Uit het winterarchief

by Merethe Lindstrøm, Sofie Maertens (Translator), Michiel Vanhee (Translator)

Uit het winterarchief is Merethe Lindstrøms meest persoonlijke roman. Ze beschrijft het leven op het platteland buiten Oslo, met haar kinderen en haar man Mats. Hier, in haar kantoor in het huis achter de velden en de weg, tussen zonnige dagen en slapeloze nachten, schrijft ze het verhaal over Mats.

Het is het verhaal van een grote liefde die alles overschaduwt. Over hoe het is om zo dicht bij iemand te zijn die niet altijd wil leven. Over angst, over een jeugd met een vader die ook niet voldoende toegerust was voor het leven. Over hoe je het bij elkaar kunt houden, ondanks alles. Maar het is vooral een verhaal over onwrikbare loyaliteit.

Genres: Fiction

243 pages, Kindle Edition

First published January 1, 2015

About the author

Merethe Lindstrøm er født i 1963 i Bergen og er oppvokst i Hammerfest, Stord og Høland. Nå bor hun i Oslo.
Forfatteren debuterte med novellesamlingen "Sexorcisten og andre fortellinger" i 1983, og siden har hun skrevet flere novellesamlinger, romaner og en barnebok.
Karakteristisk for forfatterskapet er hennes fokus på moderne menneskers søken etter andre og etter mening. Hun har fått mye oppmerksomhet for novellesamlingen "Svømme under vann" (1994) og romanene "Steinsamlere" (1996) og "Stedfortrederen" (1997). For novellesamlingen "Gjestene" (2007) var hun innstilt til Nordisk Råds Litteraturpris 2008 og nominert til Kritikerprisen for beste voksenbok 2007. Hun er tildelt Dobloug-prisen 2008 og Amalie Skram-prisen 2012 for sitt samlede forfatterskap.
"Dager i stillhetens historie" (2011) er Merethe Lindstrøms nyeste roman, og for denne er hun tildelt Nordisk Råds litteraturpris og Kritikerprisen for beste voksenbok. Romanen var også nominert til Ungdommens kritikerpris og P2-lytternes romanpris. Nordisk Råds litteraturpris har ført til stor interesse for "Dager i stillhetens historie" som i tillegg til fantastiske kritikker er blitt solgt til flere land.

Reviews

[Krista Esta · Rating 1 out of 5]

Raamat pimedusest meie hinges. Minategelane kirjutab raamatut oma mehest, kel "tihtipeale on raske elus olla." Mustritest, mis kanduvad ühest põlvkonnast teise. Lapsepõlvest, kus ängi on rohkem kui rõõmu. Tihe ja intensiivne lugemine, mille stiil mulle ei sobinud. Tundus, et autor on lihtsalt lasi endast kõik laused välja, aga järge pidada ja lugusid pusledena kokku panna oli nii suhteliselt väsitav.

[Åsne · Rating 1 out of 5]

Denne var mega kjedelig.
"Sjelden du klager så mye"
- person nær meg

[Isabelle Vandenborre · Rating 2 out of 5]

Na de vorige boeken van Lindstrøm "Dagen in de geschiedenis van stilte" en "Als we zingen", begon ik met grote verwachtingen aan dit boek waarin ze haar eigen verhaal vertelt. Het was een heel ander boek dan de vorige, de herinneringen volgen elkaar op, vaak zonder enig verband, maar altijd met het gemeenschappelijk kenmerk dat ze op armoede, psychische kwetsbaarheid, verslaving gebaseerd zijn. Vaak ontroeren die herinneringen, verklaren ze ook waarom het heden, het samenleven van Merethe met haar depressieve man Mats, mogelijk is, ergens haar lot is, het omarmen van de gekende chaos is. Toch moest ik mij door het geheel worstelen, viel de zwaarte ervan mij te zwaar.

[Maria Strale · Rating 3 out of 5]

Tänkte läsa den här för att pigga upp mig lite efter "The Little Red Chairs". Det blev inte så. Verkligen inte uppiggad. Dock är det en fin roman om familj och barn. Väldigt skickligt väver hon in föräldrars och svärföräldrars historia i en berättelse som till synes handlar om hennes äktenskap. Ett krångligt äktenskap med en bipolär man med drogproblem. Enkelt och lugnt beskrivs kriser och draman på samma sätt som hundpromenader. Fint.

