What do you think?
Rate this book
Kind zonder winter
Er is een verlies aan winter: er zijn minder sneeuwdagen, minder vorstdagen. Door de klimaatontregeling verwateren de winters tot winters zonder betekenis. Nulwinters. En toch is er een groeiend misprijzen voor dat seizoen. Een winter staat gelijk met winterellende. Een winter moet bestreden worden, met strooizout of giftige commentaren. Tegen die negatieve perceptie in is Kind zonder winter een ode aan de winter, een uitgesproken pleidooi voor dat ene seizoen.
Kind zonder winter is het relaas van een persoonlijke zoektocht. Die begint bij de sneeuwman in de eigen tuin en leidt naar blizzards in de Oostkantons, Elfstedentochten in Friesland, sneeuwkanonnen in de smeltende bergen en maanden zonder zon in het Hoge Noorden.
Er zijn de oorlogswinters, er is de schrijver die dood werd teruggevonden in de sneeuw, er is winter in de taal, en er is de poëzie van een sneeuwvlok die een uur onderweg kan zijn naar de begane grond.
Een boek met die éne leidraad: hoe liefde en koude kunnen samengaan.
Kind zonder winter is het relaas van een persoonlijke zoektocht. Die begint bij de sneeuwman in de eigen tuin en leidt naar blizzards in de Oostkantons, Elfstedentochten in Friesland, sneeuwkanonnen in de smeltende bergen en maanden zonder zon in het Hoge Noorden.
Er zijn de oorlogswinters, er is de schrijver die dood werd teruggevonden in de sneeuw, er is winter in de taal, en er is de poëzie van een sneeuwvlok die een uur onderweg kan zijn naar de begane grond.
Een boek met die éne leidraad: hoe liefde en koude kunnen samengaan.
208 pages, Hardcover
Published November 18, 2025
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 6 of 6 reviews
July 13, 2026
Dit boek heb ik gelezen toen we ons van de ene hittegolf naar de andere puften.
Een boek over sneeuw, heel veel sneeuw. Over die typische sneeuwlucht; over de stilte die overal neerdaalt als het gesneeuwd heeft; over de samenstelling van een sneeuwvlokje.
Maar het gaat ook over de teloorgang van de winter, over het smelten van gletsjers.
En zo veel meer. Het is niet echt een vrolijk boek, want terwijl grote delen van Spanje en Frankrijk in brand staan, zijn er nog altijd mensen die denken dat deze zomer, van 2026, een normale zomer is. En waarom krijgen we al jaren geen normale winters meer?
Citaat:
"In een klassieke sneeuwman van circa een meter vijftig zitten zo'n tien à twintig miljoen vlokken. En elk van die miljoenen vlokken is een universum op zich, in elke vlok zitten tot enkele honderden ijskristallen en luchtzakjes.
Sneeuw is een machtig natuurfenomeen.
De luchtzakjes en kristallen verklaren ook het fameuze knerpen van de sneeuw.
Het knerpt onder de schoenen omdat ons lichaamsgewicht de luchtzakjes uit de vlokken perst en tegelijk de ijskristallen bijeenpropt. Dat geeft een knarsen en knerpen, dat geeft dat typische knerpgeluid.
... hoe kouder de sneeuw, hoe knerpender."
Een boek over sneeuw, heel veel sneeuw. Over die typische sneeuwlucht; over de stilte die overal neerdaalt als het gesneeuwd heeft; over de samenstelling van een sneeuwvlokje.
Maar het gaat ook over de teloorgang van de winter, over het smelten van gletsjers.
En zo veel meer. Het is niet echt een vrolijk boek, want terwijl grote delen van Spanje en Frankrijk in brand staan, zijn er nog altijd mensen die denken dat deze zomer, van 2026, een normale zomer is. En waarom krijgen we al jaren geen normale winters meer?
Citaat:
"In een klassieke sneeuwman van circa een meter vijftig zitten zo'n tien à twintig miljoen vlokken. En elk van die miljoenen vlokken is een universum op zich, in elke vlok zitten tot enkele honderden ijskristallen en luchtzakjes.
Sneeuw is een machtig natuurfenomeen.
