Нядзеянне

by Zofia Zaleska, Зоф'я Залеска, Кацярына Маціеўская (Translator)

Што аб’ядноўвае такіх розных герояў гэтай кнігі? Чаму яны адмаўляюцца дзейнічаць альбо свядома, нават дэманстратыўна лянуюцца, марнуюць час і талент, практыкуюць маўчанне і няўдачы? Заходняя культура ўхваляе актыўнасць, а бяссілле атаясамлівае з хваробай. На таго, хто адмаўляецца дзейнічаць, глядзяць падазрона. Але ў свеце войнаў і жахлівай няроўнасці, свеце, дзе ўсяго, у тым ліку зняверу, зашмат, нядзеянне робіцца выйсцем, спосабам уратаваць свабоду і годнасць.

Аўтарка складае суб’ектыўны каталог нядзеянняў. На старонках кнігі з’яўляюцца, сярод іншых, Арцюр Рэмбо, Дж. Д. Сэлінджэр, Франц Фішар, гераіні раманаў Элены Ферантэ, Ралан Барт, ананімныя жанчыны да любых паслуг, Ральф Элісан, дзеці, што пакутуюць на сіндром адмаўлення, альтэрнатыўныя творцы «Культуры Зборкі». Вывучэнне іх матывацыі — нагода задумацца над станам сучаснай культуры і стратэгіямі творцаў у час, што патрабуе ад нас сутаргавай актыўнасці.

Пераклад з польскай - Кацярына Маціеўская.

Genres: Nonfiction, Polish Literature, Poland, Essays

190 pages, Paperback

First published May 15, 2025

Reviews

[Paya · Rating 4 out of 5]

Zaniechałam pisanie opinii po przeczytanych książkach i pogodziłam się z tym...

[Planetka · Rating 1 out of 5]

Niby zaniechanie, a jednak działanie. Duża część przykładów z życia pisarzy zarzucających pisanie, to nie do końca trafione dowody na apologię zaniechania. Rousseau co prawda prowadził swój zielnik (metafora działania, które nie jest obliczone na sukces), ale to nie znaczy, że całkowicie zaniechał pracę intelektualną. Jeśli ktoś szuka więcej anegdot o życiu pisarzy, którzy - mimo swojego potencjału - czasem odpuszczali, czasem wieźli się na innych, a czasem dowozili swe kariery na legendzie nieuchwytności i mniej lub bardziej rzekomego nicnierobienia, to zapraszam do lektury. Ale uprzedzam, że nie dowiecie się kto i co umożliwiało im praktykowanie zaniechania... a z pewnością były to okoliczności lub osoby. Szkoda, że autorka o tym nie wspomina.

Brakuje tu też jakiejś tezy, punktu wyjścia, przyjęcia jakiejś definicji zaniechania, uzasadnienia dlaczego autorka skupia się głównie na zaniechaniu pracy intelektualnej (pewnie z powodów osobistych fascynacji).

Jest to esej typu "szybko przez wszystko". Nie jest to moja ulubiona forma. Za to temat ciekawy, choć realizacja do poprawy.

[Hienuk Strašynski · Rating 4 out of 5]

Няроўная па тэмпу кніга, асабліва бліжэй пад канец, дзе аўтарка раскрывае прычыны "калдыбнасьці" тэксту. Аднак пачатак і перадапошні разьдзел мне вельмі спадабаліся. Было цікава даведацца пра бадзягаў і абібокаў, для якіх нядзеяньне было свядомым выбарам і не зважаючы на тое, яны ўсё адно ўплывалі на сьвет вакол іх, там самым зьмяняючы сьвет вакол нас.

[alaaa · Rating 3 out of 5]

niekonsekwentna🫩

[Radek Taraszka · Rating 3 out of 5]

Cytat (będący cytatem Salingera), który aż sobie zapisałem na kartce:

“Mężczyźni nudzą,
Baby marudzą,
Dzieci brudzą,
Ludzkość to Gnój.”

Książka jest napisana słabo, gdyby spróbować ogarnąć to jako całość. Ale już jako zbiór opowiadań/przemyśleń (zresztą autorka trochę sugeruję, żeby tak na to spojrzeć), to już zupełnie inaczej to wygląda.

Bibliografia do każdej z części jest bardzo bogata i złapałem kilka tytułów do przeczytania później. Chociażby z tego powodu warto ponów siegnac.

#Przemyslenia

Ciekawa była myśl o tym, że w sumie prokrastynację (zmuda!) to coś innego niż lenistwo. Moim wnioskiem jest zatem, że jak już nic nie robić, to świadomie i z premedytacją.
I trzeba mieć do tego spokój materialny (tego się spodziewałem), albo porzucić stan małżeńsko-ojcowski (o tym wcześniej nie pomyślałem ;).

