God, gezin en vaderland: De eeuw van Nicolaas Beets

by Rick Honings

In 1903 overleed de dichter, schrijver, predikant en hoogleraar Nicolaas Beets. Het voelde, schreef een krant, alsof er een goede vriend was heengegaan. Zijn dood luidde het einde in van een tijdperk. Beets wás de negentiende eeuw. Zijn leven bestreek bijna negentig jaar, van koning Willem I tot koningin Wilhelmina. Voor de meeste Nederlanders is zijn naam onlosmakelijk verbonden met de Camera Obscura (1839), de bundel schetsen en verhalen die hij onder het pseudoniem Hildebrand publiceerde. Geen ander Nederlands boek uit de negentiende eeuw werd zo vaak herdrukt. Maar Beets was veel meer. Zijn leven lang hield hij vast aan de burgerlijke idealen uit zijn jeugd: God, gezin en vaderland. Mede daardoor groeide hij uit tot een nationaal icoon. Door de nauwkeurigheid waarmee hij zijn bestaan heeft geboekstaafd, is hij niet alleen een chroniqueur van zijn eigen leven, maar van de hele negentiende eeuw.

728 pages, Hardcover

Published January 30, 2026

About the author

Rick Honings is Scaliger Professor Special Collections at Leiden University and a specialist in nineteenth-century Dutch and Dutch Indies literature. In 2018 he published Star Authors in the Age of Romanticism: Literary Celebrity in the Netherlands, the international edition of his monograph De dichter als idool: Literaire roem in de negentiende eeuw (2016). In 2021, he co-edited De postkoloniale spiegel: De Nederlands-Indische letteren herlezen. Currently, he works with a research team on the NWO Vidi project Voicing the Colony: Travelers in the Dutch East Indies, 1800-1900. He is editor-in-chief of the journal Indische Letteren.

Reviews

[Willem Bouwman · Rating 4 out of 5]

Deze biografie is geen psychologisch portret, of alleen een schrijversbiografie, maar een verhaal over het leven van de bekendste en populairste ‘bekende Nederlander’ uit de negentiende eeuw: de schrijver, dichter en dominee Nicolaas Beets. De onderwijzers die hem onderwezen, de lesboeken die hij moest bestuderen, het sterfbed van een goede vriend, de armoede in zijn geboortestad Haarlem, Beets’ bewondering voor Willem Bilderdijk, Walter Scott en Lord Byron: het is maar een fractie van wat Honings over Beets te vertellen heeft.
En vertellen kan hij goed. De biografie is vlot geschreven en met oog voor het kruidige detail. Beets zou er content mee zijn geweest.
Tegelijk doet Honings meer, en in dat meer ligt de grootste waarde van zijn boek. Al die feitjes over Beets en zijn gezin staan niet op zichzelf, maar worden in verband gebracht met de kerk, politiek, cultuur en samenleving van de negentiende eeuw. Honings noemt zijn Beets-biografie óók een cultuurgeschiedenis van de negentiende eeuw, en dat is geen woord te veel gezegd.