Fopfeminisme

by Lisa Loeb

Nederland ziet zichzelf graag als tolerant, geëmancipeerd en vooruitstrevend. Een gidsland, waarin iedereen gelijk is. Maar vorig jaar zakte Nederland naar plek 43 op de wereldranglijst voor gendergelijkheid en binnen Europa hebben we de op één na grootste financiële kloof tussen mannen en vrouwen. Toch gaan bij niemand de alarmbellen af. Hoe kan dat?

In Fopfeminisme laat Lisa Loeb zien hoe we onszelf voor de gek houden met het idee dat gendergelijkheid hier al is bereikt, waardoor de achteruitgang onzichtbaar wordt. Ze fileert dit nationale zelfbedrog en duikt daarvoor in een onverwacht Nederlands verleden, waarin handelsvrouwen in de zeventiende eeuw soms meer juridische vrijheid hadden dan huisvrouwen in de jaren 1950. Ze laat zien hoe veranderlijk de positie van de vrouw is, hoe ongelijkheid tegenwoordig in stand wordt gehouden door het sprookje van de vrije keuze en dat je alles kunt bereiken als je maar hard genoeg werkt, en hoe verraderlijk de misvatting is dat we wel klaar zijn met emanciperen. Tegelijkertijd laat dit boek zien hoe we weer vooruitkomen om écht dat gidsland te worden.

Fopfeminisme is een noodzakelijk en actueel verhaal, vol scherpe analyses en historische parallellen. Voor iedereen die wil begrijpen waarom Nederland vastloopt op gelijkheid, terwijl we denken dat we vooroplopen.

Genres: Nonfiction

384 pages, Kindle Edition

Published May 12, 2026

About the author

Lisa Loeb (1989) is bekend als cabaretière, presentatrice en winnaar van De slimste mens. Eerder schreef ze het succesvolle boek BANG. Ze is vaste columnist voor De Nieuws BV op Radio 1 en Marie Claire. Als cabaretière stond ze in zo'n beetje elk theater van Nederland en werd ze drie keer genomineerd voor de Annie M.G. Schmidtprijs voor het beste theaterlied. Samen met haar man Daniel Paarlberg maakt ze de podcast De Complottenpiramide bij Podimo.

Reviews

[Maxime Es · Rating 5 out of 5]

Ik heb lang gedaan over dit boek. Ik heb stukken opnieuw gelezen, de bronnen opgezocht en heel vaak een pauze genomen om mijn gemoedstoestand goed te houden. Maar wat een goed boek. Lisa laat niks achterwegen. De historie van het ‘fop’feminisme in Nederland wordt goed uitgelegd, wat ons leidt tot waar we nu staan. Mythes, wetten en maatschappelijke druk worden goed onderbouwd en/of weerlegd door onderzoek. Niet voor niks heeft dit boek 25blz aan bronvermelding. Mijn wens zou ook zijn dat iedereen dit boek zou lezen, dat hier over wordt gesproken, dat scholen hier les over geven en dat actie wordt ondernomen. Alle lof naar Lisa voor haar onderzoek en het boek!

[Martina Huijsmans · Rating 5 out of 5]

Lees dit boek!
Als je gelooft in vrouwelijk leiderschap, positieve discriminatie, aangeboren verschillen tussen man en vrouw…
Als je Nederland een gidsland vindt, trots bent op hoe geëmancipeerd de Nederlander is…

Door Lisa Loeb val je van je geloof:
het is fopfeminisme en er is werk aan de winkel!
En daar moeten we serieus werk van maken.

Scherp en vlot geschreven.
(En laat het ook lezen door je man, broer, zoon, vader…)

[Heleen · Rating 5 out of 5]

Ik realiseer me eigenlijk nu pas hoe gek het is dat ik regelmatig de vraag krijg of ik kinderen heb “want anders is dat toch niet te doen met zo’n baan en reistijd” terwijl mijn partner die vraag waarschijnlijk nooit zou krijgen.

Eigenlijk zou iedere man en vrouw in NL dit moeten lezen. Al zal dat wel te veel gevraagd zijn. Ik werd er vooral heel erg boos van door; hoe vrouwen nog geen 50 jaar geleden werden weggezet als handelingsonbekwaam, hoe “maatregelen” toch ongelijkheid in de hand werken en hoe wij vrouwen onszelf altijd maar moeten bewijzen. Schrikbarend alle verschillende getallen die genoemd worden. Applaus voor het gedegen achtergrond werk dat Lisa hiervoor uitgevoerd heeft. Tijd voor actie en gendergelijkheid een keer echt als thema op de politieke agenda.

[Ricardo · Rating 4 out of 5]

Een heel belangrijk onderwerp en ontzettend goede informatie en veel ook. Vond het wel af en toe wat droge stof en soms wel heel veel info op een hoop.
Toch wel echt enorm goede uitwerking van dit onderwerp, er is echt tijd besteed om een zo duidelijk mogelijk beeld te geven en heb er echt wat van opgestoken. Aanrader dus wel.

