Μια ανθολογία διηγημάτων γραμμένων από τα τέλη του 19ου ως τις αρχές του 20ου αιώνα και ποτισμένων με την ανατριχιαστική αύρα που αφήνει το υπερφυσικό κατά την επαφή του με τα εγκόσμια. Δεκατρείς ιστορίες φαντασμάτων, δεκατρείς αφηγήσεις που αναφέρονται στο διαχρονικό ζήτημα της επιστροφής από το επέκεινα, με πρωταγωνιστές πνεύματα που περιπλανιούνται στον κόσμο των ζωντανών πότε δεμένα από κατάρες, πότε αναζητώντας εκδίκηση, και πότε κινούμενα από τον έρωτα και την αγάπη. Από την ηθογραφία του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη ως τον αισθητισμό του Νίκου Επισκοπόπουλου και από την κοσμοπολίτικη Αλεξάνδρεια του Κ.Π. Καβάφη ως την ελληνική ύπαιθρο του Μένου Φιλήντα, μια συλλογή ghost stories που φιλοδοξεί να αναδείξει τη διαχρονική σχέση της ελληνικής λογοτεχνίας με το φανταστικό και το αλλόκοτο.
Το φάντασμά του του Άγγελου Κοσμή Κουκκίτσα του Αλέξανδρου Μωραϊτίδη Το φάνταμα του Μένου Φιλήντα Η χτυπημένη του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη Η κατάρα των Σφακιών του Άγγελου Τανάγρα Οι κουρσάροι του Ανδρέα Καρκαβίτσα Το στοιχιό του Δημοσθένη Βουτυρά Εις το φως της ημέρας του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη Η εκδίκησις του νεκρού του Μπάμπη Άννινου Ο πεθαμένος του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη Δώρο Πεθαμένης του Ανδρέα Αβούρη Νεκρού Οπτασία του Αλέξανδρου Πολυχρονάκη Ζωή μετά θάνατον του Νικόλαου Επισκοπόπουλου
O Γιώργος Θάνος γεννήθηκε το 1984 και μεγάλωσε στο Βόλο. Ζει στην Αθήνα.
Είναι ιδρυτής και βασικός επιμελητής της Ομάδας Άστυ, με την οποία εξερευνά την αθηναϊκή ιστορία μέσω ιστορικών περιπάτων και αρθρογραφίας, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στη σχέση της πόλης με την λογοτεχνία (Κώστας Ταχτσής, Ζαχαρίας Παπαντωνίου, Γιώργος Ιωάννου, Mάριος Χάκκας).
Με το πρώτο του βιβλίο, τη συλλογή διηγημάτων «Τα Καύκαλα» (εκδόσεις Ιωλκός, 2019) ήταν υποψήφιος για το βραβείο «Πρωτοεμφανιζόμενος Πεζογράφος» στα Λογοτεχνικά Βραβεία 2020 του Περιοδικού «Αναγνώστης» και στα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας της ίδιας χρονιάς και απέσπασε το βραβείο «Μένης Κουμανταρέας – Καλύτερου Πρωτοεμφανιζόμενου Πεζογράφου 2020» της Εταιρείας Συγγραφέων.
Έχει συμμετάσχει σε εκθέσεις φωτογραφίας με έργα που αφορούν το αστικό τοπίο της Αθήνας, κείμενά του έχουν δημοσιευτεί στον ηλεκτρονικό κι έντυπο Τύπο και διηγήματα του έχουν συμπεριληφθεί σε διάφορες ανθολογίες.
Οι ανθολογίες "Ο άλιωτος και άλλες ιστορίες με βρυκόλακες" και "Η χτυπημένη και άλλες ιστορίες με φαντάσματα" κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ροές.
Ενδιαφέρουσα συλλογή με στοιχειωμένη ατμόσφαιρα. Φαντάσματα στοργικά, απειλητικά ή πικρόχολα, μορφές λησμονημένες και κάποιες που χωρίς να το θέλουν επανέρχονται στη ζωή... Έχοντας πέσει για καιρό σε αναγνωστικό τέλμα, λόγω συγκυριών, το βιβλίο αυτό με έκανε να περάσω όμορφα, χωρίς να νιώσω στιγμή ότι κουράζομαι ή βαριέμαι. Θα αναζητήσω μάλλον τον περσινό τόμο (Ο Άλιωτος) μέσα στο σπίτι και θα συνεχίσω με την ίδια θεματολογία.
Τα πέντε αστέρια αφορούν τη συνολική προσπάθεια να υπάρχει μια οργανωμένη συλλογή διηγημάτων σε μια εποχή που το είδος αυτό δεν υπήρχε οργανωμένο στη χώρα μας. Προφανώς δεν μπορεί να κριθεί μέσα στη βαθμολογία το κάθε κείμενο ξεχωριστά και ειλικρινά δεν έχει σημασία να γίνει κάτι τέτοιο. Τα κείμενα μας μεταφέρουν μια εποχή και θυμίζουν σε όλους μας ότι ο ελληνικός τρόμος έχει βαθιές ρίζες.
