Risorgimento: Μια ιστορία της ιταλικής εθνικής ενοποίησης

by Alberto Mario Banti

Το βιβλίο αυτό παρουσιάζει τη διαδικασία διαμόρφωσης ενός εθνικοπατριωτικού κινήματος στην Ιταλία του πρώτου μισού του δέκατου ένατου αιώνα, η οποία ολοκληρώθηκε με την οικοδόμηση ενός ενιαίου ιταλικού κράτους. Πρόκειται για μια ιστορία που εντάσσεται σε ένα ευρύ πλαίσιο ευρωπαϊκών διαστάσεων, αλλά που εκτείνεται και πέραν της Ευρώπης. Η ιδέα του έθνους υπήρξε το συμβολικό σύστημα το οποίο καθοδήγησε αυτή τη συγκρουσιακή πολιτική και πολιτισμική εμπειρία. Ο όρος nazione (έθνος), που προέρχεται από τη λατινική λέξη natio, χρησιμοποιήθηκε ευρέως κατά τον Μεσαίωνα και τους νεότερους χρόνους. Εκείνες, όμως, τις περιόδους δεν αποτελούσε μέρος του πολιτικού λεξιλογίου, παρά μόνο κατά τρόπο συμπτωματικό και περιθωριακό. Μονάχα κατά τη διάρκεια των έντονων πολιτικών και φιλοσοφικών συζητήσεων στην Ευρώπη του δέκατου όγδοου αιώνα ο όρος αυτός έλαβε καινούργιο περιεχόμενο - αλλά, όχι μόνο αυτό: βρέθηκε στην καρδιά της νέας πολιτικής που εγκαινιάστηκε με τις δύο επαναστάσεις του τέλους του δέκατου όγδοου αιώνα, εφόσον υποδήλωνε ένα νέο συλλογικό υποκείμενο στο οποίο ενυπήρχε η κυριαρχία. Αρχικά, το κίνημα του Risorgimento ήταν αδύναμο, διασπασμένο, ελάχιστα ριζωμένο στις πόλεις, για να μη μιλήσουμε για την ύπαιθρο. [...] Μια mission impossible, λοιπόν, ήταν το κίνημα του Risorgimento. Κι όμως, όποιος στην αρχή έτσι έβλεπε τα πράγματα, στο τέλος θα αναγκαζόταν να αλλάξει γνώμη: όπως συνέβη και σε άλλες περιπτώσεις στην Ευρώπη, ένα κίνημα που φαινόταν καταδικασμένο να αποτύχει, κατόρθωσε να επιβληθεί, φτάνοντας μέχρι την οικοδόμηση ενός κράτους για το ιταλικό έθνος.

Περιεχόμενα
Δημήτρης Δ. Αρβανιτάκης, Risorgimento: Λόγος περί μεθόδου
Πρόλογος του συγγραφέα στην ελληνική έκδοση
Εισαγωγή
Τι είναι το Risorgimento;
Τι σημαίνει Risorgimento;
Πότε αρχίζει το Risorgimentο;
Η Ρεπουμπλικανική τριετία (1796-1799)
Η ναπολεόντεια περίοδος (1800-1815)
Η Παλινόρθωση και οι πρώτες επαναστάσεις (1816-1831)
Πώς φανταζόμαστε και πώς σχεδιάζουμε ένα έθνος (1820-1847)
Το 1848-1849
Μετά την επανάσταση (1850-1859)
Η ενοποίηση (1859-1861)
Οι κληρονομικές του Risorgimento
Η ιστοριογραφία, οι τόποι της έρευνας, οι πηγές
Τεκμήρια
Παράρτημα
Χρονολόγιο
Προέλευση εικόνων
Ευρετήριο

Genres: History, Nonfiction

358 pages, Paperback

First published December 31, 2004

About the author

Nato nel 1957. Ha conseguito un dottorato di ricerca in Storia e Civiltà all’Istituto Universitario Europeo di Fiesole. Dal 1992 insegna Storia contemporanea all’Università di Pisa. Fra i suoi libri: La nazione del Risorgimento, Il Risorgimento italiano, L’età contemporanea. Dalle rivoluzioni settecentesche all’imperialismo, L’età contemporanea. Dalla Grande Guerra a oggi, Sublime madre nostra. La nazione italiana dal Risorgimento al fascismo.

