What do you think?
Rate this book
Nevenwezen
Twee jongens, twee werelden; de een groeit op onder de rook van een Zaanse cacaofabriek, de ander werkt op een plantage in West-Afrika. Ze worden door balenlossers, molenaars, middenstanders, een stenen adelaar, een rondreizende verhalenverteller, een chauffeur, een panter en een krokodil op sleeptouw genomen door de jaren zeventig. Hun levens raken elkaar – verbonden door de geur van cacao en de grillen van de Azteekse scheppergod Quetzalcoatl en zang- en bloemengod Xochipilli, die hoog boven de twee jonge protagonisten hun glorie proberen te herwinnen.
In zijn sprankelende stijl laat Donald Niedekker in het even geestige als ontroerende Nevenwezen opnieuw zien hoe mythe en werkelijkheid, verleden en heden elkaar spiegelen en dat ons verleden altijd anders is dan de verhalen die we onszelf vertellen.
Van Donald Niedekker verschenen bij Koppernik eerder Als een tijger, als een slak (2014), Oksana (2017), Wolken &c. (2018), Zo zie je alles (2019), Kraai (2021), Ochtenden (2023) en Rouw (2024). Niedekker ontving in 2021 de vub Luc Bucquoye-prijs voor eigenzinnige literatuur. Zijn roman Waarachtige beschrijvingen uit de permafrost werd bekroond met de F. Bordewijk-prijs en stond op de shortlist van de Boekenbon Literatuurprijs, de Libris Literatuur Prijs 2023 en de Confituur Boekhandelsprijs.
In zijn sprankelende stijl laat Donald Niedekker in het even geestige als ontroerende Nevenwezen opnieuw zien hoe mythe en werkelijkheid, verleden en heden elkaar spiegelen en dat ons verleden altijd anders is dan de verhalen die we onszelf vertellen.
Van Donald Niedekker verschenen bij Koppernik eerder Als een tijger, als een slak (2014), Oksana (2017), Wolken &c. (2018), Zo zie je alles (2019), Kraai (2021), Ochtenden (2023) en Rouw (2024). Niedekker ontving in 2021 de vub Luc Bucquoye-prijs voor eigenzinnige literatuur. Zijn roman Waarachtige beschrijvingen uit de permafrost werd bekroond met de F. Bordewijk-prijs en stond op de shortlist van de Boekenbon Literatuurprijs, de Libris Literatuur Prijs 2023 en de Confituur Boekhandelsprijs.
- GenresRoman
208 pages, Paperback
Published February 12, 2026
12 people are currently reading
218 people want to read
About the author
Donald Niedekker
16 books22 followersVan Donald Niedekker verscheen in 2014 de roman Als een tijger, als een slak, geschreven vanuit het perspectief van een gedicht. Zijn ontwrichtende ballet Oksana, stond in 2017 op de shortlist van de Fintro Literatuurprijs (de voormalige Gouden Uil). In 2018 verscheen de reisroman Wolken &c., in 2019 gevolgd door het baldadige Zo zie je alles, die op de longlist van de Boekenbon Literatuurprijs stond. Niedekker ontving in 2021 de Brusselse VUB Luc Bucquoye Prijs voor eigenzinnige literatuur. Zijn meest recente roman Waarachtige beschrijvingen uit de permafrost werd bekroond met de F. Bordewijk-prijs en stond op de shortlist van de Boekenbon Literatuurprijs, de Libris Literatuur Prijs 2023 en de Confituur Boekhandelsprijs.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 4 of 4 reviews
March 9, 2026
Donald Niedekker lezen is jezelf trakteren op een literaire praline die bij elk boek een andere vulling krijgt, zelden teleurstelt en altijd verassend smaakt. Nevenwezen is daarop geen uitzondering. Het is een feest van virtuoze taal en poëtische verbeelding, wat me om die reden aan het onlangs verschenen en gelezen Moet dwalen van zijn nog iets oudere landgenote Charlotte Mutsaers deed denken, ook al zijn toon, setting en inhoud compleet verschillend.
