De waanzinnige

by Henning Mankell, Jasper Popma (Translator), Clementine Luijten (Translator)

377 pages, Kindle Edition

Published January 15, 2026

About the author

Henning Mankell was an internationally known Swedish crime writer, children's author and playwright. He was best known for his literary character Kurt Wallander.

Mankell split his time between Sweden and Mozambique. He was married to Eva Bergman, Swedish director and daughter of Ingmar Bergman.

Reviews

[Cathérine · Rating 3 out of 5]

3,75 ⭐

[Lotta · Rating 2 out of 5]

oeps...

[Cees Rhienen · Rating 3 out of 5]

[RECENSIE] De waanzinnige van Henning Mankell

EEN ‘LEVEN’ DAT MEER IN HET TEKEN STAAT VAN ‘OVERLEVEN’ IN EEN MOEILIJKE TIJD

++ ‘En toen hij heel veel later bij de bevroren rivier stond en omhoogkeek naar de heuvels die het stadje omringen, voelde het of hij onder aan de helling was en zich op de bodem van een diepe waterput bevond waar hij onmogelijk uit kon komen’ ++

Oorspronkelijke titel: Vettvillingen
ISBN: 978 90 445 4897 6
Uitgegeven door: Uitgeverij De Geus, Singel Uitgeverijen
Pagina’s: 381
Vertaling: Clementine Luijten en Jasper Popma
Beoordeling: ⭐️⭐️⭐️, ½ ⭐️

Iedere thrillerlezer die een voorliefde heeft voor de Scandinavische thrillers zal waarschijnlijk wel een of meer boeken hebben gelezen van Henning Mankell. Van deze bestverkopende Zweedse auteur gingen wereldwijd al meer dan veertig miljoen boeken over de toonbank. Zijn werk werd in meer dan veertig talen vertaald. Om nog maar te zwijgen over de mateloos populaire Tv-serie die in meerdere landen op het scherm verscheen met zijn even beroemde protagonist inspecteur Kurt Wallander in de hoofdrol. Elf jaar geleden, in 2015, overleed hij op veel te jonge leeftijd maar zijn boeken blijven in de belangstelling staan. Mankell was naast schrijver van romans, thrillers, jeugdboeken en toneelteksten ook regisseur en artistiek leider van het Nationaal Theater in Mozambique. Hij stond bekend om zijn maatschappelijk engagement. Ter nagedachtenis van hem, geeft Uitgeverij De Geus op dit moment oudere en/of niet eerder in Nederland verschenen boeken van hem, opnieuw uit. Onlangs verscheen De waanzinnige, een verhaal dat zich afspeelt kort na WOII in een Zweden dat worstelt met het afbrokkelende communisme en opkomende kapitalisme.

Bertil Kras wil een ander bestaan opbouwen en ontvlucht Stockholm. Hij komt uit in een klein stadje in de noordelijke provincie Norrland. Het plaatsje is van een dermate grootte dat iedereen elkaar kent en elkaars geschiedenis weet. Van Bertil weet niemand iets en dat wil hij zo lang mogelijk zo houden. Na enkele baantjes kan hij aan de slag bij een houtzagerij, een bedrijf dat een goede toekomst kent vanwege de wederopbouw, zo kort na de beëindiging van WOII. Het is begin jaren vijftig als hij Margot tegenkomt en met haar en haar dochtertje Parel, een leven op wil bouwen. Zijn overtuiging in het communisme is groot en dat wordt hem niet in dank afgenomen omdat het overgrote deel van de bewoners andersdenkend is. Aan zijn goede baan bij de houtzagerij komt onverwacht een einde als het bedrijf onverwacht door een grote brand volledig wordt verwoest en de eigenaar om het leven komt. Zijn leven wordt moeilijker omdat hij van brandstichting wordt verdacht…

++ ‘Het water van de rivier lag bruin en onbeweeglijk rechts van hem. Het pad kronkelde tussen het dichte struikgewas en hoewel hij slechts een paar meter van de rivier verwijderd was, werd deze vaak aan zijn zicht onttrokken’ ++

Het verhaal speelt in de vroege jaren vijftig van de vorige eeuw en de plotopbouw ontwikkelt zich rond het leven van Bertil Kras. Een leven dat door de omstandigheden zoals het winterse klimaat, de woonomstandigheden voor arbeiders en maatschappelijke overtuigingen van deze bevolkingsgroep een uiterst kwetsbare groep maakt. De relatie met Margot is er geen van diepe verliefdheid, beide weten heel weinig van elkaars verleden en ze doen ook niet echt moeite daar verandering in te brengen. Mislukte vriendschappen, onbegrepen acties en gedwongen keuzes om te kunnen overleven zijn enkele van de rode draden waar het verhaal zich rondom wentelt.

