What do you think?
Rate this book
Een woord voor
Achteloos is het eerste woord dat verdwijnt, achteloos, en niemand heeft het door. Ekster en geld worden meer gemist. Maar pas bij het verlies van geel ontstaat er echt onrust, als de zonzeggers en kaaszeggers tegenover elkaar komen te staan. Woordenziekte? Taalsabotage? Betekeniscomplot?
Niemand weet waar de woorden zijn gebleven of hoe ze moeten worden bewaard. De regering stelt een tijdelijke taal change voor naar het Engels, dat is ook goed voor het bedrijfsleven. Een groepje denkers en dichters legt zich er niet bij neer. De verdwenen woorden drukken iets uit wat niet anders gezegd kan worden, iets wat we nodig hebben om elkaar te bereiken. Maar hoe kun je je verzetten als je de woorden mist om je gedachten vorm te geven?
Niemand weet waar de woorden zijn gebleven of hoe ze moeten worden bewaard. De regering stelt een tijdelijke taal change voor naar het Engels, dat is ook goed voor het bedrijfsleven. Een groepje denkers en dichters legt zich er niet bij neer. De verdwenen woorden drukken iets uit wat niet anders gezegd kan worden, iets wat we nodig hebben om elkaar te bereiken. Maar hoe kun je je verzetten als je de woorden mist om je gedachten vorm te geven?
314 pages, Paperback
First published February 17, 2026
About the author
Eva Meijer
43 books192 followersEva Meijer is a philosopher, visual artist, writer and singer-songwriter. They write novels, philosophical essays, academic texts, poems and columns, and their work has been translated into over twenty languages. Recurring themes are language including silence, madness, nonhuman animals, and politics. Meijer also works as an academic philosopher, writes essays and columns for Dutch newspapers, and is a member of the Multispecies Collective.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 176 reviews
March 22, 2026
Dit boek is zo goed, ik heb er geen letterclusters voor.
July 14, 2026
Ik moest al snel tijdens het leesproces aan Het geschenk van Gaea Schoeters denken, maar Eva Meijer schrijft hier toch op een breder niveau dan louter politieke satire en komt daarmee eerder in de buurt van de literaire gedachte-experimenten van José Saramago. Toch onderscheidt deze roman zich nog op een ander vlak, want er schuilt veel, vaak verdoken poëzie in deze bladzijden.
Het concept is eenvoudig: er verdwijnen woorden uit de Nederlandse taal, wat niet alleen betekent dat mensen de woorden vergeten, ze verdwijnen ook overal in leesbare, gedrukte en digitale vorm. Dat klinkt aanvankelijk als een originele literaire gimmick die vanzelf leidt tot (politieke) satire, maar Eva Meijer daagt zichzelf én hun lezers op bewonderenswaardige wijze uit en verlegt stelselmatig de grenzen van hun idee en in het doorgedreven kielzog daarvan ook de leesbaarheid.
Als de woorden beginnen te verdwijnen, gaat men aanvankelijk op zoek naar alternatieven en als lezer moet je mee, willen of niet. Met 'kleine kraai' i.p.v. ekster zorgt dat niet meteen voor veel moeilijkheden, maar als 'dat' verdwijnt en vervangen wordt door 'die', lezen volzinnen plots lang niet meer zo vlot. En naargelang de roman vordert, gaat dat net niet ontaarden in onleesbaarheid, al heeft dat eerder te maken met politieke beslissingen die ik niet ga spoilen.
De poëzie ontstaat bij en tussen de mensen die de woorden oprecht missen. Zij blijven zoeken naar de waardevolle, zingevende kracht van woorden om jezelf uit te drukken, je liefde te verklaren, je gedachten te ordenen of gedichten te kunnen schrijven. Uiteraard behoort ook de auteur daar zelf toe, want bij het afscheid van een woord schrijft hen niet zelden een kleine, etymologische grafrede.
De gevolgen zijn af en toe geestig, maar Eva Meijer slaagt erin om het gemis en het belang van woorden tastbaar te maken. Bovendien leent hun concept zich - nog beter dan de olifanten van Gaea Schoeters - uitermate goed om zowat alle hedendaagse maatschappelijke en politieke kwesties die ons bezighouden en verontrusten aan te kaarten.
Eva Meijer leverde dan ook een moedige en gedurfde literaire topprestatie die veel aanraakt, stof tot nadenken biedt én een zekere inspanning vraagt van de lezer. Maar ik voelde me alvast beloond. Tijd om binnenkort ook haar al zo lang op mijn leeslijstje prijkende Zee nu eens te lezen.
Het concept is eenvoudig: er verdwijnen woorden uit de Nederlandse taal, wat niet alleen betekent dat mensen de woorden vergeten, ze verdwijnen ook overal in leesbare, gedrukte en digitale vorm. Dat klinkt aanvankelijk als een originele literaire gimmick die vanzelf leidt tot (politieke) satire, maar Eva Meijer daagt zichzelf én hun lezers op bewonderenswaardige wijze uit en verlegt stelselmatig de grenzen van hun idee en in het doorgedreven kielzog daarvan ook de leesbaarheid.
Als de woorden beginnen te verdwijnen, gaat men aanvankelijk op zoek naar alternatieven en als lezer moet je mee, willen of niet. Met 'kleine kraai' i.p.v. ekster zorgt dat niet meteen voor veel moeilijkheden, maar als 'dat' verdwijnt en vervangen wordt door 'die', lezen volzinnen plots lang niet meer zo vlot. En naargelang de roman vordert, gaat dat net niet ontaarden in onleesbaarheid, al heeft dat eerder te maken met politieke beslissingen die ik niet ga spoilen.
De poëzie ontstaat bij en tussen de mensen die de woorden oprecht missen. Zij blijven zoeken naar de waardevolle, zingevende kracht van woorden om jezelf uit te drukken, je liefde te verklaren, je gedachten te ordenen of gedichten te kunnen schrijven. Uiteraard behoort ook de auteur daar zelf toe, want bij het afscheid van een woord schrijft hen niet zelden een kleine, etymologische grafrede.
De gevolgen zijn af en toe geestig, maar Eva Meijer slaagt erin om het gemis en het belang van woorden tastbaar te maken. Bovendien leent hun concept zich - nog beter dan de olifanten van Gaea Schoeters - uitermate goed om zowat alle hedendaagse maatschappelijke en politieke kwesties die ons bezighouden en verontrusten aan te kaarten.
Eva Meijer leverde dan ook een moedige en gedurfde literaire topprestatie die veel aanraakt, stof tot nadenken biedt én een zekere inspanning vraagt van de lezer. Maar ik voelde me alvast beloond. Tijd om binnenkort ook haar al zo lang op mijn leeslijstje prijkende Zee nu eens te lezen.
March 14, 2026
Eva Meijer kiest een originele invalshoek om te filosoferen over taal door Nederland zijn woorden te laten verliezen om onverklaarbare redenen. Elke dag verdwijnen er woorden: ze verdwijnen uit alles dat op schrift staat: digitaal, getikt, handgeschreven van zowel het internet als in boeken, maar ze verdwijnen ook uit de hoofden van mensen en verschijnen dus niet meer op de tongen, ontbreken in gedachten, waardoor het denken ook verandert en zelfs degenereert.
Het idee is aardig én relevant: onze universiteiten verEngelsen (met steenkolen-Engels nota bene), jongeren lezen liever Young Adult literatuur in het Engels dan werk van Nederlandstalige auteurs, zelfs prominenten op televisie en in podcasts weten niet meer dat je verwijst met 'dat' als je spreekt over 'het peleton', en zelf heb ik een klas vol vijfjarigen die de vraag 'Waarom sla je hem?' niet begrijpen, zo'n grote achterstand hebben ze in de Nederlandse taal en in hun eigen eerste taal.
Bovenstaand zijn overigens mijn motieven aangaande taal, Meijer filosofeert meer over hoe taal en gevoel, taal en denken, taal en identiteit onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Als op een dag nagenoeg alle woorden verdwenen zijn weet de chirurg niet meer hoe te opereren.
Wat ik mis is een diepere uitwerking van de personages die Meijer opvoert en vooral ontbreekt een serieuze climax die niet meteen weer inzakt en de ellende van het verliezen van woorden voor een deel van de bevolking reduceert tot een regeltje dat ik in een krant verwacht: zoveel procent praat niet meer, een zoveelste deel zegt enkel yes, no, hello etc.