Reviews

[Alessandro Mammana · Rating 3 out of 5]

Ho apprezzato la brevità del libro e il linguaggio relativamente semplice. Tuttavia, il libro si concentra molto sulla storia delle ideologie del risorgimento un po' a discapito dell'azione militare. Non ho trovato la lettura particolarmente leggera o avvincente, mi sembra troppo orientata a un pubblico esperto nella storiografia.

[Vassilis Xanthakis · Rating 3 out of 5]

Πρόκειται για μία αρκετά αναλυτική εξιστόρηση της πορείας προς την ιταλική ενοποίηση κατά τον 19ο αιώνα μέσα από μία περίπλοκη διαδικασία και αρκετές περιπέτειες. Αναφέρονται πολλά ονόματα πρωταγωνιστών, ωστόσο ο συγγραφέας είναι αρκετά επεξηγηματικός με αναλυτικές παραπομπές και αναφερόμενες πηγές.

[DS25 · Rating 4 out of 5]

Bel riassunto semplice, anche se un po' evenemenziale e di carattere squisitamente politico. Avrei preferito un po' più di insistenza sul nazionalismo come creazione della comunità nazionale, ma per quello ci sono gli altri libri del prof. Banti.

[Dominique Julio · Rating 4 out of 5]

Per scoprire la situazione prima del risorgimento. Il libro non è troppo difficile da leggere. Il libro descrive l’ideologia durante e dopo il risorgimento

[Simone Mauro · Rating 3 out of 5]

Quadro generale del Risorgimento in ottica principalmente culturale-ideologica.
Banti ha il merito di trattare in profondità le ideologie dominanti del periodo, così come gli scontri tra i loro principali esponenti.
Nel fare ciò, la storia militare ne esce notevolmente ridimensionata, anche in maniera eccessiva a mio avviso.
Complessivamente, consiglio il testo a tutti coloro che sono più interessati agli aspetti ideologici del Risorgimento, mentre per coloro che, come me, preferiscono la storia militare, consiglio di cercare altro.

[Luca Gatto · Rating 5 out of 5]

Avevo già letto il testo all’università. Rileggerlo dopo quasi 10 anni risulta più interessante e comprensibile. Banti getta il quadro del periodo Risorgimentale, con il processo di unificazione nazionale funestato dai contrasti fra l’animo democratico e quello più real-costituzionale. Un libro interessante per chiarire punti fermi dell’unificazione e anche di parte dei mali che ancora ci attanagliano.

[Antonio · Rating 5 out of 5]

un capolavoro di chiarezza, e pur essendo un libro relativamente breve, riesce a dare molteplici punti di vista sulla storia italiana dal 1796 a poco dopo l'unità

[Gabriele Della Torre · Rating 4 out of 5]

Breve saggio che permette di ottenere una visione d'insieme del Risorgimento e delle diverse opinioni presenti prima, durante e dopo.

[George · Rating 3 out of 5]

Some very specific details hide the whole picture but the 2 last chapters compensate. Also, I would prefer more discussion about the economic changes during that period.

[Alvio · Rating 4 out of 5]

Un libro che definirei 'efficiente', in un cos�� ridotto numero di pagine riesce ad affrontare una questione cos�� complessa con maestria. Oltre che un interessante analisi dell'evoluzione delle concezioni di Nazione e Patria in stretto rapporto con il sentimento romantico che sono un po' il punto di forza di Banti.
Interessanti i documenti originali alla fine del libro, �� sempre un piacere poter leggere direttamente dalla 'voce' di chi quel periodo l'ha vissuto e formato.