Ik ga ervan uit dat er heel wat autobiografisch materiaal uit de jeugd en kindertijd van de auteur in deze roman is terechtgekomen. Het leest immers allemaal zo zintuiglijk doorleefd en gedetailleerd, hoe de jongen zijn dagen doorbrengt in de jaren '70 in zijn dorpje aan de Zaan tussen lokale winkeliers, windmolens en modernere industrie, waarvan de cacaofabriek het prominentst aanwezig is in zijn verbeelding én in die van de auteur.
Op de prachtige Koppernik-cover prijkt dan ook de cacaoboon waar de Azteken vroeger hun Xocolatl mee bereidden, een godendrank die visioenen kon oproepen. Het zijn immers de Azteekse goden Quetzalcoatl en Xochipilli die in korte, taal-speelse intermezzo-dialogen het gespiegelde verhaal van de Nederlandse en de Afrikaanse jongen tot leven willen wekken, verzinnen en aanzwengelen (alsof ze achter de spiegel van de Zaanse kapper Pluis met zijn verstuiver verborgen zitten); een verhaal vol (be)spiegelingen, weerkaatsingen, echo's, rookgordijnen, kruisverwijzingen en -bestuivingen. Heerlijk!
Donald Niedekker gebruikt korte fragmenthoofdstukjes waarvan de titel steevast begint met 'Over ...'. Het zijn fijnzinnig beschreven tijdsnedes en momentopnames die samen, als een groeiende puzzel, de jongen en wie hij worden zal vormgeven. Halfweg leren we ook zijn Afrikaanse 'nevenwezen' kennen en volgen we hen langzaam maar zeker naar hun samenvallende moment.
In de tussentijd zijn er multomappen vol informatiefiches verzameld, wordt een kalebas gevuld met persoonlijke artefacten, passeren er wondere platen uit de jaren '70 de revue, zoals 'The lamb lies down on Broadway' en 'The Köln Concert', en krijgt de tijd ook een socio-politieke dimensie met scènes uit het leven van o.a. Willy Brandt, Olof Palme en Joop Den Uyl. Toch zullen het uiteindelijk de schilderkunst en de impressionisten Monet en Manet zijn die de twee geschetste levens zullen doen samensmelten. Net zoals deze literaire praline smelt op je lezerstong. Een beetje goddelijk zeg maar. 4,5*
Ik ga ervan uit dat er heel wat autobiografisch materiaal uit de jeugd en kindertijd van de auteur in deze roman is terechtgekomen. Het leest immers allemaal zo zintuiglijk doorleefd en gedetailleerd, hoe de jongen zijn dagen doorbrengt in de jaren '70 in zijn dorpje aan de Zaan tussen lokale winkeliers, windmolens en modernere industrie, waarvan de cacaofabriek het prominentst aanwezig is in zijn verbeelding én in die van de auteur.
Op de prachtige Koppernik-cover prijkt dan ook de cacaoboon waar de Azteken vroeger hun Xocolatl mee bereidden, een godendrank die visioenen kon oproepen. Het zijn immers de Azteekse goden Quetzalcoatl en Xochipilli die in korte, taal-speelse intermezzo-dialogen het gespiegelde verhaal van de Nederlandse en de Afrikaanse jongen tot leven willen wekken, verzinnen en aanzwengelen (alsof ze achter de spiegel van de Zaanse kapper Pluis met zijn verstuiver verborgen zitten); een verhaal vol (be)spiegelingen, weerkaatsingen, echo's, rookgordijnen, kruisverwijzingen en -bestuivingen. Heerlijk!
Donald Niedekker gebruikt korte fragmenthoofdstukjes waarvan de titel steevast begint met 'Over ...'. Het zijn fijnzinnig beschreven tijdsnedes en momentopnames die samen, als een groeiende puzzel, de jongen en wie hij worden zal vormgeven. Halfweg leren we ook zijn Afrikaanse 'nevenwezen' kennen en volgen we hen langzaam maar zeker naar hun samenvallende moment.
