Daar is een woord voor

by Maaike Helmer

Maaike Helmer kreeg op haar 42e de diagnose autisme. Ze was verbaasd, want zijzelf was nou niet het beeld dat ze had bij een autist. Ze werkte een tijd als internationaal model en daarna als journalist en communicatie-expert, heeft een gezin. En dan ineens: autistisch?

De diagnose zette haar wereld op z’n kop. Want wat als je alles in je bestaan, niet alleen al je falen maar ook je successen, opeens moet bekijken door een andere bril? Die succesvolle modellencarrière? Autisme. Gedoe in vriendschappen? Autisme. Gênant geflopte stage? Autisme. Interview met de minister-president geregeld? Autisme.

In Daar is een woord voor schrijft Maaike over haar zoektocht naar aanwijzingen in het verleden en inzichten die haar uiteindelijk vooruithielpen in een leven dat altijd al ongezien autistisch was. Een boek voor iedereen die zoekt naar de zin van zijn eigen verhaal.

Genres: Psychology, Nonfiction, Autistic Spectrum Disorder, Autobiography, Memoir

Paperback

Published March 12, 2026

Reviews

[Sarah]

Iets in dit boek irriteerde me tot ongeveer driekwart van de tekst. Toen had ik het opeens door: het is een soort perverse jaloezie verpakt als irritatie. Een collega zei ooit: als iemand zo in je irritatie-zone zit, zegt dat vaak wat over jezelf. Vond ik overigens destijds een hele irritante, pedante en zalvige opmerking, maar dat terzijde.

Ik kan er blijkbaar, helaas net als de pesters en vervelende omstanders in dit boek, slecht tegen als mensen het leven niet volgens de ongeschreven regels spelen. Ik denk dat dat komt omdat ik die regels zelf ook altijd moeilijk heb gevonden en sinds mijn allereerste herinneringen bezig ben met de vraag: 'Wat is 'normaal'? Hoe doe ik dat?'. Inmiddels grotendeels 'gelukt', voor een ander deel mijn mensen gevonden en voor de rest lak aan. Hoe vaak ik niet heb gehoord, 'Ik vond jou eerst wel een beetje raar'. Maar ik denk dat dit dus wel de reden is dat ik irritatie voel bij mensen die de regels echt niet zien of snappen of die er lak aan hebben. Zou ik soms ook wel willen/had ik vroeger meer willen doen.

Toen ik dit eenmaal doorhad kon ik met meer compassie dit boek lezen. Vond ik het dapper en leerzaam. Over anderen, maar dus ook over mezelf. Wat boeken kunnen doen hè♥️


Het boek dat meneer De Zwaan me heeft gegeven, moet naar mijn studeerkamer. Daar bewaar ik al mijn boeken. Vroeger hadden we een boekenkast in de slaapkamer, maar dat trek ik niet. Boeken kijken naar je. En ze roepen: lees me nou eens! Lees me nog een keer! Ga je mij nog lezen?

Ik ben er te gevoelig voor, omdat ik zoveel van ze houd. Ik lees er vaak wel vijf tegelijk. Ik kan me wel binden aan één partner, maar niet aan één boek.

[Roos Zweers]

5⭐️
Ik voel me gezien. Wat is dit een prachtig en belangrijk boek. Representatie van neurodivergentie en specifiek autisme spectrum beïnvloedt hoe neurotypische mensen naar ons kijken. Ook heeft deze representatie ontzettend veel invloed op hoe wij als autisten naar onszelf kijken. Daar zijn inderdaad allerlei woorden voor. Ik ben ontzettend blij dat dit boek op mijn pad kwam.

[Luna]

3,5 ⭐️⭐️⭐️
ik vond het boek heel mooi en fijn, zo weg gelezen. Moest wel heel erg wennen aan de schrijfstijl: er wordt wat verteld en dan blikt ze terug met het perspectief van nu op hetzelfde: dat hele tijd terug schakelen vertellen wat er gebeurde en hoe ze er nu over denkt haalde me wel de hele tijd uit het verhaal waardoor het niet als een geheel voelde. Of als een lopend verhaal. Maar vond het ook naarmate ik er een beetje aan gewend was wel wat hebben: na de diagnose terugkijken en reflecteren en eindelijk een ander perspectief hebben op bepaalde situaties herken ik ook heel erg. De herkenning in beschreven situaties was mooi en fijn, en zeker het proces beschreven na de diagnose raakte me ook wel: hetjezelf eindelijk begrijpen en milder mogen zijn. en ook 2 quotes op het eind die ik ff wil delen:

"Het is de zomer van minder masker. Dat is fijn, eng, maar gek genoeg ook een eer: dat ik mezelf op deze leeftijd nog zo mag leren kennen."

