De gelukkige klas

by Theo Thijssen

De gelukkige klas (1926) is het vervolg op Schoolland. Het is het ontroerende en tegelijk geestige dagboek van een onderwijzer, meester Staal, waarin hij de dagelijkse gang van zaken in zijn klas beschrijft.Het dagboek doet je wegdromen naar een ideale schooltijd. Door de fantastische stijl, de spreektaal, de humoristische en ontroerende voorvallen en de sympathie die de hoofdpersoon oproept, kun je het niet meer wegleggen voor het uit is. Bovendien is De gelukkige klas door de huidige discussie over het niveau van het onderwijs in Nederland weer uiterst actueel geworden.

Genres: Literature, Fiction, Dutch Literature, Classics, Roman, School, Read For School

Paperback

First published January 1, 1926

Reviews

[Marije · Rating 4 out of 5]

Tip: Stop met lezen bij EINDE.

[Maria · Rating 5 out of 5]

Fantastisch boek!! Het zou verplichte kost moeten zijn op de Pabo's. Ondanks dat het voor het eerst verschenen is in 1926, staan er nog steeds zoveel toepasselijke dingen in. Het evenwicht en samenspel tussen klas en leerkracht wordt zo prachtig beschreven, dat ben ik nooit eerder zo tegengekomen. Daarbij de grote betrokkenheid en liefde van meester Staal, geweldig! Ontroerend ook soms. Zo'n meester of juf wens je ieder kind toe.
Natuurlijk is het taalgebruik regelmatig ouderwets maar dat hindert totaal niet.

Een aanrader voor iedereen in het onderwijs.

[José Van Rosmalen · Rating 4 out of 5]

De gelukkige klas van Theo Thijssen stond centraal in de Nederland leest campagne van 2007. Dat was een uitstekende keuze, omdat Thijssen als onderwijzer en pedagoog kinderen graag kennis en liefde voor leren en lezen bij wilde brengen. Het is een roman in de vorm van een dagboek, bijgehouden door onderwijzer Staal die lesgeeft aan een Amsterdamse lagere school voor 'volkskinderen'. Meester Staal begon zijn dagboek in de roman 'Schoolland' en vervolgde dit in 'De gelukkige klas'. We lezen hoe hij omgaat met de kinderen van tien, elf jaar, met veel individuele aandacht voor elk kind. Ook gaat hij in op zijn eigen twijfels en onzekerheden, in zijn dagboek is hij zijn eerlijke zelf, die ook kritiek heeft op het keurslijf van het schoolsysteem. Je voelt zijn innerlijke motivatie om kinderen verder te brengen in hun ontwikkelingen met taal, rekenen en lezen. In die tijd hadden de kinderen een lei waar ze met krijt op schreven. Aan het eind van het boek geeft Thijssen een draai aan het verhaal. Meneer Staal blijkt allang te zijn overleden. Zijn dochter Greet is inmiddels volwassen geworden en schenkt het boek aan vroegere collega's van haar vader, die door het lezen ervan Staal veel meer gaan waarderen. Het boek is zeer goed leesbaar, het kabbelt nergens voort, het is steeds weer spannend, ook al gaat het vaak om kleine dingen, zoals een klasseschrift of een inspecteur die langs komt. In die tijd, zo'n eeuw geleden was een kinderhand nog gauwer gevuld dan nu, een bezoek aan de dierentuin was echt een hoogtepunt voor kinderen uit arme gezinnen, die vrijwel nooit verder dan een uitstapje naar een park kwamen. De slotzin van het vroegere schoolhoofd die het dagboek in handen krijgt is mooi: 'Staal was een uitverkorene. Want hij wist toen al, wat ik nu pas begin in te zien: Er is op de wereld maar een ding werkelijk belangrijk en dat is de liefde. Hij had gelijk, de rest is altijd nonsens.
De gelukkige klas is een genot om te lezen, ook na honderd jaar!

