Republikein zonder republiek: Cornelis Pieter Chastelein (1748-1806) patriot en pamfletschrijver

by Jan Karel Kwisthout

Cornelis Pieter Chastelein (1748-1806) was een idealist en een overtuigd patriot in een tijd van ingrijpende politieke omwentelingen. In het roerige einde van de achttiende eeuw droeg hij bij aan de komst van de Bataafse Republiek. Vanuit zijn geboortestad Leiden mengde hij zich met het geschreven woord in brieven, tijdschriften, kranten en pamfletten in ideologische conflicten tussen patriotten en Orangisten. Ook was hij actief in patriottische vrijkorpsen.

In deze meeslepende monografie brengt Jan-Karel Kwisthout de geestdrift en toewijding van Chastelein tot leven. We volgen deze overtuigde republikein in zijn strijd voor ‘de ware vrijheid’: een staat gebaseerd op volkssoevereiniteit, burgerrechten en democratische vertegenwoordiging. Zijn inzet voor bestuurlijke vernieuwing en burgerparticipatie maakt hem tot een boeiend voorbeeld van de revolutionaire geest die, geïnspireerd door de Verlichting, ook Nederland in zijn greep kreeg. Maar Chastelein werd uiteindelijk een republikein zonder republiek. Zowel de oude als de nieuwe machthebbers zagen hem als een bedreiging en verdreven hem uit het land waarvoor hij zijn hele leven had gestreden.

Dit boek plaatst Chastelein in de bredere context van de Bataafse Revolutie en laat zien hoe zijn ideeën over mensenrechten, burgerrechten en democratische beginselen opnieuw actueel klinken in de huidige tijd van populisme, radicalisering en politieke verrechtsing. Een intrigerend portret van een vergeten patriot, die leefde in een turbulente periode waarin het fundament is gelegd voor ons moderne staatsbestel.

226 pages, Paperback

Published September 7, 2025