"Maar er gebeurt niks. En er blijft maar niks gebeuren. En ik blijf maar ‘autistisch doen’. En ze blijven me lief vinden."

[alisha]

4,75 ⭐️ er zijn meer van dit soort boeken nodig! maaike helmer schrijft zo mooi over hoe autisme een rode draad in haar leven bleek te zijn. en hoe ze op haar tweeënveertigste haar diagnose kreeg!

in mijn omgeving hangt er nog altijd een stigma rondom autisme. dit soort persoonlijke boeken over ervaringen met autisme laten gewoon zo goed zien dat iedereen die autistisch is, dit anders ervaart. helemaal in het geval van vrouwen met autisme.

ik herkende veel van mezelf in haar verhaal, hoewel ik (nog) niet officieel op papier heb staan dat ik autisme heb. die herkenbaarheid bevestigt voor mij nog meer hoe graag ik die diagnose wil. niet om een label te plakken, maar juist om mezelf beter te begrijpen.
soms moest ik lachen door de herkenbaarheid, maar sommige stukken vond ik ook lastig om te lezen. met name waar ik mijn frustratie het best kon voelen als het ging om mensen die niet met “anders” om kunnen gaan.
vooral de rij-instructeur haalde het bloed onder mijn nagels vandaan.
maaike helmer weet haar ervaringen zo mooi onder woorden te brengen.

dit boek was prachtig. ik heb ‘m in één ruk uitgelezen.

[Aurora]

Ik heb een beetje gemengde gevoelens over dit boek. Ik denk dat het vooral niet aansloot waarbij ik (onbewust) naar op zoek was: herkenning en meer leren over autisme. Maaike heeft nooit beweerd dat dit boek daarvoor was, dus dat ligt bij mij hoor. Ik vond het boek wat teveel over Maaikes pestverleden gaan. Ik denk dat ik eigenlijk meer had willen lezen over hoe het na de diagnose ging (daar word zeker over gesproken, maar ik had hierop meer nadruk gewild). Een mooi (en ook heftig) boek over iemands leven, dus lees het vooral als dat je interesseert, maar voor mij blijft het bij 3 ⭐️

[Nynke]

leest snel weg, dat is heel prettig. soms heel herkenbaar, en tegelijkertijd kon ik me in veel dingen helemaal niet vinden, maar het is dan ook een boek over háár autisme en niet de mijne. en dat is ook wel echt wat het is - ik vond het niet per se super educatief of vol met tips oid maar dat is helemaal oke

[Alix Jongerius]

Ik had dit boek als aanrader gekregen en het heeft me positief verrast. Het was heel interessant om te lezen! Het enige wat me af en toe een beetje stoorde was dat ze niet chronologisch schrijft maar elke keer een stukje uit haar leven erbij pakt. Maar dat is ook wel de boodschap van het boek: De rode draad vinden in je leven.

[Catharina Hart]

Maaike Helmer is een vriendin van me, dus een recensie-recensie gaat dit niet worden.
Maaike schrijft soepel. Het afwisselen van terugblikken en gediagnosticeerd worden, is een goede mix waardoor ze op een boeiende manier toont hoe het is om autistisch te zijn. Ze is eerlijk, genuanceerd en echt.
Ik heb het gelezen als een dapper boek van een stoer wijf, dat haar inzichten niet voor zichzelf houdt, maar die wil uitdragen, helpen, beschrijven.

