Jump to ratings and reviews
Rate this book

Człowiek i wilk. Historia splamiona krwią

Rate this book
Przez »polowanie« rozporządzenie niniejsze rozumie przywłaszczenie zwierzyny oraz jej części użytecznych i płodów, tropienie, ściganie, łowienie zwierzyny, strzelanie do niej i inne czynności podobne, zmierzające do jej przywłaszczenia.
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 3 grudnia 1927 r. o prawie łowieckiem, Dz.U. 1927 nr 110 poz. 934, art. 2


Żadne żyjące w Polsce zwierzę nie budziło w człowieku takiej niechęci. Rabuś, bandyta, zabójca, bestia, nienażarty drapieżca – nasza wyobraźnia od zawsze widzi w wilku zło. Samego diabła.
W latach dwudziestych XX wieku wilka uznano za szkodnika i zalecono jego zabijanie. W rozpoczętą w PRL-u akcję wilczą, czyli masową eliminację gatunku na terenie kraju, zaangażowali się nie tylko myśliwi, ale i zwykli ludzie. Wilka trzeba było wytępić. Dla łowców stanowił on trofeum. Dla mieszkańców wsi i miasteczek – problem. Dla polityków z Warszawy – sport.
Krzysztof Potaczała wraca do Bieszczadów tamtego okresu, by ukazać relację łączącą Homo sapiens i Canis lupus – wyrosłą z niezrozumienia, bazującą na strachu i rywalizacji. Czy dziś nadszedł czas, by przestać się bać „wilka złego”?

352 pages, Paperback

First published March 11, 2026

Loading...
Loading...

About the author

Krzysztof Potaczała

13 books2 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
5 (41%)
4 stars
6 (50%)
3 stars
0 (0%)
2 stars
0 (0%)
1 star
1 (8%)
Displaying 1 - 3 of 3 reviews
Profile Image for Aleksandra.
263 reviews7 followers
Read
April 7, 2026
Mity wokół wilków narastały przez lata. W dobie, gdy każda informacja jest na wyciągnięcie ręki, a odnalezienie faktów nie powinno stanowić problemu, trudno jest zrozumieć, dlaczego ludzie w dalszym ciągu taplają się w siejących postrach plotkach i przekazywanych opowieściach. Według nich wilk dosłownie przedstawiany jest jako „morderca” i szkodnik. Dobrymi postaciami okazują się natomiast myśliwi, którzy z dobroci serca i własnego poświęcenia postanawiają pozbyć się zagrożenia.

Spore doświadczenie reporterskie autora z pewnością ułatwiło mu pracę nad tą książką, a fakt, że dotychczas mocno zagłębiał się on w tematykę Bieszczad, utwierdza mnie w przekonaniu, że reportaż ten stanowi solidną porcję wiedzy. Nie jest to tematyka, w którą zagłębiam się na co dzień, jednak biorąc pod uwagę ostatnie natężenie artykułów dotyczących tego, że wilki w ostatnim czasie stały się nieco bardziej zauważalne, uznałam tę książkę za obowiązkową lekturę.

Pełnoskalowa akcja likwidacji rozpoczęła się mniej więcej w latach 50. XX wieku. Sukcesywnie, przez kolejne dziesięciolecia, wilk stawał się nie tylko łowieckim trofeum, ale przede wszystkim źródłem zarobku. Nie chodziło tylko o sprzedaż futra, ale również o samą zapłatę za dostarczenie zwłok zwierzęcia. W latach 50 wynosiła ona 1000 zł. Warto zaznaczyć, że średnie miesięczne wynagrodzenie w tamtym czasie wynosiło około 1200 złotych. Taka „zachęta” sprawiała, że bestialstwo i barbarzyństwo ludzi urosło do ogromnych rozmiarów. Podłe metody łowieckie sprawiły, że resztki jakiejkolwiek etyki łowieckiej zostały kompletnie porzucone przez znaczną część ludzi. Spowodowało to, że na wilki nie tyle polowano czy zakładano na nie pułapki, ale również truto je i to na skalę, jakiej kompletnie się nie spodziewałam.

Autor każdą relację i wspomnienie opisuje w sposób bezpośredni i bez cenzury. Przedstawione przez niego historie, jak i zdjęcia, ukazują skalę wilczych ofiar. Sprawia to, że książka momentami staje się prawdziwym wstrząsem. Pod płaszczem „ochrony” ta prymitywna rozrywka ukazuje barbarzyństwo ludzi w pełnej krasie. Uderzające jest zestawienie natur i charakterów dwóch gatunków: człowieka i wilka. W tym porównaniu to człowiek wychodzi na słabszą jednostkę.

Krzysztof Potaczała, zagłębiając się w wilczą historię, opisuje nie tylko perspektywę ludzi, ale przybliża także wyjątkową naturę tych zwierząt. Im więcej wiemy, tym ciężej czyta się kolejne strony. Chociaż wiemy, że wilcza masakra została zatrzymana, patrząc z obecnej perspektywy, wciąż potrzebujemy odrobiny refleksji. Poza kwestiami, które pokazują, jak łowiectwo może zaburzać naturalny rytm przyrody, pozostają także kwestie etyczne, o których można by długo debatować.

Chociaż brzmi to naiwnie, uważam, że kluczem do zrozumienia świata jest otwarta głowa i poznanie innych perspektyw. Książka Krzysztofa Potaczały umożliwia zerknięcie w przeszłość, co może stać się dla nas, jako ludzi przestrogą i ostrzeżeniem. Zwierzęta nie mogą zabrać głosu, a ekspansja człowieka utrudnia im przetrwanie. Mimo wszystko to w naszych rękach znajdują się ich dalsze losy i to naszym zadaniem powinno być umożliwienie im swobodnego życia.
Profile Image for mariuszowelektury.
619 reviews13 followers
April 3, 2026
Człowiek i wilk - od fascynacji po nienawiść. Opowieść o przemocy wynikającej z decyzji, kolejnych uzasadnień, polowań. Historia eksterminacji, która staje się czymś oczywistym, koniecznym, racjonalnym.

Strach przed wilkiem - realny, zakorzeniony, społecznie podsycany. Nie ma tu miejsca na empatię, zrozumienie. Autor pokazuje jak ten mit działa, jak staje się czynnikiem uruchamiającym przemoc, a przede wszystkim kumulującym lęki, przesądy i potrzebę posiadania wroga. Ta potrzeba staje się elementem kulturowym, językowym, ale też politycznym.

Jeśli fakty stoją w sprzeczności z mitem, tym gorzej dla faktów. Wiedza naukowa podważa jego podstawy, ale mit trwa jako emocja, odruch, wiara, więc ma się dobrze. “Człowiek i wilk” to również opowieść o nas, o rozumieniu przyrody, mechanizmach myślenia. Potaczała pokazuje skłonność do budowania sobie rzeczywistości, jako podległej, zależnej. Temu służy opowieść, która usprawiedliwia to, co robimy ze światem. Ona daje nam uspokojenie, rozgrzeszenie, wytłumaczenie. Ale czy na pewno?
Profile Image for Pati Pogo.
101 reviews
November 13, 2026
Cała książka skupia się na pełnych okrucieństwa opisach zabijania wilków. Nie polecam.
Displaying 1 - 3 of 3 reviews