چشمهای اینشتین داستان خانوادهای است که در سرایدارخانهی مدرسهی دخترانهای در قائمشهر زندگی میکنند. شهری که به کارخانهی نساجی و تیم فوتبالش شناخته میشود. ثریا، مادر خانواده، در کارخانهی رو به زوال نساجی مشغول به کار است. پیش از او همسرش آقاموسی آنجا کار میکرده. این روزها اخبار تعطیلی کارخانه در کوچههای شهر دهن به دهن میچرخد. تیم فوتبال شهر هم، بازی پشت بازی میبازد و پسرها و آقاموسی، مثل باقی تماشاگرهای خستهی تیم، هر هفته دست از پا درازتر ورزشگاه وطنی را با بار سنگین شرم و غصه ترک میکنند و برمیگردند به اتاقهایشان. چاپ ۱۴۰۴
مدتیه دیگه مثل قبل کتاب های نشر چشمه رو با این ایده که خب ناشرش چشمه است نمیگیرم.
خیلی اخیر هم نیست و سالهاست به نظرم میاد وسواس خاصی نداره رو انتخاب کارهایی که میره سمتش و اینی که بتونی یه کار خوب پیدا کنی نیازمند شانس یا معرفیه
این کتاب رو یکی از دوستان که میشه رو حرفش حساب کرد بهم معرفی کرده بود
قرار بود بهم قرض بده که تا اون بیاد بیاره برام من تو کتابفروشی دیدم و دیگه مقاومت در برابر خرید کتاب هم که میدونید سخته و خریدمش
چشم های انیشتین به نظر من یک داستان بلند خواندنی و ایرانی بود. داستانی که تو همین روزگاری که زیست کردیم روایت میشه و کاملا برای مخاطب ملموسه. داستان تو تاریخ جاریه و وقایع مختلف از خرداد ۷۶ تا کرونا و بعد از اون رو گاهی در پیشزمینه و گاهی هم به طور واضح در روند اصلی داستان حضور دارند.
درگیر شخصیتها میشی و باهاشون انگار این سالها رو طی می کنی. انگار دوست قدیمیای رو بعد سالها دیدی و داری میگی خب این سالها به تو چطور گذشت و اون داره از بالا و پایین زندگیای میگه که عملا تصویر کاملی از سرگذشت این سرزمین، ایرانه.
از وقتی که "سخت پوست" رو خوندم، مطمئن بودم که بعد از این هرچی از ساناز اسدی بخونم فوقالعاده خواهد بود. بخاطر همین "چشمهای اینشتین" رو به محض انتشار توی لیست خرید گذاشتم و اخیرا موفق به خریدش شدم. خوندمش، تقریبا هم یکنفس و نفهمیدم اصلا کی تموم شد. و بعد از این، تا مدتها توی ذهنم و تا همیشه توی قلبم باقی خواهد موند.
بعد خواندن سختپوست (که جزو بهترین داستانهای ایرانی معاصری بود که در چندسال اخیر خواندهام) و قبل از شروع جنگ ۴۰ روزه چشمهای انیشتین را گرفتم. رفت در قفسهی کتابهای فارسیام و مدام چشمم پشت سرش بود که باید اول همه سراغش بروم. این روزها هم خیلی غر میزدم که خیلی وقت است داستان و رمان نخواندهام و مطالعاتم محدود به جستار و ناداستان خواندن شده. انگار آن بخش پالایش روحم که دست رمانها و قصهها بود ناتمام مانده بود. چشمهای انیشتین را یک روز صبح قبل از بیرون زدن از خانه در کیفم گذاشتم که فاصلهی خانه-کار را در مترو با خواندن بگذرانم. هیچ فکر نمیکردم این یکساعتهای داخل مترو که ساناز اسدی مرا به قائم شهر میبرد جزو ساعتهای موردعلاقهام در روز باشند. چشمهای انیشتین برای من کم از سختپوست نداشت، همان شیوهی قصهگویی سلیس و روان، همان میزان مورد نیاز از جزئیات و همان پرداختها داشتم به این فکر میکردم چقدر جالب که در هر دو داستان با یک خانواده مواجهیم و ریزبهریز با شناخت روابط بینشان خودشان را هم میشناسیم و انگار اصلا آنها بهوجود آمدهاند تا فرمون داستان را بهدست بگیرند. مسئله در جشمهای انیشتین پرداختن به آدمهای این خانواده نیست، بلکه ازنظر من پرداختن به فضای اجتماعی قائمشهر در دههی ۱۳۷۰ متأخر شهری در مازندران است. چقدر این گزیده نوشتن را دوست دارم. برگزیدن یک بازهی زمانی و یک جغرافیا برای دو خانواده با داستانهای پیچیده و خواندنی (که شاید از بیرون اصلا بهنظر نیاید)، یکی سختپوست و دومی چشمهای انیشتین.
