Niedźwiedź, syn niedźwiedzia

by Aleksandra Tarnowska

Wczesna wiosna 2004 roku w Izmirze dla jednych zapowiada upalne wakacje, dla innych zaś oznacza koniec uciekania przed dorosłym życiem i planami, jakie wobec nich mają rodzina, społeczeństwo oraz los. Nazım Kocabıyık, zwyczajny czternastolatek, w głowie ma głównie dziewczyny, kumpli, komiksy i teledyski. Pewnego dnia razem z kolegami idzie na wagary, żeby pograć w piłkę i pobawić się na placu zabaw w komandosów. W drodze do domu czekają na nich przygody i ostatnie beztroskie chwile. Wieść o wybrykach chłopaków dociera do ojca Nazıma, właściciela kawiarni, który uświadamia sobie, że nadszedł już czas, by stojący na progu dorosłości syn wziął wreszcie odpowiedzialność za siebie i przyszłość rodziny.

Niedźwiedź, syn niedźwiedzia to druga powieść Aleksandry Tarnowskiej. Mieszkająca w Turcji autorka doskonale oddaje tamtejszy klimat i obyczaje, wciągając czytelnika od pierwszej strony w świetnie opowiedzianą, przejmującą historię.

368 pages, Paperback

First published April 27, 2026

Reviews

[Marta Demianiuk · Rating 4 out of 5]

Aż do samego końca nie wiedziałam, co o tej książce myśleć i jaką ocenę jej wystawić. Podobała mi się, dobrze się czytała, a jednocześnie historia Nazima zaczęła mnie męczyć i nudzić. Aż przyszło to zakończenie. TO. Wspaniałe, uważam, że lepiej tej powieści zakończyć się nie dało i podbiło ono moją opinię o całości, bo pozwoliło mi trochę inaczej na fabułę spojrzeć.

Myślę, że to nie do końca moja książka, bo bohaterami są nastoletni chłopcy i ich „chłopackie” przygody. Ale to Ola Tarnowska, więc literacko jest świetnie, do tego jako fanka twórczości Elif Shafak miałam dużą przyjemność z tego, że akcja powieści dzieje się właśnie w Turcji.

[Aleksandra Gratka · Rating 4 out of 5]

Podczas lektury często musiałam sobie przypominać: to napisała Polka! Nie bez przyczyny, bo tu wszystko tureckie - realia, bohaterowie, klimat. Ciekawy wachlarz!

Wchodzenie w dorosłość to temat, który zawsze budzi dreszczyk emocji, a gdy okoliczności czy czas są specyficzne, może to być nawet dreszcz. Grupka przyjaciół: główny bohater Nazim oraz Hüseyin, Süleyman i Cem to nierozłączna brygada. Razem urywają się ze szkoły, kradną, podrywają, rozumieją, czym jest bieda. Turcja w tej powieści to nie jest Orient skrzący się barwami, ale smutna i szara dziura, z której każdy chciałby zwiać, najlepiej na Zachód.

Tytuł brzmi jak echo jakiejś historii o Dzikim Zachodzie, jak imię Wielkiego Wodza, rdzennego Amerykanina. To jednak turecka obelga, obracana w ustach przez ojca Nazima (wspaniała postać!), który urobił sobie ręce po łokcie, a dla syna chciałby lepszego życia. Najlepiej w mundurze. Syn niekoniecznie spełnia marzenia ojca. Ma wyobraźnię, kocha pisać i rysować. Cóż, w oczach ojca nieudacznik. Artysta? Przecież to nawet nie jest zawód!
Próbki talentu syna wplecione są w narrację powieści. Z jednej strony super to pomysł, z drugiej - wprowadza lekki chaos. Zresztą, nie ukrywam, trudno mi było na początku wgryźć się w fabułę, trochę się w niej gubiłam, w tej dusznej atmosferze i kłębiących się emocjach.

Turcja różni się od Polski na naprawdę wielu płaszczyznach. Tradycje, religia, relacje rodzinne (tu szczególnie napięte). Kto jednak pamięta polską transformację lat 90., odnajdzie się w Turcji dekadę później. Marzenia o lepszym świecie, o bogactwie, o biznesie przynoszącym krocie, wreszcie - o dziewczynach mdlejących z emocji czy chłopakach drżących z podniecenia... W pewnych kwestiach granice krajów zacierają się.

"Niedźwiedź, syn niedźwiedzia" to bardzo dojrzała powieść o wchodzeniu w dorosłość.

[Agatokles · Rating 5 out of 5]

Po "Wniebogłosie" mówiłem: "dobre, może z tej Tarnowskiej coś będzie.
Po "Niedźwiedziu" powiadam: "Proszę Państwa, oto Pani Pisarka".
Uniwersalny Bildungsroman, każdy kto pamięta jeszcze jakim był nastolatkiem, odnajdzie w tej książce kawałek siebie.

[Kalle · Rating 5 out of 5]

Chociaż Wniebogłos całkowicie rozłożył mnie emocjonalnie, nowa książka Aleksandry Tarnowskiej poziomem wcale nie odstaje od poprzedniczki. Wspaniale napisana, co za niesamowity klimat, czasami zapominałem, że to w istocie nie jest przekład, a dzieło Polskiej autorki

[Bartek Zajdel · Rating 4 out of 5]

Opowieść ze świata, w którym nie przewiduje się dobrych zakończeń, a szczytem marzeń jest być najlepszym z najgorszych. To niby Turcja, ale Polska taka była i coraz częściej niestety jest nadal. 7.5/10

[Karol R · Rating 4 out of 5]

3.5*