Bijna een halve eeuw nadat een noodlottige gebeurtenis hen tijdens de lange, hete zomer van 1976 uit elkaar dreef, nodigt de bekroonde jeugdboekenschrijver Markus Nielander zijn toenmalige vrienden en vriendinnen uit in zijn vakantiehuis bij de Noordzee. Terwijl hij aan zijn laatste verhaal schrijft, probeert hij alsnog in het reine te komen met hun bewogen geschiedenis en onuitgesproken schuld. Blauwdraad voert terug naar een broeierige week in het leven van een groepje jonge studenten en ontsluiert de verstilde wereld van de oudere mannen en vrouwen die ze zijn geworden. Het is een intiem relaas van een fragiele vriendschap en een verloren liefde, en een bespiegelende vertelling over de luimen van het geheugen, de begeestering van hartstochtelijk lezen en de langzame kunst van het schrijven als verschoning.
Markus Nielander is een succesvol auteur van jeugdboeken, bekroond met enkele prijzen, die nu een huis kocht aan de Belgische kust waar hij bezig is aan zijn allerlaatste boek. Naar aanleiding daarvan nodigt hij zijn vrienden van de universiteit uit om langs te komen voor enkele dagen. Deze drie vrienden heeft hij al vijftig jaar ongeveer niet meer gehoord of gezien, na een noodlottige gebeurtenis in de zomer van 1976. Markus probeert vooral in het reine te komen met zichzelf en vermoedt dat de tijd rijp is hiervoor.
In zijn mijmeringen zien we Markus ook vechten met zijn jeugd en zijn verleden. Heeft dat er ook voor gezorgd dat hij al een halve eeuw met zo'n groot schuldgevoel rondloopt? Alles gaat terug naar één broeierige week samen met zijn vrienden, in een tijd waarin ze jonge studenten waren die zorgeloos door het leven gingen.
Blauwdraad, tevens de titel van één van de jeugdboeken die Markus zelf schreef, is het relaas van het verlies van onschuld, van liefde en het verlies ervan, van een vriendschap die heel broos kan zijn en van een geheugen dat geleidelijk aan afbrokkelt. Dankzij Markus leren we ook de kunst van het louteren (op latere leeftijd in dit geval) en de kunst van vertragen en schrijven.
Stilstaan bij de fouten uit het verleden, het proberen vergeven (van jezelf en/of een ander) en moeten toegeven aan ouder worden zijn thema's die in dit boek voorkomen en die ook heel dicht bij onszelf staan (of je nu wilt of niet). Vandaar dat ik me wel helemaal terugvond in dit verhaal. Ik herkende mezelf vooral in het introverte karakter van Markus. Het enige waar ik het wat moeilijker mee had in dit boek was de tijdlijn die door elkaar liep waardoor ik niet altijd wist waar en wanneer ik in het verhaal was. Ik wijt dit aan het ontbreken van hoofdstukken en of duidelijke tijdsaanduidingen (misschien ben ik daar iets te gevoelig aan?). Gelukkig heeft dat het leesplezier van dit boek niet verpest. Gie schrijft in een heel mooie poëtische taal die je vastgrijpt en doet verder lezen. In het verhaal zit ook een zekere spanningsboog waardoor je wel meer wilt weten over wat er nu echt gebeurd is in deze vriendengroep en waarom ze van elkaar vervreemden.
Gie Bogaert was tot dit boek me eigenlijk onbekend (sorry) en nochtans werd hij reeds gelauwerd met de prijs voor Letterkunde van de provincie Antwerpen en werd hij genomineerd voor de NCR Literair Prijs. Tijd dat ik deze auteur eens wat nader leer kennen en op zoek ga naar nog ander werk van hem.
Een mooi weemoedig verhaal over hoe een gebeurtenis in het verleden bijna 50 jaar heeft doorgewerkt in het leven van de hoofdpersoon. We lazen het aan elkaar voor, vonden de lange zinnen niet altijd goed lopen maar waren gegrepen door het verhaal.
De zee vergeet niets. Is dat ook zo voor onze herinneringen?
Oostende, zomer 1976. Iets gebeurde — iets wat nooit meer werd uitgesproken, maar dat zich vastbeet in het vlees van wie het meemaakte. Vijftig jaar later zit een schrijver van kinderboeken in zijn zomerhuis aan de kust.
Welke herinneringen hebben jou gemaakt tot wie je bent? Niet de grote, luidruchtige mijlpalen — maar de stille, de ingeslikt, de nooit vertelde.
Dit boek stelde mij die vraag. En liet me niet los voor ik het uit had.
Een jeugdboekenschrijver die zijn leven lang met woorden danst, maar één verhaal nooit op papier durfde zetten. Tot nu. Tot hij een reünie organiseert met de vrienden uit zijn studententijd.
Lees dit als je houdt van zinnen die blijven hangen. Als je gelooft dat wat onuitgesproken blijft, het hardst spreekt. Als je ooit naast de zee hebt gezeten en dacht: hier is iets achtergebleven van wie ik was.
Dit boek is geen pagina-ommer. Het is een spiegel.
Een boek dat zich slechts langzaam laat lezen, een boek waar ik wellicht te ongeduldig voor ben. Mijmeringen en beschrijvingen van een schrijver (ik-verteller) die tien jaar ouder is dan ik en in het verleden leeft, of die zelfs enkel leeft in zijn filosofische en literaire bespiegelingen en obsessief gedetailleerde observaties. Voor zover er sprake is van actie vond ik die weinig tot de verbeelding sprekend. De personages kwamen voor mij te weinig tot leven. Het verging mij bij het lezen zoals het hoofdpersonage bij het schrijven van zijn laatste boek: “Mijn geheugen laat me steeds vaker in de steek. Mijn laatste Moleskine-schrift heeft me houvast moeten bieden toen ik tijdens het schrijven [lezen] de draad kwijtraakte, me namen of details niet meer herinnerde en niet meer wist waar ik wat precies had geschreven [gelezen], zodat ik er in het manuscript naar op zoek moest en lange passages diende te herlezen” (p. 178).