandacht en energie gestoken is in de uitwerking van interessante en gelaagde vrouwelijke personages, lijkt er weinig ruimte overgebleven voor interessante of complexe mannelijke personages. In een boek met twee vrouwelijke protagonisten is het natuurlijk vanzelfsprekend dat die personages ook het meest uitgewerkt zijn. Maar vrouwelijke personages krijgen heus niet nóg meer reliëf of diepgang door hen te laten contrasteren met vrij vlakke en eenzijdige mannelijke personages. In een interview heeft Neuville daarover al gezegd dat niemand ooit een probleem heeft gemaakt van de omgekeerde situatie, boeken met gelaagde mannelijke personages en eendimensionale vrouwenpersonages. Maar zelfs als dat waar zou zijn – en dat is het volgens mij niet – dan nog is dat een weinig overtuigend argument.

[Klara Van Vlaenderen · Rating 4 out of 5]

Onstuimig mooi, stormachtig teder.

Ik heb een zwak voor fictionele historische schrijfsters.

(En lesbische nonnen, ik herhaal, lesbische nonnen!!)

[Ida Cannegieter · Rating 4 out of 5]

heb het gevoel dat ik even buiten een rondje moet lopen na het lezen van dit boek

[Marnix Verplancke · Rating 4 out of 5]

Wanneer weet je dat je als schrijver een geloofwaardig personage hebt neergezet? Op het moment dat je lezer na een bladzijde of honderd het zekere voor het onzekere neemt en er Google bijhaalt. Dat is toch wat deze lezer deed tijdens het lezen van De stormen. Centraal in die roman staat Therese Mae Smith, een Ierse vrouw die op 13 mei 1921 zelfmoord pleegde na een zoekend en nimmer vindend bestaan dat haar in een klooster, een psychiatrische instelling en een ongelukkig huwelijk liet belanden. Therese hield een dagboek bij schrijft Maaike Neuville, die we kennen van haar veelbelovende debuut Zij, dat omwille van zijn expliciete lesbische scènes pas in 1975 voor het eerst in integrale vorm uitgegeven kon worden. Zou het?, denk je nadat je doorgedrongen bent in de gedachten van Therese, maar nee dus, pure fictie, zij het heel overtuigende.
Parallel met het verhaal van Therese vertelt Neuville dat van de 43-jarige Vlaamse actrice Abbie die de hoofdrol krijgt in de verfilming van de dagboeken en daarvoor acht weken naar Ierland moet. In tegenstelling tot de rest van de crew kiest ze voor de ferry in plaats van het vliegtuig. Het is immers zo dat ze samen met haar moeder 27 jaar eerder naar Ierland reisde, op zoek naar haar vader. De verfilming van De stormen, zoals de titel van het dagboek luidt, wordt dus meer dan zomaar een acteerjob, het wordt een queeste naar Abbies identiteit, een queeste die er door de wensen van de regisseur, die een soort Wuthering Heights wil maken waarbij Therese’s ontregelende liefde voor een novice verzwegen zou blijven, niet makkelijker op wordt.
Hoe moet ik deze vrouw dan spelen?, vraagt Abbie zich op een bepaald moment af, een vraag die op meerdere niveaus om een antwoord smeekt. Er is natuurlijk het voor de hand liggende niveau, hoe geef je op een geloofwaardige manier gestalte aan een personage, maar veel interessanter wordt het wanneer Neuville, zelf actrice en dus een ervaringsdeskundige, zich afvraagt hoe je iemand kunt spelen die je zelf al bent. Want dat is wat er gebeurt wanneer je je heel erg diep inleeft in een ander, je wordt die ook. Abbie heeft daar in het geval van Therese trouwens geen enkele moeite mee. De affiniteit tussen de twee vrouwen is immers groot. Allebei hebben ze een moeilijke relatie met hun moeder achter de rug, en ook naar hun kinderen toe menen ze te kort te schieten, of zoals Abbie het zegt: ‘Ik ben geen moeder zoals andere moeders moeder zijn. Ik ben een vrouw met een kind.’
De stormen is een roman waar je je aan moet overgeven. Je slaat hem open en laat hem over je heen komen, alsof je met de dood voor ogen de zee in zou stappen, wetende dat je na het bereiken van de laatste pagina, en eens weer op het droge, een rijker mens zal zijn.

[Sandra Fol Neuville · Rating 5 out of 5]

Een boek dat bijna onmiddellijk onder mijn huid kroop. Zoveel herkenbare gevoelens en belevingen die hier, tot vaak verstomming, zo goed, zo écht, zo perfect verwoord worden. Ik heb het heel traag gelezen: elke zin stil uitspreken, proeven, kauwen, en vaak herlezen, gewoon voor het plezier van soms de schoonheid, soms de diepte, soms de complexiteit, soms de emotie, soms de humor.
Liefde, trauma, moederschap, verlies, willen en niet willen, “alleenheid in het diepste van jezelf die niets van je wil” en bovenal ook de prachtige beschrijvingen van wat spelen is. Dit boek heeft me doen drijven.