Maar wat het meeste verbaast is dat een schrijver die vóór het gebruik van het genderneutrale hen/hun is, een boek schrijft dat illustreert dat kleine veranderingen in de taal (al vrij snel verdwijnt het woord 'dat' en verandert 'omdat' in 'omdie' etc) aan begrijpelijkheid inboeten, en dat je elkander net iets minder goed verstaat. Ik heb geen moeite met mensen die zich niet identificeren als hij of zij,wel slaat mijn brein van al meer dan 50 jaar enkelvoud-meervoud erop aan en gaat op zoek naar meerdere personen als het hen en hun leest of hoort.
Daar denk ik aan nu ik het boek uit heb: hoe onhandig het is om de bestaande woorden hen/hun compleet van hun betekenis te strippen en toe te kennen aan mensen in enkelvoud. Het is te laat om in plaats daarvan een nieuw woord uit te vinden. Of de weerstand daarvoor is groot bij de henners en hunners zelf. Ik zou pleiten voor quij (kwij): de q van queer, de ij van hij zij, en de klank van wij. Maar goed, dát is dus niet het onderwerp van dit boek ;-)
Lionel Shriver had wel raad geweten met chaos creëren, meer tegenstand en onbegrip tussen mensen onderling laten bestaan, een exces ontwerpen vanwege het wegvallen van de taal en daarmee (deels) het denken.
Dus vanwege het gemis van chaos en personages waarin ik werkelijk kan verdwijnen: drie sterren.
En dat terwijl de talige uitwerking (Meijer gebruikt zelf de woorden in dit boek niet wanneer ze in het verhaal zijn verdwenen) wel een vijf-sterren-idee is. Over een tijdje heroverweeg ik mijn sterren mogelijk en upgrade ik naar 4. Nu ben ik vooralsnog vooral teleurgesteld dat er niet méér knalde in het boek.
Het idee is aardig én relevant: onze universiteiten verEngelsen (met steenkolen-Engels nota bene), jongeren lezen liever Young Adult literatuur in het Engels dan werk van Nederlandstalige auteurs, zelfs prominenten op televisie en in podcasts weten niet meer dat je verwijst met 'dat' als je spreekt over 'het peleton', en zelf heb ik een klas vol vijfjarigen die de vraag 'Waarom sla je hem?' niet begrijpen, zo'n grote achterstand hebben ze in de Nederlandse taal en in hun eigen eerste taal.
Bovenstaand zijn overigens mijn motieven aangaande taal, Meijer filosofeert meer over hoe taal en gevoel, taal en denken, taal en identiteit onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Als op een dag nagenoeg alle woorden verdwenen zijn weet de chirurg niet meer hoe te opereren.
Wat ik mis is een diepere uitwerking van de personages die Meijer opvoert en vooral ontbreekt een serieuze climax die niet meteen weer inzakt en de ellende van het verliezen van woorden voor een deel van de bevolking reduceert tot een regeltje dat ik in een krant verwacht: zoveel procent praat niet meer, een zoveelste deel zegt enkel yes, no, hello etc.
Maar wat het meeste verbaast is dat een schrijver die vóór het gebruik van het genderneutrale hen/hun is, een boek schrijft dat illustreert dat kleine veranderingen in de taal (al vrij snel verdwijnt het woord 'dat' en verandert 'omdat' in 'omdie' etc) aan begrijpelijkheid inboeten, en dat je elkander net iets minder goed verstaat. Ik heb geen moeite met mensen die zich niet identificeren als hij of zij,wel slaat mijn brein van al meer dan 50 jaar enkelvoud-meervoud erop aan en gaat op zoek naar meerdere personen als het hen en hun leest of hoort.
Daar denk ik aan nu ik het boek uit heb: hoe onhandig het is om de bestaande woorden hen/hun compleet van hun betekenis te strippen en toe te kennen aan mensen in enkelvoud. Het is te laat om in plaats daarvan een nieuw woord uit te vinden. Of de weerstand daarvoor is groot bij de henners en hunners zelf. Ik zou pleiten voor quij (kwij): de q van queer, de ij van hij zij, en de klank van wij. Maar goed, dát is dus niet het onderwerp van dit boek ;-)
Lionel Shriver had wel raad geweten met chaos creëren, meer tegenstand en onbegrip tussen mensen onderling laten bestaan, een exces ontwerpen vanwege het wegvallen van de taal en daarmee (deels) het denken.
Dus vanwege het gemis van chaos en personages waarin ik werkelijk kan verdwijnen: drie sterren.
En dat terwijl de talige uitwerking (Meijer gebruikt zelf de woorden in dit boek niet wanneer ze in het verhaal zijn verdwenen) wel een vijf-sterren-idee is. Over een tijdje heroverweeg ik mijn sterren mogelijk en upgrade ik naar 4. Nu ben ik vooralsnog vooral teleurgesteld dat er niet méér knalde in het boek.
July 10, 2026
Met zoveel plezier dit boek gelezen, mijn hoofd ging helemaal aan, mijn gedachten sloegen enorm veel zijpaden in. Heerlijk! Ik hou echt van boeken die me zo aan het denken zetten. Ik blink er niet in uit -in taal- helaas, maar ik hou wel ontzettend van taal en woorden en hoe ze kunnen klinken.
[Een paar woorden die ik mooi vind: in 't onderhout – fluistering – oogstrelend - graftak – verdonkeremanen – opsodemieteren – dwarrelen - ochtendgloren - versterven]
In Eva Meijers boek verdwijnen de Nederlandse woorden op onverklaarbare wijze één voor één uit de gesproken taal, de boeken, de archieven, overal. Hen laat het je aan den lijve voelen. Het is fictie, het is hypothetisch, het is essayistisch, het is proza, het is experimenteel, het is beangstigend. Het meest van alles vanwege het verlies aan nuances, de rijkdom van wat erin de woorden, in de taal besloten ligt, ons vermogen om ons zorgvuldig uit te drukken.
Het komt eng dichtbij als je bedenkt dat we al een hoop woorden verloren hebben, meer dan we gewonnen hebben, ik denk dat het verliezen van de gelaagdheid en de rijkdom van de Nederlandse taal allang begonnen is. Al zie ik ook hoop omdat ik taal wel zie als iets organisch, het groeit, het sterft af en het groeit weer, het kan vertragen en versnellen, haperen, aarzelen, zoeken. Het kan ook onnavolgbaar zijn en vol fouten geschreven worden. Ik weet dat veel mensen struikelen over taal- en schrijffouten, maar die vind ikzelf niet ergerlijk of zorgwekkend, want zo'n fout kalft de intentie van wat iemand wil zeggen niet af. Het is de taalverarming waar ik me op het moment het meest zorgen om maak, het vermogen om ons helder te kunnen uitdrukken en ook naar elkaar te kunnen luisteren, horen en begrijpen.
'Mijn leven bestaat uit woorden. Ik ben dichter, het is mijn taak om de woorden te vinden die vangen wat onzichtbaar blijft als je alleen beschrijft. Zinnen te maken die iets laten zien van wat achter de gebeurtenissen van alledag ligt. Ik verzamel woorden zoals een ander stenen verzamelt, omdat ze mooi zijn, omdat ze allemaal anders zijn gevormd door de tijd. En ik gebruik er zoveel mogelijk, want al die woorden zeggen net iets anders over het leven.'
[Een paar woorden die ik mooi vind: in 't onderhout – fluistering – oogstrelend - graftak – verdonkeremanen – opsodemieteren – dwarrelen - ochtendgloren - versterven]
In Eva Meijers boek verdwijnen de Nederlandse woorden op onverklaarbare wijze één voor één uit de gesproken taal, de boeken, de archieven, overal. Hen laat het je aan den lijve voelen. Het is fictie, het is hypothetisch, het is essayistisch, het is proza, het is experimenteel, het is beangstigend. Het meest van alles vanwege het verlies aan nuances, de rijkdom van wat erin de woorden, in de taal besloten ligt, ons vermogen om ons zorgvuldig uit te drukken.
'Als we woorden verliezen raken we onszelf kwijt. We groeien op in een taal, in een wereld die op een bepaalde manier besproken wordt. We leren woorden aan om onszelf mee te benoemen, die bepalen hoe we over dat zelf kunnen denken. Meisje, vrouw, Zwart, slim, chaotisch. We leren woorden voor anderen, die ons helpen ze te begrijpen, of die ze juist in een hokje duwen. De taal gaat altijd vooraf aan ons eigen begrip. De woorden waren er al voor wij er waren.'
