Dankzij de uitzonderlijke toegang tot de persoonlijke dagboeken en archieven van koning Boudewijn en die van talrijke andere kroongetuigen onthult deze ultieme biografie een groot aantal nieuwe en verrassende inzichten over het leven van Boudewijn van België (1930-1993). Van zijn jeugd – getekend door oorlog en lijden – en de moeilijke beginjaren van zijn bewind, tot de exacte omstandigheden van zijn plotse overlijden. Waarom moeten de conclusies over de moord op de Congolese politicus Patrice Lumumba in 1961 fundamenteel worden herzien? Welke banden onderhield de koning kort voor de genocide in Rwanda met president Habyarimana en welke contacten had hij met andere wereldleiders van zijn tijd, zoals generaal de Gaulle, koningin Beatrix, president Mobutu of de keizer van Japan? Welke relaties onderhield hij echt met het Vaticaan en met paus Johannes Paulus II? Welke invloed hadden zijn vader, Leopold III, en stiefmoeder, prinses Lilian, op de jonge vorst? Hoe leerde hij Fabiola kennen? Welke rol speelde hij in de ontknoping van de zogenaamde 'staking van de eeuw' uit 1960-1961 en in de Belgische institutionele debatten? Op welke manier wist hij invloed uit te oefenen op de politieke besluitvorming van zijn land en hoe beleefde de diepgelovige koning de weken die voorafgingen aan zijn beslissing om de abortuswet van de regering-Martens niet te bekrachtigen in 1990? Wie was de man achter de koning voor wie honderdduizenden Belgen in de rij stonden om hem een laatste eer te bewijzen, voorafgaand aan de uitvaartceremonie, die een ongezien aantal leiders uit de hele wereld samenbracht? Deze biografie is het resultaat van een onderzoek dat gedurende twintig jaar werd gevoerd in België, Europa en de Verenigde Staten. Ze biedt een diepgaande inkijk in de geheimen van een uitzonderlijk koningschap en de geschiedenis van België.
In 'Boudewijn. De biografie' probeert historicus Vincent Dujardin niet alleen de politieke loopbaan van koning Boudewijn te reconstrueren, maar ook de mens achter de vorst zichtbaar te maken. Daarbij komt onvermijdelijk de vraag naar voren die kardinaal Suenens stelde tijdens de uitvaart van de koning in 1993: "Wat was het geheim van koning Boudewijn”?
Dujardins antwoord ligt in de spiritualiteit van de vorst. Doorheen het boek ontstaat het beeld van een man voor wie geloof geen randverschijnsel was, maar het fundament van zijn leven. Boudewijn beleefde zijn koningschap vanuit een diepgeworteld vertrouwen in Gods voorzienigheid en een voortdurende zoektocht naar wat hij zag als zijn roeping. Dat geloof beïnvloedde niet alleen zijn persoonlijke leven, maar ook zijn visie op zijn taak als staatshoofd.
Onlangs las ik 'De strijd om de macht' van Johny Vansevenant en eerder ook de memoires van Wilfried Martens en Jean-Luc Dehaene. Die werken beschrijven het naoorlogse België vanuit het perspectief van politici, partijvoorzitters en regeringsvormers. Dujardins biografie voegt daar een minder vaak belichte invalshoek aan toe: die van de koning zelf. Niet de politieke strategie, maar de innerlijke overtuigingen van Boudewijn staan centraal.
Het boek laat ook zien hoe Boudewijn geleidelijk groeit in zijn functie. Aanvankelijk steunt hij sterk op de entourage van zijn vader Leopold III. Na de Koningskwestie en de definitieve verwijdering tussen vader en zoon ontwikkelt hij steeds meer een eigen stijl van koningschap. Daarbij wordt koningin Fabiola zijn belangrijkste vertrouwelinge en partner. Samen geven zij een uitgesproken religieuze invulling aan hun publieke opdracht.
Tegelijk verschijnt hier geen geïdealiseerd portret. Dujardin toont ook een vorst die moeilijk vergaf. Politici die volgens hem betrokken waren bij de gedwongen troonsafstand van zijn vader bleven vaak levenslang uit zijn gratie. Sommige figuren werden niet langer uitgenodigd op het paleis of kwamen niet in aanmerking voor eretitels en onderscheidingen. Achter de bedachtzame en beheerste publieke figuur ging ook een man schuil die loyaal bleef aan zijn familiegeschiedenis.
Het geheim van Boudewijn? Dujardin keert steeds terug naar dezelfde kern: zijn geloof en zijn vertrouwen. Veelzeggend is de anekdote waarin Boudewijn tijdens de eedaflegging van koning Juan Carlos van Spanje zijn levenshouding samenvat met de woorden: “Het geheim is alles voortdurend voor God te brengen.” Het is wellicht de sleutelzin van deze biografie.
