Social Media: Η ελευθερία να μιλάς χωρίς να ακούγεσαι

by Κωνσταντίνος Πουλής

«Άλλοι καλύπτουν δημοσιογραφικά τα εγκαίνια· επίσημοι καλεσμένοι, φωτογραφίσεις, κορδέλες. Εγώ καταφθάνω στη γιορτή όταν υπάρχουν αποφάγια στο πάτωμα».

Με αυτά τα λόγια ο συγγραφέας μάς ξεναγεί στο τέλος του δημοκρατικού πειράματος των social media. Το βιβλίο αναλύει την πληθώρα των τρόπων (όπως είναι η αλγοριθμική χειραγώγηση, οι σταυροφορίες ενάντια στην «παραπληροφόρηση», η απόλυτη έλλειψη λογοδοσίας για τις πλατφόρμες, οι κρυφές συμφωνίες με κράτη και εταιρείες, ο παρακολουθηματικός χαρακτήρας της διαδικτυακής συζήτησης, σε σχέση με την τηλεόραση) με τους οποίους εξασφαλίζεται ότι η υπόσχεση της ισότιμης πρόσβασης στη δημόσια σφαίρα, που είναι κεντρική υπόσχεση της τεχνολογικής εποχής, θα παραμένει κενό γράμμα. Αυτό μάλιστα δεν αφορά μόνο την πολιτική ενημέρωση, αλλά όλη την επικοινωνία, από την επαγγελματική ζωή μέχρι τη διασκέδαση και τον πολιτισμό.

Η αφορμή για τη συγγραφή του βιβλίου δίνεται από τον συνδυασμό τριών διαπιστώσεων: α) Οι χρήστες είναι εθισμένοι στο σκρολάρισμα, β) περιηγούνται στο διαδίκτυο μέσω των social media, δηλαδή δεν επισκέπτονται ιστοσελίδες, και γ) η διαδικασία προώθησης, απόκρυψης ή διαγραφής των δημοσιεύσεων από τις πλατφόρμες είναι απολύτως αδιαφανής. Ο συνδυασμός αυτών των τριών στοιχείων συνθέτει ένα μείγμα εκρηκτικό και εξηγεί πώς γίνεται να θριαμβεύει ο συστημικός λόγος παρότι όλοι διαθέτουμε κινητό τηλέφωνο και σύνδεση στο διαδίκτυο.

295 pages, Paperback

First published December 9, 2025

About the author

Ο Κωνσταντίνος Πουλής γεννήθηκε το 1973 στην Αθήνα. Σπούδασε κοινωνιολογία και αρχαίο δράμα στην Ελλάδα και την Αγγλία. Έχει δημοσιεύσει λογοτεχνικά κείμενα, βιβλιοκρισίες και δοκίμια στα περιοδικά Πλανόδιον, Πάροδος, Μπιλιέτο, Κ, Νέα Εστία, Σημειώσεις και Νέο Πλανόδιον. Είναι μέλος της συντακτικής ομάδας του περιοδικού Νέο Πλανόδιον και αρθρογραφεί στο www.thepressproject .gr. Εδώ και δεκαπέντε χρόνια παίζει θέατρο με την ομάδα Τσιριτσάντσουλες.

Reviews

[foteini_dl · Rating 5 out of 5]

Δεν ξέρω αν είναι unpopular opinion να υποστηρίζεις ότι τα social media αξιοποιούν μηχανισμούς που μόνο διαφανείς δεν τους λες για να διαμορφώνουν τι και πώς ακούγεται στη δημόσια συζήτηση. Ή ότι τα fake news έχουν το δικό τους μερίδιο ευθύνης (και δεν είναι μικρό) για την περαιτέρω αυταρχικοποίηση των ΜΜΕ και τη λογοκρισία στα social media. Ή ότι τελικά δεν μπορούμε να πούμε ότι τα social media ενισχύουν τη δημοκρατία. Ξέρω, όμως, ότι είναι κάποιοι από τους ισχυρισμούς του Πουλή, οι οποίοι δεν είναι ανυπόστατοι.

Με μια πρόταση, εδώ έχουμε ένα βιβλίο που είναι must-read.