14.yy'dan itibaren dünyada felsefi romanın ilk örneği olarak kabul edilen eser; başta Daniel Defoe olmak üzere bir çok yazarı ve düşünürü etkilemiş. İnsanın kendi kendisine tanrının varlığını bulma çabasını anlatıyor.
İbn Tufeyl, Hay bin Yakzan ile zamanında büyük tartışmalara yol açan üç ana sorunu çözümlemeyi amaçlamaktadır:
1. İnsan kendi başına, hiçbir eğitim ve öğretim görmeksizin, doğayı inceleyerek düşünme yoluyla “insan-ı kâmil” (yetkin insan) aşamasına ulaşabilir, başka bir deyişle insani nefs (nefs-i insanî), etkin akılla (akl-ı faal) birleşebilir.
2. Gözlem, deney ve düşünme yoluyla elde edilen bilgiler, vahiy yoluyla gelen bilgilerle çelişmez, yani felsefe ile din arasında tam bir uygunluk vardır.
3. Mutlak bilgilere ulaşmak, bütün insanların üstesinden gelebileceği bir şey değildir. Yüce gerçekliklere ulaşmak, bireysel bir olaydır.
bence okunması gerekir.