Bardzo ciekawa była myśl, która mi również kołata się po głowie od dawna - Po co nowe samochody, gadżety, wakacje w Tajlandii/Francji/etc., skoro w zasadzie wymaga to ciągłego działania?
Czy aspiracje i marzenia klasy średniej, są zlepkiem, bełkotem wywołanym dziesięcioleciami picia Coca-Coli, oglądania reklam w telewizji i mniej lub bardziej ukrytych kompleksów pokoleniowych?

“Zamiast gniewu i nienawiści - szaleństwo, narkotykowy trip, medytacja, bezruch, zniknięcie, marzenia senne, drzemka - wolność.
Co byś powiedział, żeby stąd spadać?”

[Tala🦈 (mrs.skywalker.reads) · Rating 3 out of 5]

świetny pomysł, mnóstwo interesujących obserwacji i tematów, ale całość sprawia wrażenie zawieszonej między esejem a pełnoprawną książką. na esej jest zbyt rozwleczona, na książkę zbyt szkicowa, skrótowa i chaotyczna

[Justyna Sulejewska · Rating 4 out of 5]

Okazuje się, że zaniechanie to nie tylko wałkoństwo czy bliższa współczesności prokrastynacja, ale także melancholia, kontrkultura, rezygnacja/poświęcenie, że zaniechanie może mieć płeć, kolor skóry, klasę społeczną i zmieniać się w zależności od epok, ustroju gospodarczego, politycznego.

Książkę zrodziły czasy współczesne (powstawała w trakcie pandemii i wybuchu wojny w Ukrainie), i ja także odczułam, że refleksja nad zaniechaniem, w okresie świąteczno-noworocznym 2025/2026, potrafi być bardzo kojąca.

[Stella Murano · Rating 2 out of 5]

Ta książka jest jak meeting na Zoomie, który mógłby być mailem.

Gwiazdka wyżej za niezamierzone polecenia ciekawych lektur. :)

[squalor · Rating 2 out of 5]

2,5. to mogła być całkiem dobra książka. nie jestem wystarczająco mądra, żeby przy lekturze eseju co kilkadziesiąt stron mieć potrzebę podsyłania autorce książek, artykułów, tekstów kultury, takich z pierwszych wyników z wyszukiwarki. ale też nie jestem tak głupia, żeby na niecałych 200 stronach kilkakrotnie czytać “jak pisałam w innej części książki”.

also markowanie wszelkich niedociągnięć, hehe, zaniechaniem………

i to już przeczucie, ale wydaje mi się, że autorka jest o pół kroku od niebezpiecznego i zwyczajnie głupiego pierdolenia o tym, że depresja to nie choroba.

karakterze, co tu się wydarzyło?

[Marta Klimczak-Uzdowska · Rating 3 out of 5]

W tej książce jest wszystkiego strasznie dużo: pandemia, ADHD, transformacja ustrojowa, współczesne interpretacje polskiego romantyzmu, Mrożek, Rimbaud, Barthes, Czarodziejska Góra i Buszujący w zbożu, cały szkolny kanon, transformacja, solidarność, awans społeczny w PRL-u i mnóstwo innych haseł, o których autorka napisała co najmniej kilka zdań. Miałam wrażenie, że czytam pracę, w której trzeba podać obowiązkowo jak najwięcej przykładów i wykazać się erudycją. Tej nie można odmówić! Ale w eseju poświęconym kategorii zaniechania spodziewałabym się więcej ascetyzmu, prostoty, jasnego wywodu.

Było kilka inspirujących fragmentów, np. podobał mi się cytat z Rousseau o bezczynności i szwendaniu się i rozważania na temat poddawania się, które bywa zbawieniem. Autorka podrzuca tropy do własnych rozkmin, tak rozumiem tę książkę.

[amelia ʚïɞ · Rating 4 out of 5]

Choć te nieco zbyt nagłe i zbyt częste przeskoki między wątkami były momentami mylące i rozpraszające, to uważam, że mój czas nie został zmarnowany przy lekturze tej książki. Uważam nawet, że był to czas bardzo dobrze wykorzystany.

[ewa · Rating 4 out of 5]

ostatnio żyłam w straszny pośpiechu i szczerze ta książka pomogła mi trochę zwolnić.
jednak przeszkadzało mi trochę to, jak chaotycznie była napisana, był to raczej taki zlepek myśli i cytatów- brakowało mi w tym jakieś spójności i podsumowania na koniec, bo teraz czuję się tak jakbym tej książki w ogóle nie przeczytała.