In de tussentijd zijn er multomappen vol informatiefiches verzameld, wordt een kalebas gevuld met persoonlijke artefacten, passeren er wondere platen uit de jaren '70 de revue, zoals 'The lamb lies down on Broadway' en 'The Köln Concert', en krijgt de tijd ook een socio-politieke dimensie met scènes uit het leven van o.a. Willy Brandt, Olof Palme en Joop Den Uyl. Toch zullen het uiteindelijk de schilderkunst en de impressionisten Monet en Manet zijn die de twee geschetste levens zullen doen samensmelten. Net zoals deze literaire praline smelt op je lezerstong. Een beetje goddelijk zeg maar. 4,5*
March 10, 2026
Niet uitgelezen. Nochtans grote fan van zijn eerder werk ...
February 27, 2026
“Maar ergens, in het aangrenzende dorp, of in het dorp daarachter, of het dorp dáárachter, of in een dorp voorbij de tunnel, voorbij het kanaal had hij zijn dubbelganger, zijn evenknie, zijn misschien overzeese schaduw wiens schaduw hij weer voorstelde.”
Prachtige roman weer van Donald Niedekker, een van de meest ondergewaardeerde Nederlandse schrijvers van dit moment. Een die twee levens parallel laat lopen en in dezelfde minutieuze stijl is opgeschreven als de andere boeken die ik van hem hem gelezen.
Het boek gaat over twee naamloze jongens bij wie cacao een grote rol in hun leven speelt. De een groeit op aan de Zaan, onder de rook van cacaofabrieken. In deze passages wordt de sfeer van een dorp opgeroepen waarin de mannen bij de kapper bijeenkomen om te roddelen en waar je als schooljongen achter in de bakkerij wat lekkers krijgt toegestopt. Hier las ik soms ook overeenkomsten met Waarachtige beschrijvingen uit de permafrost. Daarin wordt ook zo’n zelfde gevoel van geborgenheid gevangen.
Daartegenover staat het verhaal van een jongen op de cacaoplantage. Een jongen van wie we eigenlijk nooit veel te weten komen, die zich vaak laat meevoeren op wat zich voor hem aandient. Die zich afvraagt: “Zou de ander, die een reep at en het chocolade hoorde breken, zich het leven van hem kunnen voorstellen, die de machete hanteerde?” Daar gaat het boek over, levens kunnen erg verschillen, de personen die ze leven kunnen alsnog erg op elkaar lijken. Je inleven in het leven dat je ook zomaar had kunnen hebben.
De kracht van dit boek ligt vooral in de observatie. Ik heb ooit gelezen dat Niedekker zijn boeken met de pen schrijft en dat gevoel wordt op iedere bladzijde opgelopen. Elk woord, elke komma is zorgvuldig gewogen, de kracht ligt niet in de hoeveelheid woorden maar in de precisie ervan. Het is geen boek waar je snel doorheen gaat, want je moet eigenlijk elke zin wel even de aandacht geven die die verdient.
Zo gebruikt Niedekker een boom als metafoor voor een goede vriendschap (“de nerven in de bladeren bestuderen…de wortels vermoeden en ongemoeid laten”), laat hij dichters eenzaam in de wei dwalen (“zijn malende armen word het gedicht. Alsof ze als molenwieken woorden vingen en schiepen”) en wordt de liefde voor het aanbrengen van verzamelingen in je jeugd (“de geringde tijd”) heel mooi gevat.
De opkomst van sociaaldemocratische leiders in de jaren 70 wordt vervlochten met turnwedstrijden, schaakkampioenschappen, vluchtverhalen en West-Afrikaanse folklore. Het resulteert in een dromerig boek, dat uitwaaiert, maar nooit ook maar enige samenhang verliest. Zoals de schrijver het zelf noemt: “deze tijd die nog komen moest en deels al was, waar de een in leefde en de ander slechts over las, waar de een op hoopte en de ander vreesde, want de tijd kent vele lagen, die onmogelijk van elkaar te scheiden waren.”
Het boek wordt aan elkaar gepraat door twee Azteekse goden, wat het geheel wel de luchtige sfeer geeft die het nodig heeft. Anders zou het boek onbedoeld zwaar over kunnen komen, maar dat is het eigenlijk helemaal niet. Het is een meditatie op het kleine, op hetgeen er echt toe doet. Niedekker weet daar als geen ander woorden voor te vinden.