Het komt eng dichtbij als je bedenkt dat we al een hoop woorden verloren hebben, meer dan we gewonnen hebben, ik denk dat het verliezen van de gelaagdheid en de rijkdom van de Nederlandse taal allang begonnen is. Al zie ik ook hoop omdat ik taal wel zie als iets organisch, het groeit, het sterft af en het groeit weer, het kan vertragen en versnellen, haperen, aarzelen, zoeken. Het kan ook onnavolgbaar zijn en vol fouten geschreven worden. Ik weet dat veel mensen struikelen over taal- en schrijffouten, maar die vind ikzelf niet ergerlijk of zorgwekkend, want zo'n fout kalft de intentie van wat iemand wil zeggen niet af. Het is de taalverarming waar ik me op het moment het meest zorgen om maak, het vermogen om ons helder te kunnen uitdrukken en ook naar elkaar te kunnen luisteren, horen en begrijpen.
'Taal verbindt en scheidt ons in dezelfde beweging. Woorden wikkelen een web om de gedachten van de spreker en die van haar toehoorder, en verbinden die met elkaar, draad na draad, ze dringen hoofden binnen die geen weerstand kunnen bieden, de woorden wortelen daar, drukken hun letters in de hersenen als vingers in de modder, kunnen uitgroeien tot bloemen of brandnetels.'
May 18, 2026
Toen iemand van mijn leesclub dit boek pitchte, wist ik helemaal niet wat te verwachten. Een roman, fictie, over het verdwijnen van het Nederlands? Uniek opzet, die zeker.
Ik heb me kostelijk geamuseerd. Kostelijk, een lettercluster waarvan we het disappearen misschien niet eens heel snel zouden opmerken, wie weet. ‘Een woord voor’ is de ultieme dystopie voor deze zoethebber van de eigentaal. De etymologielesjes die we bij elk heengaand lettercluster van de auteur cadeau kregen, nam ik er wat graag bij.
Nu en dan las ik korte stukjes voor mijn kinderen voor. Mijn zoon liet me één zin drie keer na elkaar voorlezen omdat ik telkens ‘dat’ bleef zeggen en hij al voldoende van mijn boek begrepen had om zeker te weten die die er niet kon staan. Welke woorden zijn er nog verdwenen, mama, vroegen ze zo nu en dan op die regenachtige zondag. Toen alle Jolanda’s aan de beurt waren, moesten we alledrie heel hard lachen. Ik heb ze nog niet eerder zo weten meeleven met míjn boek. Ze kennen hun moeder stilaan ook wel goed genoeg om te weten hoe ernstig ze het heengaan van het eigenlands neemt. Waar gaat die heen, waar gaat die heen?
Qua sfeer deed me het wat denken aan Stad der Blinden van Saramago of Het geschenk van Gaea Schoeters, het laatste uiteraard ook door de onbeholpen politici die een nooit eerder geziene crisis voor de kiezen krijgen en daar toch best klungelig mee omgaan.
Het is bovenal een ode aan ons Nederlands. De invloed van taal op ons denken en ons zijn wordt zo mooi beschreven. Iedereen geraakt compleet het noorden kwijt zonder onze mooie taal. Het Nederlands mag dan misschien “zo vlak als de weilanden” zijn, het is en blijft mijn eerste grote liefde.
Een waar geschenk voor germanisten, die boek.
Ik heb me kostelijk geamuseerd. Kostelijk, een lettercluster waarvan we het disappearen misschien niet eens heel snel zouden opmerken, wie weet. ‘Een woord voor’ is de ultieme dystopie voor deze zoethebber van de eigentaal. De etymologielesjes die we bij elk heengaand lettercluster van de auteur cadeau kregen, nam ik er wat graag bij.
Nu en dan las ik korte stukjes voor mijn kinderen voor. Mijn zoon liet me één zin drie keer na elkaar voorlezen omdat ik telkens ‘dat’ bleef zeggen en hij al voldoende van mijn boek begrepen had om zeker te weten die die er niet kon staan. Welke woorden zijn er nog verdwenen, mama, vroegen ze zo nu en dan op die regenachtige zondag. Toen alle Jolanda’s aan de beurt waren, moesten we alledrie heel hard lachen. Ik heb ze nog niet eerder zo weten meeleven met míjn boek. Ze kennen hun moeder stilaan ook wel goed genoeg om te weten hoe ernstig ze het heengaan van het eigenlands neemt. Waar gaat die heen, waar gaat die heen?
Qua sfeer deed me het wat denken aan Stad der Blinden van Saramago of Het geschenk van Gaea Schoeters, het laatste uiteraard ook door de onbeholpen politici die een nooit eerder geziene crisis voor de kiezen krijgen en daar toch best klungelig mee omgaan.
Het is bovenal een ode aan ons Nederlands. De invloed van taal op ons denken en ons zijn wordt zo mooi beschreven. Iedereen geraakt compleet het noorden kwijt zonder onze mooie taal. Het Nederlands mag dan misschien “zo vlak als de weilanden” zijn, het is en blijft mijn eerste grote liefde.
Een waar geschenk voor germanisten, die boek.
May 4, 2026
Er is een kans dat ik niet de doelgroep ben van het boek, hoewel het concept me wel aanstaat. Een beetje filosoferen over de functie van taal in de huidige maatschappij, met internet, sociale media, verengelsing en de opkomst van de asbolute horrorteksten van Chatgpt. Het verhaal was alleen te zelfbewust en leek teveel een boodschap uit te willen dragen die helemaal wordt voorgekauwt, waardoor ik het idee had dat de schrijfster me een domme gans vond. Verder was er veel herhaling en een soort belerende toon in de tekst, wat storend is. Er staan ook mooie stukken tussen, maar te weinig om er echt van te kunnen genieten.
August 1, 2026
Geniaal idee, bijzonder matige uitvoering! Verder ook gewoon niet bepaald goed geschreven. Of zoals iemand uit de boekenclub zei "zó slecht geschreven dat het mij motiveert om ook te gaan schrijven"
Het was denk ik veel interessanter geweest als ALLE taal tegelijk zou verdwijnen in plaats van alleen de Nederlandse. Verder speelt het boek de hele tijd met de vraag; waarom gebeurt dit? Om daar vervolgens geen antwoord op de geven. De romance-arc was ook nog eens meer dan onnodig.
Heb wél hier en daar wat inzichten gekregen rondom wat het belang is van specifiek de Nederlandse taal, wat leuke dingen geleerd over onze taal én er zaten sowieso af en toe wel wat mooie quotes in.
"Wij denken dat wij de taal vormen, maar de taal vormt ons met elk woord dat we uitspreken een beetje meer"
Het was denk ik veel interessanter geweest als ALLE taal tegelijk zou verdwijnen in plaats van alleen de Nederlandse. Verder speelt het boek de hele tijd met de vraag; waarom gebeurt dit? Om daar vervolgens geen antwoord op de geven. De romance-arc was ook nog eens meer dan onnodig.
Heb wél hier en daar wat inzichten gekregen rondom wat het belang is van specifiek de Nederlandse taal, wat leuke dingen geleerd over onze taal én er zaten sowieso af en toe wel wat mooie quotes in.
"Wij denken dat wij de taal vormen, maar de taal vormt ons met elk woord dat we uitspreken een beetje meer"
May 29, 2026
Dit is een magisch boek, met (helaas) mankementen. Eva Meijer is niet lief voor haar lezers, ze legt de lat nogal hoog. Hoewel ze echt een prachtige schrijfstijl heeft, bouwt ze veel hindernissen die je verhinderen het boek soepel en vlot te lezen. En toch is het meer dan de moeite waard. Het is een soort litteraire hordeloop.
Het boek is geschreven rond een zeer origineel idee en is ook overtuigend uitgevoerd. Dat het niet automatisch resulteert in een optimaal leesbaar boek gaf ik al aan, maar er is veel dat die hindernis verzacht: veel hele mooie zinnen, regelmatig behoorlijk rake filosofische alinea's, vooral vanuit het perspectief van het karakter Uma, en een verdiept inzicht van wat taal betekent voor mensen en voor een samenleving. Maar ook de ontwikkeling in de relatie tussen Uma en Mik is echt heel overtuigend, inleefbaar en gewoon ronduit knap verwoord.