Κάθε ιστορία έχει τη δικιά της ατμόσφαιρα, τη δική της γλώσσα, το δικό της χρώμα, και τη δικιά της ανατριχιαστική νότα. Άλλοτε με άρωμα ελληνικού λαογραφικού τρόμου και άλλοτε με αλλόκοτη αγνή τρέλα θαρρείς βγαλμένη από ιστορίες του Lovecraft. Διαλεγμένες όλες μια προς μία, από συγγραφείς γνωστούς αλλά και άσημους στο ελληνικό κοινό που μας γίνονται γνωστοί μέσα από την κατατοπιστικότατη εισαγωγή και το επίμετρο του Γιώργου Θάνου.
Υ.Γ. Αναπάντεχο που το όνομά του Κ.Π. Καβάφη φιγουράρισε σε μια τέτοια ανθολογία, με το μοναδικό του διήγημα, που σε κάνει να αναρωτιέσαι γιατί να μην έχει γράψει περισσότερα σε αυτό το είδος!
Εξαιρετική ανθολογία με 13 ελληνικά διηγήματα, μεταξύ των ετών 1880-1930, για ένα παραγνωρισμένο είδος στην Ελλάδα. Η συλλογή συμπληρώνεται με ένα πολύ ενδιαφέρον επίμετρο από τον Γ. Θάνο και σύντομα βιογραφικά στοιχεία για όλους τους συγγραφείς. Πολλά από τα διηγήματα είναι στην καθαρεύουσα, που ναι μεν μπορεί να δυσκολεύει την ανάγνωση, αλλά από την άλλη αναδεικνύεται ο πλούτος της γλώσσας με αποκορύφωμα το διήγημα του Νικόλαου Επισκόπουλου "Ζωή μετά θάνατον". Αγαπημένο μου από την ανθολογία, το διήγημα του Αλέξανδρου Μωραϊτιδη "Κουκκίτσα". 9/10
Ένα βιβλίο διασώστης της ελληνικής λαογραφίας τρόμου του 19ου και 20ου αιώνα, με κεντρικό άξονα τον μύθο των φαντασμάτων, όπως εμφανίζεται σύμφωνα με τις παραδόσεις της κάθε περιοχής.
Οι ιστορίες του, άλλες στην καθαρεύουσα κι άλλες στη δημοτική, καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα και χρονικό πλαίσιο της ελληνικής πεζογραφίας, αποκαλύπτοντας προκαταλήψεις, δεισιδαιμονίες, που αναδύθηκαν μέσω της θρησκοληψίας και άλλων ανεξήγητων φαινομένων, τα οποία οι απλοί άνθρωποι προσπαθούσαν να εξηγήσουν χρησιμοποιώντας το παραφυσικό. Ακολουθώντας κυρίως τις νόρμες του νατουραλισμού και της ηθογραφίας, με μία νότα υπερφυσικού και αλλόκοτου, ο Γιώργος Θάνου συντάσσει μια συλλογή με τα πιο ενδιαφέροντα διηγήματα τα οποία θα σας ψυχαγωγήσουν, τρομάξουν, αλλά και πληροφορήσουν, στο μεγαλύτερο βαθμό. Σας αφήνω παροτρύνοντάς σας να το διαβάσετε.
Μετά τον Άλιωτο οι εκδόσεις Ροές και ο Γιώργος Θάνος (ανθολόγηση, επιμέλεια, επίμετρο) επιστρέφουν με νέα συλλογή διηγημάτων παρόμοιας υφής. Εδώ έχουμε διηγήματα για φαντάσματα και μεταφυσικά φαινόμενα, προερχόμενα και πάλι από την εποχή μεταξύ 1890 και 1934. Η επιλογή αυτή δίνει στη συλλογή δύο βασικά στοιχεία: από τη μία ιστορική αξία, καθώς μεταφέρει τον αναγνώστη στην παλαιότερη ελληνική πεζογραφική παράδοση για το υπερφυσικό, και από την άλλη ποικιλία ύφους και τόνων από συγγραφέα σε συγγραφέα.
Οι ιστορίες εστιάζουν σε σκηνικά και χαρακτήρες ελληνικού πολιτισμικού πλαισίου (παραδοσιακά χωριά, απόκοσμες παρουσίες στα βάθη της υπαίθρου, ή “επιστροφές” από τον άλλο κόσμο με αφορμή ανθρώπινες ιστορίες). Κάθε διήγημα έχει τη δική του ατμόσφαιρα: μερικά παίζουν περισσότερο με τον ψυχολογικό τρόμο και το ανεξήγητο, ενώ άλλα έχουν μια πιο παραδοσιακή, περισσότερο λαογραφική διάσταση. Έχει επίσης ενδιαφέρον ότι κάποιες ιστορίες προέρχονται από συγγραφείς που είναι γνωστοί για πολύ διαφορετικό έργο (ήξερα ότι ο Παπαδιαμάντης είχε ασχοληθεί με το είδος, αλλά ο Καβάφης με εξέπληξε).
