De westerse wereld verkeert in een morele crisis. Niet de meest bekwame, maar de meest schaamteloze leiders komen aan de macht. In zijn BBC Reith Lectures — in ongecensureerde vorm — brengt Rutger Bregman zijn hele oeuvre samen in een pleidooi voor een morele revolutie.
Rutger Bregman (born April 26, 1988) is a Dutch historian and author. His books Humankind: A Hopeful History (2020) and Utopia for Realists: How We Can Build the Ideal World (2017) were both Sunday Times and New York Times Best Sellers and have been translated in 46 languages.
In 2024, he co-founded The School for Moral Ambition, a non-profit organization inspired by his latest book Moral Ambition (2025) that wants to help as many people as possible to take the step towards a job with a positive impact.
Een prima inleiding tot het huidige denken van Rutger Bregman en de wereld van De Correspondent: een kritisch journalistiek platform dat de waan van de dag naast zich neerlegt en tendensen probeert te kaderen in een breder geheel vanuit ene positief mensbeeld.
Wie 'De meeste mensen deugen' en 'Morele ambitie' las, is wel gekend met de interessante, schone en hoopvolle visie van Bregman op de geschiedenis van de mensheid en zijn manier om die vandaag concreet in te vullen. Los van mogelijke kritieken of dit de enige en/of beste weg is om in te slaan, is het heerlijk en verfrissend om zijn concrete, hoopvolle en daadkrachtige manier van kijken op de actualiteit mee te dragen en te proeven.
In Morele revolutie krijg je een korte, kernachtige en activistische samenvatting van dat denken, helemaal toegespitst op de politiek instabiele (en ronduit angstaanjagende) situatie van vandaag. Gekaderd in het brede denken waarover Correspondent-auteurs communiceren, en gedragen door hoopvol activisme. Geen must read voor wie Bregman al volgt, al kan het soms geen kwaad nog eens van hetzelfde te proeven.
Sterk betoog waarin zowel de gevaren waar we als mensheid nu voor staan als de opties die we desalniettemin nog hebben om er wat moois van te maken uiteen worden gezet. De anekdotes uit de geschiedenis die ons de weg kunnen wijzen zijn inspirerend en ook hoopgevend, zoals het verhaal van de abolitionisten.
De inherente tegenstrijdigheden in het betoog vond ik wel storend. In het eerste hoofdstuk geeft hij kritiek op de EU dat ze Ai alleen maar reguleren en zelf niets creëren, in het laatste hoofdstuk waarschuwt hij de techbedrijven dat burgers Ai niet zullen pikken en in opstand zullen komen voor meer regulering. Maar dat is toch juist wat de EU aan het proberen is, dus is dat dan niet juist een stap in de goede richting? Bregman geeft wel de aanzet voor een nieuwe manier van denken voor onze samenlevingen, maar geeft geen duidelijk beeld van hoe deze wereld er dan uit zal komen te zien.
Interessant boek. Bregman beschrijft hoe kleine groepen op kantelpunten in de geschiedenis (zwak maatschappelijk midden) het onmogelijke hebben kunnen realiseren. Hij geeft voorbeelden zoals de Fabianen, sufragettes en dergelijke en roept op ook nu niet passief te zijn. Ik denk er nog eens goed over na. Dan is het per definitie een goed boek.
Dit boek is een vertaalde transcriptie van lezingen die Rutgers Bergman Voor de BBC heeft gedaan. Hierdoor leest het boek af en toe best raar omdat hij begint over de steden waar hij zijn lezing presenteert. Londen. Liverpool. Dit zorgt er wel voor dat je je een beetke onderdeel voelt van de lezingen, maar het leest gewoon raar weg.
De informatie die je krijgt is heel mooi. Het id alleen heel veel in heel weinig woorden waardorr ik best wel overprikkeld raakte en ik had even nodig om te verwerken wat ik had gelezen. Ik denk ook dat ik dit nog een keer moet lezen om daadwerkelijk te begrijpen wat ik heb gelezen.
Het boekje heeft geen moeilijk taalgebruik. Er zitten een aantal politieke termen in en er wordt gesproken over bepaalde historische gebeurtenissen en groepen waar ik eigenlijk wel voor aanraad om de bronnen hierover te lezen of in ieder geval meer over te onderzoeken en lezen.
De lessen over moraliteit en hoe je langzaam de politieke kleur van een groep mensen kan aanpassen met de juiste aanpak zijn interessant, maar oon hier zul je buiten het boekje verdergaan met onderzoek.
Dit is weer een goede start van een conversatie, maar ik ga dit zeker nog een keer lezen omdat alhoewel de meerderheid van de woorden besg makkelijk te begrijpen valt, is het zoveel informatie in een heel kort boekje waardoor ik niet alles nog goed heb begrepen of verwerkt. Ik raad het wel aan om dit boekje te lezen.
