Het einde van Erna Ankersmit

by Anna Enquist

Het moet een misverstand zijn dat op een donkergrijze middag een thuiszorgmedewerkster aanbelt bij de oude, nukkige Erna Ankersmit. Zij heeft en wil geen thuiszorg. Om haar niet in een hagelbui de deur te wijzen, laat de eens gevierde schrijfster, die onverdroten aan een nieuwe roman werkt, verzorgster Vronie (moeder van een gezin met opgroeiende kinderen) toch binnen. Deze halfhartige geste vormt het begin van een vriendschap die allengs diepere lagen krijgt, culminerend in een gezamenlijke wandeltocht in Engeland langs de muur van Hadrianus. Een tocht die alles – ook het verleden van Erna en de relatie met haar gestorven echtgenoot – op scherp zet.

224 pages, Hardcover

Published February 12, 2026

About the author

Anna Enquist is a pseudonym of the Dutch author and poet Christa Widlund-Broer.

Anna Enquist studied piano at the academy of music in The Hague and psychology at Leiden University. She is the author of the novels The Masterpiece; The Secret, winner of the 1997 Dutch Book of the Year awarded by the public; The Ice Carriers; Counterpoint; Quartet; and the international bestseller The Homecoming, which received the Prix du Livre Corderie Royale-Hermione for its French translation. Anna is also the author of A Leap, a collection of dramatic monologues, as well as numerous poetry collections, including Soldiers’ Songs, for which she was awarded the C. Buddingh’ Prize; A New Goodbye; and Hunting Scenes, winner of the Lucy B. and C.W. van der Hoogt Prize.

Reviews

[Ekmef · Rating 5 out of 5]

Het is echt heerlijk als een van je favoriete schrijvers een nieuw boek uitbrengt. Geen gedoe met reviews checken maar gewoon meteen kopen omdat je weet dat het goed gaat zijn. Wat zal het deze keer zijn?

Weer een boek van net iets meer dan 200 pagina's dat eigenlijk gewoon iets meer de ruimte had moeten krijgen. Ja, al het essentiële is verteld, niets te veel, maar lieve Anna Enquist, we willen gewoon graag nog wat meer tijd in het hoofd van jouw personages doorbrengen!

Dit boek is niet alleen relevant voor oudere mensen. Iedereen kan tenslotte een beperking krijgen. Je ziet de personages er mee worstelen. Er is een boel geïnternaliseerd validisme te vinden, maar ik denk eigenlijk niet dat Enquist dat woord kent. Wat het discours wel wat verarmt. Toch zien we wel prachtige voorbeelden van mutual aid.

Ik denk dat ik Enquists boeken over muziek uiteindelijk sterker vind, maar deze thematiek over ouder worden, relaties, geheim in relaties, weet ook te boeien. Ok dat klinkt echt intens saai maar is het niet haha. Gewoon lezen. Mooi boek.

Enige minpuntje is dat Enquist echt nul research gedaan heeft (zoals ze tegen Trouw vertelde). De huisartsenpost gaat geen lijsten met namen van potentieel kwetsbare mensen aan thuiszorginstanties geven, dat mag niet eens van de AVG. Wat wel gebeurt is dat huisartsen (dus niet de -post die alleen voor spoed is) hun praktijkondersteuner geriatrie bij mensen langsstuurt.
En het thuiszorgvak is allang niet meer romantisch voor mensen zorgen, medewerkers worden opgejaagd door strakke targets. Laat staan dat ze wat anders mogen doen dan een zorgtaak...

[Corinnederuiter · Rating 5 out of 5]

Ook van dit boek van Anna Enquist enorm genoten. Mooi to the point beschreven hoe belangrijk het is om zo autonoom mogelijk te blijven bij het ouder (en zieker) worden. En wat de impact is van het verliezen en vinden van van (nieuwe) vriendschappen. Het gaat er alleen nog om wat er echt toe doet. En dit boek doet er toe!

[Hanske Plenge · Rating 4 out of 5]

Het boek leest als een stijlvol protest.
Enquist is woest over het feit dat ouderen terzijde worden geschoven. Ook de bezuinigingen in de cultuursector moeten het bij haar ontgelden.
Interessant is het kijkje in de keuken door de hoofdpersoon (alter ego Enquist) van haar schrijfproces. Maar wat het meest beklijft is de vraag over autonomie, wie bepaalt wanneer iets een einde is?
Kortom, een soepel goed geschreven boek met maatschappelijke relevantie.

[Bruno · Rating 3 out of 5]

***1/2

Het is misschien niet het beste boek van Enquist, maar het leest wel goed.
En het einde (pun intended) is erg goed.

Het einde van Erna Ankersmit gaat over generaties en de generatiekloof. Eigenlijk zou 'het verschil tussen de generaties' een veel betere omschrijving zijn, want dit gaat voornamelijk over ouder worden, en over wat je van je leven achterlaat.

Het is waarschijnlijk niet te vergezocht om veel van de auteur in dit boek te herkennen. Enquist verweeft wel meer van han leven un haar boeken. Net als de Erna Ankersmit uit het boek, is Enquist 80 jaar, en ze zijn beiden schrijver. Het is dus zonder al te veel twijfel ook de eigen mijmering van Enquist over de betekenis van haar eigen oeuvre en wat dat nog gaat betekenen voor de latere generaties. En over de toekomst van cultuur en literatuur in het bijzonder.

Interessant, maar geen meesterwerk (pun alweer intended).

[Mathilde · Rating 3 out of 5]

Klein verhaal met wel wat toevalligheden maar de toon v enquists schrijven ligt mij zo. 10 boeken - ik wil ze allemaal lezen!

In eerdere romans schreef ze al over rouw en verlies — vaak geïnspireerd door haar eigen leven, waaronder het overlijden van haar dochter, dat centraal stond in Contrapunt.
Maar in dit nieuwe boek verschuift het perspectief: niet het plotselinge verlies, maar het geleidelijke.

Niet de klap.
De verschuiving.

[Titi · Rating 4 out of 5]

Heb dit boek in een adem uitgelezen. Met de auteur voor ogen die afgelopen zondag in Buitenhof sprak over oud worden en dit boek. De aanstekelijke manier waarop ze schrijft over schrijven, het ontstaan van een tekst, verhaal, personages. De onontkoombaarheid van het einde. Boosheid en verontwaardiging erover én berusting.

[Cath · Rating 4 out of 5]

Mooi boek over de vriendschap tussen een oudere vrouw en een vrouw van 40 die elkaar door een misverstand ontmoeten. Ook de rest van het verhaal is gevuld met toevalligheden, maar dat stoorde niet. Het onderliggende thema is de woede en frustratie over afdanking die bij Erna, het hoofdpersonage, het besef dat ze oud geworden is, begeleiden.

[Charley Rose · Rating 1 out of 5]

Het is bedoeld als metforische roman, waarin de lezer moet zoeken naar de betekenissen van deze metaforen, om zo meegenomen te worden in het verhaal. Helaas kan ik niet stellen dat dit het calorieverlies in hersegymnastiek dit boek waard is.

[Jana Arns · Rating 3 out of 5]

Goed geschreven. Leest vlot... en toch...
Ondanks een thema dat me boeit, bleef ik op mijn honger zitten.

[Karine · Rating 4 out of 5]

3,5

[Liza · Rating 5 out of 5]

Audio book, read by the author.