Een aantal dingen werken wat minder goed, de uitvoerige etymologie van een woord dat verdwenen is. In het begin is dat nog wel aardig, maar gaandeweg stapelt dat alleen maar op in de leeshindernissen van de verhaallijn. Het onderbreekt de ontwikkeling van het verhaal gaandeweg. Er zitten in het verhaal ook een aantal haakjes voor wat meer spanning waareigenlijk niets mee gebeurt: de protesten, de mensen van de geheime dienst, de man waar John mee praat op een terras...
Maar er is één echt groot probleem met het boek: Meijer zegt helemaal niets over de oorzaak van het verdwijnen van woorden. Ze laat de personages volop speculeren, maar wat er nou eigenlijk precies gebeurt, daar laat ze de lezer mee in het duister tasten. Ik vind dat een zwaktebod, je introduceert als auteur iets totaal ongeloofwaardigs, probeert dat zo geloofwaardig mogelijk uit te werken, maar biedt de lezer geen houvast om het ook daadwerkelijk te geloven of in te kunnen leven. Niet alles had helemaal uitgelegd of verklaard hoeven worden, maar iets meer dan alleen maar het introduceren van (overigens allemaal ongeloofwaardige) hypotheses door de personages heeft de lezer wel nodig denk ik. Dit is wat mij betreft een misser, waardoor ik het boek geen vijf sterren kan geven hoewel ik dat eigenlijk wel graag zou willen.
In de boekenclub viel bij de bespreking op dat de meningen over dit boek zéér uiteenlopen, het is dan ook wel een boek waar je gemakkelijk wat van vindt. Dat maakt het ook leuk om te lezen. Maar trek er wel wat tijd voor uit, want een ontspannen leesboek voor na een drukke werkdag is het niet. Desondanks zeer de moeite waard.
Het boek is geschreven rond een zeer origineel idee en is ook overtuigend uitgevoerd. Dat het niet automatisch resulteert in een optimaal leesbaar boek gaf ik al aan, maar er is veel dat die hindernis verzacht: veel hele mooie zinnen, regelmatig behoorlijk rake filosofische alinea's, vooral vanuit het perspectief van het karakter Uma, en een verdiept inzicht van wat taal betekent voor mensen en voor een samenleving. Maar ook de ontwikkeling in de relatie tussen Uma en Mik is echt heel overtuigend, inleefbaar en gewoon ronduit knap verwoord.
Een aantal dingen werken wat minder goed, de uitvoerige etymologie van een woord dat verdwenen is. In het begin is dat nog wel aardig, maar gaandeweg stapelt dat alleen maar op in de leeshindernissen van de verhaallijn. Het onderbreekt de ontwikkeling van het verhaal gaandeweg. Er zitten in het verhaal ook een aantal haakjes voor wat meer spanning waareigenlijk niets mee gebeurt: de protesten, de mensen van de geheime dienst, de man waar John mee praat op een terras...
Maar er is één echt groot probleem met het boek: Meijer zegt helemaal niets over de oorzaak van het verdwijnen van woorden. Ze laat de personages volop speculeren, maar wat er nou eigenlijk precies gebeurt, daar laat ze de lezer mee in het duister tasten. Ik vind dat een zwaktebod, je introduceert als auteur iets totaal ongeloofwaardigs, probeert dat zo geloofwaardig mogelijk uit te werken, maar biedt de lezer geen houvast om het ook daadwerkelijk te geloven of in te kunnen leven. Niet alles had helemaal uitgelegd of verklaard hoeven worden, maar iets meer dan alleen maar het introduceren van (overigens allemaal ongeloofwaardige) hypotheses door de personages heeft de lezer wel nodig denk ik. Dit is wat mij betreft een misser, waardoor ik het boek geen vijf sterren kan geven hoewel ik dat eigenlijk wel graag zou willen.
In de boekenclub viel bij de bespreking op dat de meningen over dit boek zéér uiteenlopen, het is dan ook wel een boek waar je gemakkelijk wat van vindt. Dat maakt het ook leuk om te lezen. Maar trek er wel wat tijd voor uit, want een ontspannen leesboek voor na een drukke werkdag is het niet. Desondanks zeer de moeite waard.
April 4, 2026
Fantastisch boek, hoe verzin je zoiets?
Het was mijn eerste kobo-plus boek, ik had veel aantekeningen gemaakt, maar als je zo'n boek uit hebt, verdwijnt het gewoon van je boekenplank! Dat weet ik nu voor de volgende keer, maar het is wel jammer, ik had er nog wat meer over na willen denken.
Ze was onlangs bij de Taalstaat, het interview staat online.
https://www.nporadio1.nl/fragmenten/d...
Het was mijn eerste kobo-plus boek, ik had veel aantekeningen gemaakt, maar als je zo'n boek uit hebt, verdwijnt het gewoon van je boekenplank! Dat weet ik nu voor de volgende keer, maar het is wel jammer, ik had er nog wat meer over na willen denken.
Ze was onlangs bij de Taalstaat, het interview staat online.
https://www.nporadio1.nl/fragmenten/d...
July 12, 2026
3,5 ster, denk ik.
Uiteraard een reuze interessant concept en heel ambitieus om zo’n boek te durven schrijven, dat is knap. Er zit veel moois in qua taal - juist ook wanneer deze op losse schroeven komt te staan.
Toch heb ik het idee dat er iets mist, maar ik kan er de vinger niet helemaal op leggen. Ik heb me tijdens het lezen heel vaak afgevraagd: En nu? Gaat het de rest van het boek zo door? Voor een groot deel was het antwoord: ja.
Dit is een waardeloze recensie; ik zou aanraden het boek te lezen en misschien dat jullie dan snappen wat ik bedoel.
Uiteraard een reuze interessant concept en heel ambitieus om zo’n boek te durven schrijven, dat is knap. Er zit veel moois in qua taal - juist ook wanneer deze op losse schroeven komt te staan.
Toch heb ik het idee dat er iets mist, maar ik kan er de vinger niet helemaal op leggen. Ik heb me tijdens het lezen heel vaak afgevraagd: En nu? Gaat het de rest van het boek zo door? Voor een groot deel was het antwoord: ja.
Dit is een waardeloze recensie; ik zou aanraden het boek te lezen en misschien dat jullie dan snappen wat ik bedoel.
August 4, 2026
Samenvatting
Deel I
Hoofdstuk 1: Een woord verdwijnt. Mensen reageren erop. Een maatschappelijk/politiek probleem wordt uitgewerkt.
Hoofdstuk 2: Een woord verdwijnt. Mensen reageren erop. Een maatschappelijk/politiek probleem wordt uitgewerkt.
...
Hoofdstuk 65: Een woord verdwijnt. Mensen reageren erop. Een maatschappelijk/politiek probleem wordt uitgewerkt.
Dan ben je al op pagina 267
Deel II
Nog meer woorden verdwijnen.
Deel III
Engelse yap.
Recensie
Dit boek had vele malen korter gekund. Na de eerste paar verdwenen woorden snapt de lezer wel welke problemen ontstaan als taal verdwijnt, dat hoeft niet duizend keer uitgelegd te worden. Het boek zou sowieso al de helft dunner zijn als er niet continu opsommingen en taalfeitjes voorbij zouden komen. Ik wil niet van elk verdwenen woord een synoniemenlijst of een uitleg over de etymologie lezen!
De toon van Een woord voor is zeer belerend, wat het niet makkelijker maakte om me door de herhalingen heen te worstelen. De personages komen niet tot leven en zijn erg stereotypisch: de Amsterdamse woke mensen, de politieke figuren die één op één terug te leiden zijn naar bestaande politici... Ik ergerde me vooral aan Uma en Mik, de Amsterdammers die in elke dialoog alles wat ze voelen en denken delen in een soort mislukte therapietaal. Ik snap dat de verdwenen woorden niet meer voorkomen in de gesprekken en gedachten van personages, maar doordat de woorden in de vertellende tekst ook niet meer gebruikt worden, word je als lezer ondergegooid met 'woordgrappen'. Vermoeiend.
Deel I
Hoofdstuk 1: Een woord verdwijnt. Mensen reageren erop. Een maatschappelijk/politiek probleem wordt uitgewerkt.
Hoofdstuk 2: Een woord verdwijnt. Mensen reageren erop. Een maatschappelijk/politiek probleem wordt uitgewerkt.