“Hij wilde ogenblikken vangen, zoals Monet en Manet dat hadden gedaan, precies en in volkomen vrijheid, spelend en de werkelijkheid betrappend.”
Prachtige roman weer van Donald Niedekker, een van de meest ondergewaardeerde Nederlandse schrijvers van dit moment. Een die twee levens parallel laat lopen en in dezelfde minutieuze stijl is opgeschreven als de andere boeken die ik van hem hem gelezen.
Het boek gaat over twee naamloze jongens bij wie cacao een grote rol in hun leven speelt. De een groeit op aan de Zaan, onder de rook van cacaofabrieken. In deze passages wordt de sfeer van een dorp opgeroepen waarin de mannen bij de kapper bijeenkomen om te roddelen en waar je als schooljongen achter in de bakkerij wat lekkers krijgt toegestopt. Hier las ik soms ook overeenkomsten met Waarachtige beschrijvingen uit de permafrost. Daarin wordt ook zo’n zelfde gevoel van geborgenheid gevangen.
Daartegenover staat het verhaal van een jongen op de cacaoplantage. Een jongen van wie we eigenlijk nooit veel te weten komen, die zich vaak laat meevoeren op wat zich voor hem aandient. Die zich afvraagt: “Zou de ander, die een reep at en het chocolade hoorde breken, zich het leven van hem kunnen voorstellen, die de machete hanteerde?” Daar gaat het boek over, levens kunnen erg verschillen, de personen die ze leven kunnen alsnog erg op elkaar lijken. Je inleven in het leven dat je ook zomaar had kunnen hebben.
De kracht van dit boek ligt vooral in de observatie. Ik heb ooit gelezen dat Niedekker zijn boeken met de pen schrijft en dat gevoel wordt op iedere bladzijde opgelopen. Elk woord, elke komma is zorgvuldig gewogen, de kracht ligt niet in de hoeveelheid woorden maar in de precisie ervan. Het is geen boek waar je snel doorheen gaat, want je moet eigenlijk elke zin wel even de aandacht geven die die verdient.
Zo gebruikt Niedekker een boom als metafoor voor een goede vriendschap (“de nerven in de bladeren bestuderen…de wortels vermoeden en ongemoeid laten”), laat hij dichters eenzaam in de wei dwalen (“zijn malende armen word het gedicht. Alsof ze als molenwieken woorden vingen en schiepen”) en wordt de liefde voor het aanbrengen van verzamelingen in je jeugd (“de geringde tijd”) heel mooi gevat.
De opkomst van sociaaldemocratische leiders in de jaren 70 wordt vervlochten met turnwedstrijden, schaakkampioenschappen, vluchtverhalen en West-Afrikaanse folklore. Het resulteert in een dromerig boek, dat uitwaaiert, maar nooit ook maar enige samenhang verliest. Zoals de schrijver het zelf noemt: “deze tijd die nog komen moest en deels al was, waar de een in leefde en de ander slechts over las, waar de een op hoopte en de ander vreesde, want de tijd kent vele lagen, die onmogelijk van elkaar te scheiden waren.”
Het boek wordt aan elkaar gepraat door twee Azteekse goden, wat het geheel wel de luchtige sfeer geeft die het nodig heeft. Anders zou het boek onbedoeld zwaar over kunnen komen, maar dat is het eigenlijk helemaal niet. Het is een meditatie op het kleine, op hetgeen er echt toe doet. Niedekker weet daar als geen ander woorden voor te vinden.
“Hij wilde ogenblikken vangen, zoals Monet en Manet dat hadden gedaan, precies en in volkomen vrijheid, spelend en de werkelijkheid betrappend.”
March 7, 2026
Begin vond ik mooi, zeker de nostalgische schets van de Zaanstreek, maar daarna ontwikkelde het verhaal zich niet verder en werd mij niet duidelijk wat de twee hoofdkarakters nu met elkaar te maken hadden. En stilisten om het stilisme vind ik wat vermoeiend lezen, maar dat is natuurlijk heel persoonlijk
Displaying 1 - 4 of 4 reviews