[Sam Peeters]

Maaike Helmer kreeg pas op haar tweeënveertigste de diagnose autisme en kijkt in dit boek terug op haar leven met die nieuwe bril: van gepest puberkind tot internationaal model en communicatiestrateeg. Geen gids, maar een persoonlijk, soms rauw verhaal over pesten, sociale misverstanden, chronische vermoeidheid en een verstikkende drang naar duidelijkheid die jarenlang als “karakterfout” werden gezien.
Wat dit boek voor mij bijzonder maakt, is het “Repelsteeltje-effect”: de diagnose voelt niet als een extra label, maar als een gum die oude labels als “koud” en “moeilijk” eindelijk uitwist. Helmer laat scherp zien hoe bewonderde vaardigheden – strategisch communiceren, scherp observeren, performen – vaak voortbouwen op autistisch maskeren, met een hoge tol: uitputting, vervaagde grenzen en niet meer weten wie je bent zonder masker.
Helmer schrijft toegankelijk, beeldend en met humor, met korte scènes die samen een thematisch geheel vormen; onder de ironie voel je rouw om gemiste jaren en mildheid voor het zelf dat ze te laat leerde kennen. Verwacht geen theorie of praktische how-to, maar een eerlijk, genuanceerd portret van laat-gediagnosticeerd vrouwelijk autisme in een ogenschijnlijk “geslaagd” leven – precies de nuance die dit genre nodig heeft.

[Nvde]

Een boek dat verrassend dichtbij komt. De manier waarop Maaike autisme in verhaal brengt is eerlijk, helder en zonder gedoe, wat het bijzonder herkenbaar maakt. Op meerdere momenten voelt het alsof er woorden worden gegeven aan ervaringen die vaak moeilijk uit te leggen zijn.

Wat er voor mij echt uitspringt, is de relatie met meneer De Zwaan. Hij heeft een prachtige plaats in het boek gekregen en zijn aanwezigheid brengt een vorm van rust en zachtheid in het verhaal die blijft hangen.

Een warm en oprecht boek dat nog lang nazindert.

[Jasper Smit]

Schitterend. Zo mooi geschreven.

[Simone]

Eigenlijk is vijf sterren is niet genoeg!

[Gabriëlle]

Wat een fijn en herkenbaar boek!

[Evelyn Evertsen-Romp]

Leest heerlijk weg, hier en daar een traantje weggepinkt, en veel herkenbaarheid.

[Floor]

Ik ben dol op autobiografieën over neurodiversiteit!

[Gwen]

Een feest van herkenning! Maar de auteur komt wel in meer problemen met haar autisme, dan ik ervaren heb. Nu ben ik ook niet zo extravert als de auteur, denk ik. Het deed me in ieder geval erg reflecteren.

[Masja Verdonschot]

Doorheen gevlogen.

[Sanne Koster]

Leuk om te lezen hoe ze is gaan terugblikken op haar jeugd, om de rode draad te volgen en uit te pluizen. Daarnaast ook herkenbaar. Ik vind het een prettige manier van lezen, de verhaallijn is overzichtelijk en makkelijk te begrijpen. Ik raad dit boek aan als je meer herkenning of inzicht wilt over autisme bij vrouwen/meisjes. Het gaat niet over de psychologie er achter, maar hoe zij het heeft ervaren en dat maakt het voor mij extra leuk!

[Schelley]

Maaike Helmer is een ervaren journalist, columnist en schrijver die op haar 42e een autismediagnose kreeg. Dat moment schudde haar hele levensverhaal door elkaar, alsof ze opeens een nieuwe bril op kreeg. In Daar is een woord voor kijkt ze met die frisse blik terug op haar leven – en dat leest heerlijk herkenbaar en eerlijk.

Van jongs af aan was Maaike al dat meisje dat nét iets te veel vragen stelde, intense vriendschappen aanging en zich soms compleet misplaatst voelde. Ze werd flink gepest op school, had leraren die haar snapten en anderen die haar compleet negeerden. Later schitterde ze als model (maskeren pur sang, noemt ze dat zelf), studeerde journalistiek, interviewde zelfs de minister-president en bouwde een leven op met relatie en kind. Maar altijd bleef er dat knagende gevoel dat ze anders was. Tot die diagnose kwam en alles – van geflopte stages tot succesvolle carrières – opeens een rode draad kreeg. Het boek leest als een soort hervertelling van haar eigen leven, met brieven aan een lieve wiskundeleraar en openhartige gesprekken met haar therapeut ertussendoor.

Wat me meteen opviel is hoe soepel en licht Maaike schrijft. Haar stijl is vlot en beeldend, met genoeg humor om het nooit zwaar of zielig te laten worden – precies zoals je hoopt bij een memoir. De personages uit haar leven (van die strenge leraren tot haar partner die haar soms plagend zijn ‘Rainmannetje’ noemt) komen levensecht over. Je voelt de verwarring van dat kind-Maaike, de uitputting van het constant aanpassen en de opluchting als puzzelstukjes eindelijk op hun plek vallen.
Ik vond het vooral sterk hoe ze laat zien dat autisme bij vrouwen vaak onzichtbaar blijft omdat ze zó goed kunnen camoufleren.