Morele revolutie is een goed opgebouwd verhaal. In rutgers termen volgens de opzet van een gedegen preek: Ellende, Verlossing, Dankbaarheid. Een korte schets van de ellende die ons nu ten deel valt met leiders die stuk voor stuk moreel van het padje zijn en al hun activiteiten richten op de enige waarde "Geld" en de "macht" die je daarmee kan kopen. In de weg naar verlossing stelt hij een aantal voorbeelden. The Fabian Society sprak mij aan omdat ik 50 jaar geleden er een scriptie over schreef. Dat brengt me dan weer tot mijn teleurstelling in dit werkje. Al die voorbeelden zijn erop gericht mensen te werven om praktisch aan de slag te gaan met zaken die ertoe doen. Van de Fabian Society ging een wervende invloed uit. Mensen als Emile Vandervelde, een Vlaamse socialist en oprichter van de Belgische werklieden Partij, haalde er zijn inspiratie vandaan. Daarom verbaast het me dat Rutger zijn pleidooi niet gepaard laat gaan met een concrete uitnodiging. Is het niet voor "the school for moral ambition" dan wel voor " the enterprise of moral beheavior" . Ook in de opzet van "Hoe te leven" komt hij niet verder dan een waarschuwing om het kind niet met het badwater weg te gooien. Hier had iets meer concrete duiding best gepast.
Morele revolutie is gebaseerd op de BBC Reith-lezingen van Rutger Bregman en leest als een compact maar uitgesproken pleidooi voor een andere kijk op moraal, macht en vooruitgang. Zoals we van Bregman gewend zijn, is het helder geschreven, toegankelijk en vol overtuiging.
De kern van zijn betoog is dat we onze morele cirkel moeten uitbreiden — verder kijken dan nationale grenzen, economische belangen en kortetermijndenken. Hij daagt de lezer uit om na te denken over thema’s als ongelijkheid, klimaat en mondiale rechtvaardigheid. Het is inspirerend en soms confronterend.
Tegelijkertijd voelt het boek hier en daar wat eenzijdig en idealistisch. De grote lijnen zijn overtuigend, maar de praktische uitwerking blijft soms abstract. Je blijft achter met de vraag: hoe dan precies?
Desondanks is dit een prikkelend en snel te lezen boekje dat discussie oproept en je morele kompas even opnieuw laat ijken. Of je het met hem eens bent of niet, Bregman weet je aan het denken te zetten.
Inspirerend pamflet - concrete inzichten en prikkelend, in een tijd waar "deugneus" een scheldwoord is. Kort en bondig, dus eenvoudig om kritiek te hebben.
De connectie tussen slavernij-abolitionisme, veganisme en hoe impopulair beide groepen waren was pijnlijk: veganisten zijn immers óók abolitionisten die met hun zero-tolerance op absoluut vermijdbaar onrecht en (dieren)leed veelal stuiten op sociale afwijzing en onbegrip.
Krachtige oproep tot actie in een tijd die snakt vernieuwing en revolutie op alle denkbare vlakken.
De enige juiste boodschap. Leest wel als een herhaling van zetten omdat een groot deel van de lezingen gebaseerd is op zijn eerdere 'Morele ambitie'. Bregman is kritisch op AI-regulering, maar ik vraag me af of dit niet juist de richting is die we nu nodig hebben: regulieren of verbieden van schadelijke online toepassingen.
Het is het neerschrift van een lezing en per definitie dus beknopt. Hier en daar snijdt Bregman nogal eens een bocht af, wat begrijpelijk is gezien de oefening. Ik had er - kijkend naar zijn andere werk - toch iets meer van verwacht.
Zoveel kennis. En ook goed kunnen schrijven. Dat is Rutger Bregman, de grootste intellectueel van zijn tijd. Met ambitie. En flair. En zoals het een echt Correspondent-boek betaamt, zit er iets hoopvols in.
Ik lees alles van Rutger Bregman en dat zal ik ook blijven doen. Hij stelt nooit teleur en weet als geen ander wat deze wereld nodig heeft. De geschiedenisboeken van de toekomst gaan hem gigantisch hard eren.
Aardig betoog met mooi gedachtegoed en om die reden zeker het lezen waard. Maar helaas zijn stellingen te vaak met zwakke oorzaak-gevolg redeneringen onderbouwd.
Als je eerdere boeken hebt gelezen van Bregman is het een herhaling van een bekend verhaal (sprookje?). Als het je eerste boek is, dan geeft het een aardige inkijk in zijn boeken cyclus, tot nu toe.