[Samantha · Rating 3 out of 5]

Weer een boek afgestreept voor de 2015 reading challenge: 'a book you were supposed to read in school but didn't. ' In 2007 heb ik dit boekje gekregen, om mijn leeslijst te vullen, maar ik was toen al eigenwijs en besloot lekker zelf te bepalen welke boeken in op mijn leeslijst wilde. Dit boek is dus al die tijd, ongelezen, in mijn kast blijven staan.

De gelukkige klas is een boek geschreven in dagboekstijl, vanuit de basisschoolleraar: leraar Staal.
Hij vertelt over de dagelijkse beslommeringen, bezigheden, moeilijkheden en vooroordelen die hij tegenkomt.

Het boek is voor mij niet heel interessant, al denk ik dat het wel een leuk boek is voor mensen die ook werkelijk leraar/lerares zijn. Ik vond het wel leuk om zo eens achter de schermen te kijken in een klas, maar je kunt wel goed merken dat dit boek al zo wat 100 jaar oud is. Het boek heeft maar 206 pagina's, maar toch ben ik 2 hele avonden bezig geweest om door dit boek heen te komen. Het lees niet echt vlug. Leuk boekje voor tussendoor, maar voor mij niet echt een aanrader.

[Frank Nijsse · Rating 4 out of 5]

Heerlijk ongecompliceerd verhaal met een goed thema. Aanrader!

[Floris Meertens]

De passages over de prachtige betekenisloosheid van de woorden "onvoltooid tegenwoordige tijd" en de sceptisch ontvangen onderwijshervormingen van hogerop zal ik met me meedragen tijdens elke les die ik geef.

[Jasmijn Heyer · Rating 4 out of 5]

Nee, vroeger was heus niet alles beter. Maar lesgeven wel. Ik gun iedere meester of juf een Fok.

“ik ben blij, dat ik het heb mogen lezen, omdat ik nu tenminste één mens weer wat beter begrijp, en daardoor weer veel anderen.”

[Sara Mokken · Rating 3 out of 5]

Ik was begonnen in dit boek in de zomer. Toen was er een stuk over Sinterklaas dus ik dacht hierna stop ik en dan begin ik weer in de winter. In de winter ging ik verder lezen, toen ging het over de zomer. Het is wel een interessant boek, je ziet duidelijk hoe scholen vroeger waren en hoe Theo Thijssen streefde naar een goede opleiding geven. Het was alleen soms een beetje saai. Andere stukken waren weer juist heel goed maar omdat het een dagboek was gebeurde er niet altijd heel veel. Na een tijdje begrijp je dan wel de dagelijkse dingen en daar dat wilde ik dan niet per se weer lezen. Ik had ook andere verwachtingen (meer kees de jongen) en daarom ben ik denk ik iets kritischer geweest.

[Sofie · Rating 4 out of 5]

"M'n heerlijke, lieve, lastige stel, ik weet eigenlijk maar één ding: de jaar of wat dat ik jullie heb en dat jullie mij hebben, behoren wij enkel maar een gelukkige klas te zijn. En de rest is nonsens hoor, al zal ik dat júllie nooit zeggen." Wat een liefde voor het vak spreekt er uit dit verhaal, wat een liefde voor de leerlingen. Zeer de moeite waard.

[Miriam · Rating 5 out of 5]

Weer een prachtig boek! Ik ben wel blij dat ik eerst 'Schoolland' heb gelezen, anders val je er toch wel een beetje raar in, nu waren de karakters bekend en geliefd.

'De gelukkig klas' is wat somberder dan 'Schoolland', hoofdpersoon Staal heeft het duidelijk zwaarder, zit tegen een burn-out aan. Toch weer een prachtig beeld van een schoolmeester met hart voor zijn klas.

