People consider that Russian writer Nikolai Vasilievich Gogol (Николай Васильевич Гоголь) founded realism in Russian literature. His works include The Overcoat (1842) and Dead Souls (1842).
Ukrainian birth, heritage, and upbringing of Gogol influenced many of his written works among the most beloved in the tradition of Russian-language literature. Most critics see Gogol as the first Russian realist. His biting satire, comic realism, and descriptions of Russian provincials and petty bureaucrats influenced later Russian masters Leo Tolstoy, Ivan Turgenev, and especially Fyodor Dostoyevsky. Gogol wittily said many later Russian maxims.
Gogol first used the techniques of surrealism and the grotesque in his works The Nose, Viy, The Overcoat, and Nevsky Prospekt. Ukrainian upbringing, culture, and folklore influenced his early works, such as Evenings on a Farm near Dikanka . His later writing satirized political corruption in the Russian empire in Dead Souls.
Lektura tych opowiadań była moim pierwszym spotkaniem z Gogolem, na które zdecydowałem się po prostu, niemając żadnych oczekiwań. I może właśnie ta spontaniczność wyboru sprawiła, że czas spędzony w towarzystwie autora, upłynął tak szybko, jakby ukradkiem. Już od pierwszych stron, pełen zaufania, dałem prowadzić się przez historie o wiedźmach, czartach, kumach, urzędnikach, ludzi miasta i wsi. Narrator, niczym pierwszorzędny gawędziarz, snuje opowieści o losach przeróżnych bohaterów, włączając w nie elementy satyry, absurdu, czy fantastyki. Dociera do czytelnika poprzez prostotę i poufałość.
Gogol uchodzi za specjalistę od realizmu, ale w moim przekonaniu jego siłą są ironia, kpina, cięta, wręcz złośliwa satyra i opowiadania fantastyczne, oderwane od rzeczywistości. Ten zbiór stanowi, moim zdaniem, świetną, wręcz kompletną esencję tego, co w jego pisarstwie najlepsze. Takie opowiadania, jak: "Noc wigilijna", "Szynel", a w szczególności "Nos" to szczyt surrealizmu, połączenie fantastyki z satyrą na rosyjski system kastowości urzędniczej. Zbiór dopełnia "Wij", świetne opowiadanie grozy, brakuje tu jedynie "Portretu" - drugiego wspaniałego przykładu gogolowskiego horroru, oraz "Pamiętnika wariata", kolejnej intrygującej groteski. Pozostałe opowiadania to bardziej realizm, który jednak wypada dużo słabiej w starciu chociażby z moim ulubionym "Nosem".