De luchtzakjes en kristallen verklaren ook het fameuze knerpen van de sneeuw.
Het knerpt onder de schoenen omdat ons lichaamsgewicht de luchtzakjes uit de vlokken perst en tegelijk de ijskristallen bijeenpropt. Dat geeft een knarsen en knerpen, dat geeft dat typische knerpgeluid.
... hoe kouder de sneeuw, hoe knerpender."
February 13, 2026
Een mooie ode aan het minst populaire seizoen dat dreigt te verdwijnen. Pakkend, al vond ik het stuk over de gletsjers iets te langdradig en (terecht) negatief. Ik hou meer van de beschrijvingen van de schoonheid van de winter.
…”Wat de winter tot vijand maakt, is de angst om controle te verliezen. Sneeuw toont hoe fragiel ons bestaan is. Door files, vertragingen, gestrande vrachtwagens en geblokkeerde luchthavens zijn al die verkeersgebruikers hun geplande uurschema kwijt. Ineens verliezen we grip. Ineens is onze dag onbestuurbaar. Een vlok is fragiel, ons bestel is nog kwetsbaarder.”…
…”Wat de winter tot vijand maakt, is de angst om controle te verliezen. Sneeuw toont hoe fragiel ons bestaan is. Door files, vertragingen, gestrande vrachtwagens en geblokkeerde luchthavens zijn al die verkeersgebruikers hun geplande uurschema kwijt. Ineens verliezen we grip. Ineens is onze dag onbestuurbaar. Een vlok is fragiel, ons bestel is nog kwetsbaarder.”…
August 27, 2026
Hertoghs is triest en maakt zich zorgen over het verdwijnen van de winter, sneeuwballen, Elfstedentocht, krakend ijs, gletsjers. Hij vertelt leuke winterverhalen uit zijn jeugd en haalt wetenschappelijke dossiers boven om aan te tonen dat het niet goed gaat met het mooiste seizoen.
January 6, 2026
Kind zonder winter is een boek dat paradoxaal genoeg warmer aanvoelt dan eender welk ander boek dat ik het afgelopen jaar las.
Met veel warmte en genegenheid waardeert Jan Hertoghs de winter weer op, niet blind voor de "zwarte sneeuw" maar wel met veel liefde voor het meest ondergewaardeerde seizoen.
De poëtische teksten wisselen af tussen herinneringen, verhalen en observaties van een bezielde journalist die tonen dat de kou samenvalt met nabijheid, plezier en licht.
Dit boek lezen (in de sneeuw!!) was puur genieten, een absolute aanrader voor iedere liefhebber van winter, natuur, kou of bezielde auteurs. Dit prachtige boek zal mij nog een (sn)eeuwigheid bijblijven.
"Toen ze de strenge winter dood vonden, bleek hij allang te zijn overleden. De buren hadden niks gemerkt. Hij was nogal op zichzelf, kwam nog zelden buiten. Tegen een enkele buur had hij gezegd dat hij niemand meer had, dat niemand hen nog wilde zien, dat niemand hem zou missen."
"In het woonzorgcentrum met zijn warme kamers en kleine opgetuigde kerstbomen stelt een kind van acht vast dat het al 83 is."
"een regel van drie: hoe strenger de kou hoe dikker het ijs, hoe warmer de mensen."
Met veel warmte en genegenheid waardeert Jan Hertoghs de winter weer op, niet blind voor de "zwarte sneeuw" maar wel met veel liefde voor het meest ondergewaardeerde seizoen.
De poëtische teksten wisselen af tussen herinneringen, verhalen en observaties van een bezielde journalist die tonen dat de kou samenvalt met nabijheid, plezier en licht.
Dit boek lezen (in de sneeuw!!) was puur genieten, een absolute aanrader voor iedere liefhebber van winter, natuur, kou of bezielde auteurs. Dit prachtige boek zal mij nog een (sn)eeuwigheid bijblijven.
"Toen ze de strenge winter dood vonden, bleek hij allang te zijn overleden. De buren hadden niks gemerkt. Hij was nogal op zichzelf, kwam nog zelden buiten. Tegen een enkele buur had hij gezegd dat hij niemand meer had, dat niemand hen nog wilde zien, dat niemand hem zou missen."