[Otto · Rating 5 out of 5]

#lesejahr2019 #gastlandnorwegen #merethelindström erzählt mit wunderschöner, bildgewaltiger Sprache das Leben im Kontakt zu psychischer Erkrankung, zu unsicherer Weltwahrnehmung. Alles ist verletzlich, mal geborgen, mal zerbrochen. Inmitten norwegischer ländlicher Winterlandschaft entwickeln sich diese Aufzeichnungen, die die innere Welt mehrerer Generationen umfassen. Unbedingt #leseempfehlung

[Ida]

Når vi reiser er vi utenfor, deler det ikke, det er et paradoks at det kjennes så nært. Vi er ikke egentlig et sted, eller i hvert fall drar vi igjen straks vi er der. Alle områdene vi forlater, kjører gjennom, og så er de borte.

Når man tenker på øyeblikk er det også det de har blitt, etterpå, hvor de har vært, hvem som tok vare på dem, den som trenger disse gjengivelsene, det som huskes, jeg husker ofte som fotografier husker, lagrer og husker, utsnitt og berøringer, jeg kan kjenne, repetere en ettermiddag, detaljert og nøyaktig, som om den er nedskrevet i et arkiv, stå der jeg sto, være i meg selv som jeg var da.

Hvordan begynner du å bo i et hus, hvordan blir rommene en del av kroppen, av et system som du bærer med deg, man kan det utenat, huset, vinduet som vender mot gata, dybden på trinnene, avstandene, hånden rundt dørhåndtaket, utsikten, stua der vi sitter, hagen der ungene vokser opp, vi flytter fra huset (..), hvordan flytter vi, fjerner der, visker det ut igjen. Det er umulig.

Jeg ser på barna mine, da de var yngre virket det ofte som om de var et annet sted, ikke la merke til oss, de oppholdt seg bare av og til her. Jeg tenker på om ikke barna har forsvunnet inn i en parallell verden de noen ganger sender oss meldinger fra, fjerne steder, skiftende grafikk. Uansett hva det er, oppmerksomheten deres er ikke her.

[Åshild Vårvik · Rating 2 out of 5]

Vett egentlig ikkje heilt ka eg ska rate denna og ka eg ska skriva. Syns den blei ganske kjedelig, veldig tunge setningar med masse komma og lite punktum. I tillegg hoppe den mellom å fortella ulike småhistoriar om ulike folk i livet til hovedpersonen, så det blir av og til litt vanskelig å henga med. Men samtidig så får ein jo innblikk i kossen det e å leva rundt personar som slite veldig psykisk, så sånn sett interessant.

[Ratko · Rating 5 out of 5]

Изузетно пријатно изненађење.
Меланхолично, топло, људски, са разумевањем се говори о бројним проблемима у породици. Слој по слој сазнајемо о успонима и падовима, проблемима са алкохолизмом и наркоманијом, као и психичким тегобама. Нема овде никакве патетике, језик је сведен и једноставан, рекао бих типично скандинавски. Баш сам уживао у читању.

[Okidoki · Rating 1 out of 5]

En medelålders kvinna flyttar med sin man ut på landet. Hon är författare och han konstnär. Hur mår dom? Det får vi inte veta utan vi förses med exempel här och där. Jag får noll intresse. Språket är också försett med bilder som jag finner uppstyltade.

[Nadja Stanisic · Rating 4 out of 5]

raw and real
the two workers in his brain and the one wanting to fix the machine, thinks that its still worth trying while the other one says there's too much damage. the other one overflowing, the thoughts of giving up growing stronger. having to remove all sharp and harmful objects.

[Maarten De Rijk · Rating 2 out of 5]

De onrust omarmen

In 'Uit het winterarchief' serveert de Noorse Merethe Lindstrøm ons een naar eigen zeggen waargebeurd verhaal. Het verhaal van hoe zij en haar man met de kinderen naar het platteland verhuisden, waar blijkt dat ze hun beladen verleden en hun onrust niet van zich af kunnen schudden.

De Noorse Merethe Lindstrøm (1963) debuteerde in 1983 met een verhalenbundel. Sindsdien schreef ze een tiental romans en bijna evenveel verhalenbundels. De voorbije jaren zijn bij Uitgeverij Oevers twee vertalingen verschenen: 'Dagen in de geschiedenis van stilte' (2023) en 'Als we zingen' (2025). Daarin legt Lindstrøm pijnlijke familiegeschiedenissen onder de loep. Verstoorde gezinssituaties, ontwortelde individuen, onderhuidse spanningen en dreiging, dat is haar geliefde onderzoeksterrein.