Als lezer blijft vooral de vaststelling hangen dat Boudewijn moeilijk te begrijpen is zonder zijn religieuze overtuiging ernstig te nemen. 'Boudewijn. De biografie' is daarom meer dan een politieke levensbeschrijving. Het is ook het verhaal van een man die zijn koningschap beleefde als een vorm van dienstbaarheid en die zijn beslissingen uiteindelijk toetste aan een hogere autoriteit dan de publieke opinie of de politieke actualiteit. Voor wie het naoorlogse België beter wil begrijpen, biedt Dujardin daarmee een waardevolle en soms verrassende inkijk in het leven van een vorst die gedurende meer dan veertig jaar mee het gezicht van België bepaalde.
“Boudewijn – de biografie” is een boek waar al lang op gewacht werd, de liefhebber van monarchieën zeker, want wie was nu deze koning van België?
In dit boek waar jarenlang aan gewerkt is, krijg je als lezer daar uitgebreid antwoord op. Dit komt mede door de unieke bronnen die gebruikt worden. De auteur kreeg van koningin Fabiola exclusief toegang tot de privéarchieven en spirituele dagboeken van Boudewijn. Mede hierdoor krijgen we nieuwe inzichten in zijn privéleven, zijn complexe relatie met politici en ontkracht de theorie dat Boudewijn vooraf op de hoogte was van de moord op de Congolese premier Patrice Lumumba.
Verder kreeg auteur Dujardin ook ruim de toegang tot documenten van Belgische politieke kroongetuigen en kon hij o.a. de archieven van Europese en Amerikaanse ministeries van Buitenlandse Zaken raadplegen. ‘Boudewijn – de biografie’ onthult nieuwe feiten, zoals over de jeugd van Boudewijn in gevangenschap en ballingschap, het overlijden van zijn moeder koningin Astrid, en leert ons veel meer over het persoonlijke leven van Boudewijn en Fabiola. Wat verder opvalt, is het geloof van Boudewijn; dat komt veelvuldig naar voren. Een man die werkte en handelde vanuit zijn sterke geloof.
Het boek telt 854 pagina’s, een behoorlijke pil dus. Ondanks het enorme aantal pagina’s is het een boek dat vlot leest, mede door de vlotte en open schrijfstijl van de auteur. Het boek is zeer compleet en dat kan haast ook niet anders als er twintig jaar aan gewerkt is. Alle feiten en details zijn dan ook goed uitgezocht.
Het boek is zeker een aanrader als je belangstelling hebt voor de Belgische monarchie of geschiedenis. Je kan beter zeggen: verplichte kost en een boek dat je standaard in je koninklijke boekenverzameling moet hebben.
Boudewijn: de biografie, geschreven door Prof. Dr. Vincent Dujardin, is een waarlijke magnus opum van maar liefst 778 pagina’s (!) waarin het leven van Koning Boudewijn uitgebreid besproken wordt.
Het boek is opgedeeld in chronologische hoofdstukken per thema, waarbij men de Koning diens relatie tot bijv. de Koloniën, de binnenlandse politiek, de abortuskwestie, etc… bespreekt. Professor Dujardin heeft gedurende vele jaren aan dit boek gewerkt, en elke lezer zal dit merken. Het boek staat vol met voetnoten en referenties naar talloze bronnen, wat getuigt van een gedegen academisch werk.
Dat linkt ook meteen met het enige minpunt: door de rijkdom aan bronnen, verliest het boek soms ook haar focus en punt. Echter is dit ook zoals het hoort: het is een algeheel naslagwerk waarnaar iedereen kan opkijken.
Dujardin schept een totaalbeeld van Koning Boudewijn, van zijn evolutie van een onwillende en droeve vorst naar dat van één met volle toewijding en morele hoogstand. De lezers kunnen deze evolutie op elk vlak opmerken doorheen de tijd, en we constateren alsook de quasi permanente invloed dat het geloof op de Koning had.
« Boudewijn de vrome » heeft zijn land met zijn gehele leven gediend, en werd erdoor door zijn gehele bevolking geliefd. Zijn haast mythische status is aldus ook meer dan verdiend!
Boudewijn van Vincent Dujardin is een uitstekende biografie die een bijzonder volledig beeld schetst van koning Boudewijn. Het boek is grondig gedocumenteerd, uitgebreid en rijk aan historische details, zonder ooit droog of academisch te worden.
Wat vooral opvalt, is hoe vlot het leest. Ondanks de omvang vliegt het boek voorbij. Dujardin slaagt erin om politieke gebeurtenissen, persoonlijke kwesties en de complexe rol van de monarchie op een heldere en boeiende manier met elkaar te verweven. Daardoor krijg je niet alleen inzicht in de koning zelf, maar ook in de evolutie van België tijdens zijn regeerperiode.
De auteur toont zowel de sterke als de kwetsbare kanten van Boudewijn en vermijdt daarbij een al te kritiekloze bewondering. Het resultaat is een genuanceerd portret van een man die een cruciale rol speelde in de naoorlogse Belgische geschiedenis.
Voor wie geïnteresseerd is in de Belgische monarchie, politiek of geschiedenis is dit een absolute aanrader. Een lijvige biografie die leest als een trein en die van begin tot einde blijft boeien.
What makes this book special is that we really get to know Boudewijn. We read the letters he wrote, his diary. He is a religious man, I knew that, but that he was so attached to religion was new to me. The book is informative, sometimes slightly long in descriptions. But it is a jewel, to chersh and take in your hands regularly.