...
Hoofdstuk 65: Een woord verdwijnt. Mensen reageren erop. Een maatschappelijk/politiek probleem wordt uitgewerkt.
Dan ben je al op pagina 267
Deel II
Nog meer woorden verdwijnen.
Deel III
Engelse yap.
Recensie
Dit boek had vele malen korter gekund. Na de eerste paar verdwenen woorden snapt de lezer wel welke problemen ontstaan als taal verdwijnt, dat hoeft niet duizend keer uitgelegd te worden. Het boek zou sowieso al de helft dunner zijn als er niet continu opsommingen en taalfeitjes voorbij zouden komen. Ik wil niet van elk verdwenen woord een synoniemenlijst of een uitleg over de etymologie lezen!
De toon van Een woord voor is zeer belerend, wat het niet makkelijker maakte om me door de herhalingen heen te worstelen. De personages komen niet tot leven en zijn erg stereotypisch: de Amsterdamse woke mensen, de politieke figuren die één op één terug te leiden zijn naar bestaande politici... Ik ergerde me vooral aan Uma en Mik, de Amsterdammers die in elke dialoog alles wat ze voelen en denken delen in een soort mislukte therapietaal. Ik snap dat de verdwenen woorden niet meer voorkomen in de gesprekken en gedachten van personages, maar doordat de woorden in de vertellende tekst ook niet meer gebruikt worden, word je als lezer ondergegooid met 'woordgrappen'. Vermoeiend.
May 30, 2026
Dit boek is een beleving, een ervaring. Of je het nu mooi vindt of stom of iets er tussenin. Feit is dan toch…. als een boek iets met je doet, positief of negatief of helemaal niets, dan is het in de kern een goed boek. Voor mij was het een reis door een ADHD brein die mij meenam op een psychedelische tocht over taal. Zo creatief, zo associatief, zo poëtisch met adembenemende passages, gedichten, gedachten. Over het verlies van woorden, geschreven op een manier waardoor je werkelijk voelt wat dit betekent, welke impact en welke tekorten dit geeft. Welke betekenis taal geeft, cultureel, qua identiteit, qua gevoelens. De verlorenheid en wanhoop die je kunt voelen en de kansen die het voor anderen kan brengen. Maar ook had ik ergernis over de veelheid aan maatschappelijke thema’s, alles kwam voorbij, niets werd vergeten, wat vaak gekunsteld in het verhaal werd gefietst en het voelde net iets te politiek correct naar mijn smaak. Vier sterren voor dit gewaagde boek, enig in zijn soort, het staat in mijn geheugen gegrift.
April 10, 2026
Ik ergerde me behoorlijk tijdens het lezen van het laatste deel en dat is waarschijnlijk precies wat Meijer wilde. Een bijzonder en origineel boek, in het verlengde van haar roman ‘Zee nu’ waarin Nederland onder water verdwijnt, verdwijnt nu de taal, het Nederlands, langzamerhand. Dat moet je wel geloven en dat is af en toe wel lastig maar toch vind ik dit experiment geslaagd en verontrustend: het legt wel bloot wat er verloren gaat.
July 15, 2026
Leuk concept, ook de uitwerking ervan liet de onwennigheid die de personages hadden goed voelen (de woorden die verdwijnen komen ook in de rest van het boek namelijk niet meer terug). Ik moest lachen om een paar nieuwe woordencombinaties, zoals "terugarbeidende kracht" (terugwerkende kracht) en "naPart" (nadeel). Het boek zit vol met goed gevonden woordgrappen.
Verder vond ik het boek nogal een sleur. Ik heb het gevoel dat het boek te veel vertelde en te weinig liet zien. Misschien was dit ook wel de bedoeling van de auteur, maar dat maakt het lezen niet minder vervelend. Zo wordt wel verteld dat het voor beginnende lezers, zoals nieuwkomers en kinderen, lastig is om te schakelen, maar er is geen moment waarop dat wordt laten zien. Dat is jammer, want de momenten waarop plots een willekeurig zijpersonage wordt gevolgd zijn inlevend geschreven.
Daarnaast vond de manier waarop maatschappelijke problemen worden aangestipt in het boek nogal belerend. Voor iemand die het met de auteur eens is, leest dat al irritant. Ik kan me voorstellen dat iedereen die wat minder links-progressief van opvatting is, dit hele boek direct naar de prullenbak verwijst. Dat kan niet de bedoeling zijn geweest. Überhaupt het idee dat de "wij zijn Nederland"-schreeuwers zich verder niet zouden bekommeren om het verdwijnen van woorden, komt er bij mij niet in.
Die nadruk op politieke verhoudingen en problematiek maakt het gelijk ook nodig om het echte doel van het boek (de betekenis en belang van taal, van de eigen of onze taal) er nog eens extra dik bovenop te leggen. Alle personages filosoferen erop los, wat een paar fraaie quotes oplevert, maar uiteindelijk weinig toevoegt. Jammer, ik had het boek graag leuk gevonden. Maar goed, wat weet ik, volgens het Parool is dit het beste boek dat tot nu toe dit jaar is verschenen.
Verder vond ik het boek nogal een sleur. Ik heb het gevoel dat het boek te veel vertelde en te weinig liet zien. Misschien was dit ook wel de bedoeling van de auteur, maar dat maakt het lezen niet minder vervelend. Zo wordt wel verteld dat het voor beginnende lezers, zoals nieuwkomers en kinderen, lastig is om te schakelen, maar er is geen moment waarop dat wordt laten zien. Dat is jammer, want de momenten waarop plots een willekeurig zijpersonage wordt gevolgd zijn inlevend geschreven.
Daarnaast vond de manier waarop maatschappelijke problemen worden aangestipt in het boek nogal belerend. Voor iemand die het met de auteur eens is, leest dat al irritant. Ik kan me voorstellen dat iedereen die wat minder links-progressief van opvatting is, dit hele boek direct naar de prullenbak verwijst. Dat kan niet de bedoeling zijn geweest. Überhaupt het idee dat de "wij zijn Nederland"-schreeuwers zich verder niet zouden bekommeren om het verdwijnen van woorden, komt er bij mij niet in.
Die nadruk op politieke verhoudingen en problematiek maakt het gelijk ook nodig om het echte doel van het boek (de betekenis en belang van taal, van de eigen of onze taal) er nog eens extra dik bovenop te leggen. Alle personages filosoferen erop los, wat een paar fraaie quotes oplevert, maar uiteindelijk weinig toevoegt. Jammer, ik had het boek graag leuk gevonden. Maar goed, wat weet ik, volgens het Parool is dit het beste boek dat tot nu toe dit jaar is verschenen.
July 14, 2026
wauw, wat een prachtig experimenteel boek. ik houd zo enorm van eva meiers schrijfstijl, hen zou een boek vol met boodschappenlijstjes kunnen vullen en dan nog zou ik het kopen. ik was dan ook mega benieuwd naar dit boek, wat me aanvankelijk deed denken aan zee nu (dat ik echt een geweldig boek vond), maar dan met het verlies van de nederlandse taal in de hoofdrol. daarin slaagt het boek zeker, het geheel is verontrustend en naarmate er meer woorden verdwijnen wordt het boek steeds frustrerender om te lezen. het is heel filosofisch maar ook vreselijk relevant.
echter miste ik wel een echte climax en een kop en staart, het geheel kabbelt, en het boek is best wel dik dus dat is best lang doorkabbelen. er is beschrijving na beschrijving van gebeurtenissen en daar blijft het bij. men lijkt machteloos, en dat is natuurlijk ook het hele punt, maar ik had zoveel plezier gehad van een echte ‘punch’ denk ik.
wel was ik elke keer diep ontroerd door de gesprekken en niet-gesprekken tussen mik en uma. méér vanzelfsprekendheid van queer liefdes en identiteiten in nederlandse literatuur a.u.b.!!! en toen alle jolanda’s verdwenen… tragisch maar hilarisch. ik ben zoals altijd diep onder de indruk van eva meijers wonderbaarlijke brein! 3,5!
