Het aanbod

by Jeroen van der Kris

Midden in de nacht wordt Jeroen van der Kris wakker gebeld. ‘We hebben een aanbod voor u,’ zegt de stem aan de andere kant van de lijn. Van der Kris weet direct wat dat betekent: er is een lever beschikbaar voor transplantatie. Hij moet zo snel mogelijk naar het Erasmus MC komen.

De operatie vindt plaats in 2021, maar zijn medische geschiedenis begint veel eerder en eindigt nooit. De ingreep beïnvloedt niet alleen Van der Kris’ gezondheid, maar ook zijn blik op de wereld, zijn toekomstplannen en zijn relatie met familie en vrienden. Transplantatie – niet alleen die van zijn eigen lever – blijft hem fascineren.

Het aanbod vertelt de intrigerende geschiedenis van orgaantransplantatie. Over de allereerste, in 1963 in Denver. Of een van de eerste in Nederland, die bijna misgaat wanneer een schoonmaker de zak waar het orgaan in zit voor vuilnis aanziet. Van der Kris tekent de verhalen met smaak op, maar denkt ook na over Susan Sontag en ziek-zijn, over dokters en donoren, en vooral over de patiënten, die net als hij worstelen met de vraag: hoe doe je dat, verder leven dankzij de dood van iemand anders?

288 pages, Paperback

First published January 22, 2026

Reviews

[Eline · Rating 4 out of 5]

Een orgaantransplantage, dat is nu niet direct een onderwerp waar ik graag bij stilsta. De een zijn dood betekent de redding van de ander. Tenminste, als het orgaan niet wordt afgestoten door de ontvanger. Het onderwerp mag dan zwaar zijn, ik heb 'Het aanbod' van Jeroen van der Kris met rode oortjes gelezen.

Van der Kris krijgt als 25-jarige te horen dat hij een ernstige chronische darmziekte heeft. Een aandoening die er uiteindelijk toe leidt dat zijn lever steeds slechter functioneert. Een levertransplantatie is nodig. Dat vooruitzicht en het fysiek lijden doet wat met een mens en zijn omgeving, en de auteur beschrijft dat heel treffend en voelbaar. (Aan schrijftalent geen gebrek - de auteur is dan ook redacteur bij NRC en heeft verschillende non-fictieboeken op zijn naam.)

Van der Kris sprak een flink aantal mdl-artsen en transplantatie-experts om alles te weten te komen over de functie van de lever, zijn aandoening en wat er allemaal komt kijken bij een levertransplantatie. En ook over de bijzondere geschiedenis van deze ingreep. Heel interessant. Maar het persoonlijk verhaal over zijn levertransplantatie en de periode daarna boeide mij nog meer. Van der Kris schrijft: '[Artsen] kunnen zich, zolang ze zelf gezond zijn, niet echt voorstellen hoe het is in het Rijk der Zieken. [...] Maar ze zouden iets vaker kunnen vragen: hoe is het nu echt met je?'

Die laatste zin raakte me. We willen allemaal gezien worden, en niet alleen lichamelijk.

[Cees Van · Rating 5 out of 5]

Woorden schieten te kort. Prachtig, persoonlijk en toegankelijk geschreven ervaring van de auteur met ernstige leverziekte. Alle aspecten van een orgaantransplantatie worden openhartig, eerlijk en indringend vanuit patiëntperspectief beschreven en geven beeld wat ziek zijn met een mens doet en hoe een orgaantransplantatie niet alleen levensreddend is/kan zijn, maar alles in het leven in een nieuw perspectief plaatst.

[Sabine · Rating 5 out of 5]

Bijzonder boek, mooi om patientperspectief eens te lezen