"In het woonzorgcentrum met zijn warme kamers en kleine opgetuigde kerstbomen stelt een kind van acht vast dat het al 83 is."
"een regel van drie: hoe strenger de kou hoe dikker het ijs, hoe warmer de mensen."
January 5, 2026
http://looneybooks79.blog/2025/12/26/...
Als er een nieuw boek van Jan Hertoghs verschijnt dan ben ik de eerste die dat wil lezen. Deze man heeft de term 'nostalgie' een geheel nieuwe invulling gegeven. Eerder deed hij dit al met 'Alles voor de Kempen' (met de prachtige hanenkam op de cover van het boek) en nu ook met 'Kind zonder winter' weet hij dat gevoel naar voren te brengen. Echter met een toekomstbeeld waarin het vergelijk wordt gemaakt met zijn jeugd én ik moet je vermoedelijk niet zeggen dat dit niet bepaald een positief beeld is.
“Ik verlang niet terug naar de tijd van krakende paardenkarren en gelapte schoenen. Ik heb niks met die kruissteek- en stopnaaldnostalgie. Wel verlang ik naar die winters als aanwezigheid, als bron van aanstekelijk plezier. Dat is mijn gemis.”Jan Hertoghs
Zelf ben ik tot vorig jaar nooit echt de grootste fan geweest van de winter en was ik diegene die (zoals ook Jan in het boek vermeldt) op zich geen probleem had met warmere winters. Maar inzicht én een nieuwe woning (eentje waar de koude wind niet door de muren heen waait in de winter én op een locatie waar je de seizoenen perfect ziet voorbijkomen) hebben dat beeld over de winter zwaar doen veranderen.
En na het lezen van 'Kind zonder winter' ben ik nog meer tot het inzicht gekomen dat ook dit seizoen zijn charmes heeft. Ja, je zal me sowieso horen klagen als er een snijdende wind langs mijn wangen heen waait en ik buiten moet als het koud en nat of als er al eens sneeuw ligt of als het ijs de straten spekglad heeft gemaakt (ik sta niet recht op mijn benen als het niet glad is dus ijs doet daar dan zeker geen goed aan). Maar we hebben de winter (een echte winter) nodig. De natuur heeft zijn rustperiode nodig, de dieren in winterslaap mogen niet worden wakker gemaakt door een veel te vroege warmtegolf. Zoals ook Jan Hertoghs in dit boek beschrijft is het verdwijnen van de gletsjers geen goede zaak (ondanks alle vondsten die worden gedaan door het smelten ervan). Wie heeft nog de laatste Elfstedentocht in Nederland meegemaakt (de laatste was in 1997!), wie heeft laatst nog een sneeuwman gemaakt die dagenlang bleef staan?
Ik hou van Hertoghs schrijven, van zijn manier om zijn jeugdjaren (die iets verderaf liggen dan die van mij) te kunnen beleven door zijn ogen én ook daarmee de mijne kan herbeleven. (Krokusvakanties met sneeuw, barre winters in 1985 en 1986 waarbij vogels moesten gered worden uit het bevroren water). Het zijn vooral die nostalgische stukken die mijn hart doen zwellen, die me de verhalen van mijn moeder oproepen.
En natuurlijk ook nu weer is de prachtige editie van Uitgeverij Tzara (Standaard uitgeverij) met de foto van een kind met een slee in een volgesneeuwd bos een voltreffer. De foto is van de hand van de auteur zelf, als ik me niet vergis. Als je van Jan Hertoghs nog geen boeken las zou ik je aanraden deze op je Kerstlijstje te zetten, nu onmiddellijk! Jan Hertoghs is zowat de Vlaamse Geoff Dyer!
“Los van die incidenten is er een algemeen uitsterven van
sneeuwballen en sneeuwmannen.
Door de klimaatcrisis verliezen seizoenen hun karakter. De pijn om dat verdwijnen, het verdriet om dat gemis, daarvan lees ik nu de naam: climate grief.