[Laura · Rating 4 out of 5]

pół gwiazdki w górę za historię o szopie myjącym jabłko

[Ew · Rating 3 out of 5]

Temat ciekawy, esej obiecujący, ale za dużo skakania po wątkach, w moim odczuciu większość z nich niepowiązana z sugerowaną przez tytuł tematyką książki. Fajnie było poczytać te wszystkie historie i anegdoty, ale uważam je za niezbyt trafnie dobrane przykłady do zilustrowania myśli przewodniej książki. Trochę niewykorzystany potencjał, dużo chaosu, ale w jakiś sposób poszerza wiedzę o świecie literackim, dzięki przytaczanym opowieściom.

[Tomasz Blaszak · Rating 1 out of 5]

Zaniechałbym czytania tej książki, ale przetrwałem.
Napisana bardzo elokwentnie, z masą odniesień i przykładów do... no trochę niczego. Książka o niczym, bo konsekwencji prokrastynanckich nie ma, są luźne skojarzenia oraz próba wychwalenia swojej tezy o konieczności nicnierobienia, które wcale nicnierobieniem nie jest.

Szkoda czasu, lepiej kreatywnie się ponudzić. Dziwna popisówka

[Anna · Rating 5 out of 5]

Dobór przykładów tytułowego zaniechania bardzo przypadł mi do gustu. Najsłabsza część to chyba ostatni rozdział, odwołujący się do doświadczeń Autorki. Widać dużą wrażliwość i wieloaspektowe podejście to tematu.

[Iwona Weronika · Rating 2 out of 5]

Bardzo ciekawa tematyka ale niestety realizacja pozostawia wiele do życzenia. Zbyt wiele wątków, które przechodzą jeden w drugi niemal na jednym wydechu bez konkretnej puenty. Mimo to zasługuje na 2.5 bo kilka ciekawych wątków napewno zgłębię.

[Maja Syrek · Rating 3 out of 5]

3,5

i’ve missed reading well-read people’s thoughts i think

tak na pograniczu filozofii i analizy antropologicznej

i fajnie że po polsku i o Polsce, ale ma wymiar uniwersalny

oh also this is a very pretty edition, recommend

[Kalina K.]

No nie wiem. Chyba nie polecam. Idea/temat ciekawy. Przeczytałam dość szybko (choć porzuciłabym, gdyby nie była to "lektura" na klub książki), ale jakoś tak mnie nie porwała.

[Emmelina · Rating 3 out of 5]

Okazuje się, że trudno napisać książkę o nierobieniu.

[K:) · Rating 3 out of 5]

3,5

[Sylwia · Rating 5 out of 5]

so fuckin' good.

[Alex Makowski · Rating 3 out of 5]

bliżej 3,5/5 tho, bardzo przyjemne eseje („Wspaniałe bzdury” szczególnie imo się wybijają), ale czasem jest to napisane zbyt chaotycznie żebym mocniej się zachwycił

[tekturowa · Rating 4 out of 5]

do przeczytania na więcej niż jeden raz, rozdział o kobietach super. ja wiem, że to eseje, ale chciałabym dostać przypisy, przynajmniej w tych miejscach, gdzie są odwołania do konkretnych fragmentów, a nie samą bibliografię na końcu.

[Matylda Pacewicz · Rating 1 out of 5]

„Zniechanie” to chyba była jedna z najgorszych książek, jakie przeczytałam w życiu.

Totalnie bez sensu. Myślałam, że to będzie o kulturze zapierdolu, a tam w tej książce nie ma nic. Język jest tragiczny. Ta książka jest po prostu beznadziejna. Straszna.

I ja płakałam, jak ją ukończyłam, ponieważ już nie chciałam jej czytać, ale chciałam ją dokończyć.

[Gosia Drobny · Rating 4 out of 5]

Nie do wszystkich przykładów bohaterów wybranych przez autorkę przypisałabym zaniechanie. Szczególnie tych, którym przypisano zaniechanie działania, bo osiągneli szczyt swoich możliwości i sukces, przekierowując potem swoje życie na nowe obszary, z których również wyciskają maksimum. Albo nie dają się wtłoczyć w popularne narracje i wymykają się społeczeństwu w możliwość łatwego przypisania etykiety. Niektóre historie bohaterów choć ciekawe, są zbyt szeroko i drobiazgowo opisane, co nudzi i rozprasza od głównej myśli. Jednak patrząc na dobór przykładów zaniechań z różnych epok, otrzymujemy ciekawy obraz tego, jak społeczeństwo postrzega wycofywanie się z życia i zaprzestanie aktywności.