Δεν ξέρω πώς ακριβώς περίμενα αυτή τη συλλογή. Πάντως δε με συνεπήρε όσο το πρώτο μέρος της άτυπης αυτής διλογίας, Ο Άλιωτος. Η επιλογή και η σειρά των διηγημάτων δείχνουν ότι υπάρχει προσπάθεια να δημιουργηθεί μια συνοχή και ροή, όχι απλώς μια τυχαία συλλογή μεμονωμένων κειμένων. Ωστόσο, υφολογικά τα διηγήματα μοιάζουν πολύ μεταξύ τους. Η γλώσσα μπορεί να ξενίσει και σε κάθε περίπτωση δε μιλάμε για τρόμο, όπως μπορεί να τον έχεις στο μυαλό σου. Για την ακρίβεια, δεν είναι καν τρόμος, είναι μια καταγραφή του πώς αντιλαμβάνονταν το μεταφυσικό στοιχείο σε εκείνο το πολιτισμικό πλαίσιο.
Πάμε να δούμε λίγο ρεαλισμό. Έχουμε 13 ιστορίες 10-30 σελίδω η κάθε μία. Οπότε αν και μικρές δεν είναι τύπυο σφυνάκια. Έχουμε μία κάποια ανάπτυξη. Η ανθολογία είναι απλά ιστορίες από γνωστούς συγγραφείς όπως Παπαδιαμάντη, Καρκαβίτσα, Βουτυρά, Επισκόπουλος κτλ. οπότε όλες είναι ιστορίες γραμμένες από το 1890 - 1920.
Το πρόβλημά μου είναι σε γλώσσα είτε καθαρεύουσα είτε με τέτοιον τρόπο που απλά είτε δεν καταλαβαίνεις τίποτα είτε σου σπάει τα νεύρα. Αυτό σε συνδιασμό με τις έντονες ντοπιολαλιές βγαίνει ένα κείμενο ότι να ναι. Τέλος είναι όλες τύπου παλαιού γοτθικού τρόμου και αρα είναι τρομερές για τότε που γραφτηκαν αλλά στο σήμερα είναι απλά βαρετές. Οχι δεν περίμενα να τρομάξω λες και διαβάζω σειρά Οξύ αλλά εννοώ ότι απλά δείχνει ένα φάντασμα και γίνεται ο κακός χαμός είτε σταματάει απότομα η ιστορία εκεί.
Ναι είναι ιερά τέρατα της ελληνικής πεζογραφείας και από ότι λένε σε πολλά σημεία μέσα να μας πείσουν οτι είναι φοβερή η ιστορία.
Νομίζω σε μερικές δεν κατάλαβαινα καν τι διάβασα σε τέτοιο βαθμό η γραφή. Θα περίμενα να έχει γίνει ίσως ένα εκμοντερνισμός εν μέρη στην έκδοση αυτή αλλά που. Οπότε αν γουστάρετε κείμενα του 1900 με καθαρευουσα και έντονη ντοπιολαλιά τότε να πατε να το πάρετε. Ολοι οι άλλοι απλά προσπεράστε άνετα και άφοβα και δεν θα χάσετε τίποτα.
Ενδιαφέρουσα συλλογή με ελληνικά φαντάσματα και εμπεριστατωμένο επίμετρο από τον επιμελητή. Χρήσιμο για τη οργάνωση της ελληνικής παραγωγής του προηγούμενου και προπροηγούμενου αιώνα, που επηρεάστηκε από την ύλη Πολίτη. Ίσως βέβαια, εκείνοι οι συγγραφείς, να μην τα κατάφεραν και τόσο καλά, σε σχέση με τη γοτθική τρέλα της Ευρώπης την ίδια περίοδο, ο λόγος που μάλλον αυτό το είδος δεν ευδοκίμησε ιδιαίτερα στα ελληνικά.
Ανθολογία με ελληνικά διηγήματα με φαντάσματα. Με καταξιωμένους (Καρκαβίτσας, Παπαδιαμάντης) και κάποιους απρόσμενους ( Καβάφης, Λαπαθιώτης) συγγραφείς και έντονο ηθογραφικό και λαογραφικό στοιχείο. Ολίγον άνιση, με τα πιο ενδιαφέροντα διηγήματα συγκεντρωμένα στο κεντρικό μισό της συλλογής και περισσότερο ατμοσφαιρικά παρά τρόμου. Συνολικά πολύ ενδιαφέρουσα και προσεκτικά επιμελημένη συλλογή.
Αυτό είναι το τελευταίο μου βιβλίο για το 2025. Όπως με τον Άλιωτο, έτσι και εδώ, τα λόγια είναι περιττά. Εντωμεταξύ μεγάλη έκπληξη μου προκάλεσαν τα διηγήματα του Καβάφη και του Λαπαθιώτη. Ανυπομονώ για την επόμενη επιμελημένη συλλογή του Γιώργου Θάνου. Η δουλειά του είναι σπουδαία.