Als de flamboyante Venetiaan Alessandro Apollinare Ortolani zich geconfronteerd ziet met zijn sterfelijkheid, vraagt hij de Nederlandse schrijver Ruben naar Venetië te komen om zijn levensverhaal op te tekenen. ‘Een opera in te veel aktes’ moet het worden, die begint in 1924 wanneer de jonge Sandro zes jaar oud is en Italië al enkele jaren leeft onder het fascisme van Mussolini.
Vol overgave vertelt Ortolani over zijn jeugd en zijn liefdes, zijn heldendaden en mislukkingen, zijn zoektocht naar schoonheid en zijn diepste gemis. Ortolani’s verhalen worden gaandeweg wonderbaarlijker, en Ruben begint zich af te vragen waar hij eigenlijk naar luistert: een waarheidsgetrouwe autobiografie of een bij elkaar gefantaseerd heldenepos?
Waar moet ik beginnen? Ik zal beginnen bij het einde. Nadat ik de laatste bladzijde las en het boek dichtsloeg, zat ik minstens 30 minuten voor mij uit te staren op de bank.
Twee jaar na het verschijnen van één van mijn favoriete boeken, ‘Spiegeldagen’, is hier nu ‘De Byzantijn’. In De Byzantijn ontmoeten wij twee oude bekende, namelijk Ortolani en Ruben, in Venetië. Ruben wordt door Ortolani gevraagd om zijn levensverhaal op te tekenen. Zijn verhaal start in 1924 wanneer kleine Alessandro Ortolani 6 jaar is en leeft onder het facisme van Mussolini. We volgen zijn leven vervolgens door de decennia; in verschillende landen; vol liefdes, heldendaden en mislukkingen. Het duurt ook niet lang voordat Ruben zich afvraagt of hij een waarheidsgetrouwe biografie aan het schrijven is of een gefantaseerd heldenepos.
Vanaf de eerste bladzijde werd ik in dit verhaal gezogen en eigenlijk wilde ik het niet meer wegleggen. Net zoals in de andere romans bouw je al snel een relatie op met de hoofd- en bijpersonages. Het duurt niet lang voordat je de meesten in je hart hebt gesloten. Dat is vooral de eerste, misschien 200 pagina’s, volop genieten.
Vervolgens duiken we dieper in op de geschiedenis. Het is het hele boek lang goed te lezen dat hier heel veel research voor is gedaan. Historische gebeurtenissen worden op interessante wijze verwerkt, waarbij feit met fictie wordt aangevuld. Je kan je voorstellen dat het boek steeds minder rooskleurig wordt gezien de roerige tijdsperiode. Ook het decor wordt opnieuw ijzersterk neergezet. Het helpt dat ik zowel in Venetië als in Peru ben geweest, waardoor ik me Burano en Chaclacayo levendig kon voorstellen. Maar ook de andere wijken en landen kwamen voor mij moeiteloos tot leven.
En de laatste 100 bladzijden... Toen heb ik echt van alles gevoeld. Mijn mond is open gevallen, ik heb gegrijnsd en er hebben tranen in mijn ogen gestaan. En nu is het boek uit. En stiekem moet ik daar nog steeds van bijkomen.
Het fascisme van Mussolini, daar wist ik niet geweldig veel over. Laat dit nu even de setting van dit indrukwekkende boek zijn.
We volgen Alessandro Ortolani die bij de start van het verhaal wordt voorgesteld als een flamboyante meneer met een stok en hoed. Hij is van plan om zijn levensverhaal te delen met schrijver Ruben.
Ortolani heeft in zijn leven heel wat personages gekend. We volgen hem van de start van de twintigste eeuw tot het einde ervan. Een grote kluif van zijn leven bracht hij door in het Venetië van Mussolini.
Als lezer krijg je een inkijk in de drijfveer van velen om bij het fascisme te horen, wetende wat Hitler allemaal aanrichtte in Duitsland.
Naast deze politieke kwestie leren we ook de ouders van Ortolani kennen.
Het lijkt onmogelijk om niet te spoilen, er gebeurt zoveel interessants.
Stokmans is een geweldig schrijver. Ik vond dit boek geweldig en wil het aan iedereen aanraden. De sfeerschepping was uniek en het deed pijn om dit boek en het leven van Ortolani te verlaten.
Bij iedere pagina voelde ik letterlijk en figuurlijk alles verzwaren. Het verhaal hoopte zich op in een ballon. Het heeft mij in de steek gelaten toen het net wou ontpoppen, hier sta ik dan, ontregeld en geraakt.
Onweerstaanbaar boek. Het is als Ortolani himsef: je moet even aan hem wennen (in mijn geval meer dan 50 bladzijden) en daarna blijf je zijn gezelschap zoeken. Uiteraard hoop ik Venetië te gaan bekijken met zijn lofredes in m’n achterhoofd. En zijn levenslessen over liefde, schoonheid, macht, zingeving, gemeenschap krijg je in een meeslepend verhaal erbij. Als lezer word je door Stokmans net zo behandeld als Ortolani met zijn schrijver doet. En het klopt helemaal.
Wat een tegenvaller! Ik heb t geprobeerd en ben tot 60% gekomen. Maar het pakt me niet. Waar deel 1 en 2 echt geweldig waren is dit een opsomming van feiten uit een leven van iemand waar ik geen binding mee kan krijgen. Ik hoopte nog om op deze manier wat geschiedenis mee te krijgen maar ook dat valt tegen. Dus gestopt. Echt jammer!
Literair is het denk ik eigenlijk wel 4 sterren waard. Voor mij is het iets te veel, te overweldigend. Er zit veel in, geschiedenis, liefde, rouw, verlies. Gedachten over hoe daarmee om te gaan. Er wordt gespeeld met het gegeven dat het leven van de hoofdpersoon niet kan zijn geweest zoals hij het aan de verteller vertelt. De 5e acte is bij tijden surrealistisch.
De Byzantijn neemt je mee in de 20ste eeuw in Venetië en Zuid Amerika. De hoofdpersoon verteld zijn verhaal aan degene die zijn biografie moet gaan schrijven. De opkomst van Mussolini en de invloed van Hitler op de geschiedenis van Italië.
Geweldig boek moeilijk uit te drukken waarom. Mooie geschiedenis van een visser uit Venetië met een bijzondere afloop. Hier is veel studie aan vooraf gegaan.
Na het lezen van Land van Echo's en Spiegeldagen waren mijn verwachtingen over De Byzantijn nogal hoog. Het heerschap Ortolani, dat overigens een stuk serieuzer is dan in het boek Spiegeldagen, doet zijn verleden uit de doeken. Wat volgt is een epos dat begint bij zijn jeugd. In mooie zinnen komt het leven van de jaren 20 in Venetië tot leven.
Het begin sleurt je meteen het verhaal in. Na een vliegende start wordt het verhaal nogal langdradig, vooral na het gedeelte over de Tweede Wereldoorlog. Ruben, die het levensverhaal optekent, blijft wat vlak en ook overige personages krijgen niet de diepte die ik uit voorgaande boeken gewend ben.
Het boek is zeker de moeite waard maar een kleine teleurstelling kan ik niet onderdrukken. De auteur had een grootse ambitie. Deze is helaas niet helemaal ingelost.
This entire review has been hidden because of spoilers.