Devrimler ve Tepkileri, genç Cumhuriyet'in peş peşe yapılan devrimlerle en hızlı değişimleri ve dönüşümleri yaşadığı bir dönemde, 1924 - 1930 arasına mercek tutuyor. Devrimler ve Tepkileri yakın tarihimizin parça parça hatırladığımız olaylarını yeniden bir bütün olarak görmek; bu döneme ait bilgi edinmek ya da bilgi tazelemek isteyenler için...
Cumhuriyet Anayasası'nın kabulü, halifeliğin kaldırılması, üniversite özerkliği ile basın özgürlüğünün kurumsallaşması, şapka ve kıyafet devrimi, tekke ve zaviyelerin kapatılması, hukuk ve eğitim alanındaki devrimler, laiklik, harf devrimi, dil devrimi...
Kronolojik bir kurguyla hazırlanan kitap, sadece devrimleri değil, o döneme damgasını vuran pek çok olayı da anlatıyor: Musul sorunu, Hakkâri olayları, Terakkiperver Fırka, Şeyh Sait İsyanı, İzmir Suikastı, Yavuz-Havuz davası, Serbest Fırka, Menemen Olayı...
Goloğlu, Genelkurmay Harp Dairesi'nin de incelemesine sunarak olumlu yanıt aldığı kitabında, bu canlı ve benzersiz dönemi, alışılmadık yalınlıkta ve nesnellikte sunuyor.
Devrimler ve Tepkileri, yakın tarihimizin parça parça hatırladığımız olaylarını yeniden bir bütün olarak görmek; bu döneme ait bilgi edinmek ya da bilgi tazelemek isteyenler için.
Mahmut Goloğlu (d. 1915, Akçaabat, Trabzon - ö. 1982, İstanbul), Türk siyaset adamı ve tarihçi.
Babası Sarıkamış'ta şehit düştü. Trabzon'daki öğrenciliği sırasında Halkevi'nin yerel tarih araştırmalarına katıldı. 1938'de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. TEKEL'de müfettiş oldu. Bu süre serbest avukatlık yaptıktan sonra aktif siyasete atıldı. 1950 seçimlerinde Demokrat Parti 'den (DP) Trabzon milletvekili seçildi. İki dönem (10. ve 11.) daha Trabzon milletvekili seçildi, Meclis Başkan Vekilliği yaptı. 27 Mayıs Darbesi'nden sonra, Anayasa'yı ihlal suçundan Yüksek Adalet Divanı'nda yargılandı, aklandı.
Milli Mücadele ve Cumhuriyet dönemini konu alan tarih çalışmalarıyla tanınmıştır. 1976'da Karadeniz Teknik Üniversitesi'nde (KTÜ) Devrim Tarihi profesörü olarak ders vermeye başladı. Akademik çalışmalarıyla Boğaziçi Üniversitesi tarafından 1981'de Şeref Ödülü'ne layık görüldü.
Bu kitap genel olarak meclis zabıtlarından oluşuyor ve okumaya değer bir çalışma. Kurumsal ve çerçevesi kavi bir disiplinin meyvesi olarak, devrimler kronolojik olarak anlatılmış. Tepkiler ise bir piyes havasında; sanki bütün memleket sathında birisi gelsin de söz gelimi, şapka devrimi yapsın diye bir beklenti varmışçasına işlenmiş. Yazarın subjektif anlatısında sanki bir Cumhuriyet asr-ı saadeti ve konsensunu varmış gibi her şey çok sakin. Gazi, özenle her olumsuz şeyin dışında tutulmuş ki bu tutumu da anlamak mümkün. Başka türlüsünü yazabilmek pek kolay değildi. Muhaliflerin tasfiyesinin faturası ise CHF'nin ortodoks kanadına kesilmiş. Dönemin ve konunun meraklısı için en azından teknik anlamda meselelere giriş için okunması gereken bir kitap olduğu kanaatindeyim.