In 'Uit het winterarchief', dat oorsponkelijk verscheen in 2015, legt Lindstrøm zichzelf en haar familie onder het vergrootglas en serveert ze het waargebeurde verhaal van een verhuizing van de stad naar het platteland. Die verhuizing lijkt op een poging om te ontsnappen aan de onrust en de pijn uit het verleden. "Ik zou de zwaarte van me af schrijven", aldus Lindstrøm. Gravend in die persoonlijke geschiedenis, blijkt al snel dat zowel Merethe als haar man Mats zwaar beladen zijn door dat (familie)verleden. Het is een cocktail van armoede, psychische kwetsbaarheid en verslaving. "We zijn een genetische code voor onrust", staat er met een ondertoon van machteloosheid. Al snel blijkt dat het verleden zich niet zo makkelijk laat afschudden.

Stilistisch slaat Lindstrøm in 'Uit het winterarchief' toch een wat andere weg in. De stijl is dromeriger en associatiever. De auteur laat haar zinnen veel meer uitwaaieren. Meanderende zinnen met meer dan vijf komma’s zijn geen uitzondering. Op die manier laat Lindstrøm haar woorden draaien en keren, zichzelf bijsturen en zijwegen inslaan. Zo versterkt de stijl ook de twijfel, de spanning en voor een stuk ook het onbehagen van de personages. Het is een stijl die de lezer ook dwingt om te vertragen.

Wat bij mij iets minder goed werkte, was de soms chaotische opeenvolging van herinneringen en gebeurtenissen. Het lijkt alsof Lindstrøm een grote doos met dia’s heeft laten vallen en de dia’s dan maar in willekeurige volgorde in het apparaat steekt. Dat neemt niet weg dat die dia’s afzonderlijk vaak sterke, ontroerende of aangrijpende beelden tonen. Zo is er bijvoorbeeld de passage waarin Lindstrøm een notitieboekje terugvindt van toen ze vijftien was. Uit die notities blijkt dat ze zichzelf toen uithongerde. "Na een tijdje blijven alleen nog de korte opsommingen over van wat ik eet, er staat steeds minder op de bladzijden, tot er op de laatste bladzijden van het boek helemaal niets meer staat. Ik herinner me dat ik toen ik het herlas moest huilen."

Net als de stijl, heeft ook die ongeordende opeenvolging van passages een onderliggende bedoeling. Het weerspiegelt de grilligheid van het leven en de innerlijke complexiteit en chaos van de auteur. Dat zegt ze zelf ook met zoveel woorden: "Ik heb chaos nodig, als ik schrijf moet ik de tekst, de zinnen verschalken’. Ergens anders staat er: ‘[…] ik ben half afgewerkte verhalen, fragmenten en brokstukken zonder verhaallijnen, zonder haakjes."

Dingen willen begrijpen, dingen ordenen om een overzicht of inzicht te krijgen. Het is een menselijke reflex en vaak ook een automatische reflex van de lezer. Maar zo werkt het leven niet altijd, lijkt Lindstrøm te willen zeggen. "Vroeger dacht ik dat je met de jaren alles beter ging begrijpen, dat je meer inzicht kreeg, ik dacht dat het schrijven me daarbij zou helpen, maar het simpele begrijpen, de simpele overtuiging bestaat niet, het wordt niet smaller, integendeel, het wordt breder, groter, onoverzichtelijker." Gaandeweg lijkt Merethe aan te knopen met een soort van aanvaarding, een omarming van de onrust. Om de schoonheid en de kwetsbaarheid van Uit het winterarchief echt te waarderen, wordt van de lezer eigenlijk een soortgelijke houding verwacht: je moet de chaos voor een stuk toelaten.

(Recensie voor Tzum van 16/03/2026)

[Dyane Defevere · Rating 3 out of 5]

3,5 sterren
Op zich een poëtisch schrijven, vol associaties, waarbij ik het aanvankelijk moeilijk had om aan de stijl te wennen.
Het verhaal van een gezin met een depressieve man, met een drugsverleden,
die denken de oplossing voor hun problemen te vinden door te verhuizen naar het platteland, geldgebrek speelt ook een belangrijke rol in dit verhaal.

[Lena]

Har skrevet om boka her: http://enmillionmeter.com/2015/11/22/...