شهری که ساناز اسدی به من نشان میدهد جالب است شهری که حول کارخانه نساجی و تیم نساجی هویت پیدا کرده نان و آب و شادی و اندوه و رفت و آمد اآدم های شهر به نساجی وصل است
گرچه بسیاری از وقایع کتاب به خاطره شبیه تر است تا داستان اما این که لابلای همین خاطرات نویسنده چطور یک تراژدی را شکل داده برایم خوشایند است
بعد از دوره نسبتا طولانی رواج نوشته داستان نوبسان زنی که صرفا از نگاه زنانه داستان را روایت میکردند قلم بدون جنسیت نویسنده را دوست داشتم
این دومین نوولا و سومین اثری بود که از ساناز اسدی خوندم و بین این دو اثر نوولایی، یک داستان کوتاه در شمارهی حوالی زیرزمین از او خواندم. هر بار از قلم این نویسنده خیلی لذت میبرم و مهارتش رو در داستانپردازیاش بسیار دوست دارم. شاید به نظر بیاد که ساناز اسدی موضوعاتی رو انتخاب میکنه که خلاقانه یا جدید نیستند، دست گذاشتن روی معضلات اجتماعی و فرهنگی جامعهی ایران. اما اتفاقا به نظر من با امضای خودش در نهایت خروجی بسیار منحصر به فردی رو تحویل میده. ساناز متولد ساریه و تمام آثاری که من تا الان ازش خوندم در مازندران میگذره چون تسلط خیلی خوبی به بازسازی فضا و حتی فرهنگ مردم داره. از طرفی از ویژگیهای فرهنگی کوچکی داستانش رو شروع میکنه و بسط و گسترش میده که در باطن بسیار مهم و بزرگ و جدی هستن. این کتاب آخر هم در موقعیت جالب و عجیبی وارد بازار شد، در دورانی که همه از یک ایدئولوژی اجباری خستهایم، داستان این کتاب هم اشاره داره به همین نکته که چطور این ایدئولوژی یک زندگی رو از هم میپاشه و انسانها رو نابود میکنه.
از ساناز اسدی «سختپوست» رو خونده بودم و خیلی دوست داشتم و به همون اعتبار «چشمهای اینشتین» رو خوندم. شکل روایت، شخصیتها و توصیفات و فضاسازی خانم اسدی کمنظیره. خیلی خوب شهر و فضاهای داستانش رو به بخش جداییناپذیری از روایتش تبدیل میکنه و این ویژگیش رو خیلی دوست دارم در هر دو کتابش. «چشمهای اینشتین» دو بخش داره. بخش اول کتاب شاهکار بود، اما...اما...اما... بخش دوم کتاب به نظر من همه چیز دود شد و رفت هوا. نویسنده تصمیم گرفته بود بخش دوم رو تراژیک بکنه. به تصمیمش احترام میذارم اما به نظرم اصلا موفق نشد. پایانبندی کتاب شبیه سریالهای ماه رمضون بود. اما ساناز اسدی ویژگیهای مثبت خیلی زیادی داره. فقط کاش پایان کتاب جور دیگهای بود. بازم اگر کتابی بنویسه من میخونم. به خاطر این که نیمهی دوم کتاب رو دوست نداشتم امتیاز رو نصف کردم. شاید اگر نیمهی دوم هم مثل اول بود حتی شایستهی ۵ ستاره بود.
دوستش داشتم. ساناز اسدی دومین باریه که منو غافلگیر میکنه! مثل اثر دیگهش “سختپوست” در شمال اتفاق میافته و تا دو سوم کتاب، روایت عادی و از زبون پسر کوچیکهی یه خانوادهست که سرایدار یک دبیرستان دخترانه هستن. اما یک سوم پایانی کتاب عالی بود و من رو میخکوب کرد. بین نویسندههای معاصر ایرانی قلمش رو میپسندم. و یه جاهایی از داستان هم ارجاع داشت به سختپوست و شخصیتهاش. برای وقتهایی که قراره تو یک نشست کتابی رو تموم کرد و چندان هم درگیر نشد،
❌️ اسپویل اینکه میگویند «مدرسه خانه دوم ماست»، کاملاً از نظر من جملهای عبث و بیهوده است. من دستبوس تمام معلمها و مدیران زحمتکش و مهربان هستم، اما گاهی ترکشهای تکهها و رفتارهای بعضی از معلمان و مدیران، آنقدر کینهوار و عمیق بر شخصیت، طرز فکر، ذهنیت و عواطف آدم تأثیر میگذارند که حتی گذشت سالها هم نمیتواند سوزش و دردشان را کاملاً کم کند.