[Brechje · Rating 5 out of 5]

Een ontroerend boek vol humor en met heel veel liefde voor het vak. Bijzonder hoe de thema's in zo'n verhaal na 100 jaar nog steeds zo relevant en herkenbaar voelen.

[Suzan · Rating 4 out of 5]

Wat een onverwacht fijn boek.

[Jetske Steenmeijer · Rating 5 out of 5]

een van de beste boeken

[Robin · Rating 3 out of 5]

Mooie sfeerimpressie van de wisselwerking tussen leraar en klas. Met name de omschrijvingen van de klas als een soort mini collectief zijn leerzaam. In dagboekvorm schrijft Thijssens 'Meester Staal' over hoe hij als leraar omgaat met zijn klas; de bureaucratische rompslomp waar hij zich als meester mee bezig moet houden; en hoe zijn leerlingen, als zij spreken, vaak niet alleen namens zichzelf spreken maar ook namens de klas. Een leerzaam boek en volgens mij nog steeds relevant. Aan de andere kant is het boek eenvoudig en niet echt diepgaand, het blijft grotendeels bij een sfeerimpressie. Zo zijn de leerlingen meer archetypen leerlingen dan echt diepgravende personages.

[Petra · Rating 1 out of 5]

In het kader van Nederland leest stond deze nog in de kast. Toch maar eens aan de klassiekers beginnen, maar pff wat valt dat zwaar. Thijssen schrijft vermoeiend, het kan mijn niet schelen wie welke regels in welk boek schrijft of hoe iemand voorleest. Ik leg eigenlijk nooit boeken weg, maar hier kan ik niet doorheen komen. Jammer, dat ik de inzichten over de verschillen tussen rijkdom en armoede en het niet kunnen vervolgen van school moet missen. Maar werkelijk waar, een dagboek van een schoolmeester die de dagelijkse gang van zaken beschrijft kan me niet genoeg boeien.

[Yoka · Rating 4 out of 5]

Het onderwijs zag er in die tijd wel heel wat anders uit dan nu. Voor de inspectie een registreerschrift en een wandelschrift dat door de klas gaat en waarin elke leerling een keer een lesje doet. Als ik denk aan alle administratieve rompslomp die we nu hebben, pff. Daarnaast is het veel herkenning en was het een heerlijk boek om te lezen.

[Loesje · Rating 5 out of 5]

Knap geschreven aangezien ik het e.e.a. Zo zag gebeuren op mijn eigen lagere school.
Erg vermakelijk ook om dat sommige dingen zoooo herkenbaar zijn.
Er moesten meer van dit soort boeken zijn.

Ik moest niks van Kees de Jongen hebben, maar dit is leuk.

[Nancy · Rating 4 out of 5]

Iedereen die in het onderwijs werkt, zou deze klassieker moeten lezen!

[Gerrit Kemerink · Rating 4 out of 5]

De gelukkige klas (1926)
Theo Thijssen

Een mooi boek én tijdsdocument. Het boek is in 1926 voor het eerst verschenen en illustreert hoe het schoolleven en de sociale omstandigheden zich de afgelopen honderd jaar ontwikkeld hebben. Ook de verandering in taal en taalgebruik merkt men. Het boek verhaalt het wel en wee van een onderwijzer en een vijfde klas lagere school, vanuit de beleving van de eerste. De onderwijzer kwijt zich met veel toewijding van zijn taak, is streng, gestraft wordt er geregeld, maar hij behandelt zijn leerlingen als individuen. Mooi beschreven allemaal, maar soms wel een beetje saai. Goed vond ik er aan herinnerd te worden dat de toename in welvaart de afgelopen eeuw gigantisch is geweest. En dat doorleren na de lagere school, nu in principe voor iedereen mogelijk, toen maar voor heel weinigen weggelegd was. Maar hoeveel kinderen zouden nu nog opgewonden raken omdat ze boeken uit de schoolbibliotheek kunnen lenen? En wie zou een docent kunnen vinden die boos wordt als kinderen tussen uitleenmomenten onderling boeken ruilen om meer te kunnen lezen (maar met te weinig boeken is het opeens wel begrijpelijk)? Kortom, een prettige leeservaring, al zou ik Thijssens “Kees de jongen” (1923) nog meer aanprijzen.