Het laat zien dat een late diagnose geen einde is, maar juist een nieuw begin vol begrip. Warm aanbevolen, met of zonder autismediagnose in je rugzak!

[Daniel Schotman]

Erg interessant boek met ontzettend veel raakvlakken naar mezelf toe tot aan de Scouting (al bleef ik zelf 16 jaar een Scout en schrok ik wel van het pestgedrag gezien ik zelf altijd ervaarde dat juist iedereen wordt geaccepteerd wordt en in bepaalde mate afwijkt van de hoofdmoot want sport gaat het voor velen van ons gewoon niet worden. Bij ons werd alles en iedereen geaccepteerd (zelfs op dokters voorschrift) behalve 1 soort persoon. Klikkers) en de Lerarenopleiding Geschiedenis toe (al heb ik die wel afgemaakt en ben na die tijd nog geschiedenis gaan doen aan de universiteit) al kwam ik er ook al gauw achter dat ik het contact met leerlingen en vooral het contact met andere leraren in lerarenkamers (hoe die praten over leerlingen. Ik dacht de hele tijd. Deden ze dat ook over mij toen ik op school zat ?) echt verschrikkelijk is was iets wat ik zwaar had onderschat.

Net zoals voor de auteur was het voor mij een lange weg, maar ben blij dat ze uiteindelijk wel heeft kunnen duiden waarom ze anders was. Ik vond pijnlijk om te lezen hoe ze daar steeds weer op werd afgerekend door leeftijdsgenoten. Ik ben nooit blij geweest met het feit dat mijn ouders me naar een speciale school hebben gedaan, maar als ik haar boek lees besef ik me wel waarom dat qua pesten wellicht enorm heeft geholpen. Daar was iedereen soort van weird en kon je daar slecht op worden afgerekend. Het nadeel is allen wel dat je er niet veel bijzonders leert en ik uiteindelijk op m/n 26 via een zij instroming/toelatingsexamen op het HBO terecht kwam.

Ik vond de opmerking dat een label je kan afhelpen van een hele hoop andere labels, erg treffend.

[Rudi Van]

Een zaterdagmiddag in de lokale boekhandel, mijn oog valt op het boek van Maaike, achterin het rustige gedeelte van de winkel lees ik het voorwoord even. Ik schrik, dit gaat over mij, precies wat ik voel, ervaar en "ben".

Thuis lees ik het boek in één keer (onderbroken door het eten) uit, tranen over mijn wangen, Maaike weet als geen ander precies dàt uit ervaring(en) op te schrijven wat ik als net gediagnosticeerde 50+ man met autisme dagelijks ervaar en voel. Het belangrijkste wat ik na de eerste keer lezen meekrijg is: Ik ben niet "raar", "stil", "vreemd" of "moeilijk", er is dat ene woord voor: "autisme", en ik ben zeker niet de enige. Elke struggle die Maaike aanhaalt is zo "plakbaar" op mijn ervaringen. Zo geeft het boek een fijn warm en bijzonder gevoel van herkenning, maar ook erkenning van een leven en wereld die heel "anders" bij mij binnenkomt.

Voor alle mensen die voelen dat het leven anders werkt dan jouw brein is "bedraad" een aanrader. Zeker ook een fijn boek voor anderen, die door Maaike een eerlijke inkijk wordt gegeven in een leven met autisme en hierdoor hopelijk zal leiden tot (meer) begrip. Een fijn eerlijk boek voor iedereen, geschreven door iemand die het "ècht echt" snapt.

[Petra Leest]

Er verschijnen nogal wat boeken over autisme de laatste tijd. En behalve de Zondag-serie vind ik ze niet allemaal even boeiend. Dus mijn eerste reactie toen ik dit boek zag, was: alweer 1?

Maar tijdens het lezen ontdekte ik al snel dat het goed is dat dit boek geschreven is. De auteur legt alles heel helder uit, en de gevoelens en ervaringen die ze beschrijft zullen voor veel mensen herkenbaar zijn.

