Số Đỏ - Le Fabuleux Destin de Xuan le Rouquin par Vũ Trọng Phụng: Roman satirique du Vietnam colonial

by Vũ Trọng Phụng, Tilde KORHONEN (Translator)

Vũ Trọng Phụng (1912-1939) est l'un des plus grands écrivains vietnamiens du XXe siècle. Journaliste et romancier, il est célèbre pour ses satires féroces de la société vietnamienne coloniale des années 1930.

Né à Hà Đông près de Hanoi, Vũ Trọng Phụng commence sa carrière comme journaliste et devient rapidement connu pour ses reportages audacieux et son style incisif. Il publie ses œuvres majeures entre 1934 et 1937, période de grande effervescence intellectuelle au Vietnam.

"Số Đỏ" (Dumb Luck), publié en 1936, est son chef-d'œuvre. Ce roman satirique dépeint avec un humour noir l'ascension sociale d'un imposteur dans le Hanoi colonial, critiquant impitoyablement l'occidentalisation superficielle, la corruption, l'hypocrisie des élites et les contradictions de la société coloniale.

L'œuvre de Vũ Trọng Phụng a été censurée à plusieurs reprises pour son caractère subversif. Il meurt prématurément de la tuberculose en 1939 à l'âge de 27 ans, laissant derrière lui une œuvre littéraire majeure qui influence encore aujourd'hui la littérature vietnamienne.

Ses autres œuvres importantes incluent "Làm Đĩ" (1937) et "Số Đỏ" reste son roman le plus célèbre, considéré comme un classique de la littérature vietnamienne moderne.

Hanoi, années 1930. Xuân aux Cheveux Rouges n'est qu'un simple ramasseur de balles de tennis, vendeur ambulant de remèdes vétérinaires. Mais le hasard – ou plutôt le "numéro chanceux" (số đỏ) – va transformer ce petit escroc sans scrupules en vedette du sport, docteur improvisé, héros national et futur gendre d'une famille de la haute société.

Dans cette satire féroce et hilarante, Vũ Trọng Phụng dissèque avec un humour noir la société vietnamienne coloniale en pleine "modernisation". Occidentalisation forcée, pseudo-science, corruption généralisée, hypocrisie des progressistes, intellectuels prétentieux, bouddhisme commercialisé : rien n'échappe à la plume acérée de l'auteur.

À travers les péripéties burlesques de Xuân – qui devient successivement "professeur de tennis", "docteur miracle", puis "héros sauveur de la patrie" – le roman expose l'absurdité d'une société où l'imposture triomphe, où le mensonge devient vérité officielle, et où la modernité n'est qu'un vernis cachant la même corruption ancestrale.

Vũ Trọng Phụng crée une galerie de personnages inoubliables : Văn Minh le progressiste hypocrite, madame Phó Đoan la veuve "fidèle", le vieux patriarche Hồng qui réclame qu'on le frappe, les policiers sportifs Minde et Mintoa, le moine escroc, le docteur Interprète aux théories loufoques...

Publié en 1936 et immédiatement censuré, "Số Đỏ" est considéré comme l'un des chefs-d'œuvre de la littérature vietnamienne moderne. Comparable aux grandes satires de Voltaire ou de Swift, ce roman détruit méthodiquement tous les mythes de la "mission civilisatrice" coloniale tout en critiquant l'opportunisme et la corruption de la société vietnamienne elle-même.

Cette première traduction française intégrale restitue toute la verve, l'ironie mordante et l'humour dévastateur de Vũ Trọng Phụng, auteur génial mort à 27 ans qui n'eut pas le temps de voir son œuvre reconnue comme un monument de la littérature mondiale.

Un roman indispensable pour comprendre le Vietnam colonial, mais aussi une satire universelle sur l'imposture, l'hypocrisie sociale et le triomphe de l'apparence sur la réalité.

---

**Points forts :**
- Chef-d'œuvre de la satire sociale vietnamienne
- Première traduction française intégrale
- Humour noir et ironie dévastatrice
- Portrait sans concession du Vietnam colonial
- Œuvre censurée et interdite à sa publication
- Comparable à Voltaire, Swift, Gogol

193 pages, Paperback

Published December 27, 2025

About the author

Vũ Trọng Phụng (1912-1939) là một nhà văn, nhà báo nổi tiếng của Việt Nam vào đầu thế kỷ 20. Tuy thời gian cầm bút rất ngắn ngủi, với tác phẩm đầu tiên là truyện ngắn Chống nạng lên đường đăng trên Ngọ báo vào năm 1930, ông đã để lại một kho tác phẩm đáng kinh ngạc: hơn 30 truyện ngắn, 9 tập tiểu thuyết, 9 tập phóng sự, 7 vở kịch, cùng một bản dịch vở kịch từ tiếng Pháp, một số bài viết phê bình, tranh luận văn học và hàng trăm bài báo viết về các vấn đề chính trị, xã hội, văn hóa. Một số trích đoạn tác phẩm của ông trong các tác phẩm Số đỏ và Giông Tố đã được đưa vào sách giáo khoa môn Ngữ văn của Việt Nam.

Nổi tiếng với giọng văn trào phúng châm biếm xã hội của mình, một số người đã so sánh ông như Balzac của Việt Nam. Tuy nhiên, cũng vì phong cách "tả chân" và yếu tố tình dục trong tác phẩm mà khi sinh thời ông đã bị chính quyền bảo hộ Pháp tại Hà Nội gọi ra tòa vì "tội tổn thương phong hóa" (outrage aux bonnes moeurs). Về sau này, tác phẩm của ông lại bị cấm in, cấm đọc vì là "tác phẩm suy đồi" tại miền Bắc Việt Nam từ 1954 và cả nước từ ngày 30/4/1975 cho đến tận cuối những năm 1980 mới được chính quyền cho lưu hành.

Tác phẩm:
Tiểu thuyết:
Dứt tình (1934)
Giông tố (1936), khi đăng trên Hà Nội báo có tên Thị Mịch.
Vỡ đê (1936) - Báo Tương Lai
Số đỏ (1936) - Hà Nội báo
Làm đĩ (1936) - Tạp chí Sông Hương
Lấy nhau vì tình (1937)
Trúng số độc đắc (1938)
Quý phái (1937, đăng dang dở trên Đông Dương tạp chí - bộ mới)
Người tù được tha (Di cảo)

Và còn rất nhiều tác phẩm kịch, dịch thuật, phóng sự và truyện ngắn.

Reviews

[Minh · Rating 5 out of 5]

Satirical voice. Depiction of the colonial Ha Noi (around 1930-40). Social critics of the early movement of “Modernism” (Phong trào cải cách cấp tiến) of the Vietnamese born-Foreign studied privileged intellectuals.

Funny and interesting plot to read.

Read this 3 times. Still funny