[Judith Kuijt · Rating 5 out of 5]

Dit boek opent je ogen terwijl ze voor je gevoel al wagenwijd open staan. Van geschiedenis tot de meest recente cijfers (ook m’n eigen werk tegen gekomen woohoo!) en met een scherpe en vlotte pen worden hoofdstuk voor hoofdstuk de mythes ontkracht. Ik ben de tel van mijn ezelsoren kwijt en zal dit boek er nog vaak bij pakken om passages over en over te lezen. En dat zou iedereen moeten doen.

[Esther Vertelman · Rating 4 out of 5]

Een echte must-read voor alle politici. Hopelijk voeren ze ook nog wat dingen uit van de suggesties die Loeb geeft.

[Renate · Rating 5 out of 5]

Van begin tot eind met volle interesse dit boek tot me genomen. Voor het eerst in mijn leven vond ik geschiedenis interessant en dit boek is zo ontzettend leerzaam. Het zet je echt aan het denken en geeft inzicht in hoe jaren lang bewuste wetgeving lijdt tot de werkelijkheid waar we nu met zn allen inzitten.

Ik heb echt zoveel respect voor hoeveel research Lisa heeft gedaan en dit allemaal zo sterk heeft weten te bundelen in dit boek. Ik hoop echt dat dit werk gaat helpen aan structurele verbeteringen voor de emancipatie

[Tessa_reads_more · Rating 5 out of 5]

Ik vind Fopfeminisme erg sterk, Lisa Loeb duikt diep in de geschiedenis van de emancipatie van de Nederlandse vrouw. Het huisvrouwen ideaal dat helemaal zo oud nog niet is en de mythes die het Fopfeminisme in Nederland in stand houden. Ook komt ze met adviezen om het Fopfeminisme in Nederland te beëindigen. We denken dat we heel geëmancipeerd en een gidsland zijn maar dat zijn we absoluut niet. Echt een aanrader!

[Abby S · Rating 4 out of 5]

Pakkend en duidelijk geschreven, bronnen erbij, geschiedenis en het ontstaan van diverse ongelijkheidsproblemen goed uitgelicht. De werkelijkheid is wel echt teleurstellend… Dus goed om af en toe een pauze te nemen van dit boek.

[Emilie Hersbach · Rating 5 out of 5]

Wat een gemis dat je een aantal eeuwen je halve bevolking op non actief stelt, misschien kan dat eens worden rechtgezet!

[Wendy_tussen_de_boeken · Rating 5 out of 5]

Zoveel geleerd van dit boek. Ik dacht dat ik een hoop wist over vrouwen rechten en gender gelijkheid, maar ik heb zoveel meer geleerd. Ik kan iedereen, ongeacht gender, dit boek aan raden.

[Joris · Rating 5 out of 5]

Lees dit boek!

Wat mij betreft is dit precies het soort boek dat veel meer mensen zouden moeten oppakken. Niet omdat je het met alles eens moet zijn, maar omdat het ontzettend goed laat zien hoe ideeën over vrouwen zijn ontstaan, hoe ze zich door de geschiedenis hebben ontwikkeld en hoeveel daarvan nog steeds doorwerkt.

Wat ik vooral sterk vond, is hoe Lisa Loeb voortdurend verbanden legt. Regelmatig had ik een moment waarop verschillende puzzelstukjes ineens op hun plek vielen. Dingen die ik eerder als losse observaties zag, bleken onderdeel van veel grotere patronen.

Misschien kwam het ook doordat ik samen met mijn vrouw twee jonge kinderen opvoed. Het maakte dat veel voorbeelden niet abstract voelden, maar juist heel concreet. Regelmatig vroeg ik me af welke boodschappen mijn kinderen later ongemerkt zullen meekrijgen en welke ideeën wij zelf, vaak zonder het te beseffen, doorgeven.

Tegelijkertijd bleef ik nieuwsgierig naar meer. Ik had graag nog meer geschiedenis gezien, meer vergelijkingen met andere landen en meer voorbeelden uit Nederland. Niet omdat het boek tekortschiet, maar omdat het onderwerp zoveel interessante kanten heeft dat ik er best nog een paar honderd pagina's over had willen lezen.

Daarnaast schrijft Loeb gewoon erg prettig. Ze weet complexe onderwerpen toegankelijk te maken zonder ze plat te slaan. Daardoor leest het boek verrassend makkelijk, terwijl het ondertussen behoorlijk wat stof tot nadenken geeft.

[Roy Steunebrink · Rating 4 out of 5]

Mijn vriendin drukte mij dit boek in de handen: lees dit.