[Sibrich van Baalen · Rating 5 out of 5]

Dat ik toch op mijn dertigste nog mocht kennismaken met de heer Thijssen. Man man man wat een genot. De kleinburgerlijkheid die wordt beschreven en die taal! Het is zo geweldig. Heb wel 100 foto's gemaakt van passages en die her en der doorgestuurd. Dit moet elke docent en ouder lezen. Hetgeen een meester of juf vermag. Prachtig. Keesie vond ik nóg leuker, maar desondanks 5 sterren. Geniet ervan beste mensen.

[Sacha · Rating 5 out of 5]

Een klassieker en verplichte kost voor docenten en docenten in opleiding. Herkenbaar en ontroerend, over de band van een docent met zijn klas. Het verhaal speelt in een arbeiderswijk in Amsterdam rond 1925, maar raakt aan universele onderwijskundige thema's. Wel een wat abrupt einde.

[Jannelies · Rating 5 out of 5]

Een 'schoolvoorbeeld' van een hartverwarmend boek.

[Laure Remmerswaal · Rating 4 out of 5]

Een lief, soms wat knullig boek over een basisschool leraar op een arme school in de jaren 30. Ik vind het knap hoe het tempo van het verhaal zo langzaam is, en de gebeurtenissen zo pietluttig zijn, maar dat je als lezer toch helemaal in het boek kan zitten. Ik ben net als de leraar om de kinderen gaan geven en ik wens ook dat ze immer gelukkig zullen zijn.

[Dian · Rating 3 out of 5]

EEN KLASSIEKER VOOR DE LIJST

Hier volgt de opdracht: lees tien jeugdboeken verdeeld over tien genres, waaronder het genre “klassiekers”. Heer der vliegen werd vervolgens gretig gelezen, evenals The Jungle Book. Dian zou Dian niet zijn als ze geen ander boek las dan haar medestudenten, dus het werd De gelukkige klas van Theo Thijssen. Stiekem is het boek ook gekozen omdat het in de kast van school stond en er dus niet veel moeite voor nodig was om het te bemachtigen. Een boek moet echter ook gelézen worden, en dat ging zeer makkelijk. Aan het einde van de week stond De gelukkige klas weer netjes op zijn plek in de schoolboekenkast.

De gelukkige klas verhaalt over schoolmeester Staal, die lesgeeft op een armenschool in Amsterdam. Hij is zeer meegaand met zijn schoolkindertjes, maar zijn vrouw wil dat Staal hogerop komt door Frans te gaan geven op een hogere school, wat hij zelf eigenlijk niet wil. De gelukkige klas stamt uit 1926, en ik dacht dat schoolmeesters toen nog helemaal niet zo meegaand waren met hun leerlingen. Ik had me altijd voorgesteld dat de schoolmeesters van toen van middelbare leeftijd waren en sloegen met linialen als de kinderen stout waren geweest. Meester Staal heeft in het boek niet één keer geslagen, op een mislukte poging na dan. Ik heb dus weer wat geleerd: geen vooroordelen hebben over een bepaalde tijd waarin je zelf niet geleefd hebt.

Toegegeven: aan het begin van het boek dacht ik dat ik het niet zo leuk zou gaan vinden, aangezien het taalgebruik best ouderwets is. Ik werd gedreven door het feit dat er toch een klassieker voor de lijst gelezen moest worden, en daarom heb ik toch het boek uitgelezen. En achteraf vond ik het verhaal stiekem wel leuk. Meester Staal is ook gewoon een onzeker mens, ook al staat hij al een aantal jaren voor de klas. Hij vraagt zich af of hij de kinderen wel op een juiste manier benadert, of hij er wel goed aan doet om zijn certificaat voor Frans te behalen, enzovoort. Dit deed me denken aan mijn eigen onzekerheid.