In dit verhaal dat door Mankell in 1977 is geschreven maar nu pas in Nederland verschijnt, komt zijn grote talent om steeds de juiste snaar te raken als het sfeerbeschrijvingen betreft, al heel duidelijk en met vele overtuiging naar voren. Of het nu een landschap of de persoonlijke gedachten of bedenkelijke woonomstandigheden van zijn personages zijn, de lezer heeft geen enkele moeite om er zijn of haar beeld bij te scheppen.

Samengevat is deze literaire thriller of misschien is dramatische roman een betere kwalificatie, een indrukwekkend verhaal over overleven, maatschappelijke keuzes, vertrouwen en wantrouwen. Mankell raakt met regelmaat de juiste snaar in zijn gevoelige beschrijvingen hoe mensen destijds in het leven stonden. Het was af en toe het beeld van eten of gegeten worden. De belangrijkste personages worden lopende het verhaal steeds verder afgepeld waardoor hun levensbeschouwingen en overlevingsdrang overduidelijk komt bovendrijven. En dat in een wereld die nog wars is van technische en technologische ontwikkelingen die zich verder in de tweede helft van de twintigste eeuw in ruime mate over Europa heeft uitgerold. Met slechte leefomstandigheden en grote afhankelijkheid van elkaar is het leven meer een kwestie van overleven in het winterse Zweden waarin dit verhaal zich voornamelijk afspeelt. Schrijnend, moeilijk en een grote betrokkenheid, dat wacht de lezer.

Eindoordeel: 3,5 ster

Spanning: 3 sterren
Plot: 4 sterren
Leesplezier: 3 sterren
Schrijfstijl: 4 sterren
Originaliteit: 3 sterren
Psychologie: 4 sterren

[Cyriel · Rating 3 out of 5]

Henning Mankel is vooral bekend geworden door de uitstekende thrillers waar zijn hoofdpersonage Wallander de moordzaken oploste.
Dit boek is zijn eerste en pas recent naar Nederlands vertaald. Nog geen Wallander in dit boek maar een eenzaat die slachtoffer wordt van een ongegronde hetze en verdachtmaking. Het verhaal is goed uitgeschreven, de schrijfstijl die al zo kenmerkend was voor de Wallander-reeks is hier al aanwezig maar afgezien daarvan is er niet zoveel spanning. Het is meer een roman dan thriller en het einde blijft wat ondermaats. Daarom toch maar 3 sterren

[Cock]

Hoe verdachtmakingen, uitsluiting en eenzaamheid tot waanzin kunnen drijven.

[Chrissieleest · Rating 4 out of 5]

Een oud boek voor het eerst in Nederland uitgegeven. Ik ben een enorme fan van Mankell. Dus geen negatief woord over dit boek.
Tijdens het lezen, moet ik vaak denken aan een uitspraak van een boekverkoper. "Je kunt aan zijn schrijven zien of hij het boek in Afrika of Zweden heeft geschreven. Is het veel 'gepreek' dan is hij in Afrika geweest tijdens het schrijven". Dit naar aanleiding van een opmerking van mij dat ik sommige boeken bijna niet door te komen vind. Vanwege het 'gepreek'.
Ik weet niet waar hij dit boek geschreven heeft. Vanwege bovenstaande theorie in beide landen. Het thrillergedeelte is echt fantastisch. Duidelijk een beginnende Mankell met de voorbode voor zijn latere thrillers. Echter zitten er ook delen in waarin hij 'preekt'. Deze stukken vind ik minder en ook niet echt relevant voor het verhaal.
De titel 'waanzinnige' is slecht gekozen. Nergens gaat het over extreme waanzinnigheid. Het beschrijft wel mooi hoe groepsdruk en roddel mensen alleen laten staan. En dat doet mentaal iets met je.