Wat een spiegel. En wat een gaten bleken er in mijn historische kennis te zitten. Pijnlijk om te merken hoeveel ik gewoon niet wist of nooit bij had stilgestaan.

Loeb onderbouwt haar betoog stevig met feiten en cijfers, en daar is geen speld tussen te krijgen. Mijn enige punt van kritiek: ik had wat meer tegengeluid willen lezen. Vrijwel alles in het boek staat in dienst van haar punt en hoewel ik het inhoudelijk met haar eens ben, hou ik wel van een stukje discussie en nuance. Een steviger weerwoord had haar argumentatie alleen maar sterker gemaakt.

Wat vooral blijft hangen is hoe onwerkelijk slecht onze collectieve (mannelijke) perceptie van dit onderwerp is. Hoe blind en eerlijk gezegd hoe ronduit dom we hier als maatschappij in zitten. Er valt namelijk zoveel te winnen als we dit probleem serieus aanpakken. Niet alleen economisch, die impuls zou bizar groot zijn, maar ook in leefgeluk en hoe we überhaupt met elkaar omgaan. Dat tweede vind ik eigenlijk het belangrijkste argument.

Een boek dat je liever niet dicht doet zonder erover door te praten.

[Janine Sturkenboom · Rating 3 out of 5]

⭐️⭐️⭐️

Je merkt tijdens het lezen dat Loeb diep de geschiedenis in is gedoken, waardoor ze het beeld compleet schetst. Het is pijnlijk om te lezen dat telkens, voor andere doeleinden, vrouwenrechten op tafel worden gelegd. Maar nooit direct voor de vrouw.

Het boek is informatief geschreven. Soms iets te veel voor mij, met te veel percentages die terug blijven komen. Hierbij miste ik soms een duidelijk beeld en klinkt het als alleen maar een cijfer, terwijl het een schokkend percentage is. Ik miste hierin persoonlijke verhalen/ervaringen van vrouwen om ons heen. Op het moment dat er zoiets werd beschreven, pakte mij dat veel meer.

Het einde is zeer sterk.
Lang verhaal kort: het is toch heel belangrijk dat iedereen dit boek leest. Maar ook dat we het verantwoordelijkheidsgevoel voelen om het verschil te maken.

[Emma]

Deze als luisterboek geluisterd en vond dat heel nice! Het eerste deel is vooral geschiedenis, het tweede deel vond ik heel interessant.

Lisa Loeb ontkracht drie mythes, die van het gidsland, van de vrije keuze en van de natuurlijke verschillen. Daar heb ik het een en ander van geleerd maar het is ook nice om eens een keer op een rijtje te hebben wat je kan zeggen in een discussie over ‘dat Nederland al zo progressief is’ of dat ‘vrouwen toch zelf kiezen voor zorgtaken, ze zijn van nature zorgzamer’.

Ik denk dat er ook stukken en standpunten zijn waar nog discussie over mogelijk is, maar dat is natuurlijk ook waardevol!

Veel geleerd.

[Liz Stokking · Rating 5 out of 5]

The first book about the history of women's lib in the Netherlands, and why we've not progressed as much as we thought we had. This is an eyeopening insight to how the system in favour of men continues to put all responsability to become truly equal in every sense, on the shoulders of women only. What stops genuine equality and what is necessary to change things? The answers are in this book. A must read for everyone who cares and should care about equal rights.

[Paulien · Rating 5 out of 5]

De titel is wat luchtig, een grappig woord, leuk bedacht. Maar de inhoud is des te serieuzer. Ik vind het echt een heel goed geschiedenisboek en manifest in één geworden - goed geschreven ook nog.

Dat vrouwen structureel achtergesteld worden wist ik, maar dat het zo erg was, en dat ik zelf ook nog blinde vlekken had, wist ik niet. Het boek maakt woedend, strijdbaar. 5 sterren.

[Ppcfransen · Rating 4 out of 5]

Goede samenvatting van de historie van gendergelijkheid in Nederland en de vier mythes die het fopfeminisme in Nederland in stand houden.

Informatief, maar ik ben er niet activistisch(er) van geworden.

[Lissa Van · Rating 5 out of 5]

Heb het boek soms even weg gelegd ivm herhaling van bepaalde standpunten en hoe deprimerend en ongelofelijk de geschiedenis van de rechten van de vrouw is.
Het boek geeft veel feitelijk en onderbouwde inzichten. Absolute aanrader om te lezen en om door te geven.

[Joost Poort · Rating 5 out of 5]

Verplicht leesvoer voor elke Nederlander, of dat zou het iig moeten zijn.

[Martine Berenpas]

Een must-read voor elke zichzelf respecterende Nederlander die zich verkneukelt over het feit dat Nederland toch zo gelijk is en tolerant.

[Maartje · Rating 5 out of 5]

Een must read, veel van geleerd. En nu ben ik boos.