Toen ik eenmaal goed in het boek zat, had ik het ook zo uit. Aan de ene kant vond ik dat jammer, aangezien ik wel meer van de avonturen van meneer Staal had willen lezen. Abrupt is het verhaal voorbij, en dat vind ik jammer. Alle fragmenten zijn namelijk zo uitgebreid, en dan is het einde zo kort! De verhouding daartussen klopt niet helemaal: het einde lijkt nu afgeraffeld.

Na het lezen van dit boek blijf ik ook met vragen zitten. Was de schoolsetting die Thijssen in De gelukkige klas schetst ook werkelijk zo in de jaren twintig van de vorige eeuw? Is dit realistisch? Ik zou zeggen van wel, aangezien Thijssen zelf onderwijzer is geweest. Maar ja, ik leefde niet in die tijd, dus ik zou niet weten of dit boek een afspiegeling is van de werkelijkheid.

De gelukkige klas toont een meelevende schoolmeester, in wiens avonturen ik mij even moest zien te vinden, maar welke ik uiteindelijk toch wel vermakelijk vond. Toen ik eenmaal in het verhaal zat, had ik het boek echter zo uitgelezen, maar ik werd wel een beetje overdonderd door het abrupte einde. Mocht je door het ouderwetse taalgebruik heen kunnen kijken en tegen een onverwacht einde kunnen, ga dit boek dan lezen!

[Floor · Rating 4 out of 5]

Heel mooi, het geeft een interessant tijdsbeeld en tegelijkertijd is er zo veel onveranderd gebleven in het onderwijs. Zelfs voor een beginnend docent valt er veel te herkennen!

[Kirsten Van lienden · Rating 5 out of 5]

Wat een fijn boekje. Zelf heb ik een korte periode lesgegeven. Op de middelbare school weliswaar, maar toch. Dat draagt waarschijnlijk bij aan een stukje extra herkenning in klassendynamiek en samenspel tussen de klas en de leraar. Ondanks dat dit boekje bijna honderd jaar oud is, zijn dit soort sociale verhoudingen nog steeds relevant. Wel heb ik het idee dat het tegewoordig een stuk ingewikkelder geworden is door de komst van afleiding en laagdrempelig entertainment in de vorm van mobiele telefoons, computer games etc. In het boek van Thijssen was het een straf om een week geen leesboek mee naar huis te mogen nemen, op de huidige bassischool lezen kinderen alleen omdat het moet. Verder leek er in de tijd dat dit boek geschreven werd meer respect te zijn voor een docent en diens mening alsook meer sociale samenhang in de klas. De huidige maatschappij is individualistischer en dit is op school al te merken. De dynamiek tussen klas en docent is daardoor veranderd, maar toch zijn bepaalde situaties ook herkenbaar. Nog herkenbaarder is, dat er ook honderd jaar geleden al eens strijd leek te zijn tussen lesgeven in de praktijk en de bureaucratie voor de inspecteur. Dat is toch prachtig?

Al met al was het heerlijk om dit boek te lezen. Met name hoe begaan meester Staal was met zijn klas. Daarbij is het zo lekker dagelijks, maar toch ook spannend in die kleine dagelijkse dingen. Voor was dit boek een soort raampje terug in de tijd, naar een klas van toen en de moeilijkheden, maar ook successen die daarbij hoorden.

[Marjolein (UrlPhantomhive) · Rating 4 out of 5]

READ IN DUTCH

Ik had De gelukkige klas van Theo Thijssen vorig jaar gekregen van mijn leraar Nederlands om onze literatuurlijst mee te vullen. Het waren boekjes die nog over waren van de actie 'Nederland leest 2007'. Het heeft een tijdje in de kast gestaan, maar nu wilde ik wel weer eens iets lezen voor mijn literatuurlijst en toen kwam ik weer bij dit boek.