“Misschien zijn alle letters een andere kant op gewaaid, want het waait dan ook vaak en als je geluk hebt zit je binnen en tikt de regen tegen het raam, hopelijk ligt er een kat op je schoot of zit er een hond bij je voeten, heb je een kachel die aan kan of gewoon de centrale verwarming, een pot thee past er ook nog bij en een dichtbundel van een jonge dichter, iemand die haar stem nog moet vinden, liedjes van Leonard Cohen, misschien al een cantate van Bach, maar daar kun je ook nog even mee wachten, tot december, als het volgende seizoen aanbreekt in de tijd die altijd door-gaat, met of zonder naam.”
“Als de klok twaalf slaat verdwijnt het woord brief, dat zal niet veel opschudding veroorzaken. Maar het woord lief volgt meteen erna. Straks worden de mensen wakker zonder.”
echter miste ik wel een echte climax en een kop en staart, het geheel kabbelt, en het boek is best wel dik dus dat is best lang doorkabbelen. er is beschrijving na beschrijving van gebeurtenissen en daar blijft het bij. men lijkt machteloos, en dat is natuurlijk ook het hele punt, maar ik had zoveel plezier gehad van een echte ‘punch’ denk ik.
wel was ik elke keer diep ontroerd door de gesprekken en niet-gesprekken tussen mik en uma. méér vanzelfsprekendheid van queer liefdes en identiteiten in nederlandse literatuur a.u.b.!!! en toen alle jolanda’s verdwenen… tragisch maar hilarisch. ik ben zoals altijd diep onder de indruk van eva meijers wonderbaarlijke brein! 3,5!
“Misschien zijn alle letters een andere kant op gewaaid, want het waait dan ook vaak en als je geluk hebt zit je binnen en tikt de regen tegen het raam, hopelijk ligt er een kat op je schoot of zit er een hond bij je voeten, heb je een kachel die aan kan of gewoon de centrale verwarming, een pot thee past er ook nog bij en een dichtbundel van een jonge dichter, iemand die haar stem nog moet vinden, liedjes van Leonard Cohen, misschien al een cantate van Bach, maar daar kun je ook nog even mee wachten, tot december, als het volgende seizoen aanbreekt in de tijd die altijd door-gaat, met of zonder naam.”
“Als de klok twaalf slaat verdwijnt het woord brief, dat zal niet veel opschudding veroorzaken. Maar het woord lief volgt meteen erna. Straks worden de mensen wakker zonder.”
August 10, 2026
Een heel belangrijk en actueel onderwerp dit, de verarming van taal en communicatie door het verdwijnen van woorden. Net daarom verdient dit een betere roman. Nu is het meer een betoog. De boodschap expliciet letterlijk in de dialogen uitgesmeerd… onwaarschijnlijkheden die de geloofwaardigheid onderuit halen… een schrijnend gebrek aan variatie… en een tweede thema erbij slepen dat er niets mee te maken heeft, enkel de taalverwarring nog groter maakt.
Gestopt na 30%.
Gestopt na 30%.
Read
March 8, 2026zeer orgineel!
April 8, 2026
Ik moest even inkomen maar uiteindelijk vond ik dit wel bijzonder en indrukwekkend. Kwam heel dichtbij - ik zou de Nederlandse taal zo missen. Mooie woorden als overigens, luilekkerland, gezellig, desalniettemin <3
Conclusie: blijf om dingen geven want het (zelf invullen wat) maakt wel uit!!
Conclusie: blijf om dingen geven want het (zelf invullen wat) maakt wel uit!!
April 25, 2026
Nog niet vaak iets gelezen dat zo eigenwijs in elkaar zit, met stijl en plot volledig in elkaar verstrengeld. Wat mij betreft: geslaagd experiment met hoofdletter E!!!!
“Mijvanjou. Vind je die stom? Nee, mij ook van jou. Ze probeert dicht genoeg bij Mik te komen om hun een kus te geven maar dit lukt niet, dus kust ze de hand die het dichtst bij haar is. Zachthand, zegt ze. Lachoog. Schoonhart. Kus, uh kusnu? Kusaltijd. Kusaltijd.”
“Mijvanjou. Vind je die stom? Nee, mij ook van jou. Ze probeert dicht genoeg bij Mik te komen om hun een kus te geven maar dit lukt niet, dus kust ze de hand die het dichtst bij haar is. Zachthand, zegt ze. Lachoog. Schoonhart. Kus, uh kusnu? Kusaltijd. Kusaltijd.”
July 8, 2026
Hoe dit boek te beoordelen? Heerlijk in z'n opzet en best goed in de uitwerking. Bevreemdend als leeservaring, wat het gegeven van een verdwijnenede taal tot een echte ervaring maakt voor de lezer.
Vond ik het goed? Ik vind het een noodzakelijk boek. Eva Meijer maakte voor mij beangstigend duidelijk hoe finaal onbereikbaar een heel cultureel erfgoed wordt wanneer het niet meer leesbaar is, wanneer de taal verdwijnt.
Het is een thema dat al zolang bestaat als de mens dingen bewust in taal archiveert. Het is een thema dat veel verder gaat dan taal. Want hoeveel inkt is er al niet gevloeid over de toekomstbestendigheid van allerhande dragers, van geheugen over papier tot microfilm, diskettes of de cloud?
Zelden treedt die verdwijning zo abrupt op als in Meijers roman, waarin in een paar weken tijd de hele Nederlandse taal verdwijnt, in al haar verschijningsvormen.
Het meest fascinerende inzicht voor mij is hoe we in taal voortdurend bezig zijn met benaderen in plaats van benoemen. Hoe hedendaagse woorden uit een palimpsest van andere woorden zijn ontstaan en zelf weer bijdragen aan de gelaagdheid van nieuwe woorden.
Hoe een woord nooit zomaar een woord is. Als taal- en letterkundige (filoloog) kon ik me daar altijd al over verwonderen. Meijer heeft voor mij de essentie van die bevreemdende verwondering (want wat is het anders) op een literaire manier heel tastbaar gemaakt.
Of zou zou ik het toch bij benadering omschrijven.
Vond ik het goed? Ik vind het een noodzakelijk boek. Eva Meijer maakte voor mij beangstigend duidelijk hoe finaal onbereikbaar een heel cultureel erfgoed wordt wanneer het niet meer leesbaar is, wanneer de taal verdwijnt.
Het is een thema dat al zolang bestaat als de mens dingen bewust in taal archiveert. Het is een thema dat veel verder gaat dan taal. Want hoeveel inkt is er al niet gevloeid over de toekomstbestendigheid van allerhande dragers, van geheugen over papier tot microfilm, diskettes of de cloud?
Zelden treedt die verdwijning zo abrupt op als in Meijers roman, waarin in een paar weken tijd de hele Nederlandse taal verdwijnt, in al haar verschijningsvormen.
Het meest fascinerende inzicht voor mij is hoe we in taal voortdurend bezig zijn met benaderen in plaats van benoemen. Hoe hedendaagse woorden uit een palimpsest van andere woorden zijn ontstaan en zelf weer bijdragen aan de gelaagdheid van nieuwe woorden.
Hoe een woord nooit zomaar een woord is. Als taal- en letterkundige (filoloog) kon ik me daar altijd al over verwonderen. Meijer heeft voor mij de essentie van die bevreemdende verwondering (want wat is het anders) op een literaire manier heel tastbaar gemaakt.
Of zou zou ik het toch bij benadering omschrijven.
April 10, 2026
Wat als langzaamaan woorden verdwijnen? Het begint met slechts een paar woorden, maar na een tijd kunnen mensen zich niet meer goed uitdrukken in het Nederlands. Ze gebruiken vertalingen en neologismen, maar een gevoel van onbestemdheid overheerst.
Heel interessant gedachte-experiment.
Ondertussen volg je verhaallijnen van de premier, een wetenschapper en vooral twee nieuwe geliefden. De focus van het boek ligt op de taalverandering en minder op de personages, dat vond ik soms een gemiste kans. Tegelijkertijd vond ik het heel mooi om te zien hoe de etymologie bij veel verdwijnende woorden werd toegelicht. En het is een roman boordevol sociolinguïstiek.
Heel interessant gedachte-experiment.
Ondertussen volg je verhaallijnen van de premier, een wetenschapper en vooral twee nieuwe geliefden. De focus van het boek ligt op de taalverandering en minder op de personages, dat vond ik soms een gemiste kans. Tegelijkertijd vond ik het heel mooi om te zien hoe de etymologie bij veel verdwijnende woorden werd toegelicht. En het is een roman boordevol sociolinguïstiek.
April 30, 2026
Mij heeft even geen language om te describen hoe irritant en fascinerend tegelijk mij dit vond.
