1946, Nederlands-Indië. Sybolt en Eddy, twee bevriende soldaten, zijn gelegerd in Soerabaja. Als in hun legerkamp een brief met pasfoto wordt bezorgd van een Hollandse vrouw die met een Indiëganger wil corresponderen, komt hun vriendschap op scherp te staan. Het om deze Lien opgeworpen muntje drijft hun levens voorgoed uiteen. Na de dood van Sybolt, een halve eeuw later, meldt Eddy zich bij Lien. Al snel blijkt dat Sybolt veel voor haar heeft verzwegen. Lien wordt meer en meer hoofdrolspeler in een voor haar tot dan toe onbekend verhaal. Kop is een roman over ogenschijnlijk kleine keuzes en hun soms verwoestende gevolgen, waarvoor Martin Hendriksma inspiratie vond in het familieverhaal van zijn ouders.
Naarmate het boek vorderde werd het steeds beter. Ik wilde het niet meer wegleggen en uitlezen. Interessant om over de NL soldaten in Nederlands-Indië te lezen na de Tweede Wereldoorlog. Mooi verweven met een liefdesverhaal besloten door een muntje op te gooien.
Van auteur Martin Hendriksma de roman "KOP" mogen ontvangen. Uitgegeven door: Alfabet Uitgevers. Op de cover zie je een lange laan met grote bomen en struiken om je heen. Het ziet er niet Nederlands uit. De schrijfstijl is intens, mijn inziens, is het vanuit de visie van diverse hoofdrolpersonen geschreven. In deze roman loopt de tijd door elkaar heen. Als je de titel "KOP" leest, komt bij mij als eerst naar voren "Kop en munt". Wat in de regel gedaan wordt bij de wedstrijd.
In de jaren veertig van de vorige eeuw, na de tweede wereldoorlog, schreven jonge vrouwen naar Nederlandse soldaten in Soerabaja. Zo ook Lien, de moeder van Marit en Ruben. Lien haar echtgenoot is onlangs overleden. Sybolt sprak nagenoeg niet over wat hij heeft meegemaakt in Soerabaja. Vaak was Sybolt in zichzelf gekeerd. Hij sprak nooit over wat hij heeft meegemaakt. Hij heeft in Nederlands Indië gevochten. Zowel Sybolt als Eddy hebben interesse bij Lien. Door omstandigheden verwatert de vriendschap tussen Sybolt en Eddy. Na het overlijden van Sybolt neemt Eddy contact op met Lien en hebben ze een goed gesprek. Ze blijken dezelfde hobby te hebben schilderen.
Deze fascinerende roman is echt een aanrader. Nu een roman over Nederlands Indië. Maar ook over (verwaterde) vriendschap, liefde keuzes met grote gevolgen voor het volgende nageslacht.
Martin Hendriksma is een Friese schrijver en journalist die al jaren scherp observeert hoe kleine menselijke keuzes grote golven veroorzaken. Met Kop keert hij terug naar fictie, geïnspireerd door het verhaal van zijn eigen ouders.
In 1946 belanden twee jonge soldaten, Sybolt en Eddy, in het chaotische Soerabaja van Nederlands-Indië. Ze zijn dikke vrienden, tot er een brief met pasfoto binnenkomt van een Nederlandse vrouw, Lien, die wil corresponderen met een Indiëganger. Een muntje wordt opgegooid – “kop” natuurlijk – en vanaf dat moment lopen hun levens totaal anders. Decennia later, na Sybolts dood, klopt Eddy bij Lien aan. Wat volgt is een ontluisterend verhaal vol verzwegen waarheden, waarin Lien zelf een steeds grotere rol krijgt in een geschiedenis die ze nooit kende. Het is een roman over hoe één ogenschijnlijk onnozel besluit alles kan veranderen, met de naweeën van een koloniale oorlog als rauwe achtergrond.
Hendriksma schrijft soepel en beeldend, zonder overdreven sentimenteel te worden – precies zoals het verhaal het vraagt. Wat ik vooral fijn vond, was hoe Hendriksma de twee tijdsperiodes met elkaar verweeft zonder dat het geforceerd aanvoelt. De spanning tussen de soldaten in de tropische hitte kruipt langzaam onder je huid, en de latere ontknoping bij Lien voelt als een bevredigende, soms pijnlijk herkenbare echo. De sfeer van naoorlogs Nederland en het Indië van toen is zó tastbaar dat je bijna de rijst ruikt en de regen hoort. Minder overtuigend vond ik af en toe de sprongen in de tijd; sommige stukken voelden net iets te snel afgehandeld, waardoor ik nog meer wilde weten over de tussengelegen jaren. Maar dat is meer een “ik wil nóg meer” dan een echt minpunt.
Een meeslepend boek dat laat zien hoe fragiel ons levenspad eigenlijk is. Een rake blik op vriendschap, liefde en de lange schaduw van de geschiedenis.
Het onderwerp van het boek is mega interessant (de politionele actie van NL in Indonesië na WOII), maar de schrijfstijl kon me niet helemaal bekoren. Het verhaal wordt verteld vanuit de derde persoon, waarvan je aan het einde van het boek erachter komt wie de verteller is. De personages blijven wat vlak, de echt wat diepere emoties komen niet naar boven. Nu werd er in die tijd ook niet gesproken over wat daar allemaal gebeurd is en dat kom je bij het lezen van dit boek ook niet echt precies te weten. Geen meesterwerk dus, maar een aardig boek om tussendoor te lezen.
Prachtig verhaal over de liefde, geluk en pech tegen de achtergrond van een ontkende oorlog in Indonesie. En de gevolgen ervan in de tijd van het zwijgen over die oorlog. Een verhaal dat verteld moest worden; je blijft lezen - tot en met het mooie slot.