Het is het dagboek van een schoolmeester, meester Staal, die les geeft aan de vierde en vijfde klas van een armenschool in Amsterdam. Hij vertelt hoe hij lesgeeft aan zijn klas, en over de leerlingen. Dit verhaal speelt zich een tijd geleden af. Maar toch zijn de problemen nog niet helemaal anders dan de problemen tegenwoordig.

Ik ben positief verrast door dit boek. Ik had er niet zoveel van verwacht, eerlijk gezegd. Maar het was een aardig boek. Het was prettig geschreven, ondanks het feit dat het al behoorlijk oud was. Er waren natuurlijk wel een heleboel dingen die tegenwoordig heel anders zijn. Zo kan ik mij nu niets voorstellen bij alle mensen die moesten ophouden met school na de basisschool, en hoe speciaal het was als die leerlingen een andere taal mochten leren. Da's tegenwoordig gelukkig heel anders. Maar aan de andere kant kampt Steel met opdrachten die hem van bovenaf worden opgelegd om het onderwijs te 'verbeteren'. En daar klagen de leraren die ik heb nog steeds over, en koppig houden ze vol aan hun eigen ideeen, net als Steel.

[Marisa Bantjes · Rating 4 out of 5]

I am always really pleasantly surprised when books written long ago feel so timeless and relevant today. First published in 1926, the book takes the form of a diary kept by a primary school teacher working at an "armenschool", a school for the poor in turn-of the-century Netherlands.
Just like schoolteachers today he complains of incomprehensible adminstrative duties and ridiculous government educational measures, he struggles with classroom management and wonders at the strength and resilience of the children in his class. In recording the simple day-to-day events in his classroom he gives them the importance and value they deserve. A loving and trusting relationship between teacher and class is a precious thing for all. His conclusion is that all that matters is that he and the children entrusted to his care form a "happy class" for the time they are together. All the rest is nonsense.
All teachers should read this book. It lifts your heart, strengthens your purpose and gives you courage.

[Diantha · Rating 4 out of 5]

Onlangs heb ik dit boek weer eens gelezen, nadat ik het eerder op de middelbare school had gelezen. Wat blijft het toch een mooi boek! Ondanks het feit dat het boek in 1926 werd gepubliceerd, zitten er veel herkenbare elementen in. Thijssen schrijft prachtig over de relatie tussen een docent en zijn klas, over de kleine, subtiele acties en reacties die je niet eens merkt tot je ze zo meesterlijk beschreven leest.
Ook interessant om inzicht te krijgen in de schoolwereld van begin 20e eeuw. Er mogen dan veel overeenkomsten zijn met tegenwoordig, verschillen zijn er ook genoeg. De beschrijvingen van de leefomgevingen van de grotendeels arme leerlingen, naschoolse lessen in Frans of Duits... Tegelijk verouderd en vernieuwend!

[Anneke Visser-van Dijken · Rating 4 out of 5]

Het is een leuk boek dat lekker weg leest.
Het geeft een mooie blik hoe het aan het begin van de vorige eeuw eraan toeging op een school. Waar ouders nauwelijks bemoeiden met wat er op school gebeurde, dat als ze straf kregen, de ouders zoiets hadden van dat ze dat wel verdiend zouden hebben en dat kinderen in hun vrije tijd vaak nog moesten helpen in het huishouden.
Kinderen van nu mogen echt hun handjes dichtknijpen dat ze niet zoveel hoeven te doen als de kinderen van toen.
Ook was het leuk om te lezen dat een leraar ook maar een mens is en soms ook wel eens zijn geduld verliest.
Tuurlijk is het onderwijs van toen niet te vergelijken met dat van nu, maar, wat ik al eerder schreef, het geeft een mooie blik in het verleden.