داستان، روایتگر خانوادهای پنجنفره است که در قائمشهر، به واسطه شغل پدر خانواده ــ که سرایدار مدرسه است ــ در خانهای در کنار مدرسه زندگی میکنند. با دل بستن پسر اول خانواده به دختری از مدرسه، ونوشه نیکزاد، و در پی کینهتوزیهای مدیر و تصمیمهای بد و لحظهای او، ساختار و هسته یک خانواده از هم متلاشی میشود.
این اولین کتابی بود که از خانم اسدی میخواندم و باید بگویم قلم بسیار زیبا و جذابی دارند. گاهی بعضی قسمتهای داستان چنان روی من تأثیر میگذاشت که واقعاً قلبم مچاله میشد.
من این کتاب را با صدای آقای مهیار ستاری گوش دادم و اگر ایشان گوینده محبوب من نبودند، شاید اصلاً با این کتاب آشنا نمیشدم. به نظرم اگر قصد دارید این کتاب را بخوانید، پیشنهاد میکنم نسخه صوتی آن را با صدای ایشان امتحان کنید؛ چون روایت ایشان لذت خواندن و تجربه داستان را دوچندان میکند. ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ ⚽️🏡
کند شروع شد ولی،امان از خدایهای دروغین دهه شصتیها یعنی همان مدیرهای مدرسهها،خصوصا دخترانه ها.عقدهها و بدجنسیهایشان را نهایت نبود. اما غم، سخت در میانهی کتاب میآید و مینشیند روبروی مخاطب و اصلا هم نمیخواهد که برود حتی وقتی نساجی برنده میشود. قلم نویسنده گیرا و جاندار تا پایان مخاطب را میکشاند .
من این کتاب رو خیلییییی بیشتر از سخت پوست دوست داشتم، شخصیتها آشناتر بودن جوری که کاملا میشد حسشون کرد. غم کتاب دقیقا اونجایی که انتظار نداری قشنگ میاد میشینه تو سینه آدم، انگاری تو اونجا بودی، همهچی رو دیدی، زندگی کردی. ساناز اسدی شده نویسنده محبوب جدیدم!
This entire review has been hidden because of spoilers.
از سختپوست کمتر دوستش داشتم! ولی بازم لذتبخش بود برام خوندنش. از شخصیتهایی که ساناز اسدی میسازه خیلی خوشم میاد مخصوصا باباها. از یادم نمیرن هیچوقت.
ضمن تشکر از خانم اسدی، بسیار زیبا بود. غمِ پشت جملات و سبک نوشتار، منو یاد «خورشید رو به غروب» دازای انداخت. شاید هم البته شباهتی نداشته باشن و فقط برای من تداعی بشه این موضوع. ولی زبان بالغ اثر، استفاده از غافلگیری، و همچنین غم داستان، ضمن دغدغهمندی، باعث شد بسیار لذت ببرم. و البته نویسنده یه گریز هم به کتاب قبلی خودش، «سختپوست» زده بود که جالب بود. لذت بردم.
علی رغم اینکه با فضای داستان تقریبا هیچ پیشینه مشترکی ندارم ولی به طرز عجیبی دست روی جاهای عمیقی از عواطفم میگذاشت، به خاطر اوضاع و احوال این روزهای مملکت هم همینجوریش رقیق بودم. نتیجهش این شد که با خوندن هر صفحهش اشک ریختم. هرچند که بیشتر خاطرهنویسی بود و کمتر داستان.