Enige puntje van kritiek is dat ik het graag uitgebreider had gezien. Het is allemaal zo beknopt. Bijvoorbeeld de hoofdstukken over haar modellentijd. We lezen dat ze van haar huisgenoten te horen krijgt dat ze teveel over zichzelf praat, dat ze aan 'oversharing' doet, dat ze elke dag heel gedetailleerd verteld wat ze allemaal heeft meegemaakt... maar wij als lezer worden eigenlijk compleet buitengesloten. Wij lezen namelijk alleen maar dat de hoofdpersoon de hele dag heeft lopen maskeren en nu zo moe is. Maar WIJ willen (in tegenstelling tot de huisgenoten) juist WEL graag weten wat er nou precies allemaal gebeurd is die dag. Dus het is jammer dat dit niet zo lekker is uitgewerkt.

Verder echt een fijn non-fictie boek.

[Carline Schulte]

Daar is een woord voor van Maaike Helmer gaat over haar ervaring met autisme. Toch herkende ik ook veel van mezelf in dit boek. Het geeft me een fijn gevoel om te merken dat ik niet de enige ben die bepaalde dingen ervaart.

Daarnaast vond ik het boek erg goed geschreven. Verwacht geen zelfhulpboek vol tips of adviezen; het is vooral een persoonlijk verhaal over hoe het is om te leven met autisme zonder dat te weten, en uiteindelijk op latere leeftijd een diagnose te krijgen.

Er verschijnen steeds meer boeken over autisme, en dat vind ik juist waardevol. Autisme ziet er voor iedereen anders uit, waardoor verschillende verhalen ook verschillende vormen van herkenning bieden. Door dit soort boeken voel je je gerepresenteerd en minder alleen. Terwijl ik me jarenlang vreemd en anders voelde, ontdek ik steeds vaker dat er toch mensen zijn die op bepaalde vlakken op mij lijken.

[Anniek]

Ik zou dit boek aan iedereen willen geven, maar vooral aan mensen die nog niet zoveel over autisme weten. Niet omdat het nou zo'n leerzaam boek is, of omdat het laat zien wat een breed spectrum autisme is - dat doet het eigenlijk juist niet, maar dat valt ook niet echt te verwachten van een enkel boek, en zeker niet van een memoir. Maar wel omdat het zo sterk is geschreven, op een manier dat je de auteur voor je gevoel heel goed leert kennen en begrijpen. Ik denk dan ook dat het een boek is dat veel empathie en begrip opwekt, wat me een goede start lijkt om meer over autisme te leren en begrijpen.

[Renee van Eijk]

Wat een goed geschreven en belangrijk boek zeg! Ik kan niet goed uitleggen waarom ik dit zo belangrijk vind voor eigenlijk bijna iedereen. Waarschijnlijk omdat het goed is je te blijven verdiepen in jezelf (wat de schrijfster van dit boek duidelijk heeft gedaan)en je medemens (wat je doet door onder andere dit boek te lezen).

Het leest als een trein, zit vol goede en niet in mijn ogen opgesmukte verhalen maar echt echte ervaringen die ook echt voelen. Wat een dapper boek om zo toch even je leven op tafel te gooien.

[Annemiek]

Erg goed boek! Grappig en pijnlijk herkenbaar op verschillende momenten, mensen vergeten als je ze niet ziet, herkenbaar. Alles analyseren, imposter syndrome ook herkenbaar. Maar genoeg ook niet herkenbaar, zo houd ik al mijn vragen in m’n hoofd in plaats van ze te stellen. Soms handig, vaker onhandig ;)

Het boek las heel lekker weg, ik had het binnen 24 uur uit. Goed geschreven, soms heel beeldend, soms meer metaforisch. Maar het neemt je als lezer goed mee.

Aanrader dus!

[Inge]

Mooi boek. Het reflecteren vanuit het heden naar nu, en dan in een onderwerp verdwijnen (dus in het heden denkt ze aan iets, vervolgens wordt dat hoofdstukken lang besproken) vond ik wat verwarrend, en het taalgebruik was soms iets te poëtisch voor mij (bijvoorbeeld door hetzelfde woord te herhalen in dezelfde zin). Maar al met al een mooi boek over het belang van (late) diagnoses.

[Suzanne de Wagt]

Fijn boek! Heel ondersteunend

[Agmar Van Rijn]

Aangrijpend relaas dat aan het denken zet over mijn eigen functioneren, dat van mensen om mij heen en over menselijk gedrag in het algemeen.

[Marie]

“Mijn hersenen voelen als een aangebrande tosti.” p.211