What do you think?
Rate this book
Stygmat. Helena Wolińska i Włodzimierz Brus. Biografia
Prokuratorka, która stała się symbolem stalinowskich zbrodni i inspiracją postaci jednej z bohaterek oscarowej Idy, oraz genialny ekonomista wyklinany przez Gomułkę w marcu 1968 roku razem z Kołakowskim i Baumanem. A między nimi wielka miłość, dramaty i historia, która po wielekroć ich rozdzielała i łączyła.
Ta książka opowiada, odkłamuje i obnaża.
Opowiada rozdzierającą historię dwojga ludzi, którzy stracili wszystkich i wszystko w Zagładzie. Uszli z życiem, a potem na gruzach starego świata szukali nadziei na sprawiedliwy porządek w komunizmie i Polsce Ludowej. (Tę nadzieję też im w końcu odebrano).
Odkłamuje czarną legendę, jaką na użytek walki o władzę nad przeszłością, i nie tylko przeszłością, stworzono w III RP na temat obojga – z półprawd, uprzedzeń, manipulacji, złej woli.
Obnaża ciemną stronę społeczeństwa, w którym antykomunizm i antysemityzm się przenikają, blokują dostęp do wiedzy o ludziach i epoce, są katastrofą poznawczą i moralną.
Ta książka opowiada, odkłamuje i obnaża.
Opowiada rozdzierającą historię dwojga ludzi, którzy stracili wszystkich i wszystko w Zagładzie. Uszli z życiem, a potem na gruzach starego świata szukali nadziei na sprawiedliwy porządek w komunizmie i Polsce Ludowej. (Tę nadzieję też im w końcu odebrano).
Odkłamuje czarną legendę, jaką na użytek walki o władzę nad przeszłością, i nie tylko przeszłością, stworzono w III RP na temat obojga – z półprawd, uprzedzeń, manipulacji, złej woli.
Obnaża ciemną stronę społeczeństwa, w którym antykomunizm i antysemityzm się przenikają, blokują dostęp do wiedzy o ludziach i epoce, są katastrofą poznawczą i moralną.
848 pages, Hardcover
First published February 25, 2026
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
March 3, 2026
Dużo we mnie pokory, gdy czytam takie książki. Cegła, ponad 100 stron przypisów, tytaniczna praca autorki, fascynujący bohaterowie.
Helena Wolińska i Włodzimierz Brus. Wcześniej - Felicja i Ben. Zapisali się w historii niezbyt chwalebnie. Ona - stalinowska prokuratorka, pnąca się po szczeblach kariery w zawrotnym tempie. On - ekonomista również uwikłany w politykę. Żydzi z pochodzenia, życie mieli bardzo trudne, dlatego później działali tak bezkompromisowo. Ale zanim to "później" - getto ławkowe i getto prawdziwe, partyzantka, Gwardia Ludowa (to ona). On - po długim epizodzie lwowskim wreszcie dołączył do niej. Ona jak ten taran, niby subtelna kobieta, ale potrafiła kląć jak szewc. Zahartowana przez wojnę (fascynujący wątek powstańczy), później korzystała z przywilejów władzy. To ona uwikłana była w proces i skazanie Fieldorfa "Nila" i jeden podpis zaważył na tym, jak była później odbierana. Była okrutna, szczególnie dla rodzin aresztantów, dlatego uznaje się, że była inspiracją dla postaci prokuratorki z "Idy" Pawła Pawlikowskiego (autorka sporo o tym pisze).
To biografia dwóch osób, ale Brus wydaje się być bardziej statystą. Gwiazdą jest Helena. Chociaż nie, gwiazdą jest tu Historia. Autorka świetnie maluje rzeczywistość na przestrzeni wielu lat. Wojna, czasy stalinowskie, potworności roku 1968 i polityka antyżydowska, wreszcie emigracja i zmiany polityczne, które z Heleny zrobiły wroga publicznego numer jeden. Czy sobie na to zasłużyła? Chyba tak. Piszę "chyba", bo drobiazgowy opis życia Wolińskiej pokazuje w okrutnej prokuratorce też człowieka. Autorka nie usprawiedliwia, dowodzi, z czego jej charakter wynikał. To studium bardzo skomplikowanej osoby.
Przyznaję, że wątek emigracji, starość naszych bohaterów - wydał mi się bardzo przejmujący. To życie, a przecież w sumie umieranie, ta próba wymazania się z rzeczywistości, jakoś mnie to wszystko wzruszyło.
"Stygmat" to wymagająca lektura, nie ma co ukrywać. Ukazuje jednak tak skomplikowane życiorysy, tak zawiłe meandry polskiej polityki, że trudno się od niej oderwać.
Helena Wolińska i Włodzimierz Brus. Wcześniej - Felicja i Ben. Zapisali się w historii niezbyt chwalebnie. Ona - stalinowska prokuratorka, pnąca się po szczeblach kariery w zawrotnym tempie. On - ekonomista również uwikłany w politykę. Żydzi z pochodzenia, życie mieli bardzo trudne, dlatego później działali tak bezkompromisowo. Ale zanim to "później" - getto ławkowe i getto prawdziwe, partyzantka, Gwardia Ludowa (to ona). On - po długim epizodzie lwowskim wreszcie dołączył do niej. Ona jak ten taran, niby subtelna kobieta, ale potrafiła kląć jak szewc. Zahartowana przez wojnę (fascynujący wątek powstańczy), później korzystała z przywilejów władzy. To ona uwikłana była w proces i skazanie Fieldorfa "Nila" i jeden podpis zaważył na tym, jak była później odbierana. Była okrutna, szczególnie dla rodzin aresztantów, dlatego uznaje się, że była inspiracją dla postaci prokuratorki z "Idy" Pawła Pawlikowskiego (autorka sporo o tym pisze).
To biografia dwóch osób, ale Brus wydaje się być bardziej statystą. Gwiazdą jest Helena. Chociaż nie, gwiazdą jest tu Historia. Autorka świetnie maluje rzeczywistość na przestrzeni wielu lat. Wojna, czasy stalinowskie, potworności roku 1968 i polityka antyżydowska, wreszcie emigracja i zmiany polityczne, które z Heleny zrobiły wroga publicznego numer jeden. Czy sobie na to zasłużyła? Chyba tak. Piszę "chyba", bo drobiazgowy opis życia Wolińskiej pokazuje w okrutnej prokuratorce też człowieka. Autorka nie usprawiedliwia, dowodzi, z czego jej charakter wynikał. To studium bardzo skomplikowanej osoby.
Przyznaję, że wątek emigracji, starość naszych bohaterów - wydał mi się bardzo przejmujący. To życie, a przecież w sumie umieranie, ta próba wymazania się z rzeczywistości, jakoś mnie to wszystko wzruszyło.
"Stygmat" to wymagająca lektura, nie ma co ukrywać. Ukazuje jednak tak skomplikowane życiorysy, tak zawiłe meandry polskiej polityki, że trudno się od niej oderwać.
Displaying 1 of 1 review