Klimaatverdriet. Klimaatrouw.”Jan Hertoghs
Als er een nieuw boek van Jan Hertoghs verschijnt dan ben ik de eerste die dat wil lezen. Deze man heeft de term 'nostalgie' een geheel nieuwe invulling gegeven. Eerder deed hij dit al met 'Alles voor de Kempen' (met de prachtige hanenkam op de cover van het boek) en nu ook met 'Kind zonder winter' weet hij dat gevoel naar voren te brengen. Echter met een toekomstbeeld waarin het vergelijk wordt gemaakt met zijn jeugd én ik moet je vermoedelijk niet zeggen dat dit niet bepaald een positief beeld is.
“Ik verlang niet terug naar de tijd van krakende paardenkarren en gelapte schoenen. Ik heb niks met die kruissteek- en stopnaaldnostalgie. Wel verlang ik naar die winters als aanwezigheid, als bron van aanstekelijk plezier. Dat is mijn gemis.”Jan Hertoghs
Zelf ben ik tot vorig jaar nooit echt de grootste fan geweest van de winter en was ik diegene die (zoals ook Jan in het boek vermeldt) op zich geen probleem had met warmere winters. Maar inzicht én een nieuwe woning (eentje waar de koude wind niet door de muren heen waait in de winter én op een locatie waar je de seizoenen perfect ziet voorbijkomen) hebben dat beeld over de winter zwaar doen veranderen.
En na het lezen van 'Kind zonder winter' ben ik nog meer tot het inzicht gekomen dat ook dit seizoen zijn charmes heeft. Ja, je zal me sowieso horen klagen als er een snijdende wind langs mijn wangen heen waait en ik buiten moet als het koud en nat of als er al eens sneeuw ligt of als het ijs de straten spekglad heeft gemaakt (ik sta niet recht op mijn benen als het niet glad is dus ijs doet daar dan zeker geen goed aan). Maar we hebben de winter (een echte winter) nodig. De natuur heeft zijn rustperiode nodig, de dieren in winterslaap mogen niet worden wakker gemaakt door een veel te vroege warmtegolf. Zoals ook Jan Hertoghs in dit boek beschrijft is het verdwijnen van de gletsjers geen goede zaak (ondanks alle vondsten die worden gedaan door het smelten ervan). Wie heeft nog de laatste Elfstedentocht in Nederland meegemaakt (de laatste was in 1997!), wie heeft laatst nog een sneeuwman gemaakt die dagenlang bleef staan?
Ik hou van Hertoghs schrijven, van zijn manier om zijn jeugdjaren (die iets verderaf liggen dan die van mij) te kunnen beleven door zijn ogen én ook daarmee de mijne kan herbeleven. (Krokusvakanties met sneeuw, barre winters in 1985 en 1986 waarbij vogels moesten gered worden uit het bevroren water). Het zijn vooral die nostalgische stukken die mijn hart doen zwellen, die me de verhalen van mijn moeder oproepen.
En natuurlijk ook nu weer is de prachtige editie van Uitgeverij Tzara (Standaard uitgeverij) met de foto van een kind met een slee in een volgesneeuwd bos een voltreffer. De foto is van de hand van de auteur zelf, als ik me niet vergis. Als je van Jan Hertoghs nog geen boeken las zou ik je aanraden deze op je Kerstlijstje te zetten, nu onmiddellijk! Jan Hertoghs is zowat de Vlaamse Geoff Dyer!
“Los van die incidenten is er een algemeen uitsterven van
sneeuwballen en sneeuwmannen.
Door de klimaatcrisis verliezen seizoenen hun karakter. De pijn om dat verdwijnen, het verdriet om dat gemis, daarvan lees ik nu de naam: climate grief.
Klimaatverdriet. Klimaatrouw.”Jan Hertoghs
January 12, 2026
Dit boek een ode noemen, is het te kort doen. Een lofrede voor de winter, ook dat is ontoereikend.
Dit boek is voor de winter, wat de sneeuw in het Hoge Noorden is voor het gemoed van diens bewoners. Noodzakelijk.
Dit boek is voor de winter, wat de sneeuw in het Hoge Noorden is voor het gemoed van diens bewoners. Noodzakelijk.
Displaying 1 - 6 of 6 reviews