May 28, 2026
Had echt een boek voor mij moeten zijn maar vond het vooral vrij annoying (wel nachtmerries nu voor als het nederlands ooit echt zou verdwijnen)
June 23, 2026
Wilde twee sterren geven maar wat een stom einde, had deze echt halverwege moeten dnf’en ben oprecht nog nooit ZO teleurgesteld
August 1, 2026
Tegen heug en meug. Ik hoop dat het woord farce nog lang blijft bestaan.
September 13, 2026
‘Een woord voor’ is een bijzonder boek. Ik heb het graag gelezen en er verrassend veel bij gevoeld. Niet bij de personages, daarvoor waren ze voor mij te weinig uitgewerkt.
Wel bij alles wat met de taal te maken had: de betekenis van, het verlies van, het spel, het bijna aan den lijve ondervinden hoe de woorden die we gebruiken onze realiteit vormen. Eva Meijer verzint een Nederland waarin stelselmatig Nederlandse woorden verdwijnen. Echt volledig verdwijnen, ze zijn nergens meer terug te vinden: niet op papier, niet op het internet, niet in het geheugen van de Nederlanders, nergens. Meijer is consequent en gebruikt de verdwenen woorden de rest van het boek niet meer, waardoor het steeds moeizamer en beklemmender leest. Veelgebruikte woorden worden vervangen (‘gisteren’ wordt vervangen door ‘voordaag’, ‘dat’ door ‘die’, ‘woord’ door ‘lettercluster’, ‘taal’ door ‘language’, ‘ik’ door ‘mij/me’, …) maar de minder functionele woorden die kleur geven, die thuishoren in diepgaande conversaties, in poëzie, literatuur, woorden die zorgen voor nuance, gelaagdheid, die ontroeren, die verbazen, die verbinden verdwijnen gewoon. Niemand die ze echt mist, het dagelijkse leven gaat verder, maar wat een verlies!
De woorden die verdwijnen, krijgen van Meijer regelmatig een poëtisch eerbetoon. Ze zoomt soms ook in op de etymologie van het woord of beschrijft de manieren waarop het gebruikt werd en stelt daarmee de enorme rijkdom van één zo’n woord tentoon. Die stukjes tekst raakten me het meest. Want wat was dat ook verdrietig om te lezen, als ging het over (weer een) uitgestorven diersoort. Ze onderzoekt hoe bij sommige woorden door het verdwijnen ook de realiteit verandert en wat óók nog taal kan zijn, naast woorden: huid, een blik, het werken met hout, hoe dieren en zelfs bomen communiceren, …
Over het woord ‘metafoor’ schrijft ze:
p. 55 Uma denkt aan het verdwenen woord van die ochtend. Het ging over beschrijven, iets anders zeggen waardoor je het ene beter kunt laten zien. Het is een soort magie, iets beschrijven door iets anders te beschrijven, iets anders wat ons kan tonen wat er echt is, juist omdat het niet echt is. Dat er dingen zijn, dat het leven er is en de aarde, is veel te vreemd en groot om te bevatten. Het woord liefde zegt niks over de liefde, het woord dood niks over de dood, dat zijn afdekwoorden voor de fantasielozen. Zelf heeft ze toegang tot dat andere landschap, buiten de normale orde, waar dingen anders zijn en juist echt. Het is gemaakt van zwarte tekens op een witte achtergrond die na het opschrijven vreemden kunnen omhelzen.”
Over dwarrelen:
p. 143 “Daar dwarrelt het lettercluster dwarrelen weg, als een blaadje in de herfstwind, nee, als een bloesem in de lentebries want die is wat de personen zien en voelen. Ze kijken naar de bloesems en denken: zo roze. Hoe heet dit vallen ook alweer? Het is een teer vallen, een vallen zonder de grond te raken, zo zou mij ook wel willen vallen en weer opwaaien, vallen en weer opwaaien, met deze dag meewaaien, begrijpen die het allemaal wel meevalt.”
Over beloven:
p. 151-152 “Op die moment raakt het lettercluster belofte verloren, net als beloven. Beloften zijn onzichtbare touwtjes waarmee we onszelf aan anderen verbinden, zodie we op elkaar kunnen vertrouwen. Er zijn allerlei soorten beloften: van groot - in voor- en tegenspoed - tot klein - mij ziet je om halfdrie, leuk, verheug me. Beloven is vooruitlopen, aangeven, iets van jezelf uit handen geven - een toezegging is veel weker, met een belofte leg je een knoop in de tijd. (...) Niet meer beloven betekent niet meer op die manier uitreiken, niet meer op die manier meegeven, niet meer op die manier de tijd aan iemand aangeven, niet meer die ene waar we elkaar aan kunnen houden. Het vlechtwerk die ons samenhoudt rafelt weer wat meer.”
Ik koester alle mooie woorden des te meer, na het lezen van dit boek, en ben vooral opgelucht dat in mijn volgende boek de zinnen weer zullen kloppen en de taal weer rijk en veel mag zijn!
Wel bij alles wat met de taal te maken had: de betekenis van, het verlies van, het spel, het bijna aan den lijve ondervinden hoe de woorden die we gebruiken onze realiteit vormen. Eva Meijer verzint een Nederland waarin stelselmatig Nederlandse woorden verdwijnen. Echt volledig verdwijnen, ze zijn nergens meer terug te vinden: niet op papier, niet op het internet, niet in het geheugen van de Nederlanders, nergens. Meijer is consequent en gebruikt de verdwenen woorden de rest van het boek niet meer, waardoor het steeds moeizamer en beklemmender leest. Veelgebruikte woorden worden vervangen (‘gisteren’ wordt vervangen door ‘voordaag’, ‘dat’ door ‘die’, ‘woord’ door ‘lettercluster’, ‘taal’ door ‘language’, ‘ik’ door ‘mij/me’, …) maar de minder functionele woorden die kleur geven, die thuishoren in diepgaande conversaties, in poëzie, literatuur, woorden die zorgen voor nuance, gelaagdheid, die ontroeren, die verbazen, die verbinden verdwijnen gewoon. Niemand die ze echt mist, het dagelijkse leven gaat verder, maar wat een verlies!
De woorden die verdwijnen, krijgen van Meijer regelmatig een poëtisch eerbetoon. Ze zoomt soms ook in op de etymologie van het woord of beschrijft de manieren waarop het gebruikt werd en stelt daarmee de enorme rijkdom van één zo’n woord tentoon. Die stukjes tekst raakten me het meest. Want wat was dat ook verdrietig om te lezen, als ging het over (weer een) uitgestorven diersoort. Ze onderzoekt hoe bij sommige woorden door het verdwijnen ook de realiteit verandert en wat óók nog taal kan zijn, naast woorden: huid, een blik, het werken met hout, hoe dieren en zelfs bomen communiceren, …
Over het woord ‘metafoor’ schrijft ze:
p. 55 Uma denkt aan het verdwenen woord van die ochtend. Het ging over beschrijven, iets anders zeggen waardoor je het ene beter kunt laten zien. Het is een soort magie, iets beschrijven door iets anders te beschrijven, iets anders wat ons kan tonen wat er echt is, juist omdat het niet echt is. Dat er dingen zijn, dat het leven er is en de aarde, is veel te vreemd en groot om te bevatten. Het woord liefde zegt niks over de liefde, het woord dood niks over de dood, dat zijn afdekwoorden voor de fantasielozen. Zelf heeft ze toegang tot dat andere landschap, buiten de normale orde, waar dingen anders zijn en juist echt. Het is gemaakt van zwarte tekens op een witte achtergrond die na het opschrijven vreemden kunnen omhelzen.”
Over dwarrelen:
p. 143 “Daar dwarrelt het lettercluster dwarrelen weg, als een blaadje in de herfstwind, nee, als een bloesem in de lentebries want die is wat de personen zien en voelen. Ze kijken naar de bloesems en denken: zo roze. Hoe heet dit vallen ook alweer? Het is een teer vallen, een vallen zonder de grond te raken, zo zou mij ook wel willen vallen en weer opwaaien, vallen en weer opwaaien, met deze dag meewaaien, begrijpen die het allemaal wel meevalt.”
