Moeders van toen

by Truska Bast

Vanaf halverwege de jaren 60 breekt er in Nederland een tijd van grote veranderingen aan. Alles moet anders, weg met het keurslijf van vlak na de oorlog. Weg met de verzuiling, op naar een socialere democratie en beter onderwijs. De strijd om de positie van vrouwen barst los, niet minder dan een revolutie. Niet langer is het moederschap de lotsbestemming van de vrouw. Het is een van de grote dilemma’ hoe combineer je de nieuwe feministische levensstijl met het moederschap? In Moeders van toen kijkt Truska Bast terug door de ogen van moeders van toen. Hoe hebben ze het moederschap ervaren in die tijd? Wat is er door die periode blijvend veranderd? Moeders van toen leest als een ooggetuigenverslag van een revolutie.
‘Bast bewaart vakkundig het evenwicht tussen interpreteren en suggereren.’ – NRC over Het souterrain van Mance Post

Audiobook

Published December 17, 2025

Reviews

[Hanneke · Rating 4 out of 5]

Interessante verhalen van 8 vrouwen over hoe zij moederschap ervaarde in de jaren 60 en 70.
Ik vermoed dat deze 8 vrouwen niet heel representatief zijn voor moeders in het tijd: ze zijn zo ongeveer allemaal links, hoogopgeleid en randstedelijk. Maar wel 8 portretten over vrouwen die tegen de stroom in roeiden. Veel thema’s zijn nog steeds wel herkenbaar. Wat me trof is het grote geloof in het collectief als het gaat om opvoeden, dat zijn we wel wat kwijt geraakt in deze tijd.

[Alexandra - Alexs books and socks]

Dat er veel verschillende definities zijn van wat een moeder is gedurende zowat alle jaren blijft een duidelijk feit. Dat moeder zijn niet gelijk staat aan moederen ook. Dat dezelfde discussie in verband met moeder zijn nu nog steeds luid is maar nu onder de noemer mental load valt, is ook duidelijk.

Moederschap was vroeger niet vlotter of makkelijker als nu en omgekeerd. Een vrouw is niet geboren als moeder. Het instinct is luider maar ook een vrouw moet kunnen en mogen groeien in die rol net zoals een man dat mag. It takes a village en in de vroegere jaren waren er communes om die village te vormen.

Laat ik het erop houden dat ik blij ben moeder te zijn zoals ik dat wil zijn en dat ik moeder mág zijn zoals ik dat wil zijn en in deze tijden. Daar hebben de moeders van dit boek zeer zeker aan meegedragen en voor gevochten. (Want ik denk dat er gewoon altijd veel dingen anders en/of beter zullen kunnen ivm kinderen groot brengen.)

Het boek spreekt met een aantal moeders die het anders deden en hoe dat voor hun was en voor hun kinderen. Eerlijkheid gebied wel om te zeggen dat deze moeders wel de kans kregen om het anders te doen/willen doen doordat bijvoorbeeld ouders hun een kans op studeren gaven of er voldoende financiële middelen waren om het op hun manier en met hun ideale te doen.

Het is een boeiende inkijk in die jaren en door de auteur zijn de verhalen van betreffende moeders zeer vlot neergepend.
Zin in een uitstap naar het moeder zijn van toen? Dit boek is een goed begin.

[Martijn · Rating 5 out of 5]

Boeiende portretten van vrouwen die moeder werden ten tijde van de tweede feministische golf. De verhalen - oral history - zijn ingebed in een geschiedschrijving van de opkomst van de vrouwenbeweging. Een goede, onderhoudende, makkelijk leesbare en vermakelijke inkijk in de strijd die vrouwen streden en hoe het moederschap veranderde onder dat gesternte.

[Annesusan · Rating 5 out of 5]

erg interessant om te lezen over het moederschap in de jaren 70 en 80. nog interessanter dat ik als 34 jarige vrouw ook van deze vraagstukken heb. vooral over het werken én moederschap. het stemt me aan de ene kant gerust dat het blijkbaar iets is wat bij vrouw zijn hoort, maar tegelijkertijd word ik er ook een beetje boos van. het boek geeft in ieder geval stof tot nadenken.

[Sanne · Rating 4 out of 5]

Dit boek geeft een prachtig tijdsbeeld van de jaren zeventig en de decennia daaromheen. De opzet met interviews werkt goed doordat de gesprekken van interessante duidende context worden voorzien. Zo wordt het persoonlijk en krijg je tegelijkertijd een algemener beeld.