نویسنده و مترجم محترم سی و پنج حساب کاربری فهرست شده در زیر به تمام کتابهای مهدی یزدانی خرم (م. ی. خ) و تمام کتابهای همسر مرحومشان خانم مریم حسینیان پنج ستاره کامل داده اند. اغلب این حسابها از ایراد موجود در شبکه گوودریدز استفاده کرده اند و سه بار متوالی امتیاز کامل را برای کتابهای م. ی. خ ثبت کرده اند. این درحالی است که تمامی این حسابها به بخش مهمی از کتابهای تالیفی منتشر شده در ایران پایین ترین امتیاز را داده اند و ریویوهای بسیار منفی ای برای ضربه زدن به این کتابها نوشته اند. این مسئله شامل کتابهای شما و دوستانتان هم می شود. لطفا خودتان بروید و صفحه کتابهای این نویسنده تبه کار و بی ارزش را ببینید و فعالیتهای اکانتهای فهرست شده در زیر را بررسی کنید. چه کسی به غیر از خودِ م. ی. خ امکان دارد چنین عمل بزدلانه و سخیفی را مرتکب شده باشد؟ با احترام 1. Afroogh 2. Ahoora 3. Armin.Zarif 4. Babak Khalaj 5. Behrang 6. Farid 7. Heiran 8. Hesam 9. Hooman.Mir 10. Karim.R 11. Khosro 12. Maryam.Shahi 13. Maziyar Fakoori 14. Neda 15. Negin 16. Nooshin.Sabeghi 17. Parvaneh 18. Patris.B 19. Piran Razavi 20. Pooneh 21. Roodabeh Sarmadi 22. Roshan 23. Saadi 24. Saed 25. Sara 26. Sareh 27. Sasan Nahavandi 28. Sasan.Sarmasti 29. Sima 30. Sohrab 31. Vandad 32. Vida Tehranian 33. Taha 34. Zarvan Zahraee 35. Zeytoon
«چشمهای انیشتن» را خیلی دوست داشتم. برای من که کودکی و نوجوانیام را در ساری گذراندهام و پدرم در کارخانه نساجی کار میکرد، فضای کتاب بسیار آشنا و ملموس بود؛ طوری که هنگام خواندن، حس میکردم دوباره به همان سالها برگشتهام. به نظرم یکی از قوتهای کتاب، نشان دادن پیوند شهر، کارخانه نساجی و تیم فوتبال است. نساجی فقط یک کارخانه نبود، بخشی از هویت و اقتصاد شهر بود؛ همانطور که تیم فوتبال هم نماد غرور و امید مردم به شمار میره.. کتاب همچنین فضای مدرسه آن سالها را خوب تصویر میکند؛ فضایی پر از ترس، سختگیری و محدودیت که گاه شور و جسارت نوجوانی را زیر فشار میبرد. و تاثیرات منفی که روی آن خانواده گذاشت، در کنار اینها، امیدی را که با دوم خرداد ۱۳۷۶ در دل مردم شکل گرفت، بهخوبی روایت میکند و بعد نشان میدهد چگونه با تعطیلی کارخانه، ناامنی شغلی، آن امیدها به سرخوردگی بدل شدند.
ارزش کتاب برای من این است که این تاریخ را نه با شعار، بلکه از دل زندگی یک خانواده روایت میکند، خانوادهای که میتوانست خانواده بسیاری از ما باشد. همین نگاه انسانی و صادقانه، «چشمهای انیشتن» را برایم به اثری ماندگار تبدیل کرد.
چشمم که به اسم #ساناز_اسدی افتاد یاد کتاب قبلیاش و خاطره خوبی که از قلمش داشتم افتادم... این بار با #چشم_های_اینیشتین به وقتهای آزاد من پا گذاشت و چه خوب که خواندمش... داستان روان، قلمی بی سکته و مفاهیمی ریز، عمیق و قابل توجه... راوی کتاب پسری دبستانی است که وقایع را عمیقتر از سنش می بیند. با خانواده اش سرایدار یک مدرسه هستند و زندگی برایشان فقط طی کردن و پذیرفتن است. تا وقتی که یک نفر از بیرون تمام قواعد را به هم زد، با به هم خوردن ریتم زندگی هرکدام از پوسته مطیع خود بیرون آمدند و ترکها پدیدار شد... خواندن کتاب زمان زیادی از شما نمی گیرد اما قلم جذاب ساناز اسدی لذت زیادی به شما می دهد...
این کتاب برای من یه کتاب روان و خوشخوان بود به خصوص که بعد از (چندماه فاصله..) اومدم سراغ کتاب و تقریبا دو روزه تموم شد از اون کتابهاییه که نه اونقدر هیجانزدهات میکنه که بگی فوقالعاده بود،نه اونقدر کسلکننده که بخوای نصفه ولش کنی.. نقطه قوتش بیشتر توی فضاسازی و روایت روانشه. یعنی موقع خوندن معمولاً آدم اذیت نمیشه و داستان راحت جلو میره، ولی لزوماً یه اثر تکاندهنده هم نیست
بسیار کتاب خواندنی و نوستالژیک و درگیر کننده و بسیار قشنگ بخش رو به افول این شهر رو به تصویر کشید دوره رو به زوال نساجی و تاثیرش روی جامعه کارگری این شهر شخضیت ها عالی به تصویر کشیده شده بودن انگاری که دوستت باشن.
چشمهای اینشتین دربارهی جنایتهای بزرگ نیست؛ دربارهی خردهجنایتهایی است که در زندگی روزمره عادی میشوند و بعد، وقتی به عقب نگاه میکنیم، میبینیم از کنار هم قرار گرفتنشان یک نسل زندگیاش را از دست داده است.
در مقایسه با سختپوست، اثر معمولیتری بود. بخشهایی از داستان هم مثل نقش مدیر و کادر مدسه، اغراق آمیز به نظر میرسید ولی توصیف جزییات و روایت زندگی شهری مردم قائمشهر، تاثیر کارخانه نساجی و تیم فوتبالش بر هویت آدمها و ربط دادن اتفاقهای واقعی به روند داستان خوندنش رو جذاب کرده بود.