Over beloven:
p. 151-152 “Op die moment raakt het lettercluster belofte verloren, net als beloven. Beloften zijn onzichtbare touwtjes waarmee we onszelf aan anderen verbinden, zodie we op elkaar kunnen vertrouwen. Er zijn allerlei soorten beloften: van groot - in voor- en tegenspoed - tot klein - mij ziet je om halfdrie, leuk, verheug me. Beloven is vooruitlopen, aangeven, iets van jezelf uit handen geven - een toezegging is veel weker, met een belofte leg je een knoop in de tijd. (...) Niet meer beloven betekent niet meer op die manier uitreiken, niet meer op die manier meegeven, niet meer op die manier de tijd aan iemand aangeven, niet meer die ene waar we elkaar aan kunnen houden. Het vlechtwerk die ons samenhoudt rafelt weer wat meer.”
Ik koester alle mooie woorden des te meer, na het lezen van dit boek, en ben vooral opgelucht dat in mijn volgende boek de zinnen weer zullen kloppen en de taal weer rijk en veel mag zijn!
March 15, 2026
een interessant boek, zeker filosofisch heel aansprekend. de verhaallijn vond ik daarentegen wel tegenvallen, zeker ook doordat elk maatschappelijk probleem aangekaart wordt.
'Als je elkaar niet zo goed kent, dan heb je meer letterclusters nodig om elkaar te bereiken.'
'Als je elkaar niet zo goed kent, dan heb je meer letterclusters nodig om elkaar te bereiken.'
May 6, 2026
Activistisch, speculated, creatief, leerzaam, precies wat ik wil en hoop van een boek van Eva Meijer! En toch 4 sterren omdat ik nog meer had gehoopt: niet alleen een verhaal over het belang van (Nederlandse) taal en wat er verloren kan gaan, maar ook wat voor nieuwe (en oude) woorden we nodig hebben en naar verlangen! Ik voel (woorden) grykel:
“Grykel werd voor het laatst gebruikt rond 1855. Verwees naar nieuwzucht. Verlaten van huis en haard omdat er iets anders mogelijk is... Hij kreeg de grykel en ging.”
En nog een paar magische letterclusters uit dit boek:
Verwerelden ipv verwilderen
Winterwee, heimwee naar de winter (is toch prachtig!)
“Hoe wil je eigenlijk worden genoemd? Die, zij, hij? Liever hen, vanwege het meervoud. … misschien kan je me later anders noemen. Wervelstorm, denkt Uma. Maanlicht. Vogeltje. Herfstblad. Maar ze zegt niks, ze knikt alleen maar.”
“Het leven is niet eenduidig, relaties zijn niet eenduidig. We hebben alle woorden nodig die we kunnen vinden om dat uit te drukken. Om beter te kunnen samenleven, om het beter met elkaar oneens te zijn.”
“Grykel werd voor het laatst gebruikt rond 1855. Verwees naar nieuwzucht. Verlaten van huis en haard omdat er iets anders mogelijk is... Hij kreeg de grykel en ging.”
En nog een paar magische letterclusters uit dit boek:
Verwerelden ipv verwilderen
Winterwee, heimwee naar de winter (is toch prachtig!)
“Hoe wil je eigenlijk worden genoemd? Die, zij, hij? Liever hen, vanwege het meervoud. … misschien kan je me later anders noemen. Wervelstorm, denkt Uma. Maanlicht. Vogeltje. Herfstblad. Maar ze zegt niks, ze knikt alleen maar.”
“Het leven is niet eenduidig, relaties zijn niet eenduidig. We hebben alle woorden nodig die we kunnen vinden om dat uit te drukken. Om beter te kunnen samenleven, om het beter met elkaar oneens te zijn.”
April 5, 2026
In een wereld waarin we alsmaar moeten groeien laat Eva Meijer briljant zien hoe het is om juist te krimpen. Hoe je langzaam geen woorden meer hebt om tegen je lief te zeggen. Hoe je langzaam je identiteit verliest. Kippenvel.
April 25, 2026
Het concept is leuk, de uitwerking is helaas minder. Als de schrijver overal witte vlakken in plaats van vervangende woorden had laten vallen hadden er alsnóg minder gaten in deze roman gezeten dan hoe het nu is.
Het voelt alsof de auteur tijdens het schrijven van het boek pas onderzoek is gaan doen naar etymologie en er halverwege achter kwam dat de hele premisse eigenlijk onuitwerkbaar was. Het woord 'respect' dat vervalt blijft onopgemerkt omdat het Engelse 'respect' hetzelfde woord is, maar als 'hier' wegvalt en 'here' gebruikt moet worden (idem voor 'woord' en 'word') vervalt de samenleving in grote paniek. Tip voor de auteur: lees je tekst eens aan jezelf voor, of lees een Wikipediapagina over de Nederlandse taal en haar verwantschap met het Engels, Frans of Duits. Ik denk dat je in je reconstructie een heel eind zou komen als je die drie gewoon door elkaar husselt.
Nitpick: als je van het Centraal Station in Amsterdam naar de OBA wil, hoe kom je dan in Godsnaam langs de Dam?
Het boek wil alles in één keer doen: een these over de verloedering van onze taal, globalisme, de klimaatcrisis, genderfluïditeit, weet ík het allemaal. Dit leidt tot bizarre passages waar de minister-president zit te zweten 'omdat het zoveel warmer is dan normaal voor deze tijd van het jaar', een hoogwaardigheidsbekleder die zich door het verdwijnen van een belangrijk woord ineens kan inleven in de snelwegplakkers van Extinction Rebellion (?!), een bizarre blik op zowel 'mannen' (die gaan fysiek slaan of verhangen zich bij de minste tegenslag) alsook iedereen die buiten de ring van Amsterdam woont (hetzelfde, maar dan op een trekker en/of rokend). Politici en andere mensen die geen dichter/Amsterdammer/uitgesproken woke zijn worden afgeschilderd vanuit een wereldbeeld dat zich voornamelijk ontwikkeld lijkt te hebben via urenlange sessies in hele diepe TikTok-echokamers.
Toch een ster, want het is wel leerzaam om te zien hoe iemand standpunten waar je al van overtuigd bent zo aan je kan opdringen dat je -- uit recalcitrantie -- op de één of andere manier conservatiever uit deze roman komt dan je erin ging. De tweede ster is omdat ik soms ontzettend heb moeten lachen.
Het voelt alsof de auteur tijdens het schrijven van het boek pas onderzoek is gaan doen naar etymologie en er halverwege achter kwam dat de hele premisse eigenlijk onuitwerkbaar was. Het woord 'respect' dat vervalt blijft onopgemerkt omdat het Engelse 'respect' hetzelfde woord is, maar als 'hier' wegvalt en 'here' gebruikt moet worden (idem voor 'woord' en 'word') vervalt de samenleving in grote paniek. Tip voor de auteur: lees je tekst eens aan jezelf voor, of lees een Wikipediapagina over de Nederlandse taal en haar verwantschap met het Engels, Frans of Duits. Ik denk dat je in je reconstructie een heel eind zou komen als je die drie gewoon door elkaar husselt.
Nitpick: als je van het Centraal Station in Amsterdam naar de OBA wil, hoe kom je dan in Godsnaam langs de Dam?
Het boek wil alles in één keer doen: een these over de verloedering van onze taal, globalisme, de klimaatcrisis, genderfluïditeit, weet ík het allemaal. Dit leidt tot bizarre passages waar de minister-president zit te zweten 'omdat het zoveel warmer is dan normaal voor deze tijd van het jaar', een hoogwaardigheidsbekleder die zich door het verdwijnen van een belangrijk woord ineens kan inleven in de snelwegplakkers van Extinction Rebellion (?!), een bizarre blik op zowel 'mannen' (die gaan fysiek slaan of verhangen zich bij de minste tegenslag) alsook iedereen die buiten de ring van Amsterdam woont (hetzelfde, maar dan op een trekker en/of rokend). Politici en andere mensen die geen dichter/Amsterdammer/uitgesproken woke zijn worden afgeschilderd vanuit een wereldbeeld dat zich voornamelijk ontwikkeld lijkt te hebben via urenlange sessies in hele diepe TikTok-echokamers.
Toch een ster, want het is wel leerzaam om te zien hoe iemand standpunten waar je al van overtuigd bent zo aan je kan opdringen dat je -- uit recalcitrantie -- op de één of andere manier conservatiever uit deze roman komt dan je erin ging. De tweede ster is omdat ik soms ontzettend heb moeten lachen.
Displaying 1 - 30 of 176 reviews